Ścięgno Achillesa – zapalenie i uszkodzenie

Ścięgno Achillesa – zapalenie i uszkodzenieReklama
Ścięgno Achillesa – zapalenie i uszkodzenieReklama

Ścięgno Achillesa (łac. tendo Achillis) nazywane jest również ścięgnem mięśnia trójgłowego łydki lub ścięgnem piętowym, a to dlatego, że łączy mięśnie łydki i kość piętową. Znajduje się zatem w tylnej części podudzia. Jest to największe ścięgno w ludzkim organizmie.  Do samoistnego przerwania ścięgna Achillesa może przyczynić się siła rozciągająca opiewająca na 3 – 9 kN.

Ścięgno Achillesa – zapalenie i uszkodzenie

Ścięgno Achillesa – uszkodzenie

Najczęściej do zerwania ścięgna Achillesa dochodzi pomiędzy 3 a 6 cm licząc powyżej guza piętowego. Rzadziej do uszkodzeń dochodzi na przejściu ścięgna w brzusiec. Jest ono najczęściej spotykane u osób w wieku 30-55 lat. Jednak w przypadku sportowców możliwe są uszkodzenia nawet poniżej 30 roku życia.

Przyczyny

Do kontuzji może dojść w wyniku:

  • urazu bezpośredniego (np. uderzenie);
  • urazu pośredniego (nawarstwiające się mikrourazy, stany zapalne, zmiany naczyniowe itp.).

Zignorowanie pierwszych objawów ze strony ścięgna może w konsekwencji doprowadzić, przez uraz pośredni, do całkowitego rozerwania czy pęknięcia ścięgna. Dlatego ważne jest, aby od początku szukać odpowiedniego leczenia.

Istnieje wiele sposobów na uszkodzenie ścięgna Achillesa. Niektóre można przewidzieć i starać się ich uniknąć. Mając świadomość co może uszkodzić ścięgno możemy zapobiec tej szkodzie. Do przyczyn należą:

  • uprawianie tylko jednej dyscypliny sportowej np. bieganie stale po tej samej trasie;
  • źle dostosowany trening;
  • nieodpowiednio dobrane obuwie do ćwiczeń/pracy (powodujące obtarcia, zapalenie ścięgna Achillesa);
  • brak rozgrzewki przed rozpoczęciem treningu;
  • zwiększona intensywność ćwiczeń lub zbyt szybkie, gwałtowne ruchy (np. sprint);
  • przedwczesne wprowadzenie do treningu np. biegu po schodach , pod górę, wzniesienia;
  • twarda powierzchnia, na której biegamy, trenujemy (np. asfalt);
  • mięśnie podudzi, które są kontuzjowane lub mają niewielką elastyczność – zbyt szybki powrót do sportu po urazie (mięśnie łydki są przedłużeniem ścięgna Achillesa).

Do uszkodzeń często dochodzi w trakcie wykonywania różnych form aktywności fizycznej z udziałem wielu ludzi (np. koszykówka). Ścięgno Achillesa może również zostać uszkodzone poprzez różnice w długościach struktur anatomicznych np. ludzie z płaskostopiem będą mieli bardziej obciążone ścięgno Achillesa niż te, które naturalnie posiadają na podeszwie stopy łuk (wysklepienie).

Objawy

Najbardziej typowym objawem uszkodzenia ścięgna Achillesa jest stopniowe narastanie bólu, który pogarsza się z czasem. Do innych objawów należą:

  • dolegliwości bólowe w miejscu gdzie ścięgno styka się z kością piętową;
  • uczucie sztywności w podudziu;
  • uczucie osłabienia mięśni podudzia;
  • lekki ból z tyłu kończyny dolnej, który powiększa się wraz z rozpoczęciem ruchu;
  • ból ścięgna Achillesa, który występuje podczas uruchamiania lub kilka godzin później;
  • zwiększony ból podczas szybkich ruchów np. sprint, trwających dłuższy czas wysiłek fizyczny (np. narciarstwo biegowe), czy nawet przy wchodzeniu po schodach;
  • tkliwość dotykowa ścięgna;
  • ścięgno zaczyna wydawać przy dotknięciu niepokojące dźwięki (“lekki skrzypienie”).

W momencie gdy dojdzie do zerwania ścięgna Achillesa objawami są ból, brak ciągłości ścięgna, a także krwiak czy obrzęk.

Powikłania

Głównym powikłaniem uszkodzenia ścięgna jest stan zapalny. Może to w konsekwencji doprowadzić do zwyrodnienia ścięgna, przez co stanie się ono bardziej podatne na poważne uszkodzenia. Może to prowadzić rozerwania i powodować ogromny ból. Gdy dojdzie do rozerwania ścięgna wówczas najprawdopodobniej przeprowadzona zostanie operacja w celu naprawy powstałych szkód.

Uszkodzenie ścięgna Achillesa – zapobieganie

Nie da się całkowicie wyeliminować kontuzji ścięgna Achillesa, ale jest możliwość obniżenia prawdopodobieństwa wystąpienia urazu. Zdając sobie sprawę z możliwych przyczyn, możliwie je eliminować. Ryzyko uszkodzeń możemy zmniejszyć poprzez:

  • regularne, różnorodne ćwiczenia – na przemian ćwiczenia wytrzymałościowe oraz ćwiczenia odciążające (np. na basenie). Podczas takich ćwiczeń ścięgno jest mniej obciążone i napięte;
  • ograniczenie niektórych ćwiczeń – bieganie pod górę (długotrwałe);
  • prawidłowe obuwie – obuwie przystosowane do aktualnie uprawianego sportu. A na co dzień buty z wyprofilowaną wkładką, która wspiera łuk stopy oraz chroni piętę tworząc mniejsze napięcie dla ścięgna;
  • wsparcie buta wkładką wewnętrzną – jeżeli mamy nowy but, ale nie zapewnia on wymaganego podparcia dla sklepienia należy zrezygnować z takiego obuwia;
  • stretching – wykonywać rozciąganie przed i po ćwiczeniach co pomoże utrzymać ścięgno Achillesa w dobrej kondycji, będzie ono bardziej elastyczne i z pewnością będzie mniejsze prawdopodobieństwo uszkodzenie. Nie ma nic złego w wykonywaniu stretchingu codziennie (nawet w dni nietreningowe), oczywiście z umiarem;
  • stopniowe zwiększanie intensywności treningu – ścięgno Achillesa można uszkodzić poprzez zbyt szybki, nagły ruch. Wprowadzając wcześniejszą rozgrzewkę stopniowo rozgrzewamy ścięgno co sprawia, że rozluźniają się mięśnie, dzięki czemu jest mniejszy nacisk na ścięgno Achillesa.

Ponadto pomocne są również taśmy do kinesiotapingu, które będą stabilizować cały staw skokowy oraz zabezpieczać ścięgno Achillesa nie ograniczając ruchów. Na poniższym filmie jeden z naszych fizjoterapeutów z Centrum Fizjoterapeuty pokazuje jak prawidłowo należy okleić staw skokowy z uwzględnieniem ścięgna Achillesa w celu ochrony go przed urazem.

Jak zdiagnozować zapalenie ścięgna Achillesa?

Lekarz przeprowadzi badanie podmiotowe (wywiad). Zada pytania na temat dolegliwości, a następnie przeprowadzi badanie przedmiotowe (fizykalne).

Lekarz będzie badał palpacyjnie (dotykiem) cały tył podudzia, jak również ścięgno, w celu zlokalizowania źródła bólu lub zapalenia.

Będzie również badał zakres ruchu, aby sprawdzić, w którym momencie jest i czy w ogóle występuje ograniczony ruch.

Ścięgno Achillesa – zapalenie i uszkodzenieReklama Ścięgno Achillesa – zapalenie i uszkodzenieReklama

W celu wyeliminowania innych możliwych przyczyn bólu oraz obrzęku, jak również oceny poziomu uszkodzeń (jeżeli w ogóle występuje), lekarz może również dać skierowanie na dodatkowe badania lub samemu je wykonać:

  • MRI (rezonans magnetyczny);
  • RTG (Zdjęcie rentgenowskie);
  • USG (ultrasonografię).

Aby zdiagnozować zerwanie ścięgna można np. wykonać proste testy takie jak:

  • opukiwania ścięgna młoteczkiem neurologicznym;
  • objaw Hoffy;
  • ocena zaburzenia chodu;
  • wspięcie na palce.

Leczenie

W leczeniu ścięgna Achillesa przyjmuje się leczenie zachowawcze (unieruchomienie kończyny dolnej, fizjoterapia oraz farmakologia), a także leczenie operacyjne (metodą otwartą lub zamkniętą).

Celem w leczeniu ścięgna Achillesa jest łagodzenie bólu oraz zmniejszenie obrzęku. Rodzaj leczenia uzależniony jest od stopnia uszkodzenia, wieku, płci, obrażenia innych struktur oraz poziom aktywności fizycznej pacjenta przed urazem. Po rozpoznaniu sytuacji lekarz będzie decydował jakie leczenie wdrożyć.

Zobacz również: Ból ścięgna Achillesa – leczenie naturalnymi sposobami.

Metody lecznicze

Do najczęściej stosowanych metod w przypadku uszkodzenia ścięgna Achillesa zalicza się:

  • okłady z lodu (przez woreczek lub ściereczkę bawełnianą) – na ścięgno w momencie, gdy po ćwiczeniach odczuwamy ból. Powinno to złagodzić nieprzyjemne dolegliwości oraz stan zapalny;
  • odpoczynek – daje to czas tkankom na regeneracje. W łagodnych przypadkach można ograniczyć się do zmniejszenia intensywności treningu, natomiast w ciężkich przypadkach może to oznaczać całkowite wykluczenie ze sportu na kilka dni, a nawet tygodni;
  • elewację kończyny dolnej – trzymanie nogi w górze (powyżej poziomu serca) ma na celu zmniejszenie obrzęku;
  • edukację/ćwiczenia i rozciąganie – lekarz lub fizjoterapeuta może pokazać jakie pacjent ma wykonywać ćwiczenia rozciągające, których celem jest zapobieganie kolejnym uszkodzeniom. Lekarz może też skierować pacjenta do fizjoterapeuty lub innego specjalisty, u którego (po dokładnym poinstruowaniu) będzie on wykonywał odpowiednio dobrane ćwiczenia, a także zostanie poinstruowany jak je wykonywać samemu w domu. Oprócz ćwiczeń rozciągających, dobrze jest m.in. zwiększyć siłę łydki.
  • leki przeciwbólowe – NLPZ (niesteroidowe leki przeciwzapalne), które mają na celu zmniejszenie bólu oraz obrzęku;
  • zastrzyki steroidowe – mogą zmniejszyć obrzęk ścięgna, jednak mogą się też przyczynić do zwiększenia ryzyka jego uszkodzenia w późniejszym czasie;
  • bandaże uciskowe jak również wkładki do butów.

Operacja jest stosowana w celu naprawy uszkodzeń ścięgna. Wykonuje się ją w momencie, gdy leczenie zachowawcze nie przynosi oczekiwanych rezultatów oraz gdy stan jest bardzo ciężki jak np. całkowite zerwanie ścięgna Achillesa.

Leia também:  Como Se Chama Alguem Que Trabalha Numa Loja?

Zobacz również: Rehabilitacja po zerwaniu ścięgna Achillesa.

Rehabilitacja po operacji zerwania ścięgna Achillesa

Po operacji zakłada się unieruchomienie takie jak:

  • łuskę przednią w ustawieniu końskim;
  • gips z wyciętym oknem na przebiegu ścięgna (aby móc wykonywać zabiegi fizykoterapeutyczne oraz aby śledzić ewentualny obrzęk);
  • orteza (but) z regulacją zgięcia podeszwowego stopy;
  • gips termoplastyczny w ustawieniu zgięcia podeszwowego stopy.

Dodatkowo uczy się pacjenta odciążania kończyny z uszkodzonym ścięgnem za pomocą kul. Po zdjęciu unieruchomienia rozpoczyna się rehabilitację.

Jej czas zależny jest od rodzaju aktywności, który chcemy w przyszłości wykonywać (amatorski, profesjonalny sport). Proces podstawowego wygojenia się ścięgna po zabiegu operacyjnym trwa około 6-8 tygodni.

Po około 6 miesiącach mamy już silną bliznę. Proces przebudowy ścięgna trwa około 2 lata.

Na poniższym filmie pokazujemy przykład pacjenta po operacji ścięgna Achillesa z naszego Centrum Fizjoterapeuty oraz proces rehabilitacji.

Zobacz więcej na temat: Zerwane ścięgno Achillesa – leczenie.

Polecane produkty:

Ścięgno Achillesa – zapalenie i uszkodzenie
Ścięgno Achillesa – zapalenie i uszkodzenie

Bibliografia

  1. Strojek K., Piekorz Z., Kaźmierczak U., Etiologia i patomechanizm uszkodzenia ścięgna Achillesa, Journal of Education, Health and Sport, 6/2016.
  2. Armfield D., Medycyna Sportowa, Współczesne metody diagnostyki i leczenia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010.
  3. Szubstarski M.

    , Przybylski P., Tarczyńska M., Gawęda K., Sekuła P., Grabowski K., Snela S., Skuteczność leczenia uszkodzeń ścięgna Achillesa, Chirurgia Narządów Ruchu i Ortopedia Polska, 4/2016.

Ścięgno Achillesa – zapalenie i uszkodzenie

Reklama

Ścięgno Achillesa – zapalenie i uszkodzenie

Reklama

Ścięgno Achillesa – najczęstsze schorzenia i urazy

Nadwyrężone ścięgno Achillesa to problem występujący stosunkowo często. Ból w tym rejonie może wynikać z kontuzji różnego typu: naciągnięcia, naderwania czy wystąpienia stanu zapalnego. Na szczęście w przypadku leczenia bolącego ścięgna Achillesa rehabilitacja ma wiele do zaoferowania i w sposób istotny przyspiesza powrót do formy.

O ścięgnie Achillesa i jego kontuzjach

Ścięgno Achillesa, nazywane też piętowym, jest największym oraz najgrubszym ścięgnem w ludzkim ciele.

Ma ono około 15 centymetrów długości i ciągnie się od pięty aż do połowy łydki, łącząc guz piętowy z mięśniem trójgłowym łydki.

Odpowiada za poruszanie stopą, pełni istotną rolę podczas chodzenia, skakania, stawania na palcach – przez to też często bywa nadwyrężone, zwłaszcza przy takich aktywnościach jak koszykówka, siatkówka, biegi, piłka nożna, tenis, lekkoatletyka.

Ścięgno Achillesa – zapalenie i uszkodzenie

Pogłębianie urazu może doprowadzić do poważniejszych schorzeń, takich jak:

  • naciągnięcie,
  • naderwanie,
  • zerwanie,
  • zapalenie.

Punktami wspólnymi tych kontuzji jest bolące i pogrubione ścięgno Achillesa.

A co może je powodować? Między innymi aktywność fizyczna, najczęściej niepoprzedzona odpowiednią rozgrzewką lub przeciążenie ścięgna, na przykład podczas zbyt częstych i intensywnych treningów.

Do kontuzji może przyczynić się również nieodpowiednio dobrane obuwie, otyłość, dna moczanowa, ale też po prostu naturalny proces starzenia się. Z wiekiem nasze ścięgna tracą elastyczność – podejmując się aktywności po 40.

roku życia, powinniśmy zwrócić szczególną uwagę na rozgrzewkę i stopniowe zwiększanie obciążeń. Ryzyko urazu mogą zwiększać też dysfunkcje dowolnej części kończyny, które sprawiają, że ścięgno jest nierównomiernie obciążane.

Nadwyrężone lub naciągnięte ścięgno Achillesa

Nie wszystkie rodzaje kontuzji są poważne – delikatne nadwyrężenie czy naciągnięcie ścięgna Achillesa wyleczymy samodzielnie, stosując zimne okłady, chłodzące maści przeciwzapalne, a przede wszystkim dając nodze odpocząć. Żadne opatrunki ani silniejsze leki nie są potrzebne.

Jeśli jednak w ciągu kilku dni stan się nie poprawia, trzeba udać się na konsultację lekarską. Nie należy z tym zwlekać, bo uraz może się pogorszyć.

Naciągnięcie oznacza bowiem zerwanie do 5% włókien ścięgna – może więc, podobnie jak pozostałe urazy, prowadzić do rozwinięcia się stanu zapalnego.

Nawet niewielki niedoleczony uraz może też spowodować niestabilność sprzyjającą kolejnym kontuzjom, która zostanie z nami na zawsze.

Naciągnięte ścięgno Achillesa poznamy po bólu ścięgna i pięty, któremu może towarzyszyć obrzęk i krwiak. Noga jest wrażliwa na dotyk, a objawy nasilają się podczas niewielkiego wysiłku.

Naderwane ścięgno Achillesa

W przypadku naderwania ścięgna obrzęk będzie większy i zaczerwieniony, a ból ostrzejszy. W uszkodzonym obszarze mogą pojawić się też siniaki.

Ten uraz oznacza bowiem uszkodzenie więcej niż 5% włókien w ścięgnie. W takiej sytuacji najlepiej jest od razu udać się do lekarza, który potwierdzi nasze przypuszczenia.

Dodatkowo warto korzystać z zimnych okładów oraz maści przeciwbólowych i przeciwzapalnych.

Jako że stopień uszkodzenia w naderwanym ścięgnie bywa różny, to specjalista może zalecić dodatkowe zabiegi fizjoterapeutyczne, ale nie zawsze będą one konieczne. Zwykle jednak unieruchamia się nogę, by pozwolić tkankom spokojnie się regenerować.

Ścięgno Achillesa – zapalenie i uszkodzenieW leczeniu urazów ścięgna Achillesa wykorzystywany jest laser wysokoenergetyczny o działaniu przeciwbólowym, przeciwzapalnym i biostymulacyjnym

Zerwane ścięgno Achillesa

Jeżeli nie możemy stanąć na palcach, prawdopodobnie mamy zerwane wszystkie lub prawie wszystkie włókna – w takiej sytuacji konieczne jest leczenie operacyjne. To jednak zdarza się stosunkowo rzadko.

U młodszych osób zwykle wykonuje się zespolenie ścięgna, u osób starszych przezskórne łączenie ścięgna. Po takim zabiegu unieruchomienie nogi trwa około sześciu tygodni, a rehabilitacja kilka miesięcy.

Zapalenie ścięgna Achillesa

Kolejnym istotnym schorzeniem ścięgna Achillesa jest zapalenie. Pogrubione, bolące ścięgno Achillesa jest zesztywniałe, zwłaszcza po dłuższym odpoczynku. Charakterystycznym dla zapalenia ścięgna objawem jest też trzeszczenie podczas ruchu.

Zwykle konieczne jest unieruchomienie nogi na około trzy tygodnie, stosowanie leków i fizykoterapii. Więcej o zapaleniu ścięgna Achillesa i metodach jego leczenia pisaliśmy w artykule Zapalenie ścięgna Achillesa kontra nowoczesna fizjoterapia.

Ścięgno Achillesa – zapalenie i uszkodzeniePrzezskórna elektroliza – nowoczesna metoda leczenia różnego typu tendinopatii

Ścięgno Achillesa – leczenie i rehabilitacja

Jak już wspominaliśmy, leczenie operacyjne zdarza się rzadko – jedynie przy niemal zerwanym lub zerwanym ścięgnie. W innych przypadkach stosuje się unieruchomienie nogi, odciążanie jej, do tego specjalista zaleci prawdopodobnie leki przeciwzapalne i przeciwbólowe oraz rehabilitację.

W przypadku ścięgna Achillesa leczenie może być wspierane różnymi zabiegami fizjoterapeutycznymi. Należą do nich między innymi:

Choć w leczeniu ścięgna Achillesa rehabilitacja pomaga stosunkowo szybko wrócić do pełnej sprawności, najlepiej jednak zadbać o elementy, które pozwolą uniknąć kontuzji. Ostatecznie każda z nich pozostawia swój niewielki ślad na tkankach i sprawia, że są nieco bardziej podatna na urazy.

Ból ścięgna Achillesa

Mięsień brzuchaty, mięsień płaszczkowaty oraz mięsień podeszwowy tworzą mięsień trójgłowy łydki, który przechodzi w ścięgno Achillesa przyczepiające się do guza piętowego. Funkcją ścięgna Achillesa jest przenoszenie siły odbicia z mięśni łydki na stopę podczas chodu i biegu.

Patologie ścięgna Achillesa najczęściej stanowią wynik nadmiernego przeciążania ścięgna lub podejmowania intensywnych treningów po długiej przerwie bez odpowiedniego przygotowania. Dochodzi wtedy do niekorzystnych zmian w strukturze ścięgna lub stanu zapalnego jego pochewki. Brak podjęcia odpowiedniego leczenia schorzeń ścięgna Achillesa może skutkować jego zerwaniem.

Całkowite przerwanie ciągłości ścięgna leczone jest poprzez zszycie metodą małoinwazyjną lub na otwarto.

Schorzenia Achillesa należą do grup tzw. tendinopatii czyli stanów patologicznych dotyczących ścięgien mięśni. Tendinopatia ścięgna Achillesa stanowi skutek sumowania się mikrouszkodzeń, które następują podczas jego nadmiernego obciążania.

Nieprawidłowe zmiany obejmują najczęściej odcinek 2-6 cm ścięgna powyżej przyczepu do guza kości piętowej, co jest związane z ubogim ukrwieniem tego obszaru. Czynnikiem dodatkowo zaburzającym ukrwienie ścięgna jest nadmierna koślawość tyłostopi objawiająca się zbyt mocnym pochyleniem pięt do środka.

U osób z tą wadą stóp ścięgno Achillesa w trakcie chodu lub biegu ulega niepożądanemu skręceniu, co powoduje zamykanie się naczyń krwionośnych.

Innym czynnikiem ryzyka tendinopatii jest zwiększone napięcie mięśnia trójgłowego łydki i przykurcz Achillesa wynikające ze zbyt krótkiego czasu przeznaczonego na regenerację oraz zaniedbywania ćwiczeń rozciągających.

Zwyrodnienie ścięgna Achillesa (tendinosis)

Tendinoza ścięgna Achillesa polega na zwyrodnieniu jego wnętrza bez oznak zapalenia. Powtarzające się uszkodzenia tkanki ścięgna prowadzą do miejscowych ognisk martwicy i zaburzenia włókienkowej struktury ścięgna, wskutek czego jego wytrzymałość mechaniczna ulega obniżeniu.

W badaniu klinicznym można wyczuć zgrubiały odcinek ścięgna przemieszczający się podczas wykonywania ruchów zgięcia i wyprostu stopy. Obecna jest tkliwość palpacyjna ścięgna oraz ból Achillesa podczas chodzenia lub biegania.

W badaniu USG widoczna jest dezorganizacja przebiegu włókien, wrastanie nowych naczyń krwionośnych oraz ogniska wapnienia. W badaniu rezonansem magnetycznym na obrazach T1- zależnych zmiany o charakterze tendinozy widoczne są jako nieregularne ogniskowe wzmocnienia sygnału w obrębie ścięgna o zwiększonym obwodzie.

W niektórych przypadkach „tendinosis” może występować jako entezopatia ścięgna Achillesa – czyli stan degeneracyjny w obrębie przyczepu ścięgna Achillesa do kości piętowej. Może temu towarzyszyć stan zapalny kaletki. Częściej do patologii ścięgna dochodzi w przypadku obecności tzw.

pięty Haglunda czyli wyrośli kostnej usytuowanej w górno-bocznej części przyczepu Achillesa. Wyrośl kostna może powodować mechaniczne drażnienie tkanek miękkich i w ten sposób przyczyniać się do rozwoju tendinozy.

Tendinoza a zapalenie ścięgna Achillesa

Termin „tendinitis” oznaczający „zapalenie Achillesa” był do niedawna nadużywany. Niektórzy autorzy używają terminu „tendinitis” mając na myśli stan zaostrzenia tendinozy, który objawia się większym stopniem mikrouszkodzeń ścięgna i bardziej nasilonymi dolegliwościami bólowymi.

Obecnie wiadomo, że stan zapalny nie występuje jednak w przebiegu tendinozy.

„Tendinitis” jest rzadko występującym patologią, w której faktycznie dochodzi do zapalenia ścięgna Achillesa – jego diagnostyka i rozróżnienie od tendinozy jest bardzo ważna ze względu na odmienne postępowanie terapeutyczne.

Tendinopatia insercyjna

Ścięgno Achillesa – zapalenie i uszkodzenie

Przekrój podłużny ścięgna Achillesa

Przekrój poprzeczny ścięgna Achillesa

Obraz RTG – zwapień w Achillesie

Ścięgno Achillesa – zapalenie i uszkodzenie

Zapalenie pochewki ścięgna (paratenonitis)

Ścięgno Achillesa posiada osłonkę zwaną paratenon, która umożliwia swobodny ślizg ścięgna w jej wnętrzu. Paratenon rozciąga się także razem z wydłużeniem ścięgna Achillesa do 2-3 cm. Objawami zapalenia pochewki jest miejscowa bolesność uciskowa oraz gromadzenie się płynu w okolicy ścięgna.

Występuje miejscowy ból ścięgna Achillesa w trakcie wykonywania ruchów stopą, który rozpoczyna się rano i nasila podczas podejmowania aktywności. Ostre zapalenie pochewki ścięgna Achillesa trwa do około 2 tygodni, kiedy to objawy są najsilniejsze, następnie dolegliwości łagodnieją i mogą powracać w mniejszym nasileniu, np. na początku biegu.

Osłonka po przebytym zapaleniu jest zbliznowaciała, może wystąpić jej „zlepienie” ze ścięgnem Achillesa zaburzające wzajemną przesuwalność.

Leczenie schorzeń ścięgna Achillesa

Pierwszym krokiem umożliwiającym poprawę stanu ścięgna Achillesa jest redukcja obciążeń treningowych, np. zmniejszenie tygodniowego kilometrażu biegowego.

Celem leczenia zachowawczego tendinopatii jest poprawa elastyczności, ukrwienia i metabolizmu ścięgna Achillesa, a także stymulacja procesów przebudowy włókien ścięgna.

Nowoczesną metodą leczenia tendinopatii ścięgna Achillesa jest zabieg koblacji elektrodą Topaz, który wykorzystuje fale radiowe celem wyzwolenia kontrolowanej reakcji zapalnej oraz pobudzenia prawidłowych procesów gojenia i naprawy tkanek.

Terapia manualna prowadzona w ramach rehabilitacji obejmuje najczęściej głęboki masaż poprzeczny ścięgna oraz masaż funkcyjny tylnej części łydki. Można stosować także inne techniki powięziowe oddziałujące na całą taśmę powierzchowną tylną celem normalizacji napięcia mięśni grupy tylnej podudzia.

Efekt pracy manualnej warto utrwalić wykorzystując kinesiotaping czyli taśmy naklejane na skórę. Pacjent w ramach autoterapii domowej powinien wykonywać ćwiczenia rozciągające mięśnie łydki oraz tzw. trening ekscentryczny według Alfredsona. Trening ten polega na kontrolowanym opuszczaniu pięty w dół poniżej poziomu schodka, na którym oparte jest przodostopie.

Pacjent wykonuje 3 serie po 15 powtórzeń rano i wieczorem przez okres minimum 3-6 miesięcy.

W ramach fizykoterapii w leczeniu tendinozy wykorzystuje się m.in: terapię falą uderzeniową, ultradźwięki oraz krioterapię. W przypadku występowania koślawości pięt należy zaopatrzyć się w indywidualne wkładki ortopedyczne, które poprawią biomechanikę stawu skokowego i zmniejszą działanie sił skręcających na ścięgno Achillesa.

Iniekcje sterydów do ścięgna są niewskazane, ponieważ mogą poszerzyć ogniska martwicy i doprowadzić do zerwania ścięgna Achillesa.

Leczenie operacyjne jest rzadko wykonywane i polega na usunięciu tkanek martwiczych w obrębie ścięgna Achillesa – powstałych często jako powikłanie podania sterydów.

Źródło:

1. Bass E. Tendinopathy: Why the Difference Between Tendinitis and Tendinosis Matters. International Journal of Therapeutic Massage & Bodywork. 2012;5(1):14-17.

Najczęściej zadawane pytania o ból ścięgna Achillesa:

Zapalenie ścięgna Achillesa – przyczyny, objawy i leczenie

Ścięgno Achillesa – zapalenie i uszkodzenie

Zapalenie ścięgna Achillesa to dolegliwość typowa dla osób aktywnych fizycznie. Przyczyną jest zazwyczaj przeciążenie ścięgna, które wyzwala proces zapalny, objawiający się silnym bólem i trudnościami w poruszaniu się. Jak rozpoznać zapalenie ścięgna Achillesa i jak wygląda jego leczenie?

Jakie są przyczyny zapalenia ścięgna Achillesa?

Ścięgno Achillesa (ścięgno piętowe) to największe ścięgno w ciele człowieka, rozciągające się pomiędzy mięśniem trójgłowym łydki a dolną częścią guza piętowego. Odpowiada za wykonywanie ruchu zgięcia podczas chodu, skoku i biegu – dzięki niemu możliwe jest odrywanie pięty od podłoża oraz stawanie na palcach. 

Mimo że struktura ta jest dość mocna i wytrzymała, podlega chronicznemu obciążeniu, co z czasem czyni ją podatną na uszkodzenia. Powtarzające się mikrourazy sprzyjają rozwojowi procesu zapalnego, który wyzwala silne dolegliwości bólowe. 

Zapalenie ścięgna Achillesa (tendinopatia) najczęściej występuje u osób aktywnych fizycznie, gdy trening jest zbyt intensywny lub gdy nie zostanie poprzedzony prawidłowo przeprowadzoną rozgrzewką. Na uraz tego typu narażeni są przede wszystkim biegacze, zwłaszcza ci, którzy długotrwale ćwiczą na pagórkowatym terenie, wymagającym naprzemiennych podbiegnięć i zbiegnięć.

Ścięgno Achillesa – zapalenie i uszkodzenie

Do innych przyczyn stanu zapalnego ścięgna Achillesa zalicza się:

  • nieprawidłowości w obrębie biomechaniki stopy, łydki lub podudzia,
  • noszenie źle dobranego obuwia, które nie zapewnia odpowiedniej stabilizacji pięty (sztywna podeszwa i elastyczny zapiętek),
  • zmiany degeneracyjne postępujące wraz z wiekiem (m.in. osłabienie siły mięśniowej, nadmierna sztywność ścięgna, pogorszenie jego ukrwienia),
  • schorzenia ogólnoustrojowe (np. dna moczanowa),
  • nadmierna masa ciała i siedzący tryb życia sprzyjające powstawaniu przeciążeń.

Czy wiesz, co wywołuje przeskakiwanie w kolanie?

Objawy zapalenia ścięgna Achillesa

Zapalenie ścięgna Achillesa rozwija się stopniowo. Początkowo dolegliwości są słabo nasilone, przez co łatwo je zignorować. 

Ból ścięgna Achillesa i inne dolegliwości

Najbardziej charakterystycznym objawem zapalenia jest ból pięty i dolnej części łydki. Najpierw pojawia się tylko po rozpoczęciu treningu i po jego zakończeniu, ustępując w trakcie ćwiczeń. Z czasem przechodzi w ból spoczynkowy, największe nasilenie osiągając po nocy.

Na skutek osłabienia mięśni w stopie, utrudnione staje się stawanie na palcach, a także wchodzenie i schodzenie ze schodów. Chorzy skarżą się także na sztywność łydki, opuchliznę newralgicznego miejsca i szczególnie silny ból ścięgna Achillesa przy dotyku.

Warto wiedzieć, że jeśli ostry ból pojawia się nagle, towarzyszy mu postępujący obrzęk i zasinienie, możemy mieć do czynienia z zerwaniem ścięgna Achillesa. 

Przekonaj się, co wywołuje ból piszczeli 

Jak rozpoznać zapalenie ścięgna Achillesa – badania

Wystąpienie objawów tego typu powinno skłonić nas do pilnej konsultacji z ortopedą. W postawieniu odpowiedniej diagnozy pomoże dokładne opisanie dolegliwości – momentu ich wystąpienia, lokalizacji i nasilenia.

Lekarz może poprosić nas o wykonanie kilku ćwiczeń sprawdzających zakres funkcji stopy.

Standardem jest wykonanie badania USG (przydatne jest również USG dynamiczne), rzadziej przeprowadza się rezonans magnetyczny oraz badanie RTG.

Leczenie stanu zapalnego ścięgna Achillesa

Bolące ścięgno Achillesa wskazujące na stan zapalny, wymaga wielotorowego i, często, długotrwałego, leczenia. Terapia może trwać kilka miesięcy, nawet pół roku, jednak stosowanie się do wszystkich zaleceń pozwala przywrócić prawidłowe funkcje kończyny. 

Podstawą jest ograniczenie oddziaływania czynników stanowiących przyczynę urazu – przede wszystkim zaprzestanie wymagających treningów i odciążenie stopy. Pomocne są środki przeciwbólowe i przeciwzapalne (np. naproksen, diklofenak, ibuprofen) dostępne w postaci tabletek, maści bądź żelów. 

Czy wiesz, jakie są przyczyny opadającej stopy?

Rehabilitacja i fizykoterapia

Rehabilitacja w zapaleniu ścięgna Achillesa służy jego wzmocnieniu i rozciągnięciu.

Ćwiczenia wykonywane pod okiem fizjoterapeuty poprawiają ruchomość oraz przywracają prawidłowe ustawienie stawu skokowego, pozytywnie wpływają na przewodnictwo mięśniowo-nerwowe i czucie głębokie.

Dobre efekty przynosi także terapia manualna, która poprawia elastyczność tkanek miękkich i przyspiesza gojenie. Pacjentom poleca się również kinesiotaping, który działa odciążająco i łagodzi ból. 

Regenerację uszkodzonego ścięgna oraz ograniczenie stanu zapalnego wspomagają zabiegi fizykoterapeutyczne. Zastosowanie znajduje pole magnetyczne, jonoforeza, ultradźwięki, laseroterapia, a także fala uderzeniowa. Ta ostatnia sprawdza się zwłaszcza w stanach przewlekłych. 

Orteza ścięgna Achillesa – sposób na ból podczas chodzenia 

Odpowiednio dobrany stabilizator na ścięgno Achillesa służy jego odciążeniu i zabezpieczeniu.

Poprawia ukrwienie tkanek, łagodzi obrzęk oraz przeciwdziała gromadzeniu się płynów w stawie skokowym. Zapewnia efekt delikatnego masażu bez nadmiernego ucisku.

Orteza na staw skokowy powinna być wykonana z lekkich i oddychających materiałów, zapewniających maksymalny komfort podczas noszenia. 

Kiedy konieczna jest operacja?

W przypadku zapalenia ścięgna Achillesa operacja przeprowadzana jest jedynie w wyjątkowych sytuacjach, kiedy wielomiesięczna rehabilitacja nie przynosi oczekiwanych rezultatów. W czasie zabiegu usuwane są zrosty powstałe wokół ścięgna oraz jego zniszczone procesem chorobowym fragmenty. Operacja może być wykonana metodą klasyczną bądź endoskopowo. 

Sprawdź, co daje plastrowanie i kiedy warto z niego skorzystać 

Bibliografia:

  1. Patrick J. McMahon, Medycyna sportowa. Współczesne metody diagnostyki i leczenia, red. wyd. pol. Krzysztof Klukowski, Warszawa 2009, wyd.1.
  2. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/achilles-tendinitis/symptoms-causes/syc-20369020
  3. https://orthoinfo.aaos.org/en/diseases–conditions/achilles-tendinitis/

Zapalenie ścięgna Achillesa. Przyczyny, dolegliwości i leczenie

Przyczyny zapalenia ścięgna Achillesa

Zapalenie ścięgna Achillesa jest spowodowane przeciążeniem mechanicznym tej struktury. Mechanizm powstania procesu zapalnego w jego obrębie nie został jeszcze dokładnie poznany.

Wiadomo jednak, że dochodzi do zachwiania równowagi między degeneracją macierzy pozakomórkowej, a jej regeneracją.

W efekcie komórki (fibroblasty) nie są w stanie prawidłowo funkcjonować, czego przejawem jest pojawienie się nieprzyjemnych dolegliwości.

Najczęściej do przeciążenia ścięgna Achillesa dochodzi w czasie uprawiania sportu. Na wystąpienie kontuzji narażeni są zarówno amatorzy, jak i profesjonalni sportowcy. Uszkodzenie tkanek jest skutkiem:

  • – zbyt intensywnego treningu (przekraczającego możliwości organizmu),
  • – wykonywania ćwiczeń zbyt obciążających daną grupę mięśni,
  • – aktywności fizycznej na wymagającym i nierównym terenie,
  • – złej techniki wykonywania ćwiczeń,
  • – braku rozgrzewki przed treningiem.

Na zapalenie ścięgna Achillesa są narażone osoby, które regularnie wykonują ćwiczenia obciążające mięsień brzuchaty łydki i mięsień płaszczkowaty. Warto pamiętać, że struktury te wymagają odpowiedniej regeneracji. Sporty, które szczególnie predysponują do tego rodzaju kontuzji to biegi i skoki.

Należy mieć na uwadze, że nie tylko sport jest przyczyną uszkodzenia ścięgna Achillesa. Stan zapalny może rozwinąć się także na skutek: noszenia nieodpowiedniego obuwia, otyłości oraz niektórych chorób przewlekłych. Z kontuzją często zmagają się osoby posiadające deformacje w obrębie kończyn dolnych lub chorujące na reumatoidalne zapalenie stawów.

Jakie są objawy zapalenia ścięgna Achillesa?

Głównym objawem zapalenia ścięgna Achillesa jest silny ból nogi w okolicy łydki. Dolegliwość ta nasila się przy próbie dotyku. Można także zaobserwować, że skóra w okolicy ścięgna Achillesa jest cieplejsza i zaczerwieniona. Widoczny jest też obrzęk.

Osoba, która zmaga się z zapaleniem ścięgna Achillesa, może mieć problemy z poruszaniem się. Są one nasilone szczególnie po długim odpoczynku. Ich przyczyną są dolegliwości bólowe, a także zesztywnienie ścięgna, co skutkuje zmniejszeniem zakresu ruchu.

Ból ścięgna Achillesa – kiedy zgłosić się do specjalisty?

Do lekarza powinna udać się każda osoba, która zaobserwuje u siebie ból łydki oraz inne objawy wskazujące na uszkodzenie ścięgna Achillesa. Konieczne jest przeprowadzenie badań. Diagnostyka opiera się przede wszystkim na zdjęciu rentgenowskim, ale lekarz może zdecydować o przeprowadzeniu innych badań obrazowych (np. rezonansu magnetycznego lub USG). Nie można zwlekać z wizytą u specjalisty, ponieważ im szybciej rozpocznie się leczenie, tym większa szansa na pełne wyzdrowienie. Ponadto konieczne jest wykluczenie innych urazów (m.in. zerwania ścięgna Achillesa lub uszkodzenia stawu skokowego).

Jak przebiega leczenie zapalenia ścięgna Achillesa?

Leczenie jest dopasowywane indywidualnie, a głównym kryterium jest stopień uszkodzenia ścięgna. Pacjentowi może zostać zalecone unieruchomienie kończyny.

Ponadto wskazane są różnego rodzaju zabiegi fizjoterapeutyczne, które wspierają regenerację ścięgna (m.in. laseroterapia, ćwiczenia).

Należy unikać nadmiernego wysiłku nawet przez kilka tygodni, bo tyle zwykle trwa rekonwalescencja. W ciężkich przypadkach konieczne jest przeprowadzenie operacji.

Podsumowanie

Zapalenie ścięgna Achillesa jest skutkiem przeciążenia. Jego podstawowym objawem jest silny ból łydki. Leczenie opiera się głównie na unieruchomieniu i regeneracji.

Źródła:

1. B. Targońska-Stępniak, C. Stępniak, M. Majdan, Tendinopatie, „Medycyna po Dyplomie”, 2012 https://podyplomie.pl/medycyna/10603,tendinopatie (dostęp 03.08.2021).

2. K. Strojek i in., Etiologia i patomechanizm uszkodzenia ścięgna Achillesa, „Journal of Education, Health and Sport” 2016, t. 6, nr 11, s. 147–160.

Autorkav

Angelika Janowicz – absolwentka Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu na kierunku pielęgniarstwo. Pisze o zdrowiu, ponieważ wie, jak ważna jest edukacja pacjenta. Wielbicielka podróży i kuchni greckiej.

Zapalenie ścięgna Achillesa – czym się charakteryzuje? – Enel-Sport

Z tekstu dowiesz się:

  • jakie są przyczyny zapalenia ścięgna Achillesa,
  • jak się ono objawia,
  • jak można leczyć zapalenie Achillesa.

Ścięgno Achillesa jest największym ścięgnem w ludzkim organizmie, które ciągnie się od mięśnia brzuchatego łydki, przez mięsień płaszczkowaty aż do okolic guza piętowego.

Pełni ono bardzo ważną funkcję: dzięki niemu możemy wspinać się na palce, chodzić, biegać i skakać.

Achilles zbudowany jest z wielu włókien kolagenowych, które nie są niestety w pełni odporne na uszkodzenia, urazy czy stany zapalne.

Zapalenie ścięgna Achillesa to degeneracja tworzących je tkanek, będąca zazwyczaj efektem przewlekłych mikrourazów. Najczęściej dotyczy ono części środkowej ścięgna, między guzem piętowym a mięśniami łydki, choć jego odmianami są również zapalenie przyczepu ścięgna Achillesa oraz zapalenie kaletki ścięgna Achillesa.

Ścięgno Achillesa – zapalenie i jego przyczyny

Przyczyny zapalenia Achillesa mogą być bardzo różne. Dochodzi do niego np. u osób, które nagle i bez żadnego przygotowania zaczęły uprawiać intensywny sport.

U sportowców – zarówno wyczynowych, jak i amatorów – zapalenie ścięgna Achillesa może być efektem nawarstwiających się mikrourazów (szczególnie narażeni na nie są biegacze).

Oprócz tego do czynników ryzyka rozwoju stanu zapalnego zalicza się:

  • otyłość,
  • siedzący tryb życia,
  • noszenie niedopasowanego obuwia,
  • obniżenie elastyczności ścięgien następujące z wiekiem,
  • ciężką pracę fizyczną.

Podstawowym objawem zapalenia ścięgna Achillesa jest ból w dolnej części łydki – najczęściej występujący rano, zaraz po wstaniu z łóżka.

U sportowców dolegliwości bólowe nasilają się na początku treningu. W trakcie wysiłku ustępują, a później nawracają.

Zapalenie przyczepu ścięgna Achillesa cechuje się z kolei bólami nocnymi, kiedy pacjent śpi na plecach, opierając stopę na pięcie.

Inne objawy stanu zapalnego to sztywność i ból stopy, tkliwość ścięgna przy ucisku kilka centymetrów powyżej pięty, a w przypadku zapalenia przewlekłego – wyczuwalne przez dotyk bolesne zgrubienie na ścięgnie.

Podstawą diagnostyki zapalenia ścięgna Achillesa są badanie kliniczne oraz badanie USG, które pozwala ocenić morfologię ścięgna, jego unaczynienie oraz ruchomość. Inne badania obrazowe, takie jak rezonans magnetyczny czy RTG, mają mniejszą wartość diagnostyczną.

Leczenie zapalenia Achillesa może obejmować różne metody. W fazie ostrej stosuje się m.in. leki przeciwbólowe i przeciwzapalne w formie doustnej i miejscowej (także jako iniekcje w okolicy ścięgna).

Bardzo ważna jest odpowiednio dobrana rehabilitacja, której celem jest zmniejszanie dolegliwości bólowych oraz poprawienie sprawności i wytrzymałości ścięgna.

Skuteczne są różnego rodzaju zabiegi fizjoterapeutyczne, takie jak fala uderzeniowa czy terapia laserem.

Operacje ścięgna Achillesa w przypadku stanów zapalnych są bardzo rzadkie i wykonywane tylko wtedy, gdy rehabilitacja, fizjoterapia i leczenie zachowawcze nie przynoszą oczekiwanych rezultatów. Zabieg polega na usunięciu patologicznych zrostów oraz oczyszczeniu ścięgna z ognisk zdegenerowanej tkanki. Po zabiegu należy odczekać około 6 tygodni, a następnie rozpocząć rehabilitację.

Źródła:

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*