Zalegająca wydzielina w drogach oddechowych

W okresie zachorowań na przeziębienie i grypę często skarżymy się na uczucie zatkanego gardła i trudności z oddychaniem. To z kolei wpływa na zmniejszenie komfortu naszego funkcjonowania za dnia, a także regeneracji w trakcie snu.

Winny temu wszystkiemu jest zalegający śluz gardłowy, zwany flegmą.

W tym artykule wyjaśniamy, jakie są przyczyny zalegania i skąd się bierze flegma w gardle, jak sobie radzić z problemem stosując zarówno środki farmakologiczne, jak i naturalne metody oraz dbając o odpowiednią profilaktykę.

[aktualizacja: 11’2020]

Przyczyny pojawienia się flegmy w gardle

Flegmę można opisać jako gęstą, lepką substancję, która gromadząc się w tylnej części gardła, wywołuje znaczny dyskomfort, zwłaszcza kiedy utrudnia oddychanie lub spływa z zatkanego nosa. Śluz jest jednak całkowicie fizjologiczną wydzieliną.

Błona śluzowa nosa i gardła u zdrowego człowieka produkuje dziennie nawet do 2 litrów śluzu.

Śluz pełni bardzo ważną rolę, bowiem stanowi warstwę ochronną dla komórek, utrzymuje odpowiednie nawilżenie oraz wyłapuje z wdychanego powietrza niepożądane cząsteczki typu kurz, pyłki, bakterie i wirusy, blokując ich przedostawanie się do płuc.

Problem pojawia się w momencie, gdy zachorujemy na infekcję górnych dróg oddechowych, przeziębienie lub wystąpi reakcja alergiczna. Wówczas śluz staje się gęstszy i zyskuje miano flegmy, która również wyłapuje patogeny, natomiast znacznie trudniej usunąć ją z gardła, oskrzeli czy płuc.

Sprawdź również:Ostre zapalenie oskrzeli u dzieci

Ponadto przy zakażeniach bakteryjnych wraz z jej gromadzeniem się może wystąpić nieprzyjemny zapach z ust. Jej usunięcie jest koniecznie, ponieważ zalegając może przynieść efekt odwrotny do pełnionych przez nią funkcji w postaci wtórnych, często poważniejszych zakażeń bakteryjnych. Pozostaje więc już tylko jedno pytanie: Jak pozbyć się zalegającej w gardle wydzieliny?

Naturalne mechanizmy obronne przed zalegającą flegmą

Natura wyposażyła nas w mechanizm obronny, który pomaga nam w usuwaniu wydzieliny z dróg oddechowych, a jest nim … kaszel.

Odkrztuszanie flegmy może nam się wydać mało higieniczne, natomiast jest to reakcja naturalna i konieczna, dlatego nie powinno się jej hamować.

UWAGA! Ewentualne połknięcie wydzieliny nie jest niczym złym, ponieważ kwas żołądkowy unieszkodliwi wszystko co będzie w niej zawarte. Czasem jednak organizm nie jest w stanie sam sobie poradzić ze zbyt gęstym śluzem i trzeba mu pomóc.

Podczas odkrztuszania nie powinniśmy wkładać w to zbyt dużej siły, bowiem możemy uszkodzić wyściółkę gardła, tylko pogarszając sytuację.Zalegająca wydzielina w drogach oddechowych

Kluczowe czynniki wspomagające leczenie

  1. Jednym z najważniejszych czynników wspomagających leczenie jest utrzymanie prawidłowej wilgotności powietrza w pomieszczeniach, w których przebywamy. Suche powietrze podrażnia zarówno nos, jak i gardło i nasila wydzielanie śluzu.

  2. Poza dbałością o nasze otoczeniu bardzo ważne jest, abyśmy zadbali o nasze nawodnienie. W czasie choroby często zaniedbujemy tę kwestię, a spożywanie odpowiedniej ilości płynów pozwala na rozrzedzanie wydzieliny i oczyszczanie zatkanych zatok.

  3. W sezonie grzewczym jesteśmy narażeni w sposób szczególny na zanieczyszczenie powietrza. Wszechobecne pyły zawieszone wychwytywane przez błonę śluzową zagęszczają śluz, a także upośledzają ruch rzęsek, przesuwających zalegającą wydzielinę do górnych dróg oddechowych w celu jej usunięcia.

    Rozwiązaniem dla tego problemu będzie oczyszczanie nosa roztworami soli fizjologicznej czy płukanie gardła roztworami soli.

Jak pozbyć się flegmy z gardła?

Sposobów na pozbycie się flegmy z gardła jest na szczęście kilka, poczynając od preparatów z apteki, dzięki którym wydzielina ulegnie rozluźnieniu, co pobudzi odkrztuszanie.

Możemy też sięgać po naturalne metody, chociażby surowce zielarskie oraz skorzystać z dobrodziejstw aromaterapii. Ważne jest też staranne udrażnianie nosa, zwłaszcza wieczorem, zanim pójdziemy spać.

Poniżej dokładnie omawiamy każdą z możliwości.

Farmakologiczne możliwości pozbycia się wydzieliny w gardle

Proces usuwania flegmy można także wspomóc farmakologicznie. W aptekach bez problemu możemy odnaleźć preparaty bez recepty, które odpowiadają za rozluźnianie wydzieliny i pobudzenie odkrztuszania. Wśród zawartych w nich substancji czynnych (będących składnikami leków i suplementów) możemy wyróżnić między innymi:

  • acetylocysteinę,
  • karbocysteinę,
  • bromheksynę,
  • ambroksol.

Podczas ich stosowania niezmiernie istotne jest wspominane już spożywanie płynów, tak by gęsty śluz „wciągnął” wodę, upłynnił się i mógł być bez problemu usunięty.

Naturalne metody wspierające leczenie

Zalegająca wydzielina w drogach oddechowych

Spośród naturalnych metod leczenia z pomocą przychodzi także aromaterapia. W tym przypadku na poprawę kondycji błon śluzowych i ułatwienie usuwania nadmiaru śluzu z powodzeniem można zastosować olejek eukaliptusowy, który możemy dodać m.in. do kąpieli (pamiętając o zmieszaniu go z olejem bazowym!) >>> „10 zasad bezpiecznego stosowania olejków eterycznych.”

W oczyszczaniu gardła z nadmiaru flegmy możemy także wykorzystać ziołowe napary z takich składników jak:

  • ziele tymianku, szałwii, majeranku,
  • korzeń imbiru i pierwiosnka.

Skuteczna mieszanka ziół na flegmę (wg receptury naszej specjalistki, mgr farmacji Marty Koziarskiej): kwiat lipy, korzeń prawoślazu, korzeń pierwiosnka–  wymieszać zioła. Jedną, płaską łyżkę mieszanki zaparzać przez 1/2 godziny. Pić 3 razy dziennie. 

Samo spożywanie ciepłych napojów rozluźnia wydzielinę i ułatwia jej odrywanie się od ściany gardła. Przed snem ulgę może przynieść ciepła kąpiel lub prysznic. Wdychana para wodna rozrzedzi flegmę, a wyższa temperatura dodatkowo może ulżyć dolegliwościom bólowym związanym z często zatkanymi równocześnie zatokami.

Dodatkowo warto ostrożnie oczyścić nos z wydzieliny, by ta podczas spoczynku nie spływała do gardła, potęgując problemy z oddychaniem w nocy.  Dobrym pomysłem będzie także sen z głową lekko podniesioną ponad poziom ciała, co zmniejszy uczucie gromadzenia się spływającego śluzu.

W przypadku dzieci poza oczywistym nawilżaniem powietrza korzystne może się okazać zastosowanie naturalnych sposobów łagodzących podrażnienia błony śluzowej. Należą do nich przede wszystkim podawanie miodu oraz syropu z cebuli.

Zalegająca wydzielina w drogach oddechowych

Warto zadbać o profilaktykę

Tak jak w przypadku wielu schorzeń dróg oddechowych okresu jesienno-zimowego niezwykle istotna jest profilaktyka. Jak wiadomo lepiej zapobiegać niż leczyć, dlatego na ile to możliwe unikajmy czynników drażniących, które będą nasilać dolegliwości, a wśród nich:

  • środków czyszczących gospodarstwa domowego,
  • oparów farb,
  • chemikaliów,
  • dymu papierosowego.

Palenie tytoniu podrażnia gardło i w znaczącym stopniu pogarsza warunki oddechowe. Wietrzmy pomieszczenia, w których przebywamy, aby zapewnić odpowiednią wentylację.

Oprócz substancji drażniących ograniczajmy także spożywanie alkoholu i kofeiny, które prowadzą do odwodnienia, a co za tym idzie osuszania błony śluzowej. Warto też obserwować i odnotowywać, czy zwiększenie ilości produkowanej flegmy nie jest związane z przyjmowaniem określonych pokarmów.

Uwaga na zbyt długie zaleganie flegmy w gardle!

W przypadku przedłużającego się uczucia zalegania gęstego śluzu w gardle, niepokojącego zabarwienia (m.in. czerwonego) śluzu, czy pojawienia się gorączki warto skonsultować się z lekarzem w celu wykluczenia poważniejszego zakażenia, alergii, czy refluksu żołądkowo-przełykowego, który również może przyczyniać się do nadprodukcji wydzieliny.

Flegma w gardle – podsumowanie

Pamiętajmy, że obecność śluzu jest jedną z podstawowych linii obrony naszego organizmu przed wnikaniem drobnoustrojów chorobotwórczych oraz zanieczyszczeń i jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego.

W przypadku uczucia zalegania flegmy sięgnijmy po wymienione wyżej metody, które są często na wyciągniecie ręki w naszych domach, a które z powodzeniem przyniosą ulgę. Na koniec warto dodać, że ważne jest też delikatne oklepywanie chorego (parę razy dziennie), zwłaszcza, gdy jest osobą chorą i leżącą.

Osoby aktywne powinny pamiętać o codziennej porcji ćwiczeń, ruch znakomicie pobudza i ułatwia odkrztuszanie zalegającej flegmy.

Zalegająca wydzielina w drogach oddechowychJelita-Centrum Zdrowia. Edukujemy, dyskutujemy, doradzamy!Zalegająca wydzielina w drogach oddechowychKliknij i pobierz naszego darmowego ebooka >>> https://bit.ly/3qrtw2Y

Nadmiar wydzieliny w drogach oddechowych – przyczyny, diagnostyka, leczenie

Podczas wstawania z łóżka występuje kaszel oraz duże ilości wydzieliny, która uchodzi gardłem i nosem. Proszę o wskazówki. Pozdrawiam

Odpowiedziała

dr n. med. Grażyna Durska
Zakład Medycyny Rodzinnej
Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie

Poradnia Alergologiczna “Podgórna” w Szczecinie

Najczęstszą przyczyną objawów opisywanych w pytaniu jest infekcja dróg oddechowych (górnych/dolnych). W okresie jesienno-zimowym nieżyt nosa zazwyczaj wywołują wirusy, rzadziej bakterie.

Choroba przebiega z objawami złego samopoczucia, stanami podgorączkowymi, często występuje ból gardła.
Wydzielina z nosa początkowo wodnista i przeźroczysta w kolejnych dniach trwania choroby ulega zagęszczeniu, przy nadkażeniu bakteryjnym zmienia kolor na żółty lub zielony.

  • Do powyższych objawów dołącza się produktywny (wilgotny) kaszel prowadzący do odkrztuszenia wydzieliny zalegającej w drogach oddechowych.
  • W diagnostyce różnicowej kaszlu należy uwzględnić zapalenia oskrzeli, zapalenia płuc, ostre i przewlekłe zapalenie zatok obocznych nosa.

W ostrym zapaleniu zatok (wywołują je przede wszystkim bakterie) wymienionym objawom towarzyszą silny ból głowy, nudności, często gorączka i zły stan ogólny. Badaniem potwierdzającym rozpoznanie jest RTG zatok.

W przewlekłym zapaleniu zatok objawy utrzymują się co najmniej 8-12 tygodni. Stopień natężenia dolegliwości z reguły jest mniejszy. RTG zatok może być niecharakterystyczne, wskazane bywa wykonanie tomografii komputerowej zatok.

Poranny kaszel z odkrztuszaniem wydzieliny (bez nieżytu nosa) to także objaw przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP).

Głównym czynnikiem odpowiedzialnym za rozwój POCHP jest palenie tytoniu (czynne i bierne) oraz narażenie na działanie pyłów, zwłaszcza w środowisku pracy.

Badania diagnostyczne to przede wszystkim: RTG klatki piersiowej, badanie czynnościowe płuc (spirometria), tomografia komputerowa klatki piersiowej.

Inne przyczyny wilgotnego kaszlu (bez objawów nieżytu nosa) to: rozstrzenie oskrzeli, zgorzel płuc, gruźlica, ropnie płuc, rozedma płuc, niewydolność lewokomorowa serca, rak płuca.

Gdy kaszel trwa ponad 8 tygodni (kaszel przewlekły) albo towarzyszą mu niepokojące objawy ze strony innych narządów oraz gdy nie udaje się uzyskać poprawy po zastosowanym leczeniu należy rozszerzyć zakres badań diagnostycznych.

Błażowski L., Kurzawa R.: Diagnostyka i leczenie kaszlu przewlekłego u dzieci. Przewodnik lekarza praktyka. Część I. Terapia. W gabinecie lekarza rodzinnego. 2011, XIX; 9,(262): 9-12.
Błażowski L., Kurzawa R., Widerska-Kurzawa A.: Diagnostyka i leczenie kaszlu przewlekłego u dzieci. Przewodnik lekarza praktyka. Część II. Terapia. W gabinecie lekarza rodzinnego. 2011, XIX:12,(266): 18-20.
Pawliczak R.: Kaszel u dorosłych – diagnostyka i postępowanie. Terapia. W gabinecie lekarza rodzinnego. 2011, XIX:12,(266): 23-27.
Zawisza E., Zawisza K.: Diagnostyka i terapia przewlekłego zapalenia zatok przynosowych. Alergia, 2010: 4/46: 25-27.

Jak ułatwić sobie odkrztuszanie?

Kaszel pojawia się w przebiegu wielu infekcji dróg oddechowych, w zależności od tego, jaki ma charakter, należy zastosować odpowiednie środki lecznicze. W przypadku kaszlu mokrego zwanego również produktywnym potrzebne są leki na odkrztuszanie, które rozrzedzą wydzielinę oraz ułatwią jej usunięcie z oskrzeli.

Kaszel mokry

Należy zacząć od tego, że kaszel to zupełnie naturalny odruch obronny organizmu, który w ten fizjologiczny sposób dokonuje samooczyszczenia dróg oddechowych z wydzieliny, patogenów i zanieczyszczeń.

Tym samym nie każdy kaszel wymaga leczenia za wszelką cenę! Dotyczy to kaszlu mokrego, którego nie należy tłumić, co więcej należy pobudzać odruch kaszlowy, aby ułatwić i przyspieszyć usuwanie zalegającej flegmy.

Kaszel mokry, czyli produktywny zwykle pojawia się w przebiegu infekcji dróg oddechowych (często jako następstwo kaszlu suchego) o podłożu bakteryjnym lub wirusowym, przy zapaleniu płuc, zapaleniu zatok i przeziębieniu, a także w przypadku przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, mukowiscydozy i alergii.

W celu określenia przyczyny kaszlu mokrego pomocna jest obserwacja koloru i konsystencji wydzieliny, np. żółta lub zielona, gęsta, ropna plwocina będzie wskazywać na bakterię, a przezroczysta na wirus. Jeśli kaszlowi produktywnemu towarzyszą takie objawy jak duszności i krwioplucie, należy jak najszybciej skonsultować się z lekarzem, mogą to być oznaki zaostrzenia choroby, w tym obrzęku płuc.

Leki na kaszel mokry

Kaszel mokry jest męczący, choć z zupełnie innego powodu niż kaszel suchy. Przy kaszlu suchym najbardziej uciążliwe jest ciągłe uczucie drapania w gardle, uporczywość odruchu kaszlowego oraz napadowy charakter objawów.

Kaszel mokry charakteryzuje się zaś potrzebą odkrztuszania plwociny, a gdy wydzielina jest gęsta i jest jej dużo, próby jej odkrztuszania powodują ból w klatce piersiowej, ponadto mogą przyczyniać się do duszności i osłabienia.

Hamowanie odruchu kaszlowego w przebiegu kaszlu mokrego nie jest właściwym postępowaniem, co więcej zalecane jest jego pobudzanie. Konieczne jest rozrzedzanie flegmy, aby ułatwić jej odkrztuszanie (zaleganie gęstego śluzu w drogach oddechowych może prowadzić do powikłań).

W tym celu stosuje się leki mukolityczne (mukolityki), które upłynniają wydzielinę i zmniejszają jej lepkość (są to leki w postaci syropów lub tabletek m.in. z acetylocysteiną, karbocysteiną, ambroksolem, bromoheksyną lub wyciągiem z liści bluszczu).

Wśród leków mukolitycznych wyróżnia się leki sekretolityczne (wykrztuśne), które zwiększają objętość flegmy i zmniejszają jej lepkość oraz leki mukokinetyczne, które przyspieszają transport plwociny.

W aptece warto zwrócić uwagę na takie produkty lecznicze jak: Flegamina (bromoheksyna), ACC Optima (acetylocysteina), Flavamed (ambroksol), Prospan (bluszcz), Mucosolvan (ambroksol), Flegamax (karbocysteina).

Stosując syrop na kaszel, należy pamiętać o tym, że nie wolno go przyjmować na noc, właściwie ostatnia dawka powinna zostać przyjęta około godziny 17! Dodatkowo w celu poprawy efektywności kaszlu szczególnie w przypadku dzieci zaleca się oklepywać plecy (najlepiej rano i po około 20 minutach po przyjęciu dawki leku wykrztuśnego). Plecy należy oklepywać dłonią złożoną w łódkę, chory powinien być w pozycji siedzącej. Ruchy oklepujące należy wykonywać od dołu pleców w górę. Zaleca się, aby taki zabieg trwał około kilku minut.

Domowe sposoby na mokry kaszel

Leki ułatwiające pozbycie się wydzieliny dostępne w aptekach to niejedyna metoda rekomendowana przy kaszlu mokrym. U wielu osób skutecznym sposobem są ziołowe preparaty. Najlepsze rezultaty daje domowy syrop z cebuli, który działa wykrztuśnie i antybakteryjnie (pokrojoną cebulę trzeba zasypać cukrem lub zalać miodem i odczekać do pojawienia się soku).

Będzie on prawdziwym wsparciem, o ile smak i zapach nie staną na przeszkodzie. W celu lepszego przepływu wydzieliny można także stosować ziołowe napary (lipa, tymianek, podbiał, dziewanna, rumianek), a także napary z kurkumy i imbiru oraz letnią wodę z miodem i cytryną.

Dobre efekty dają również inhalacje z użyciem olejków eterycznych, które mają korzystny wpływ na rozrzedzenie wydzieliny, jak również rozszerzają drogi oddechowe.

Takie działanie wykazuje m.in.: olejek eukaliptusowy, geraniowy, sosnowy, rozmarynowy. Ponadto można wykonywać inhalacje roztworem soli fizjologicznej najlepiej z pomocą nebulizatora. Należy pamiętać, że po inhalacji warto również oklepać plecy.

Jedną z podstaw walki z każdą infekcją jest także prawidłowe nawodnienie organizmu – częsta podaż płynów pomaga rozrzedzić wydzielinę. Podobnie zadziała ciepło, które zapewnią okłady z użyciem termoforu lub maści rozgrzewające.

Dodatkowo nie zaszkodzi zadbać o odpowiednie nawilżenie powietrza w mieszkaniu, co zwiększy komfort oddychania.

Przy kaszlu produktywnym zaleca się sięgnąć po preparat ułatwiający odkrztuszanie. Może to być domowy syrop z cebuli lub produkt leczniczy o działaniu mukolitycznym. Osoby zmagające się z mokrym kaszlem muszą pamiętać, że pozbycie się zalegającej flegmy jest konieczne, w innym przypadku może dojść do poważnych powikłań zdrowotnych, w tym nadkażeń bakteryjnych.

Autor: Ewa Krulicka, i-Apteka.pl

Kaszel mokry

Kaszel mokry, czyli odkrztuszana z gardła lepka wydzielina, jest częstym objawem chorób dróg oddechowych – czy wiesz co oznacza kolor flegmy? Jak rozpoznać mokry kaszel? Jakie leki bez recepty (np. bromheksynę, ambroksol, gwajafenezynę) zastosować w kaszlu mokrym? Które inhalacje (np. z ektoiną czy acetylocysteiną) ułatwiają odkrztuszanie? Czy olejek tymiankowy jest dobry na mokry kaszel?

Jak rozpoznać mokry kaszel?

Kaszel mokry, inaczej nazywany produktywnym bądź wilgotnym, polega na odkrztuszaniu lub niemożności odkrztuszenia gęstej wydzieliny (flegmy), która zalega w dolnych drogach oddechowych, głównie w oskrzelach, a czasem w obrębie gardła i utrudnia przełykanie. Pacjent może mieć uczucie „kluchy” czy „przeszkody” w gardle.

Kaszel mokry, w odróżnieniu od suchego, nie ma zwykle charakteru napadowego, ale jest tak samo męczący.

Jaka choroba objawia się mokrym kaszlem?

Kaszel mokry może być następstwem, między innymi:

  • uporczywego i długotrwałego kataru, np. w stanach zapalnych zatok,
  • zakażeń bakteryjnych dróg oddechowych, np. zapalenia oskrzeli, płuc, 
  • chorób wirusowych – przeziębienia lub grypy,
  • niektórych chorób układu oddechowego, np. mukowiscydozy, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP),
  • schorzeń układu pokarmowego, np. refluksu żołądkowo-przełykowego,
  • przyjmowania niektórych leków,
  • zakrztuszenia.

O czym świadczy kolor wydzieliny w mokrym kaszlu?

Wydzielina odkrztuszana z dróg oddechowych podczas kaszlu mokrego może mieć różny kolor, na podstawie którego możemy wnioskować, z jaką chorobą mamy do czynienia:

  • przeźroczysta i lepka – najczęściej występuje w kaszlu wywołanym astmą lub alergią,
  • mleczna i śluzowa – może występować u pacjentów z POChP oraz przewlekłym zapaleniem oskrzeli,
  • zielona, żółta i gęsta – jest objawem infekcji bakteryjnej dróg oddechowych, np. zapalenia płuc, oskrzeli, a nawet zatok,
  • różowa lub z domieszką krwi – może towarzyszyć nadżerkom dróg oddechowych lub nowotworowi płuc,
  • czarna – najczęściej świadczy o grzybicy płuc,
  • pienista – jest objawem obrzęku płuc.

Leki na kaszel mokry dostępne bez recepty

1. Jak działają leki na kaszel mokry?

Kaszel mokry jest korzystny, gdyż dzięki niemu możliwe jest usunięcie zalegającej wydzieliny z dróg oddechowych, która pozostając tam mogłaby doprowadzić, np. do zapalenia płuc. Zaleca się więc przyjmowanie środków ułatwiających jej rozrzedzenie, pobudzających odkasływanie lub jedno i drugie.

Preparaty stosowane na kaszel mokry:

  • działają mukolitycznie, czyli upłynniają i zmniejszają lepkość wydzieliny w drogach oddechowych poprzez rozerwanie jej na mniejsze fragmenty,
  • działają wykrztuśnie, czyli ułatwiają wydalenie zalegającej flegmy,
  • stymulują pracę układu śluzowo-rzęskowego w drogach oddechowych, co ułatwia odkrztuszanie wydzieliny.

2. Syntetyczne leki na kaszel mokry

Należą do nich, między innymi:

  • ambroksol – przeznaczony do stosowania już najmłodszych, gdyż można go podawać u dzieci od 1. roku życia,
  • bromheksyna – bezpieczna dla maluchów od 2. roku życia, dostępna jest w kroplach, tabletkach oraz syropie,
  • acetylocysteina – stosowana u dorosłych i dzieci od 7. roku życia w formie syropu, tabletek musujących, tabletek do połykania, proszku do wysypania bezpośrednio na język oraz ampułek do wykonania nebulizacji, 
  • erdosteina – od niedawna dostępna bez recepty dla dorosłych i dzieci od 12. roku życia, na receptę można otrzymać ją w formie zawiesiny dla dzieci już od 2. roku życia,
  • karbocysteina – podobnie jak erdosteina, od niedawna dostępna bez recepty, zalecana od 6 roku życia, 
  • gwajafenezyna – jedna ze “starszych” substancji o działaniu wykrztuśnym, dedykowana dla dzieci od 6. roku życia,

O tym, co zastosować na kaszel mokry u dziecka, pisaliśmy w opracowaniu Kaszel u dziecka.

3. Ziołowe syropy na kaszel mokry

Należą do nich, np.

  • wyciąg z liści bluszczu – preparaty zawierające ten składnik nie tylko upłynniają zalegającą wydzielinę, zmniejszają jej lepkość i ułatwiają odkrztuszanie, ale również dzięki działaniu uspokajającemu i rozluźniającemu mięśnie gładkie oskrzeli, zmniejszają dolegliwości bólowe i ułatwiają zasypianie, można je podawać już od 2. roku życia,
  • ziele tymianku – syrop tymiankowy posiada działanie wykrztuśne i można go stosować u dorosłych i dzieci powyżej 6 lat.

4. Syropy powlekające gardło

Tak zwane “syropy powlekające gardło”, to fachowo – preparaty smarujące (poślizgowe).

Tworzą one na śluzówce dróg oddechowych, a szczególnie gardła, nawilżającą powłokę, tym samym powodując zmniejszenie chrypy i drapania w gardle, przez co łagodzą kaszel i podrażnioną od niego śluzówkę.

Często “z nazwy” syropy te są dedykowane na kaszel suchy, jednak jak pokazuje praktyka – ciągłe odkrztuszanie wydzieliny może podrażnić gardło lub wywoływać chrypkę – przez co doskonale sprawdzą się także w kaszlu mokrym, tym bardziej, iż niektóre z nich zawierają składniki o działaniu typowo wykrztuśnym.Są to syropy i tabletki do ssania z babki lancetowatej, prawoślazu, porostu islandzkiego, podbiału, propolisu i miodu. Sprawdzają się one jako drugi, uzupełniający preparat do aktualnie zażywanego leku na kaszel mokry.

Po zastosowaniu tego środka nie pij i nie jedz co najmniej przez godzinę.

5. Syropy na kaszel suchy i mokry

Nie ma leku, który może jednocześnie kaszel pobudzać i hamować, co nie oznacza, że nie można tego zrobić. Możesz te dwie czynności rozdzielić w czasie – pobudzać kaszel w dzień, a hamować go w nocy, przy pomocy dwóch osobnych środków – do godziny 17:00 przyjmuj preparaty na kaszel mokry, a 30-60 minut przed snem zażyj środek na kaszel suchy, aby spać spokojnie.

Syropy, które z nazwy mają działać na kaszel suchy i mokry to wyroby medyczne, które mają działanie powlekające drogi oddechowe, a więc są to wspomniane wyżej syropy smarujące, które możesz stosować jako uzupełnienie w każdym rodzaju kaszlu.

6. Do której godziny stosować leki na kaszel mokry?

Preparaty na kaszel mokry należy stosować regularnie – rano i w ciągu dnia, ale ostatnią dawkę przyjmij najpóźniej do godziny 17:00. Jeśli zrobisz to później, odrywający się kaszel nie pozwoli Ci spać spokojnie.

Zwykle kaszlemy za słabo i za mało, co powoduje, że nie odkrztuszamy wydzieliny wystarczająco, a więc stosowanie leku na kaszel mokry warto połączyć z oklepywaniem, przyjmowaniem dużej ilości płynów i nawilżeniem powietrza do 45%-55%.Przed zastosowaniem środka na kaszel, koniecznie zajrzyj do jego ulotki, gdzie znajdziesz informacje, jak długo możesz go stosować. Pamiętaj, że środka pobudzającego kaszel nie można stosować za długo, bowiem w takim wypadku kaszel będzie się utrzymywał i Cię “męczył” – nawet, jeśli nie będziesz miał już czego odkrztusić.

Domowe sposoby na kaszel mokry

1. Inhalacje na kaszel mokry

Aby rozrzedzić zalegającą wydzielinę i ułatwić jej “ewakuację” z dróg oddechowych, można wykonywać inhalacje z użyciem nebulizatora, do którego wlewamy wybraną ampułkę roztworu z ektoiną lub acetylocysteiną. Dedykowane niekiedy na kaszel mokry inhalacje z soli hipertonicznej, mają działanie obkurczające, w związku z czym mogą doprowadzić do nasilenia kaszlu. 

Nebulizacje przeprowadzaj 2 razy dziennie. Ostatnią wykonaj maksymalnie do godziny 17:00, aby nie dopuścić do spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła i spać spokojnie. 

Na kaszel mokry możesz zastosować inhalacje z olejkiem eterycznym i zapachowym, np. tymiankowym czy eukaliptusowym. Do miski z gorącą wodą dodaj kilka kropel olejku i wdychaj opary przez 5 minut. Czynność powtarzaj 3 razy na dobę.

2. Syrop z cebuli na mokry kaszel

Bezpiecznym i sprawdzonym domowym środkiem na kaszel mokry jest syrop z cebuli o działaniu wykrztuśnym, łagodzącym, powlekającym, antyseptycznym i przeciwzapalnym. Syrop możesz sporządzić tylko z 2 składników: cebuli żółtej lub/i czerwonej, cukru lub jego zamienników, np.

cukru trzcinowego, miodu, ksylitolu albo dodatkowo wzbogacić go o czosnek i cytrynę. Po przygotowaniu i przecedzeniu syrop z cebuli przechowuj w lodówce w szczelnie zamkniętym naczyniu maksymalnie do 7 dni. Im więcej cukru dodasz, tym dłużej może on stać, jednak nie dłużej niż 2 tygodnie.

Przyjmuj 3-6 łyżeczek na dobę.

3. Ciepłe okłady i kąpiele na kaszel 

Aby złagodzić nasilenie kaszlu, na gardło i klatkę piersiową możesz przykładać ciepłe ręczniki. Pomocne będą również rozgrzewające kąpiele z dodatkiem, np. olejku rozmarynowego czy tymiankowego, które zmniejszą częstotliwość napadów kaszlu.

Kiedy iść z kaszlem mokrym do lekarza?

Kaszel, któremu towarzyszą inne objawy, np. gorączka, duszność, ból lub, który trwa powyżej 2 tygodni, powinien zostać skonsultowany z lekarzem. Po osłuchaniu i przeprowadzeniu wywiadu, specjalista zdecyduje o dalszej terapii bądź badaniach i przepisaniu leków na receptę.

Leki na receptę na kaszel mokry

Wśród leków na receptę na kaszel mokry znaleźć możemy, m.in.:

  • karbocysteinę w postaci syropu dla dzieci od 2. roku życia oraz tabletek do ssania dla dorosłych,
  • erdosteinę w postaci zawiesiny dla dzieci od 2 lat oraz kapsułek dla osób dorosłych,
  • ambroksol – w postaci roztworu do inhalacji z nebulizatora, można go stosować już u małych dzieci i mieszać z roztworem soli fizjologicznej,
  • bromek ipratropiowy + fenoterol – w postaci kropli dodawanych do roztworu do inhalacji, np. 0,9% soli fizjologicznej czy sterydu działającego przeciwzapalnie, wykazują działanie rozszerzające oskrzela, dzięki czemu “torują drogę”, aby zalegająca wydzielina mogła łatwiej opuścić drogi oddechowe, mogą być stosowane już u małych dzieci.

Wszystkie powyższe preparaty należy stosować zgodnie z zaleceniami lekarza. Należy mieć świadomość, że specjalista może zalecić wspomniane leki w młodszej grupie wiekowej niż deklaruje producent w ulotce, jeśli jego najlepsza wiedza i doświadczenie pokazują, że taka terapia jest bezpieczna i pomocna dla pacjentów. Nie należy się wtedy obawiać, lecz podawać lek zgodnie z zaleceniami.

2021-09-22

Mokry kaszel – skąd się bierze i o czym świadczy?

Jedną z głównych przyczyn pojawiania się kaszlu mokrego są infekcje dróg oddechowych (zapalenie gardła, krtani, zatok) zazwyczaj wywołane przez wirusy lub bakterie.

W momencie kiedy w organizmie dochodzi do zakażenia dróg oddechowych, zaczyna wytwarzać się w nich gęsta, zalegająca wydzielina, której obecność doprowadza do odruchu kaszlowego oraz uczucia „niedrożności” co sprawia, że trudniej jest odkrztusić zalegającą wydzielinę.

Jakie choroby mogą prowadzić do powstania kaszlu produktywnego czyli mokrego?

  • Nieżyt nosa, najczęściej pojawia się na skutek działania wirusów i objawia się zapaleniem w obrębie błony śluzowej nosa, wywołując uczucie zatkania, wyciek wydzieliny, świąd i kichanie. Objawem towarzyszącymi przy nieżycie nosa może być stan podgorączkowy. Nieżyt nosa może mieć również nieinfekcyjne podłoże np. alergiczne.
  • Zapalenie krtani – również spowodowane jest działaniem wirusów i bakterii, może być także poprzedzone nieżytem nosa lub zapaleniem gardła. Zapalenie krtani cechuje odczyn zapalny krtani, który charakteryzuje się przekrwieniem i obrzękiem błony śluzowej. Dochodzi do wzmożonego wydzielania śluzu przez gruczoły śluzowe, tworzy się zalegająca wydzielina i naloty na powierzchni błony śluzowej.
  • Ostre i przewlekłe zapalenie oskrzeli. Te dwie jednostki chorobowe mają najczęściej charakter sezonowy i występują w okresie jesienno- zimowym, najczęściej u dzieci w wieku szkolnym. Jedną z najczęstszych przyczyn występowania zapalenia oskrzeli są wirusy. Bakteryjne zakażenia są przyczyną tylko ok 10% zachorowań, a jeżeli już dojdzie do nadkażenia to objawia się przede wszystkim kaszlem z towarzyszącą mu śluzowo- ropną wydzieliną. Dodatkowymi objawami jakie mogą się pojawić to świst i „furczenie” jak również bóle mięśniowo- stawowe, osłabienie i gorączka.

Zwiększone wydalenie śluzu i obrzęk błon śluzowych, a także dysfunkcja aparatu rzęskowego występującego w przebiegu infekcji układu oddechowego, niezależnie od jej etiologii, sprzyja kolonizacji bakteryjnej w drogach oddechowych co może prowadzić do dodatkowego nadkażenia bakteryjnego. Dlatego bardzo ważne jest wdrożenie odpowiedniego leczenia.

Jaki lek wykrztuśny wybrać na kaszel mokry?

Przy leczeniu kaszlu mokrego najważniejsze jest usunięcie zalegającej gęstej wydzieliny, dlatego w żadnym wypadku nie należy stosować leków przeciwkaszlowych (hamując odruch kaszlowy).

W celu odkrztuszenia zalegającej wydzieliny powinno się zastosować produkty wykrztuśne, które mają na celu rozrzedzenie śluzu.

Wskazane jest również spożywanie dużej ilości płynów, co również może pomóc w odkrztuszeniu plwociny.

Dobrym rozwiązaniem w leczeniu kaszlu mokrego jest produkt leczniczy zawierający w swoim składzie erdosteinę, która dzięki swoim właściwościom:

  • zmniejsza lepkość gęstej wydzieliny,
  • redukuje jej objętość,
  • przywraca prawidłową pracę rzęsek wyścielających błonę śluzową dróg oddechowych. Dzięki temu zalegająca wydzielina jest odkrztuszana efektywnie (1).

Ponadto erdosteina wykazuje aktywność antyoksydacyjna, przeciwzapalną oraz przeciwbakteryjną dzięki zmniejszeniu zdolności przylegania bakterii do nabłonka dróg oddechowych. Ten mechanizm może tłumaczyć zmniejszone ryzyko rozwoju infekcji bakteryjnej po zastosowaniu erdosteiny.

Wybierając lek na kaszel mokry warto również zwrócić uwagę na dany produkt w kontekście bezpieczeństwa przewodu pokarmowego, bowiem niektóre leki rozrzedzające wydzielinę w drogach oddechowych mogą uszkadzać błonę śluzową przewodu pokarmowego co niesie ze sobą duże ryzyko występowania działań niepożądanych zwłaszcza u pacjentów z chorobą wrzodową żołądka.

Bibliografia

  1. Doniec Z. Rekomendacje postępowania diagnostyczno- terapeutycznego w kaszlu u dzieci dla lekarzy POZ. Wytyczne dla POZ, Lekarz POZ: 2016:4:305-321.

Żadna z informacji przedstawionych w tym serwisie nie stanowi diagnozy ani zalecenia lekarskiego. We wszystkich sprawach zdrowotnych należy skonsultować się z lekarzem.

Flegma w gardle – przyczyny, objawy, leczenie

Flegma w gardle to gęsta, lepka substancja, która powoduje dyskomfort – pacjenci zmagający się z tą uciążliwą dolegliwością często skarżą się na uczucie zatkanego gardła, muszą odkrztuszać wydzielinę, a niekiedy mają również problemy ze swobodnym oddychaniem. Wiele osób zastanawia się, jakie są główne czynniki sprawcze flegmy w gardle. O czym świadczy żółta, zielona, czarna lub zabarwiona na czerwono wydzielina? Jak radzić sobie z tym stanem i kiedy warto zgłosić się do lekarza?

Czym jest flegma?

Zanim przedstawimy najczęstsze przyczyny obecności flegmy w gardle, warto wyjaśnić, czym tak właściwie jest flegma (łac. sputum). To gęsta substancja o lepkiej konsystencji, będąca fizjologiczną wydzieliną dróg oddechowych, produkowaną przez błony śluzowe.

W razie wystąpienia infekcji flegma chroni komórki przed szkodliwymi patogenami oraz pełni funkcję nawilżającą tkanki. Niejednokrotnie flegma w gardle wymusza odruch odkrztuszania, powoduje mdłości i przykry zapach z ust.

Zaleganie, nadmierna produkcja lub spływanie wydzieliny po ścianie gardła świadczy o stanach chorobowych – jakich?

Zalegająca flegma w gardle – przyczyny. Co sygnalizuje kolor flegmy w gardle?

Nadmiar flegmy w gardle sprawia, że pacjenci często muszą odkrztuszać, a czasem nawet spluwać wydzielinę. Wiele osób, które często borykają się problemem zalegania wydzieliny w gardle, zastanawia się, skąd się bierze flegma.

Jakie są najczęstsze przyczyny pojawienia się flegmy w gardle? Często obecność flegmy w gardle ma związek z przebytą infekcją wirusową lub bakteryjną – ta dolegliwość jest obserwowana u dorosłych i dzieci, które niedawno przeszły grypę, przeziębienie (charakterystycznym zjawiskiem jest tutaj odkrztuszanie białej flegmy rano). Często flegmę powoduje też katar, czyli nieżyt nosa oraz, alergie. O czym świadczy biała, żółta, zielona, czerwona lub czarna flegma w gardle? Na jaką chorobę wskazuje zmieniony kolor wydzieliny? Dziwny kolor flegmy może być zwiastunem różnych schorzeń.

Nowotwór płuc  

Odkrztuszanie flegmy z krwią oraz chrypka mogą mieć związek z rakiem płuc. Medyczny termin tego zjawiska to krwioplucie.

Oczywiście, odkrztuszanie wydzieliny z zawartością krwi i chrypka, to nie jedyne objawy choroby nowotworowej płuc, do innych symptomów tego podstępnego schorzenia zaliczamy kaszel, duszności oraz świszczący dźwięk (zwykle pojawia się podczas wydychania powietrza przez chorego).

Obserwując u siebie tego typu potencjalne objawy, należy natychmiast zgłosić się do lekarza. Warto dodać, że jednym z głównych powodów nowotworu płuc jest palenie tytoniu.

Zatorowość płucna  

Czerwony kolor flegmy w gardle może być efektem zwężenia lub zamknięcia tętnicy płucnej, czyli tzw. zatorowości płucnej.

Krwiopluciu często towarzyszy też suchy kaszel, przyspieszone bicie serca, silne duszności i ból w klatce piersiowej. W cięższych przypadkach dochodzi do omdleń i zasłabnięć.

U około 1/3 pacjentów występują też objawy zakrzepicy żył głębokich – obrzęk, dolegliwości bólowe i zaczerwienie po jednej stronie nogi.

Sarkoidoza

Obecność flegmy w gardle zabarwionej krwią niekiedy jest manifestacją sarkoidozy (określanej zamiennie chorobą Besniera-Boecka-Schaumanna), która atakuje system immunologiczny, tworząc guzki zapalne tzw.

ziarniniaki (często zajmują płuca). Poza krwiopluciem chorzy cierpią z powodu duszności, kaszlu, bólu stawów i mięśni. Dokładna etiologia tej przypadłości nie została jeszcze poznana.

Na sarkoidozę najczęściej chorują młode osoby w wieku 20-29 lat.

Zapalenie oskrzeli 

Zielono-żółta wydzielina zalegająca w gardle i kaszel są charakterystyczne dla zapalenia oskrzeli. Ta popularna infekcja dolnych dróg oddechowych może być spowodowana przez bakterie lub wirusy (np.

adenowirusy, wirusy paragrypy, wirus opryszczki, rynowirusy). Zielonkawy kolor flegmy świadczy o zakażeniu bakteryjnym. Inne typowe symptomy to osłabienie, stan podgorączkowy lub gorączka, bóle mięśni.

Pylica płuc

Czarna flegma w gardle występuje u osób, które mieszkają i pracują w rejonach o wysokim zanieczyszczeniu środowiska. Może być efektem pylicy – choroby zawodowej górników, u których wskutek wdychania pyłu węglowego osiada w płucach, powodując zmiany chorobowe (zwłóknienia i utratę elastyczności). Warto dodać, że czarną wydzielinę mogą też odkrztuszać wieloletni palacze.

Przewlekła obturacyjna choroba płuc

Przyczyną żółtej, ropnej wydzieliny w gardle bywa przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), która występuje u palaczy. Ta ciężka i postępująca przypadłość powoduje duszności, kaszel, świszczący oddech, uczucie ściskania w klatce piersiowej. Chcąc zatrzymać rozwój tej śmiertelnej choroby, należy całkowicie odstawić palenie papierosów.

Refluks żołądkowy

Flegma w gardle o białym odcieniu może być symptomem choroby refluksowej żołądka (GERD, ang. Gastroesophageal Reflux Disease), która sprawia, że kwaśna treść pokarmowa cofa się z żołądka do przełyku.

Osoby, które mają tego typu problem, często skarżą się również na uczucie guli w gardle, puste i kwaśne odbijanie, chrypkę, suchy kaszel, ból brzucha.

Refluks często dotyka pacjentów otyłych, nadużywających alkoholu, kobiet w ciąży, cukrzyków.

Ropień płuca

Ropień płuca to rzadka choroba, będąca powikłaniem zapalenia płuc lub objawem raka płuc. Rozwija się w miąższu płuca. Chorzy odkrztuszają żółtą, ropną plwocinę, mają dreszcze, kaszel i wysoką gorączkę. Możliwość przerzutów i komplikacji sprawia, że nie wolno bagatelizować tej choroby (jeśli terapia antybiotykowa zawiedzie, konieczne może być usunięcie części płuca).

Jak usunąć flegmę z gardła? Sposoby leczenia

Skuteczne pozbycie się flegmy z gardła musi zostać poprzedzone odpowiednią diagnostyką. Tylko poznanie źródła problemu zdrowotnego pozwala skutecznie go wyeliminować.

Jak pozbyć się flegmy, jeśli wiemy, że ma związek z infekcją sezonową? Jeśli chodzi o farmakoterapię, w aptekach znajdziemy mnóstwo leków na flegmę w gardle dostępnych bez recepty, które ułatwią rozrzedzenie wydzieliny.

W ramach profilaktyki warto wzmacniać odporność, przyjmując preparaty z wyciągiem ze świeżych liści aloesu drzewiastego, który ma właściwości immunostymulujące. Natomiast jeśli flegma ma podłoże bakteryjne, lekarz zaleci antybiotykoterapię. Jeżeli przyczyną nadmiaru plwociny jest alergia, należy ograniczyć kontakt z alergenem i udać się do alergologa. 

Podsumowując, flegma w gardle może być manifestacją niegroźnych stanów chorobowych, jak nieżyt nosa, przeziębienie, zapalenie oskrzeli lub też sygnalizować poważne schorzenia typu nowotwór płuc, sarkoidoza czy ropień płuca.

Jeśli uczucie zalegającej flegmy utrzymuje się dłużej niż 2 tygodnie i obserwujemy u siebie inne symptomy chorobowe – rozsądnym krokiem będzie niezwłoczna wizyta u lekarza pierwszego kontaktu, który na podstawie szczegółowego wywiadu i badania przedmiotowego ustali źródło dolegliwości i wdroży optymalną terapię leczniczą.

lek. Michał Dąbrowski

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*