Zaburzenia i brak owulacji

Zaburzenia i brak owulacji

fot. Adobe Stock

Zaburzenia i brak owulacji

fot. Adobe Stock

Brak owulacji jest całkowicie normalny w czasie dojrzewania i po porodzie. Wiele kobiet nawet nie wie, że mają cykle bezowulacyjne. Dopiero kiedy pojawiają się problemy z płodnością i mimo starań nie zachodzą w ciążę, zaczynają zastanawiać się, czy przyczyną kłopotów nie są przypadkiem cykle bezowulacyjne. Brak owulacji  pozbawia szans na zapłodnienie. Na szczęście medycyna jest w stanie pomóc.

Spis treści:

Cykl bezowulacyjny to nie choroba

Cykl bezowulacyjny nie jest chorobą, ale objawem zaburzeń, które pojawiają się w organizmie kobiety. Cykl bezowulacyjny, zwany też brakiem owulacji, oznacza, że nie pękł pęcherzyk Graafa i nie wydostała się z niego komórka jajowa – wyjaśnia ekspertka ds. kobiecej płodności Aleksandra Demiańczyk.

Brak owulacji – objawy

Cykl miesiączkowy składa się z czterech etapów następujących kolejno po sobie, czyli menstruacji, fazy folikularnej, owulacji i fazy lutealnej. W cyklu bezowulacyjnym występują tylko dwa pierwsze etapy.

Do objawów cyklu bezowulacyjnego (nazywanego także anowulacją) należą:

  • nieregularne cykle miesiączkowe – krótsze ok. 21-24 dni lub dłuższe ok. 35 dni,
  • brak podwyższonej temperatury ciała podczas jajeczkowania,
  • brak bólu w podbrzuszu, towarzyszącego czasami owulacji,
  • obecność gęstego, lepkiego i białego śluzu, który nie zmienia się w „płodny’’ – przejrzysty, mokry lub rozciągliwy,
  • obniżone libido,
  • bardzo skąpe krwawienie miesiączkowe w postaci plamienia.

Brak owulacji jest całkowicie normalny u młodych dziewcząt przed okresem dojrzewania i u kobiet po menopauzie.

Cykl bezowulacyjny – przyczyny

Do najczęstszych przyczyn braku owulacji należą:

  • zespół policystycznych jajników (PCOS),
  • choroby przysadki mózgowej i podwzgórza (produkują hormony stymulujące dojrzewanie komórek jajowych) w postaci niedoczynności, stanów zapalnych, guzów,
  • otyłość,
  • znaczna niedowaga,
  • anoreksja,
  • wysoki poziom prolaktyny występujący po porodzie,
  • hiperprolaktynemia,
  • choroby tarczycy,
  • nadprodukcja androgenów (hormonów męskich),
  • guzy, włókniaki, torbiel jajnika,
  • zapalenie przydatków,
  • stosowanie leków przeciwhistaminowych, przeciwwymiotnych lub psychotropowych.

Ogromne znaczenie dla regularności cykli i występowania owulacji ma także stres psychiczny, nerwice, depresja i styl życia. Problem cykli bezowulacyjnych często dotyczy kobiet po 35. roku życia, po porodzie oraz po wieloletnim przyjmowaniu antykoncepcji hormonalnej.

Brak owulacji a okres

Brak jajeczkowania i cykl bezowulacyjny mogą, ale nie muszą, blokować miesiączkę. – Krwawienie może wystąpić w spodziewanym terminie lub z przesunięciem.

A to oznacza, że na tej podstawie kobieta nie może mieć pewności, czy cykl był bezowulacyjny, czy nie – wyjaśnia ekspertka.

Fakt, że mimo braku jajeczkowania możesz regularnie miesiączkować, powoduje, że cykl bezowulacyjny trudno rozpoznać.

Brak owulacji – diagnozowanie

U zdrowej kobiety mogą wystąpić cykle bezowulacyjne – czasemzdarza się to raz, dwa razy w roku. Jeżeli jednak większość cykli charakteryzuje się brakiem owulacji, konieczna jest konsultacja medyczna i podjęcie właściwego leczenia.

Aby sprawdzić, czy masz jajeczkowanie, można wykonać test owulacyjny. Mierzy on poziom hormonu luteinizującego LH w moczu. Ma on wpływ na uwolnienie komórki jajowej z pęcherzyka Graafa.

Najwyższe stężenie LH we krwi ma miejsce tuż przed jajeczkowaniem.

W celu postawienia diagnozy, oprócz wizyty u ginekologa, będzie także potrzebna konsultacja endokrynologiczna i wykonanie badań określających poziom hormonów – tarczycy i płciowych.

– Przy powtarzających się cyklach bezowulacyjnych warto także zbadać stężenie prolaktyny we krwi. To proste badanie mogące potwierdzić lub wykluczyć przyczynę braku owulacji – radzi ekspertka ds. płodności kobiecej.

Brak owulacji – leczenie

Leczenie cyklu bezowulacyjnego polega na farmakologicznej regulacji zaburzonej gospodarki hormonalnej. Można pobudzić organizm do owulacji za pomocą środków farmakologicznych doustnych lub w zastrzykach. W niektórych przypadkach, np.

w torbielach jajników, konieczne jest także wykonanie zabiegu chirurgicznego w postaci laparoskopii ze względu na obecność zmian w narządach rodnych kobiety.

Podjęcie odpowiedniego leczenia przynosi pozytywne skutki u większości kobiet, u których zdiagnozowano brak owulacji. Leczenie trwa okołopół roku.

 

Zaburzenia i brak owulacji

Zaburzenia i brak owulacji

Zaburzenia i brak owulacji

Zaburzenia i brak owulacji

Zaburzenia i brak owulacji

Zaburzenia i brak owulacji

Brak dziecka mimo długich starań? Możesz mieć cykle bezowulacyjne

Brak dziecka mimo długich starań może być spowodowany tym, że masz cykle bezowulacyjne. Pary, które długo i bez oczekiwanego skutku starają się o dziecko mogą nie przypuszczać nawet, że przyczyną jest brak owulacji – bardzo częsty problem niepłodności kobiet. Ciało nie zawsze daje jasne sygnały, dlatego też koniecznie sprawdź, jak rozpoznać cykl bezowulacyjny. 

Cykl menstruacyjny kobiety ma swój kulminacyjny moment, którym jest właśnie owulacja. Niestety, nie jest tak spektakularny jak menstruacja, dlatego też wiele kobiet nierzadko nawet nie wie, że właśnie wystąpiła.

Jak widać, owulacja to najważniejszy etap cyklu menstruacyjnego kobiety. To właśnie jajeczkowanie wyznacza szczyt płodności kobiety. Przy cyklach 28-dniowych jajeczkowanie przypada na 13-15 dzień cyklu.

Mówi się, że owulacja występuję 14 dni przed wystąpieniem krwawienia (przed pierwszym dniem planowanej miesiączki), jednak należy pamiętać, że wszystko zależne jest od indywidualnych uwarunkowań – cykl kobiety może mieć różną długość, mogą zdarzyć się stresujące sytuacje, które rozregulowują cykl, a także mogą wystąpić zaburzenia związane z chorobami.

Cykl bezowulacyjny: co to znaczy?

Oprócz cykli, w których owulacja występuje, w ciągu roku u zdrowej kobiety mogą zdarzyć się 1-2 cykle bezowulacyjne. Po miesiączce, stopniowo do owulacji, poziom estrogenów wzrasta i osiąga maksimum w momencie jajeczkowania.

W cyklach bezowulacyjnych następuje tylko niewielki wzrost poziomu estrogenów, który uniemożliwia wzrost, a później pęknięcie pęcherzyka, z którego wydostaje się komórka jajowa.

Ponadto, po pęknięciu pęcherzyka Graafa podczas owulacji jego pozostałość przekształca się w tzw. ciałko żółte, które wytwarza kolejny hormon – progesteron. W cyklach bezowulacyjnych faza progesteronowa nie występuje. Cykle bezowulacyjne to cykl, w którym kobieta nie ma dni płodnych, jest krótszy – najczęściej 21-24 dni, rzadko powyżej 35.

Jak sprawdzić czy mam owulację?

Bardzo często kobiety nie czują, że owulacja właśnie ma u nich miejsce. Jednak są objawy, które po wsłuchaniu się i przyjrzeniu swojemu ciału świadczą o owulacji. Jako, że dokładne obliczenie dnia owulacji i dni płodnych wymaga skrupulatnych notatek najlepiej zapisywać obserwacje w notesie bądź aplikacji w telefonie.

>>> Czytaj więcej: Staracie się o dziecko? 10 aplikacji na telefon, które pomogą płodności

Masz owulację czy nie? Sprawdź:

Owulacja: przezroczysty, rzadki, rozciągliwy, przypomina kurze białko, obfity

Brak owulacji: gęsty, biały, skąpy

Owulacja: nagły skok temperatury do ok. 37 st. C, najwyższa temperatura to kulminacyjny moment jajeczkowania

Brak owulacji: w 1 połowie cyklu 36,6 st. C, przed owulacją delikatne obniżenie temperatury ciała do 36,4 lub 36,3 st. C

  • Owulacja: ból pojawia się z lewej strony podbrzusza, występuje także lekkie kucie w momencie pęknięcia pęcherzyka Graafa – trwa od kilku sekund do nawet kilku godzin
  • Brak owulacji: brak dolegliwości takich jak bolesność podbrzusza
  • Owulacja: plamienie z reguły jest bardzo delikatne, może trwać od paru godzin do nawet 4 dni
  • Brak owulacji: brak plamienia
  • Owulacja: wysoki poziom estrogenów wywołuje drażliwość i ból piersi
  • Brak owulacji: brak bólu piersi
  • Owulacja: szyjka macicy jest miękka i odchylona do przodu
  • Brak owulacji: szyjka macicy jest twarda i skierowana do tyłu
  • Owulacja: większa ochota na seks
  • Brak owulacji: standardowy poziom libido

Należy jednak pamiętać, że powyższe objawy mogą zostać zaburzone. Wystarczy, aby w trakcie cyklu pojawiła się choroba, sytuacja stresowa, konieczność przyjęcia leków bądź urodziny zakrapiane alkoholem. Nie bez znaczenia jest również zmiana trybu życia – podróż, zmiana czasu itp.

Podczas obserwacji objawowej nie możemy mieć 100 proc. pewności, że jajeczkowanie nastąpiło właśnie w tym określonym momencie.

Ponadto, obserwacja temperatury i śluzu nie wystarcza u kobiet z zaburzeniami hormonalnymi bądź u tych z nieregularnymi cyklami. W cyklach bezowulacyjnych długość całego cyklu jest krótsza, więc zdarza się i tak, że owulacja występuje np. podczas krwawienia – wtedy przeprowadzenie obserwacji także nie jest możliwe. 

Leia também:  Adenomioza – przyczyny, objawy, leczenie

Zaburzenia i brak owulacji

Cykle bezowulacyjne można sprawdzić również dzięki odpowiedniej diagnostyce. Testy LH są idealnym rozwiązaniem. Istnieją jednak jeszcze inne sposoby.

Diagnostyka owulacyjna – kiedy jajeczkuję?

Przyczyną niepowodzeń i braku potomka może być nieznajomość cyklu. Pary nierzadko nie wiedzą, kiedy współżyć, aby doszło do zapłodnienia. Dlatego też, aby sprawdzić, kiedy w twoim cyklu występują dni płodne i owulacja, tym samym zwiększyć szansę na upragnione dziecko, warto oprócz obserwacji swojego ciała stosować testy owulacyjne.

Podczas owulacji pęcherzyk Graafa pęka pod wpływem nagłego wzrostu hormonu przysadki – lutropiny (LH). Dostępne na rynku bez recepty testy polegają na sprawdzeniu stężenia tego hormonu w moczu.

Jeśli wynik wykaże podwyższenie tego hormonu oznacza to, że kobieta jest w trakcie owulacji (bądź w jej pobliżu). Testy nie są skomplikowane, gdyż w każdym z nich jest ulotka zawierająca informację, w którym dniu cyklu należy wykonać test.

Test wykonuje się przez 5 dni zanurzając paseczki w moczu (nie porannym, przed oddaniem moczu warto wstrzymać się z jego oddawaniem ok. 2 h) – wynik dostępny jest po 5 minutach.

Jeśli jest 1 kreska, to stwierdza się brak obecności hormonu LH, jeśli są 2 kreski, to hormon LH jest obecny, brak kresek oznacza błąd lub wynik niejednoznaczny.

Jeśli nie chcesz sprawdzać owulacji domowymi sposobami możesz wybrać się również do ginekologa, który może  monitorować cykl poprzez badanie USG.

Decydując się na takie rozwiązanie musisz liczyć się z wizytami w gabinecie ginekologicznym rozpoczynając od 7 dnia cyklu. Od tego momentu widoczny jest pęcherzyk, który dzięki USG można zmierzyć i ocenić jego wzrost.

Lekarz mierzy średnicę, która wzrasta do 21 mm, później pęcherzyk pęka i na badaniu USG pojawia się widoczne ciałko żółte. Takie badanie daje 100 proc. pewności, czy Twój cykl jest owulacyjny, czy może bezowulacyjny.

 

Czy cykle bezowulacyjne można leczyć?

O ile to, że u zdrowej kobiety 1-2 razy w roku występują cykle bezowulacyjne jest pewną normą, o tyle zwiększenie liczby cykli bezowulacyjnych zmniejsza szansę na potomstwo i jest podstawą do leczenia.

Bardzo często czynnik kobiecy odpowiadający za niepłodność dotyczy właśnie braku owulacji. Kobiety długo nie wiedzą o tym, a przyczyn braku ciąży szukają gdzie indziej. Warto pamiętać, że cykle bezowulacyjne mogą wynikać z wielu chorób.

Najczęstszą przyczyną jest zespół policystycznych jajników zwany PCOS. Jajniki chorej wytwarzają małe pęcherzyki, które z reguły zawierają nie w pełni rozwinięte komórki jajowe.

Oprócz tego znaczące są również przewlekłe i rozległe stany zapalne i zmiany typu guzy, torbiele, które sprawiają, że jajniki pracują nieprawidłowo. Cykle bezowulacyjne mogą być również spowodowane chorobami tarczycy i nadmiernym wydzielaniem prolaktyny.

Powodują je również otyłość i nadwaga, a także niedowaga i anoreksja. Cykle bezowulacyjne mogą być także wynikiem trybu życia – nadmierny stres, depresja, lęki. 

Aby leczyć cykle bezowulacyjne lekarz wdraża terapię z lekami antykoncepcyjnymi. Dzięki nim wyrównywany jest poziom estrogenu i progesteronu. Warto również podkreślić, że terapia nierzadko opiera się również na wyeliminowaniu problemów natury psychicznej. Odwrócenie stanu emocjonalnego pomaga w przywróceniu owulacji i zajściu w upragniona ciążę. 

Zaburzenia i brak owulacji

Cykle bezowulacyjne a dieta – czyli jak jeść, by zajść w ciążę

Brak owulacji i nieregularne cykle miesiączkowe to jedne z najczęstszych powodów problemów z kobiecą płodnością. Zmiana kilku niekorzystnych nawyków na lepsze może obniżyć ryzyko niepłodności spowodowanej nieregularnymi cyklami i cyklami bezowulacyjnymi.

Zaburzenia i brak owulacji

Brak owulacji i nieregularne cykle miesiączkowe, jedne z najczęstszych powodów problemów z kobiecą płodnością, są ściśle związane ze stylem życia. Dobra wiadomość jest taka, że zmiana kilku z niekorzystnych nawyków na lepsze może obniżyć ryzyko niepłodności spowodowanej nieregularnymi cyklami i cyklami bezowulacyjnymi aż o 80%!

Proces owulacji jest złożony i zależny od wielu czynników. Wiedzą o tym zwłaszcza kobiety, które pragną dziecka i od wielu miesięcy wyczekują na pęknięcie pęcherzyka Graffa i wydostanie się z niego komórki jajowej.

Cykle bezowulacyjne to coraz powszechniejsza przypadłość kobiet w wieku rozrodczym. Zaburzenia owulacji mogą mieć bardzo różne podłoża.

Przede wszystkim jest nim tryb życia i dieta! Dzisiaj skupimy się właśnie na odpowiednim odżywianiu.

Co zaburza owulację

Brak owulacji jest najczęściej symptomem różnych zaburzeń występujących w kobiecym organizmie. Wśród przyczyn cyklu bezowulacyjnego wymienia się:

  • niedoczynność tarczycy, 
  • hiperprolaktynemię (nadmiar hormonu prolaktyny, produkowanego przez przysadkę, który blokuję owulację),
  • nieodpowiednio zbilansowaną dietę (i związaną z nią otyłość lub niedowagę),
  • przewlekły stres,
  • depresję.

Objawy cyklu bezowulacyjnego

Kobieta, która wypatruje owulacji bacznie obserwuje swój organizm. Na jakie objawy samodzielnego monitoringu płodności warto zwrócić uwagę? O braku owulacji może świadczyć np.:

  • brak zmian temperatury w cyklu miesiączkowym,
  • brak obecności przezroczystego, obfitego śluzu mniej więcej w połowie cyklu,
  • brak dolegliwości bólowych (jeśli takowe wcześniej występowały),
  • nieregularne, bardzo krótkie (21 dni) lub bardzo długie cykle (powyżej 35 dni),
  • skąpe krwawienia miesiączkowe,
  • obniżone libido.

Brak owulacji – leczenie

Każdy organizm jest inny i wymaga indywidualnego podejścia pod okiem doświadczonego lekarza. Najważniejsza jest odpowiednia diagnoza. Czasami wystarczy wyeliminowanie czynników stresogennych i wsparcie rodziny. Niekiedy leczenie wymaga wyrównania poziomu hormonów i trwa około 6 miesięcy. Najważniejsza jest wnikliwa obserwacja własnego organizmu.

Nawet u zupełnie zdrowej kobiety mogą wystąpić cykle bezowulacyjne. Szacuje się, że w ciągu roku 1-2 cykle przebiegają bez owulacji i nie wymagają leczenia. Każde odstępstwo od tej normy należy skonsultować z lekarzem. Wczesna diagnostyka pozwala wcześniej wdrożyć terapię umożliwiającą zajście w ciążę.

U pacjentek ze zmniejszoną ilością rezerwy jajnikowej czas ma ogromne znaczenie.

Regulacja cyklu i powrót dni płodnych

W licznych badaniach potwierdzono, że niezbędny do prawidłowego przebiegu owulacji jest cynk, który zapewnia prawidłowy rozwój jajników i reguluje cykl menstruacyjny. Źródłem cynku jest fasola, pestki dyni, krewetki, owoce morza, ostrygi.

Należy pamiętać, że kawa i herbata, a także duże ilości błonnika wpływają negatywnie na absorpcję cynku, więc dobrze jest zwracać uwagę na łączenie ich podczas posiłków. Również przyjmowanie suplementacji żelaza może hamować wchłanianie cynku. Wspaniałym źródłem cynku są także pełnoziarniste zboża.

Dostarczają kilkakrotnie więcej cynku niż zboża oczyszczone. Ponadto pełnoziarniste zboża i inne dobre, czyli nierafinowane węglowodany (gruboziarniste kasze, nasiona strączkowe) są trawione powoli. W efekcie powodują prawidłowy, stopniowy wzrost glukozy we krwi.

Zapobiega to skokowym zmianom stężenia glukozy i insuliny tak bardzo niekorzystnym dla owulacji.

Zaburzenia i brak owulacji

Cykl bezowulacyjny – przyczyny i leczenie

Cykle bezowulacyjne to coraz powszechniejsza przypadłość kobiet w wieku rozrodczym. Często stanowią główną przyczynę problemów z zajściem w ciążę. Skąd bierze się cykl bezowulacyjny i jak mu zaradzić?

Przyczyny cyklu  bezowulacyjnego

Liczba komórek jajowych jest określona jeszcze w życiu płodowym kobiety. U niektórych, liczba jajeczek sięga aż dwóch milionów, jednak część komórek ulegnie zwyrodnieniu, zanim nastąpi okres dojrzewania; nie są one zdolne do zapłodnienia.

Cykl bezowulacyjny charakteryzuje się tym, że w odpowiednim momencie cyklu miesiączkowego, pęcherzyk Graffa nie pęka i nie wydostaje się z niego komórka jajowa.

W cyklu bezowulacyjnym może się jednak pojawić normalne krwawienie w terminie spodziewanej miesiączki lub po jego upływie, co sprawia, że kobieta często nie wie o zaburzeniach jajeczkowania. Szacuje się, że już po 25. roku życia kobietom zdarzają się cykle owulacyjne, a po 35.

roku życia pojawiają się coraz regularniej, utrudniając zajście w ciążę. Tuż przed okresem pokwitania, cykl bezowulacyjny staje się normalnym zjawiskiem. Po jakimś czasie krwawienie miesiączkowe zanika zupełnie.

Jak sprawdzić, czy wystąpiła u nas owulacja?

Podczas cyklu bezowulacyjnego, oczywiście nie dochodzi do owulacji. Jednak samo jajeczkowanie zazwyczaj również przebiega bez objawów. Po czym poznać, że właśnie zaszła u nas owulacja? Pojawia się:

  • ból brzucha; najczęściej po jednej stronie podbrzusza i promieniujący do miednicy oraz żeber;
  • – lekki wzrost temperatury;
  • – rzadkie pasemka krwi w  śluzie pochwowym, o brązowym, czerwonym bądź brązowym kolorze. Niekiedy pojawia się także skąpe krwawienie, przypominające miesiączkę;
Leia também:  Como Saber Que Ela Esta Apaixonada Por Mim?

– uczucie osłabienia i zmęczenia mniej więcej około 15. dnia cyklu.

Leczenie cykli bezowulacyjnych

Cykle bezowulacyjne są dużym problemem dla kobiet pragnących zajść w ciążę. Często ich przyczyną jest PCOS – zespół policystycznych jajników, w którego przebiegu pęcherzyki nie zawierają w pełni wykształconych komórek jajowych. Źródło choroby nie jest jeszcze dobrze znane.

Jednak cykle bezowulacyjne często pojawiają się po porodzie, po długotrwałym stosowaniu doustnej antykoncepcji hormonalnej oraz na kilka lat przed menopauzą. W wielu przypadkach, winne cyklom owulacyjnym są duży stres, brak wypoczynku i zbyt szybkie tempo życia, a także rygorystyczna dieta i niedowaga, które odpowiadają za spadek kobiecych hormonów płciowych – estrogenów.

Czasami brak owulacji warunkuje też wysokie stężenie prolaktyny, wydzielanej przez przysadkę mózgową. Prolaktyna odpowiada między innymi za prawidłowy przebieg laktacji. Stąd często kobiety karmiące, które pragną już mieć drugie dziecko, mają problem z zajściem w ciążę.

Wysokie stężenie prolaktyny we krwi może jednak być również objawem zaburzeń hormonalnych, guza przysadki lub wynikiem stosowania niektórych leków (na przykład antydepresantów lub leków na zespół jelita drażliwego).

Dlatego przy podejrzeniu występowania cyklów bezowulacyjnych, należy w odpowiednim czasie (około siódmego-ósmego dnia cyklu, tuż po zakończeniu miesiączki) oznaczyć poziom hormonu we krwi. Zdrowej kobiecie mogą przytrafić się 1-2 cykle bezowulacyjne w ciągu roku. Częstszy brak jajeczkowania w połowie cyklu jest podstawą do diagnostyki ginekologicznej i wdrożenia leczenia.

Zaburzenia i brak owulacji

Brak owulacji (jajeczkowania) – przyczyny, objawy, leczenie cykli bezowulacyjnych

Co to jest owulacja? 

Owulacja (inaczej jajeczkowanie) to środkowa faza cyklu miesiączkowego. Polega na pęknięciu dojrzałego pęcherzyka jajnikowego (pęcherzyk Graafa) w jajniku i uwolnieniu komórki jajowej.

Prawidłowa owulacja zależy przede wszystkim od osi podwzgórze-przysadka-jajnik oraz od prawidłowego wydzielania i działania hormonów gonadotropowych (folikulotropina oraz lutropiny).

Mówi się, że do owulacji dochodzi 14 dni przed następnym krwawieniem miesiączkowym. Wynika to z faktu, że to właśnie ostatnia faza cyklu (faza lutealna) charakteryzuje się stałym okresem trwania – czyli 14 dni.

Stąd trudno określić na początku cyklu, kiedy dokładnie dojdzie do owulacji, szczególnie jeśli kobieta miesiączkuje nieregularnie.

W cyklu bezowulacyjnym jajeczkowanie nie występuje, nie dochodzi do pęknięcia pęcherzyka Graafa. W związku z brakiem owulacji zapłodnienie nie jest możliwe. Okres bez owulacji może być normą u młodych dziewcząt oraz u kobiet przed menopauzą (cykle bezowulacyjne po 40. stają się coraz częstsze).

   

Po czym poznać owulację i kiedy są dni płodne? 

Okres 3 dni przed i 2–3 dni po owulacji uznaje się za tak zwane dni płodne, czyli okres w którym istnieją największe na zajście w ciążę. Metody oznaczania dni płodnych (a więc i pośrednio owulacji) są następujące:

  • oznaczanie podstawowej temperatury ciała – na początku cyklu średnia temperatura ciała kobiety wynosi 36,2 – 36,4°C. Im bliżej owulacji tym temperatura delikatnie spada, aż do momentu owulacji, kiedy to następuje skok temperatury o 0,4–0,6°C, z następczym spadkiem temperatury po owulacji. Jest to jednak niespecyficzny objaw, ponieważ istnieje dużo czynników, które mogą wpływać na wahania temperatury, szczególnie tak niewielkie.
  • Test owulacyjny polega na pomiarze hormonu luteinizującego (LH) w moczu. Owulacja następuje po około 10–12 godzinach od szczytowego stężenia LH (wykrywanym w moczu). Testy owulacyjne do wykrywania LH w moczu są dostępne w aptekach.

Zmiany hormonalne zachodzące podczas całego cyklu miesiączkowego prowadzą do zmian w organizmie, a szczególnie w narządach płciowych, pozwalając tym samym wyróżnić objawy owulacji.

Do objawów owulacji należą zmiany w śluzie szyjkowym – staje się on bardziej przezroczysty i rozciągliwy. Ponadto piersi są bardziej bolesne i tkliwe.

Niektóre kobiety mogą odczuwać dyskomfort lub nawet niezbyt silnie wyrażony ból podbrzusza

 

Brak owulacji – przyczyny 

Cykl bezowulacyjny to cykl, w którym nie dochodzi do jajeczkowania (czyli uwolnienia komórki jajowej z pęcherzyka Graafa). Cykle bez owulacji występują nawet u zdrowych kobiet raz do dwóch razy w ciągu roku – są wtedy traktowane jako wariant normy.

Brak fazy owulacyjnej zdarza się również u młodych dziewcząt w okresie dojrzewania, które dopiero zaczęły miesiączkować. Ilość cykli bez owulacji może stanowić u nich nawet do 50 proc. cykli przez kilka pierwszych lat miesiączkowania.

Wynika to z niedojrzałości osi podwzgórze-przysadka-jajnik. Taka sama sytuacja dotyczy kobiet w okresie premenopauzy, czyli okresie przed menopauzą (ostatnią miesiączką, po której przez 12 miesięcy nie występuje już miesiączka).

U nich również występują okresy bezowulacyjne i sytuacja taka traktowane jako fizjologiczna.

Inne przyczyny braku owulacji to między innymi nadmierna utrata wagi ciała albo otyłość, nadmierny wysiłek fizyczny oraz bardzo nasilony stres.

Za brak jajeczkowania odpowiada także zespół policystycznych jajników (PCOS) oraz niedoczynność tarczycy.

U niektórych kobiet zdarza się brak owulacji po odstawieniu tabletek antykoncepcyjnych, jeśli były one stosowane długotrwale. 

Rzadką przyczyną bezowulacyjnego cyklu, nie mniej jednak należy o niej pamiętać, jest hiperprolaktynemia (zwięszkone wydzielanie prolaktyny). Za hiperprolaktynemię odpowiada między innymi gruczolak przysadki, niewydolność nerek, niewydolność wątroby oraz niektóre leki.

   

Jak rozpoznać cykl bezowulacyjny?

Objawy braku owulacji są niespecyficzne, dlatego rozpoznanie cykli bezowulacyjnych wymaga specjalistycznej diagnostyki.

Podejrzenie bezowulacyjnych cykli miesiączkowych mogą nasunąć takie objawy, jak nieregularne cykle, krwawienia śródcykliczne oraz problemy z zajściem w ciążę.

Jeśli takie symptomy występują, kobieta powinna zgłosić się do ginekologa, szczególnie jeśli planuje zajść w ciążę w niedalekiej przyszłości.

Na początku lekarz powinien zebrać szczegółowy wywiad co do objawów (długość cykli, regularność, krwawienia między miesiączkami). Należy zwrócić również uwagę na ogólny stan zdrowia – stan odżywienia, przewlekłe choroby współistniejące czy nadmierna ekspozycja na stres.

W diagnostyce braku owulacji stosuje się badanie poziomu progesteronu we krwi lub moczu. Po owulacji, czyli w drugiej połowie cyklu miesiączkowego, poziom progesteronu rośnie.

Kolejnym pomocnym badaniem jest USG ginekologiczne. USG pozwala sprawdzić rozmiar i kształt macicy, jajowodów oraz jajników, wykluczyć zespół policystycznych jajników. Czasem możliwe jest zobrazowanie i śledzenie rozwoju pęcherzyka jajnikowego.

Zebranie razem tych wszystkich badań i informacji pozwala ostatecznie potwierdzić lub wykluczyć brak owulacji.

  

Leczenie braku owulacji i szanse na zajście w ciążę 

Leczenie zależy od przyczyny cykli bezowulacyjnych. W przypadku nadmiernego wysiłku fizycznego czy nieprawidłowej masy ciała, wystarczy zmniejszyć intensywność wysiłku i wrócić do optymalnej wagi.

W leczeniu farmakologicznym stosuje się tak zwaną hormonalną terapię zastępczą (HTZ). Leczenie to pozwala na uregulowanie cyklu miesiączkowego.

Innym lekiem mającym zastosowanie w leczeniu zaburzeń owulacji jest lek hormonalny z grupy selektywnych modulatorów receptora estrogenowego (klomifen). Ponadto stosuje się syntetyczne analogi hormonów gonadotropowych (FSH, LH).

Schematy leczenia hormonalnego są indywidualnie dobierane do pacjentek przez lekarzy ginekologów i endokrynologów.

Czy można zajść w ciążę w sytuacji cykli bezowulacyjnych? Po wdrożeniu odpowiedniego leczenia hormonalnego i uregulowaniu cyklu miesiączkowego jest to możliwe. Pamiętajmy jednak, że jest to kwestia indywidualna. Jeśli nie udaje się uregulować cykli, drugą linią leczenia problemów z zajściem w ciążę są techniki wspomaganego rozrodu.

Bibliografia:

  1. https://www.thebump.com/a/ovulation-symptoms-signs-of-ovulation
  2. https://www.healthline.com/health/pregnancy/anovulatory-cycle#1
  3. G. H. Bręborowicz, Położnictwo i ginekologia.

Zaburzenia równowagi hormonalnej – Mama i dziecko

Zaburzenia równowagi hormonalnej w organizmie kobiety mogą przejawiać się w różny sposób. Ich sygnałem mogą być nieregularne miesiączki, zakłócony cykl owulacyjny, zespół napięcia przedmiesiączkowego czy zakończone niepowodzeniem próby zajścia w ciążę.

  • Często
    sygnały te mogą wiązać się z nieprawidłowym stężeniem hormonów w organizmie
    kobiety – wówczas wymagają one konsultacji ginekologa i endokrynologa.
  • Przyczyny
    mogą też być prostsze – czynniki takie jak styl życia, przede wszystkim sposób żywienia, stosowanie
    używek takich jak papierosy czy alkohol, aktywność fizyczna, stres.
  • W tym przypadku, zmiana leży w możliwości każdego człowieka – również Twojej – zadbaj o siebie właściwie!
  • Zaburzenia równowagi hormonalnej – JAKIE SYGNAŁY WYSYŁA TWOJE CIAŁO?
Leia também:  Skurcze brzucha – przyczyny skurczowego bólu jelit i brzucha

Nieprawidłowy cykl miesięczny

Prawidłowy cykl miesięcznyto jeden z pozytywnych wskaźników stanu zdrowia kobiet.  Nad jego prawidłowością czuwają hormony, związane z funkcjonowaniem osi podwzgórze – przysadka – jajniki. Cykl menstruacyjny kobiety jest zależny od aktywności hormonów, głównie estrogenów i progesteronu.

Na jego regularność wpływają również hormony tarczycy – ich niskie stężenie będące wynikiem niedoczynności tarczycy wiąże się z nadmiarem estrogenów, który może prowadzić przedwczesnego lub opóźnionego wystąpienia miesiączki. Kolejnym hormonem wpływającym na cykl menstruacyjny jest prolaktyna.

Nadmiar prolaktyny powoduje zakłócenia w naturalnym przebiegu cyklu, może prowadzić do występowania tzw. cyklu bezowulacyjnego i problemów z zajściem w ciążę.

Nieregularna owulacja, występowanie cykli bezowulacyjnych lub zaburzeń jajeczkowania, poza nieprawidłowym stężeniem hormonów w organizmie może być wynikiem stresu zawodowego lub pracy zmianowej. Nie bez znaczenia pozostają w tym przypadku również: wysiłek fizyczny >1000 kcal/tydzień oraz fakt palenia papierosów.

PMS – to nie mit!

W czasie 7-10 dni poprzedzającym miesiączkę kobiety mogą odczuwać zespół nieprzyjemnych objawów fizycznych i zmian zachowania. Przygnębienie, nieuzasadniona złość, drażliwość, trudności z koncentracją.

W połączeniu z bólem brzucha i piersi, zaburzeniami snu i apetytu, objawy te mogą znacznie obniżać komfort życia kobiety, przekładać się na jej ogólne samopoczucie, zachowanie i efektywność w pracy zawodowej. Występowanie PMS związane jest ściśle z owulacją.

Dominują dwie hipotezy mówiące o wpływie hormonu żeńskiego – progesteronu oraz funkcjonowaniu układu odpornościowego kobiety jako podłoża występowania tego zjawiska. Obie hipotezy pozwalają na lepsze przedstawienie i zrozumienie tego skomplikowanego zespołu objawów, który może dotyczyć nawet 80% kobiet na świecie.

Utrudnione zajście w ciążę

Płodność to naturalna cecha kobiety pozwalająca na zdolność do poczęcia dziecka podczas prawidłowego przebiegu cyklu menstruacyjnego. Przyczyny mogące prowadzić do jej zaburzenia to m.

in problemy z owulacją polegające na zaburzeniach gospodarki hormonalnej oraz zaburzeniach jajeczkowania (ok. 1/3 pacjentek),zespół policystycznych jajników, infekcje narządów rozrodczych, wady anatomiczne, choroby układowe (np.

cukrzyca), czynniki środowiskowe czy też stosowane leki.

Co możesz zrobić dla siebie?

Unikaj stresu, stosuj techniki relaksacyjne

Stres to Twój wróg. Może prowadzić do zaburzeń miesiączkowania.

  1. Utrzymuj prawidłowy BMI
  2. Niedowaga, a w jeszcze większym stopniu nadwaga i otyłość, mogą wiązać się z zaburzeniami gospodarki hormonalnej.
  3. Wysypiaj się!
  4. Brak snu, który jest podstawową potrzebą fizjologiczną może mieć wpływ nie tylko na procesy związane z kojarzeniem i koncentracją, ale także gospodarkę hormonalną.
  5. Bądź aktywna fizycznie

Ale z głową! Zarówno brak odpowiedniej aktywności fizycznej jak i nadmierny wysiłek fizyczny mogą mieć wpływ na Twoją gospodarkę hormonalną.

Odżywiaj się właściwie

Znajdź przyjemność w stosowaniu diety śródziemnomorskiej, cechującej się dużym spożyciem olejów roślinnych, warzyw, nasion roślin strączkowych i jednocześnie małym spożyciem różnego rodzaju przekąsek. Zwróć uwagę na spożycie białka roślinnego. Unikaj diety zachodniej.

Zrezygnuj z używek

Palenie papierosów czy nadmierne spożywanie alkoholu nie wpływają korzystnie na ogólny stan Twojego zdrowia. Dodatkowo nie sprzyjają utrzymaniu regularnej gospodarki hormonalnej.

Stosuj właściwą suplementację

Suplementacja to właściwa droga do uzupełnienia diety w składniki, których nie jesteś w stanie dostarczyć organizmowi, w odpowiedniej ilości, wraz z pożywieniem.

Źródła

Makowiec-Dąbrowska T; Hanke W; Sprusińska E; Radwan-Włodarczyk Z; Koszada-Włodarczyk W. : Zaburzenia cyklu miesięcznego. Czy jest to problem, którym powinien się interesować lekarz służby medycyny pracy?; Med. Pr. 2004;55(2):161–167

Sawaniewska B; Gajewska D; Lange E:  Wpływ sposobu żywienia na płodność kobiet i mężczyzn; Kosmos; Polskie Towarzystwo Przyrodników im. Kopernika; 2019; 68; 227-237

Ziomkiewicz-Wichry A: Premenstrual syndrome: Ashort review; Zdrowie Publiczne i Zarządzanie; 2017; 15 (2): 156-160

Hajduk M: Wpływ wybranych składników pokarmowych na funkcjonowanie układu rozrodczego u kobiet. Endokrynol. Otył. Zab. Przem. Mat2013. 9, 29-33.

Przysławski J, Górna I, Florek E, Szymanowski K: Rola wybranych składników pożywienia w profilaktyce niepłodności u kobiet; Bromat. Chem. Toksykol. 2010; 42, 138-144.

Szostak-Węgierek D: Sposób żywienia a płodność. Med. Wieku Rozw. 2011; 4, 431-436.

Zaburzenia owulacji

Jedną z przyczyn niepłodności u kobiet mogą być zaburzenia owulacji. Mogą one wystąpić z różnych powodów. W zależności od przyczyny zaburzenia lekarz wybiera optymalne postępowanie uwzględniając wyniki badania fizykalnego i laboratoryjnego.

Istnieje kilka konkretnych objawów sugerujących zaburzenia owulacji. Podejrzenia wzbudza zwykle występowanie nieregularnego cyklu miesiączkowego, braku miesiączki lub trudności z zajściem w ciążę. Późniejsze, bardziej szczegółowe badania, czasami ujawniają inne objawy, które zwykle wskazują na zaburzenia endokrynologiczne (hormonalne).

Objawy zaburzeń owulacji:

  • Brak miesiączki
  • Nieregularna długość cyklu miesiączkowego
  • Oligomenorrhea (rzadkie miesiączki)
  • Otyłość
  • Znaczna utrata wagi
  • Galaktorhoea (wydzielina mleka z piersi)
  • Hirsutyzm (nieprawidłowe lub nadmierne owłosienie ciała lub twarzy)
  • Trądzik

Zaburzenia owulacji mogą mieć różne przyczyny, dlatego konieczna jest poszerzona diagnostyka.

Najczęstsze przyczyny zaburzeń owulacji:

1. Ogólne zaburzenia fizyczne:

  • Dysfunkcja tarczycy
  • Hiperprolaktynemia (podwyższony poziom prolaktyny)

2. Zaburzenia podwzgórza:

  • Guzy
  • Upośledzona kontrola hormonalna z powodu:
    • Stresu
    • Utraty masy ciała
    • Zespół Cushinga, nadczynność nadnerczy
    • Guzy jajników lub nadnerczy

3. Zaburzenia przysadki mózgowej:

  • Guzy
  • Narušená zpětná vazba hormonálního řízení v důsledku:
    • Upośledzona kontrola hormonalna z powodu:
    • Zespołu policystycznych jajników (PCOS)
    • Infekcji

4. Zaburzenia ze strony jajników:

  • Niepowodzenie:
    • Genetyczne (np. Zespół Turnera)
    • O podłożu zakaźnym
    • Po operacji
    • Immunologiczne
  • Zespół policystycznych jajników (PCOS)
  • Guzy

SYSTEM KLASYFIKACJI ZABURZEŃ OWULACJI WHO

Do oceny zaburzeń owulacji stosuje się klasyfikację Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Ta klasyfikacja wykorzystuje trzy parametry do podziału pacjentek na grupy:

  • Poziom wydzielanej prolaktyny
  • Poziomy gonadotropin (LH i FSH)
  • Poziom estrogenu
  • Grupa: I
  • Diagnoza: Niewydolność podwzgórzowo-przysadkowa
  • Opis: Brak cyklu miesiączkowego, niewydolność wydzielnicza estrogenu; prolaktyny, niski poziom FSH (hipogonadyzm hipogonadotropowy), nie stwierdza się guza w okolicy podwzgórzowo-przysadkowej.
  1. Grupa: II
  2. Diagnoza: Niedoczynność podwzgórzowo-przysadkowa
  3. Opis: Liczne zaburzenia cyklu miesiączkowego (niewydolność fazy lutealnej, cykle bezowulacyjne, zespół policystycznych jajników bez owulacji, brak miesiączki), stwierdza się niskie poziomy estrogenów i normalne poziomy prolaktyny i FSH.
  • Grupa: III
  • Diagnoza: Niewydolność jajników
  • Opis: Brak miesiączki, brak oznak czynności jajników, podwyższony poziom FSH, brak wzrostu prolaktyny.
  1. Grupa: IV
  2. Diagnoza: Wrodzone lub nabyte zaburzenia narządów rozrodczych
  3. Opis: Brak miesiączki, brak odpowiedzi na estrogen.
  • Grupa: V
  • Diagnoza: Hiperprolaktynemia z potwierdzonym procesem nowotworowym lub zapalnym w okolicy podwzgórze-przysadka
  • Opis: Liczne zaburzenia cyklu miesiączkowego (niewydolność fazy lutealnej, cykle bezowulacyjne, brak miesiączki) z podwyższonym poziomem prolaktyny i obecnością guza w okolicy podwzgórzowo-przysadkowej.
  1. Grupa: VI
  2. Diagnoza: Hiperprolaktynemia bez obecności guza lub procesu zapalnego w okolicy podwzgórzowo-przysadkowej.
  3. Opis: Podobnie jak w przypadku grupy V, brak obecności guza lub stanu zapalnego.
  • Grupa: VII
  • Diagnoza: Kobiety nie miesiączkujące, bez zwiększonego poziomu prolaktyny i potwierdzonych zmian nowotworowych lub zapalnych podwzgórza lub przysadki mózgowej.
  • Opis: Niska produkcja estrogenu, niski lub normalny poziom prolaktyny i FSH.

Około 97% pacjentek bez owulacji zalicza się do grupy II WHO, a reszta do grupy I. W tych dwóch grupach pacjentek istnieje duże prawdopodobieństwo wznowienia owulacji przy leczeniu gonadotropinami.

Zaletą systemu klasyfikacji WHO jest to, że umożliwia porównywanie wyników badań klinicznych i procedur lekowych stosowanych w różnych ośrodkach, a nawet w różnych krajach, ponieważ precyzyjnie definiuje poszczególne grupy diagnostyczne. Należy zauważyć, że chociaż systemy klasyfikacji stanowią użyteczną wskazówkę w doborze procesu leczenia, ostateczna decyzja co do metody postępowania jest dobierana indywidualnie do potrzeb każdej pary.

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*