Zespół SIBO – zespół rozrostu flory bakteryjnej jelita cienkiego – przyczyny, objawy, leczenie

Zespół SIBO – zespół rozrostu flory bakteryjnej jelita cienkiego – przyczyny, objawy, leczenie

  • Twoje dolegliwości
  • 24 lipca 2019

Jelita człowieka mają aż 6-8 metrów długości. Ich najdłuższa część to jelito cienkie. Ma ono średnio 5-6 metrów długości, ale za to ogromną powierzchnię, ponieważ zbudowane jest z kosmków i mikrokosmków, które mają za zadanie m.in. wchłaniać pokarm. Niestrawiony pokarm trafia do jelita grubego i dlatego tam przede wszystkim powinny znajdować się bakterie rozkładające resztki pokarmowe. Zdarza się jednak, że bakterie z jelita grubego przedostają się do jelita cienkiego i tam się nadmiernie namnażają. Rozwija się wtedy SIBO, czyli zespół przerostu bakteryjnego jelita cienkiego (ang. Small Intestinal Bacterial Overgrowth).

SIBO – co to za choroba?

SIBO to choroba charakteryzująca się znacznym wzrostem liczebności bakterii, ponad 105 jtk/g bądź obecnością w jelicie cienkim nietypowych bakterii lub archeonów, normalnie bytujących w jelicie grubym albo w ogóle niezasiedlających organizmu człowieka. SIBO odpowiedzialne jest za występowanie uciążliwych dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, które przypominają objawy zespołu jelita nadwrażliwego (IBS).

SIBO może być spowodowane wieloma czynnikami, m.in.:

  • zbyt małą ilością kwasu żołądkowego,
  • zaburzeniem wydzielania enzymów trzustkowych,
  • zmniejszoną motoryką jelita cienkiego.

Co więcej, obserwuje się częstsze występowanie SIBO w celiakii, chorobie Leśniowskiego-Crohna, zespole krótkiego jelita, ale przede wszystkim w zespole jelita nadwrażliwego (IBS).

Zespół SIBO – zespół rozrostu flory bakteryjnej jelita cienkiego – przyczyny, objawy, leczenie

Objawy SIBO

Są to przede wszystkim objawy ze strony układu pokarmowego. Często nasilają się wieczorem i po spożyciu probiotyków, produktów fermentowanych i świeżych warzywach. Do najczęstszych objawów SIBO należą:

  • wzdęcia i gazy,
  • bóle brzucha,
  • biegunki lub zaparcia,
  • zgaga,
  • mdłości,
  • bóle głowy, zmęczenie.

Przerost bakterii w jelicie cienkim może również przejawiać się niedoborami pokarmowymi – głównie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach: A,D,E,K oraz z grupy B, a także zaburzeniami wchłaniania tłuszczu.

Diagnostyka SIBO

SIBO diagnozuje się w sposób nieinwazyjny za pomocą wodorowych testów oddechowych  lub wodorowo-metanowych testów oddechowych. Podczas takiego badania mierzony jest wodór w wydychanym powietrzu, wydzielany przez bakterie. Gaz ten jest produkowany przez bakterie. To właśnie te bakterie odpowiedzialne są między innymi za wzdęcia czy inne dolegliwości układu pokarmowego.

Jak wygląda badanie SIBO?

Do testu w kierunku SIBO, czyli wykonania wodorowego testu oddechowego wykorzystuje się specjalistyczną aparaturę – gastrolizer. Mierzy on stężenie wodoru w wydychanym powietrzu, po uprzednim wypiciu roztworu substancji rozkładanej przez bakterie – cukru: glukozy lub laktulozy.

  Czas przeprowadzenia badania wynosi maksymalnie do 180 minut. W tym czasie, w określonych odstępach czasu, dokonywane są pomiary poziomu wodoru w wydychanym powietrzu. Pozwala to na ocenę aktywności bakterii w różnych odcinkach przewodu pokarmowego.

Organizm człowieka fizjologicznie, w spoczynku, nie wytwarza wodoru. Wodór jest wydzielany w procesie fermentacji (rozkładu) cukrów przez bakterie beztlenowe. Podczas badania, zaleca się, aby pacjent nie wykazywał aktywności fizycznej i pozostawał w spoczynku do czasu zakończenia pomiarów.

W trakcie przeprowadzania badania pacjenci mogą odczuwać wzdęcia, ból brzucha lub oddawać luźne stolce.

Czy do badania na SIBO trzeba się przygotować?

Przed wykonaniem wodorowego testu oddechowego należy wdrożyć odpowiednią dietę oraz zaprzestać stosowania niektórych leków.

należy zaprzestać stosowania środków przeczyszczających oraz prokinetycznych: itopryd (nazwy handlowe: Prokit,Zirid), cyzapryd (nazwa handlowa: Gasprid) oraz metoclopramid (nazwa handlowa: Metoclopramidum polpharma) – w

tym celu wskazana konsultacja z lekarzem prowadzącym

Trzy dni przed badaniem:

przerwać stosowanie środków przeczyszczających, zwłaszcza laktulozy.

W dniu poprzedzającym badanie:

  • u osób z zaparciami przed wykonaniem badania należy wdrożyć dietę niskofermentującą (bez węglowodanówzłożonych, bez mleka i jego przetworów) – wskazane spożycie białego ryżu, białego pieczywa, mięsa, jajek,
  • nie spożywać produktów takich jak cebula, por, czosnek, kapusta, fasola czy jakiekolwiek marynowane lub kiszonewarzywa,
  • unikać mleka i/lub soków owocowych,
  • ostatni posiłek (niezbyt obfity, nie zawierający błonnika) zjeść co najmniej 14 godzin przed rozpoczęciem badania,
  • w ciągu 14 godzin przed rozpoczęciem badania pić tylko wodę,
  • nie palić i nie żuć gumy na 12 godzin przed rozpoczęciem badania.

W dniu badania:

  • zaleca się umycie zębów,
  • zaleca się wypicie szklanki ciepłej wody,
  • można przyjmować lekarstwa (z wyjątkiem witamin, środków przeczyszczających i antybiotyków) popite czystąwodą,
  • osoby noszące protezy zębowe nie mogą używać kleju,
  • w trakcie testu należy uniknąć ruchu i wysiłku fizycznego,
  • nie trzeba odstawiać leków z grupy IPP.

Wersja do druku informacji o przygotowaniu do badania.

Jak wygląda wynik badania na SIBO?

Wynik wodorowego testu oddechowego jest przedstawiony w formie wykresu, obrazującego stężenie wodoru podczas trwania całego badania.

Zespół rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego (SIBO) jest rozpoznawany, gdy poziom H2 w wydychanym powietrzu wzrośnie ≥ 20 ppm od wartości początkowej w czasie do 90 min od obciążenia.

Z wynikiem należy udać się do lekarza w celu interpretacji wyniku i podjęcia leczenia.

Zespół SIBO – zespół rozrostu flory bakteryjnej jelita cienkiego – przyczyny, objawy, leczenie

Rycina 1. Przykładowy wynik bez wzrostu stężenia wodoru (ilustracja 11a z książki Zespół jelita nadwrażliwego, M. Gałęcka, 2020 wydawnictwo PZWL, Warszawa)

Zespół SIBO – zespół rozrostu flory bakteryjnej jelita cienkiego – przyczyny, objawy, leczenie

Rycina 2. Przykładowe wyniki pacjentów z jednym wzrostem lub dwoma wzrostami stężenia wodoru (ilustracja 11b z książki Zespół jelita nadwrażliwego, M. Gałęcka, 2020 wydawnictwo PZWL, Warszawa)

Gdzie wykonać test SIBO?

W Instytucie Mikroekologii w Poznaniu, przy ul. Sielskiej 6 można wykonać wodorowy test oddechowy. Badanie to wykonujemy jedynie stacjonarnie, nie ma możliwości dostarczenia materiału do badania SIBO pocztą. Na badanie należy zarejestrować się telefonicznie.

Jak leczyć SIBO?

SIBO leczy się odpowiednio dobraną antybiotykoterapią. Jest to metoda skuteczna i dość szybka, trwa około 2-3 tygodnie. Wybór antybiotyków jest dość ograniczony, gdyż powinien to być preparat, który działa bezpośrednio w jelitach, a nie jest wchłaniany do krwiobiegu.

Leczenie musi być prowadzone na zlecenie i pod kontrolą lekarza (gastroenterologa, gastrologa, internisty). Leczenie SIBO powinno obejmować również zmianę diety i np. spożywanie produktów zgodnych z wytycznymi diety low FODMAP. O diecie w SIBO przeczytasz tutaj.

Dostosowanie odpowiedniego żywienia może okazać się trudnym zadaniem, dlatego warto skorzystać z pomocy dietetyka. Trzeba również pamiętać, że stosowanie niektórych probiotyków w przebiegu SIBO, może spowodować nasilenie objawów. Mowa tutaj zwłaszcza o probiotykach zawierających bakterie z rodzaju Lactobacillus.

Za bardziej bezpieczne w SIBO uważa się stosowanie probiotyków zawierających Saccharomyces boulardii oraz bakterie z rodzaju Bifidobacterium. Można rozważyć zastosowanie probiotyków po przebytej antybiotykoterapii i konsultacji z lekarzem.

Źródła

  1. Szczeklik A., Gajewski P. Interna Szczeklika: Zespół rozrostu bakteryjnego, 2018, s. 2700.
  2. Gąsiorowska J., Czerwionka-Szaflarska M. Zespół przerostu flory bakteryjnej jelita cienkiego a zespół jelita  nadwrażliwego. Przegląd Gastroenterologiczny 2013; 8 (3), 165-171.
  • Zespół SIBO – zespół rozrostu flory bakteryjnej jelita cienkiego – przyczyny, objawy, leczenie 510.00 zł
  • Zespół SIBO – zespół rozrostu flory bakteryjnej jelita cienkiego – przyczyny, objawy, leczenie 100.00 zł
  • Zespół SIBO – zespół rozrostu flory bakteryjnej jelita cienkiego – przyczyny, objawy, leczenie 180.00 zł

SIBO – zespół rozrostu flory bakteryjnej jelita cienkiego. Objawy SIBO, leczenie i przyczyny

SIBO — co to jest?

SIBO (ang. small intestinal bacterial overgrowth, zespół rozrostu flory bakteryjnej jelita cienkiego) to grupa objawów klinicznych, spowodowanych nadmiernym rozrostem flory bakteryjnej w obrębie jelita cienkiego. Najprościej ujmując – w jelicie cienkim jest za dużo bakterii.

Przewód pokarmowy człowieka składa się z fragmentów o zupełnie odmiennej budowie anatomicznej i mikroskopowej. Co za tym idzie, każdy odcinek przewodu pokarmowego ma charakterystyczną dla siebie populację zasiedlających go mikroorganizmów. W zespole SIBO mamy do czynienia z patologią dwojakiego rodzaju:

  • • W jelicie cienkim występuje ilościowy rozrost populacji bakterii >105 mikroorganizmów/ml
    • Jelito cienkie zasiedla flora nietypowa dla tego odcinka przewodu pokarmowego, bytująca w fizjologicznych warunkach wyłącznie w jelicie grubym
  • SIBO — przyczyny
  • Wyróżnia się kilka rodzajów zaburzeń, mogących leżeć u podłoża zachwiania równowagi bakteryjnej w jelicie cienkim, które skutkują SIBO. Należą do nich:

• Zaburzenia wydzielania soku żołądkowego — sok żołądkowy zawiera kwas solny, ograniczający w zdrowym przewodzie pokarmowym rozwój bakterii.

Leia também:  Como Reconquistar Ex Namorada Que Esta Namorando?

Pacjenci, u których występują zaburzenia wydzielania soku żołądkowego, mają podwyższone — czyli mniej kwaśne — pH żołądka i są narażeni na patologiczny rozrost bakteryjny.
• Zmiany anatomiczne — miedzy innymi występowanie uchyłków przewodu pokarmowego.

W zdecydowanej większości przypadków są one małe i bezobjawowe, jednakże uchyłki dużych rozmiarów zlokalizowane w dwunastnicy i jelicie czczym stają się doskonałym miejscem dla zalegania i rozmnażania się bakterii.

• Zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego — zwolniony pasaż jelitowy powoduje przedłużone zaleganie treści pokarmowej w poszczególnych odcinkach. Tym samym, bakterie nie są efektywnie przesuwane w stronę jelita grubego i mogą się swobodnie namnażać.

• Zaburzenia odporności — wszystkie choroby prowadzące do niedoborów immunologicznych prowadzą także do zmniejszenia odporności w obrębie jelit.

  1. SIBO — objawy
  2. W zależności od przyczyny oraz ilości bakterii, SIBO może przyjmować różne postacie — od średnio nasilonego dyskomfortu trawiennego, poprzez biegunki, aż do ciężkich zaburzeń wchłaniania i niedoborów składników odżywczych.
  3. Objawy SIBO, które występują najczęściej:
    • skurcze i bóle brzucha • niestrawność
    • wzdęcia
    • gazy
    • uczucie pełności
    • niestrawione jedzenie w stolcu
    • anemia
    • biegunki (stolce tłuszczowe)
    • zaparcie
    • upośledzone wchłanianie substancji odżywczych
    • niedobory mineralne, w szczególności B12
  4. • choroby autoimmunologiczne
  5. Jak leczyć SIBO?

Oczywiście najpierw trzeba znaleźć przyczynę.

Poniżej przedstawiam sposoby leczenia SIBO:
• Leczenie chirurgiczne — zmiany anatomiczne (uchyłki, przetoki)
• Leczenie farmakologiczne — zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego
• Domowe sposoby (ocet jabłkowy — wypicie octu jabłkowego przed posiłkami zwiększa kwasowość w żołądku) oraz kapsułki z kwasem octowym (zażywanie kapsułek zawsze skonsultuj z lekarzem!) – zaburzenia wydzielania soku żołądkowego
• Jeżeli jest taka potrzeba, należy również pamiętać o zapewnieniu odpowiedniej suplementacji. W razie niedoborów, należy suplementować witaminy A, D, E i B12. W przypadku zaburzeń wchłaniania tłuszczów, zaleca się także suplementację trójglicerydów o średniej długości łańcucha
• Zmniejszenie nasilenia przykrych objawów przynosi ograniczenie spożycia laktozy

UWAGA! ZAWSZE LEPIEJ NA POCZĄTKU SPRAWDZIĆ MNIEJ INWAZYJNE METODY LECZENIA, A PO SILNE ŚRODKI FARMACEUTYCZNE SIĘGNĄĆ NA SAMYM KOŃCU.

Na początku zachęcam do zmiany diety i stylu życia, aby sprawdzić, czy sytuacja się poprawi. Lekarze i dietetycy często zalecają diety o niskiej zawartości fermentujących oligosacharydów, disacharydów, monosacharydów i polioli, czyli diety FODMAP.

Dieta FODMAP — co to jest?

Dieta FODMAP to unikanie substancji rozkładających się przy udziale bakterii, które powodują gazy, wzdęcia i inne objawy. Sprawia to, że nie będzie tylu symptomów SIBO.

Problem polega na tym, że bakterie konsumują nie tylko to, co zostanie wyeliminowane w zaleceniach dietetycznych diety FODMAP. Mogą, więc nadal działać.

Dieta FODMAP zmniejszy objawy, co jest dobrym początkiem, ale nie wyleczy SIBO.

Co zrobić, by wyeliminować SIBO?

Karm przyjazne bakterie — ograniczaj pożywkę dla złych bakterii, czyli:

• Ogranicz cukry proste, alkohol, węglowodany o niskiej zawartości składników odżywczych.
• Uporządkuj swoją dietę. Zacznij od wyeliminowania glutenu, ziaren i mikotoksyn.
• Zapewnij dobre prebiotyki. Prebiotyki to przyjazna dla bakterii żywność. • Dodaj kolagen.

Jakakolwiek nierównowaga mikrobiologiczna może prowadzić do nieszczelności jelita. • Usuń szkodliwe bakterie. Lekarze przepisują antybiotyki, aby usunąć bakterie związane z rozwojem SIBO.

Badania pokazują, że ziołowe środki przeciwdrobnoustrojowe leczą SIBO tak samo dobrze, jak rifaksymina, najczęstszy antybiotyk podawany podczas terapii SIBO.

• Odbuduj swój jelitowy mikrobiom. Za każdym razem, gdy zmieniasz dietę, styl życia, a nawet wzorce snu, twój mikrobiom adaptuje się do tych zmian. Na tym etapie kluczem jest zachęcenie bakterii do osiągnięcia równowagi, która sprawi, że poczujesz się lepiej i zdrowiej.

Powinno ci zależeć na posiadaniu wystarczającej ilości każdego „dobrego” szczepu i utrzymaniu „szkodliwych” szczepów pod kontrolą. Możesz to osiągnąć dzięki probiotykom (w szczególności Lactobacillus, Bifidobacterium i s.

Boulardii) prebiotykom (oporna skrobia) i diecie bogatej w składniki odżywcze.

Zespół SIBO – zespół rozrostu flory bakteryjnej jelita cienkiego – przyczyny, objawy, leczenie Joanna Wasiluk Zobacz wszystkie »

SIBO – objawy, diagnostyka i leczenie

Jelito cienkie to część układu pokarmowego łącząca żołądek z jelitem grubym. Odpowiada za wchłanianie produktów trawienia pokarmu, a proces ten jest kluczowy dla prawidłowego odżywienia naszego organizmu.

W jelicie cienkim bytują bakterie, ale jest ich znacznie mniej niż w jelicie grubym. Jelito grube i cienkie różnią się również rodzajem zamieszkujących je bakterii.

SIBO to stan, w którym obserwuje się znaczny wzrost liczby bakterii w jelicie cienkim, przy czym pośród nich znajdują się także te pierwotnie występujące w jelicie grubym.

Przerost bakterii w jelicie cienkim, zwany też zespołem rozrostu bakteryjnego, to schorzenie, które powoduje uciążliwe objawy ze strony dolnego odcinka przewodu pokarmowego. Dolegliwości te często mylone są z objawami występującymi w zespole jelita drażliwego.

10 czynników, które mogą świadczyć o tym, że cierpisz na SIBO

SIBO można podejrzewać u osób, u których występują:

  1. gazy,
  2. wzdęcia,
  3. biegunki,
  4. bóle lub skurcze brzucha,
  5. zaparcia (mniej powszechne od biegunek),
  6. niedobory witaminy B12 oraz innych witamin i minerałów,
  7. zaburzenia we wchłanianiu tłuszczów,

a także u osób z:

  1. zespołem jelita drażliwego lub nieswoistą chorobą zapalną jelit,
  2. nietolerancją pokarmową glutenu, kazeiny, laktozy, fruktozy i innych (więcej informacji na temat nietolerancji pokarmowych znajdziesz tutaj),
  3. przewlekłymi chorobami, takimi jak fibromialgia, zespół chronicznego zmęczenia, cukrzyca, zaburzenia nerwowo-mięśniowe i choroby autoimmunologiczne.

Jak zdiagnozować SIBO?

Test oddechowy – badanie to jest złotym standardem diagnostyki SIBO, pomimo że jest dosyć uciążliwe. Pacjent musi pościć przez 12 godzin przed badaniem, a następnie wdmuchnąć powietrze w mały balonik.

Tak zbierana jest wyjściowa próbka wydychanego powietrza. Następnie osoba badana musi przyjąć odpowiednią ilość cukru, a po jego spożyciu przez 3 godziny lub więcej pobierane są kolejne próbki powietrza w 15–20-minutowych odstępach.

Nieprawidłowy wynik testu oddechowego może świadczyć także o niewydolności trzustki lub celiakii.

Test pośredni dysbiozy – badanie to jest wykonywane z próbki moczu w celu identyfikacji produktów będących metabolitami drożdży lub bakterii jelita cienkiego.

Jeżeli w Twoim jelicie znajdują się drożdże lub doszło do przerostu bakterii, ich metabolity pojawią się w moczu.

Ocena poziomu tych związków w badanym materiale może być źródłem istotnych informacji na temat nieprawidłowej flory bakteryjnej zasiedlającej jelita.

Badanie kału – badanie to pozwala ocenić stan flory bakteryjnej w jelicie grubym. Jeżeli zaobserwowany zostanie nadmiar dobrych bakterii, można podejrzewać SIBO.

Wywiad z pacjentem – w postawieniu diagnozy pomocny jest także wywiad z pacjentem, dotyczący historii i rodzaju jego dolegliwości.

Sprawdź, czy mikrobiota jelitowa i SIBO mogą wpływać na przebieg choroby COVID-19

Jak leczyć SIBO?

Standardowa terapia SIBO obejmuje przyjmowanie antybiotyku o nazwie Xifaxan. W związku z tym, że nie jest on dobrze wchłaniany przez organizm, pozostaje głównie w jelitach i jest bardzo skuteczny w leczeniu SIBO.

Pomocne jest także przejście pacjenta na dietę niskowęglowodanową i wolną od białej, rafinowanej mąki, a także cukrów oraz alkoholu.

SIBO to choroba, która po zakończeniu leczenia może powrócić, dlatego też zaleca się stosowanie długoterminowej diety.

Opracowano na podstawie:

1. Dr Amy Myers, 10 Signs You Have Small Intestinal Bacterial Overgrowth (SIBO)
2. Dukowicz A.C. et al., Small Intestinal Bacterial Overgrowth: A Comprehensive Review. Gastroenterology & Hepatology 2007; 3(2): 112–122.

Zespół SIBO – co to jest?

SIBO – przyczyny

SIBO czyli zespół przerostu bakteryjnego charakteryzuje się zwiększoną liczbą i/lub nieprawidłowym typem bakterii w jelicie cienkim. Prowadzi do zaburzeń trawienia pokarmów oraz wchłaniania składników odżywczych, szczególnie tłuszczów i witaminy B12.

Przyczyną SIBO są zmiany anatomiczne i czynnościowe w przewodzie pokarmowym, które mogą być odwracalne bądź nie.

Do odwracalnych czynników predysponujących do rozwoju SIBO należą: marskość wątroby, wady anatomiczne jelit (uchyłki, przetoki, przewężenia, niedrożność jelita, anastomozy pooperacyjne), achlorhydria (niedobór kwasu solnego w żołądku), nabyte niedobory odporności (np. zakażenie HIV), schyłkowa niewydolność nerek.

Leia também:  Como Saber Quem Viu As Minhas Histórias No Instagram?

Czynniki nieodwracalne to z kolei: zaburzenia motoryki jelit towarzyszące licznym schorzeniom (neuropatia cukrzycowa, twardzina układowa, marskość wątroby, choroby czynnościowe jelit), choroby przewlekłe (choroba trzewna – celiakia, przewlekłe zapalenie trzustki, choroby reumatyczne, popromienne zapalenie jelit), usunięcie zastawki krętniczo – kątniczej oraz wiek podeszły. 

Zespół SIBO najczęściej rozpoznawany jest u osób:

  • z chorobami przewlekłymi, które zaburzają perystaltykę jelit,
  • długotrwale stosujących leki hamujące wydzielanie kwasu solnego,
  • z wrodzoną bądź nabytą wadą anatomiczną jelit, np. przetoką operacyjną.

Częstość występowania zespołu SIBO w populacjach pacjentów z chorobami przewlekłymi wynosi: u chorych z cukrzycą ok. 50% przypadków, z mukowiscydozą ok. 30 – 50% chorych, z twardziną układową ok.

40% chorych, z chorobą Leśniowskiego – Crohna ok. 30 – 40%, z marskością wątroby ok. 20 – 40%), z przewlekłym zapaleniem trzustki ok.

30 – 40% oraz z zespołem jelita nadwrażliwego od kilku do ponad 50% przypadków. 

SIBO – objawy

SIBO może mieć przebieg bezobjawowy lub też może przypominać zespół jelita nadwrażliwego z niespecyficznymi objawami. Nadmierna ilość bakterii w jelicie cienkim prowadzi do niedożywienia, a także do niedokrwistości megaloblastycznej wskutek niedoboru witaminy B12.

Symptomami SIBO mogą być: spadek masy ciała, osłabienie, uczucie pełności w jamie brzusznej, wzdęcia, oddawanie dużej ilości gazów, bóle brzucha, nudności, odbijania, wymioty oraz zaparcia i biegunki.

Do objawów SIBO należy również: pogorszenie trawienia tłuszczów i biegunka tłuszczowa, hipoproteinemia (niedobór białek) oraz niedobór witamin rozpuszczalnych w tłuszczach na skutek przyspieszonego wchłaniania kwasów żółciowych.

Ponadto zespół przerostu bakteryjnego może dawać takie symptomy jak: uszkodzenie wątroby, trądzik różowaty, obrzęki, rumień guzowaty, neuropatia, bolesność palpacyjna w jamie brzusznej, zapalenie i bóle stawów czy kłębuszkowe zapalenie nerek, co spowodowane jest nadmiernym wchłanianiem antygenów bakteryjnych do krwi. 

SIBO – diagnostyka

Pierwszy etap diagnostyki SIBO to wywiad z pacjentem oraz badanie przedmiotowe. Odchylenia w tym drugim zależne są od nasilenia zespołu złego wchłaniania.

Ważnym badaniem w diagnostyce SIBO jest test oddechowy z laktulozą lub glukozą. Jednym ze standardów diagnostyki bakteryjnego przerostu jest też badanie mikrobiologiczne.

Badania dodatkowe obejmują: badanie krwi, badanie radiologiczne, endoskopowe i histopatologiczne. 

Leczenie SIBO

Celem leczenia SIBO jest zmniejszenie liczby bakterii w jelicie cienkim. Jest ono indywidualnie dobierane do stanu klinicznego chorego.

Dąży się do usunięcia przyczyny przerostu bakteryjnego, uzupełniania się niedobory pokarmowe oraz modyfikuje florę bakteryjną poprzez zastosowanie antybiotyków.

Niezwykle istotne jest uzupełnienie niedoboru mikroelementów, dlatego ważnym elementem leczenia jest także dieta.

Dieta w SIBO

Dieta przy SIBO powinna być dobrana indywidualnie do osoby chorej, dostosowana do stanu zdrowia oraz stanu odżywienia. W przypadku niedożywienia konieczne jest zwiększenie kaloryczności diety, zadbać należy również o uzupełnienie ewentualnych niedoborów witamin i składników mineralnych. Najczęściej stosowanymi dietami przy przeroście mikroflory są:

  • the Gut and Psychology Syndrome Diet ( GAPS Diet),
  • the Specific Carbohydrate Diet ( SCD Diet),
  • the Low Fodmap.

Dopuszcza się również zastosowanie połączenia dwóch wybranych diet. Celem każdego z modeli żywienia jest eliminacja produktów stanowiących pożywkę dla bakterii, a wprowadzenie tych, które odżywią organizm osoby chorej.

Pierwsza z diet opiera się na wykluczeniu: zbóż glutenowych i bezglutenowych, cukru oraz produktów zawierających cukier, słodzików, soków owocowych, warzyw skrobiowych, produktów przetworzonych z dodatkiem konserwantów/barwników/substancji zagęszczających, soi i produktów sojowych, herbaty, kawy, niemalże wszystkich roślin strączkowych, mleka i jego przetworów oraz proszku do pieczenia. SCD Diet zakłada wyłączenie z diety poli- i disacharydów, a także produktów przetworzonych. Przeciwwskazane są w diecie: zboża glutenowe i bezglutenowe, przetworzone mięsa, wyroby mięsne, przetworzone owoce i warzywa, niektóre warzywa skrobiowe, mleko i jego przetwory, groch i fasola, soja oraz słodziki. Dozwolone są: jaja, mięsa, orzechy i nasiona, niektóre rośliny strączkowe, miód, warzywa i owoce. Ostatnia z diet, low FODMAP zakłada ograniczenie produktów bogatych w FODMAPs, czyli słabo wchłaniane i fermentujące mono-, di- i oligosacharydy ( laktoza, fruktoza, oligosacharydy, poliole). Więcej o diecie FODMAP przeczytasz tutaj.  

Spis treści:

  • Bures J. et. al. Small intestinal bacterial overgrowth syndrome. World J Gastroenterol. 2010; 16 ( 24): 2978 – 2990. 
  • Sachdev A. H., Pimentel M. Gastrointestinal bacterial overgrowth: pathogenesis and clinical significance. Ther Adv Chronic Dis. 2013; 4 (5): 223 – 231. 
  • Dukowicz A. C. et. al. Small Intestinal Bacterial Overgrowth. Gastroenterol Hepatol 2007; 3 (2): 112 – 122. 
  • Gąsiorowska J., Czerwionka – Szaflarska M., Zespół przerostu flory bakteryjnej jelita cienkiego a zespół jelita nadwrażliwego. Prz Gastroenterol 2013; 8 (3): 165 – 171. 

SIBO: co to za choroba? Jak ją leczyć?

Mikrobiota w ludzkim organizmie to zrównoważony kompleks mikroorganizmów. Zachwianie tej równowagi zawsze przynosi negatywne skutki. SIBO charakteryzuje się zwiększoną liczbą mikroorganizmów w jelicie cienkim.

W związku z tym dochodzi do zaburzeń trawienia i wchłaniania składników odżywczych z pożywienia.

Zbyt wysoka liczba bakterii prowadzi do fermentacji w jelicie cienkim, co powoduje uciążliwe dolegliwości takie jak biegunki czy wzdęcia [1-4].

Objawy SIBO

SIBO daje bardzo niespecyficzne objawy. Dlatego bardzo ważne jest wykonanie testu przed diagnozą choroby. Istnieje jednak szereg przesłanek, dzięki którym będziemy mogli nabrać podejrzeń i wybrać się na test.

Do objawów SIBO należą:

W cięższych przypadkach:

  • obniżenie masy ciała;
  • niedożywienie;
  • niedobory: witaminy B12, anemia, witaminy D;
  • hiperkalcemia — związana z niedoborem witaminy D [2,4].

IBS: co to? Jak leczyć?

Przyczyny SIBO

SIBO powstaje kiedy bakterie mają korzystne warunki do namnażania w jelicie cienkim. Najczęściej dzieje się to po zabiegach gastrologicznych, gdy dochodzi do naruszenia naturalnej budowy jelit. Istnieją również zaburzenia przewodu pokarmowego, które często sprzyjają powstawaniu rozrostu bakterii. Dotyczy to przede wszystkim IBS i popromiennego zapalenia jelita cienkiego.

Na dodatek istnieją leki sprzyjające powstawaniu SIBO:

  • opioidy: kodeina (Antidol), morfina, tramadol (Tramal) — poprzez łączenie się z receptorami opioidowymi w przewodzie pokarmowym powodują zwolnienie perystaltyki jelit;
  • inhibitory pompy protonowej IPP: omeprazol (Bioprazol, Helicid), pantoprazol (Contix , Controloc) — poprzez hamowanie wydzielania kwasu w żołądku, powodują zmianę pH, która służy przetrwaniu bakterii w przewodzie pokarmowym.

Choroby, których przebieg wpływa na układ trawienny mogą wpływać na rozwój SIBO. Do takich chorób zaliczamy cukrzycę, przewlekłe zapalenie trzustki, marskość wątroby czy mukowiscydozę [1-3].

Diagnozowanie

Ze względu na niespecyficzne objawy, aby zdiagnozować SIBO, potrzebne jest wykonanie testu. Wykonuje się dwa typu testów:

Testy oddechowe

Ich największą zaletą jest nie inwazyjność. Mają za zadanie wykrycie wodoru i metanu w wydychanym powietrzu. Źródłem tych gazów w wydychanym powietrzu mogą być drobnoustroje, które przeprowadzają fermentację węglowodanów. Produkty fermentacji z krwi wydalamy przez układ oddechowy.

Do testu używa się 75 g glukozy lub 10 g laktozy rozpuszczonej w 250 ml wody. Wzrost stężenia wodoru w wydychanym powietrzu o przynajmniej 20 ppm w ciągu 90 min od wypicia mieszanki jest traktowany jako pozytywny w kierunku SIBO.

Wzdęcia i 9 sposobów na pozbycie się ich

Przed testem musimy pamiętać o paru zasadach:

  • nie wolno zażywać antybiotyków przez 4 tygodnie przed badaniem,
  • nie wolno zażywać leków przeczyszczających przez tydzień przed badaniem,
  • należy zachować post 8-12 h przed testem,
  • dzień wcześniej nie zaleca się spożywania posiłków bogatych w cukry fermentujące [1,2].

Testy mikrobiologiczne próbki pobranej bezpośrednio z jelita cienkiego 

Jest to najdokładniejsza metoda diagnozowania SIBO. Jednak nie jest często wybierana przez specjalistów ze względu na inwazyjność i koszty badania.

Leia também:  Como Fazer Quando O Pai Nao Paga Pensao?

Próbka jest pobierana podczas gastroskopii, a następnie w laboratorium sprawdzana na obecność bakterii ilościowo.

Przygotowanie do badania pokrywa się z zasadami do testu oddechowego [1,2].

Leczenie

Najważniejsze w doborze leczenia jest określenie przyczyny powstania SIBO. W celu całkowitego wyeliminowania choroby konieczne jest usunięcie powodu wystąpienia zaburzeń.

  • Podstawą leczenia jest antybiotykoterapia.
  • Celem tego kroku jest zmniejszenie liczebności bakterii w jelicie cienkim, nie ich całkowite wyeliminowanie.
  • Antybiotyki stosowane w leczeniu SIBO:

Często możemy się spotkać z zaleceniem lekarza, aby po przebytej antybiotykoterapii rozpocząć drugą kurację innym antybiotykiem. Jest to celowe w celu zapobiegania nawrotom choroby [2-4].

Jakie są przyczyny i jak leczyć zatrucie pokarmowe?

Zalecenia dietetyczne

W profilaktyce i leczeniu SIBO zaleca się unikanie cukrów fermentujących, czyli stosowanie diety low-FODMAP. Cukry są najlepszą pożywką dla bakterii. W związku z tym unikanie ich spożywania w chorobie związanej z nadmiarem bakterii jest oczywiste.

Warto zwrócić uwagę, aby nie stosować w okresie leczenia prebiotyków. Stanowią one pożywkę dla bakterii, w związku z tym przyjmowanie ich w walce z SIBO jest bezcelowe i może pogorszyć stan chorego [1-4].

SIBO, czyli mało znana przyczyna jelita drażliwego

SIBO z ang. (z ang. small intestinal bacterial overgrowth), jest to zespół przerostu bakteryjnego w jelicie cienkim. Manifestuje się głównie zaburzeniami rytmu wypróżnień w postaci biegunek i/lub zaparć, jak również przewlekłymi bólami brzucha, wzdęciami czy innymi problemami gastroenterologicznymi.

Istotą tej jednostki chorobowej jest zaburzona mikroflora jelitowa, spowodowana nadmiernym rozrostem bakterii w jelicie cienkim. Prowadzi ona do uszkodzenia śluzówki jelita, co w  konsekwencji przyczynia się  do różnych niepożądanych reakcji ze strony układu odpornościowego (alergii lub chorób z autoagresji).

Jakie są przyczyny przerostu bakteryjnego- SIBO?

Poznanie przyczyn przerostu bakteryjnego jest istotne w kontekście późniejszego leczenia. Przyczyny można podzielić na 3 grupy:

Źle funkcjonujące mechanizmy antybakteryjne do których zaliczamy:

  • Niskie stężenie soku żołądkowego. Silnie stężony kwas w żołądku ma działanie bakteriobójcze, stanowi naturalną barierę przed wnikaniem bakterii do dalszych odcinków przewodu pokarmowego
  • Niedostateczna produkcja enzymów trawiennych i żółci
  • Zaburzenia odporności i związana z nią mała produkcja immunoglobuliny IgA, która zapobiega przyleganiu bakterii do śluzówki jelita i hamuje ich namnażanie w jelitach

Strukturalne wady anatomiczne w postaci:

  • Uchyłków jelitowych – „ małych kieszonek” w jelicie, które stanowią doskonałe miejsce do namnażania się bakterii i inicjowania stanów zapalnych
  • Przetoki jelitowe, czyli nieprawidłowe połączenie jelit z innymi narządami wewnętrznymi, stwarza doskonałe warunki do rozwoju patogennej flory jelitowej
  • Ominięcia jelitowe, czyli wyłączenie fragmentu jelita z prawidłowego funkcjonowania układu pokarmowego, m.in. po zabiegach bariatrycznych

Zaburzona perystaltyka, która jest wynikiem:

  • Niedostatecznej pracy tarczycy w przebiegu niedoczynności tego gruczołu
  • Neuropatii cukrzycowej, powikłania cukrzycy manifestującej się problemami w prawidłowej pobudliwości komórek nerwowych
  • Stresu i związanego z nim nadmiernego wydzielania kortyzolu

Co powinno nas zaniepokoić, czyli jakie objawy mogą wskazywać na SIBO?

  • Zaburzenia rytmu wypróżnień biegunki, zaparcia lub obie formy
  • Wzdęcia, bardzo często występujące tuż po przebudzeniu lub wypiciu kilku łyków wody nasilające się w ciągu dnia
  • Utrata masy ciała
  • Objawy związane z zespołem jelita drażliwego (IBS).
  • Przewlekłe zmęczenie
  • Anemia
  • Problemy skórne (trądzik różowaty)
  • Stany obniżonego nastroju, niejednokrotnie prowadzące do depresji

Diagnostyka przerostu bakteryjnego w jelicie cienkim

W celu zdiagnozowania przerostu bakteryjnego w jelicie cienkim wykonuje się wodorowy test oddechowy (WTO). Istotą tego badania jest pomiar wodoru w wydychanym powietrzu na czczo oraz po wypiciu właściwego odczynnika w postaci glukozy lub laktulozy.

Dobór odczynnika jest uzależniony od miejsca przerostu bakteryjnego i /lub ewentualnych objawów:

Miejsce przerostu Objaw Zastosowany odczynnik
Górny odcinek jelita cienkiego Biegunka Glukoza
Dolny odcinek jelita cienkiego Zaparcia Laktuloza

Mamy diagnozę SIBO i co dalej?

Leczenie przerostu bakteryjnego jest niezwykle wymagające i składające się z kilku elementów:

Leczenie farmakologiczne z zastosowaniem odpowiednich antybiotyków

Nie ma możliwości leczenia SIBO bez odpowiedniej interwencji farmakologicznej. Jednak decyzję o jej wdrożeniu zawsze podejmuje lekarz. Najczęstszym antybiotykiem stosowanym w przeroście bakteryjnym jest Xifaxan, ze względu na miejscowe działanie w jelicie oraz małe ryzyko wystąpienia oporności bakterii na substancje czynn- rifaksyminę.

Właściwa probiotykoterapia

Jest to nieodzowny element każdej antybiotykoterapii. Antybiotyki nie działają selektywnie co oznacza, że niszczą nie tylko patogenną florę jelitową, ale również dziesiątkują populację „dobrych” bakterii.

W przypadku upośledzonej perystaltyki i problemów z zaparciami, istotny jest prawidłowy dobór probiotyku po to aby uniknąć nawrotu SIBO.

  W tym celu wybieramy szczepy Bifidobacterium, które mają zdolność kolonizowania jedynie jelita grubego.

Adresowanie przyczyn SIBO, czyli dochodzenie po „nice do kłębka”

W wielu badaniach odnotowuje się nawrót SIBO u pacjentów, którzy zakończyli kurację antybiotykami.

Jest to najprawdopodobniej wynik braku jednoczesnego rozwiązywania problemów, które pozwoliły bakteriom tak licznie skolonizować jelito cienkie.

W zależności od pierwotnej przyczyny należałoby wspomóc pracę tarczycy, poprawić trawienie, wyleczyć inne być może towarzyszące infekcje (grzybicze lub pasożytnicze), a także nauczyć się odpowiednio zarządzać stresem

Spersonalizowana dieta, pokrywająca zapotrzebowanie na wszystkie niezbędne składniki odżywcze i witaminy

Pierwszym etapem dietoterapii w SIBO jest wyrównanie niedoborów, które mogą pojawić się na skutek złego wchłaniania, w przebiegu tej jednostki chorobowej. Najczęściej występujące deficyty dotyczą witamin rozpuszczalnych w tłuszczach A,D,E, zatem pacjenci powinni wzbogacić swoja dietę w produkty będące ich dobrym źródłem.

Należą do nich: jaja, ryby, dobre jakościowo oleje roślinne czy orzechy.

Szczególnie istotne w kontekście możliwej anemii jest dostarczenie odpowiedniej ilości 3 newralgicznych związków: żelaza, witaminy B12 i kwasu foliowego, w tym celu należy zwiększyć spożycie produktów odzwierzęcych (szczególnie zalecana wołowina), a także zielonych warzyw liściastych, które dostarczają odpowiedniej ilości kwasu foliowego.

Kolejnym krokiem po uzupełnieniu wszystkich niezbędnych składników odżywczych jest przystąpienie do właściwej terapii ukierunkowanej na zwalczanie przerostu bakteryjnego.

W tym celu eliminuje się wszelką żywność, która może stanowić pożywkę dla bytujących w jelicie bakterii.  Należą do nich produkty zawierające cukry złożone: takie jak chleb, kasze, makarony, ryż oraz mleko i produkty nabiałowe.

Po ustąpieniu objawów, oraz poprawie trawienia możemy stopniowo rozszerzać dietę o zabronione produkty.

Podsumowanie:

SIBO jest dosyć nowym zagadnieniem jeśli chodzi leczenie zaburzeń gastroenterologicznych. Niemniej jednak warto się nad nim pochylić, bo dotyka on coraz większą grupę osób.

Z roku na rok zwiększa się odsetek pacjentów zdiagnozowanych pod kątem zespołu jelita drażliwego. Jednak ich komfort życia pomimo leczenia farmakologicznego w dalszym ciągu nie jest satysfakcjonujący.

Warto zatem rozpocząć od diagnostyki SIBO ,aby zweryfikować prawdziwą przyczynę problemów jelitowych i rozpocząć właściwy proces leczenia.

Piśmiennictwo:

  1. Jan Bures, Jiri Cyrany, Darina Kohoutova, Miroslav Förstl, Stanislav Rejchrt, Jaroslav Kvetina, Viktor Vorisek, and Marcela Kopacova, Small intestinal bacterial overgrowth syndrome, World J Gastroenterol. 2010 Jun 28; 16(24): 2978–2990.
  2. Pignata C, Budillon G, Monaco G, Nani E, Cuomo R, Parrilli G, Ciccimarra F, Jejunal bacterial overgrowth and intestinal permeability in children with immunodeficiency syndromes, 1990 Aug;31(8):879-82.
  3. Tursi A, Brandimarte G, Giorgetti GM, Elisei W, Assessment of small intestinal bacterial overgrowth in uncomplicated acute diverticulitis of the colon. World J Gastroenterol.2005 May 14;11(18):2773-6.
  4. Andrew C. Dukowicz, , Brian E. Lacy, and Gary M. Levine, Small Intestinal Bacterial Overgrowth. A Comprehensive Review, Gastroenterol Hepatol (N Y). 2007 Feb; 3(2): 112–122.
  5. Pimentel M, Review of rifaximin as treatment for SIBO and IBS, Expert Opin Investig Drugs.2009 Mar;18(3):349-58.
  6. Quigley EM, Quera R, Small intestinal bacterial overgrowth: roles of antibiotics, prebiotics, and probiotics, 2006 Feb;130(2 Suppl 1):S78-90.

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*