Reumatoidalne zapalenie stawów – przyczyny

Reumatoidalne zapalenie stawów – przyczyny

Reumatoidalne zapalenie stawów (niegdyś określane jako gościec lub gościec przewlekle postępujący) jest schorzeniem o podłożu zapalnym, zajmującym najczęściej obszar małych stawów (dłoni i stóp). Reumatoidalnemu zapaleniu stawów towarzyszą dokuczliwe dolegliwości bólowe, deformacje stawów, a w przypadku braku terapii może dojść nawet do całkowitej niesprawności. Jakie są przyczyny RZS, kiedy udać się do lekarza, jak wygląda diagnostyka i leczenie?

Reumatoidalne zapalenie stawów – przyczyny, objawy, diagnostyka

Choć wiadomo, że RZS ma podłoże zapalne, to współczesna medycyna nadal nie do końca potrafi jednoznacznie wskazać konkretnej przyczyny występowania choroby. Zaobserwowano jednak zespół czynników, które – współistniejąc – zwiększają prawdopodobieństwo zachorowania na reumatoidalne zapalenie stawów. Wśród nich można wyróżnić m.in.:

  • czynniki genetyczne;
  • wadliwe działanie układu odpornościowego (rozpoznającego zdrowe tkanki jako „obce”);
  • płeć żeńską (kobiety chorują częściej niż mężczyźni);
  • palenie papierosów i stres;
  • wcześniejsze zakażenia wirusowe.

Wiadomo również, że RZS może dotknąć osoby w każdym wieku – zarówno seniorów, jak i osoby młode, u których rozpoznaje się młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów.

Jak objawia się reumatoidalne zapalenie stawów? Na początku choroba może nie dawać żadnych symptomów, co utrudnia prawidłową diagnostykę. Wczesnym objawem jest sztywność poranna stawów.

  Później pojawiają się objawy podobne do tych, które towarzyszą grypie: ogólne osłabienie organizmu, stan podgorączkowy, ból mięśni, a także zmniejszenie masy ciała. Zwykle już wtedy chory odczuwa również ból stawów.

Takie współistniejące symptomy zdecydowanie powinny skłonić pacjenta do wizyty u lekarza pierwszego kontaktu i rozpoczęcia diagnostyki pod kątem rozpoznania RZS.

W przypadku nieleczonego, reumatoidalnego zapalenia stawów, pojawiają się kolejne dolegliwości i powikłania – od bolesnych guzków reumatoidalnych, deformacji stawów, ich obrzęku i sztywności, poprzez ograniczenie ruchomości, aż po rozwój innych schorzeń w obrębie serca, układu nerwowego czy płuc.

W przypadku podejrzenia reumatoidalnego zapalenia stawów, diagnostyka – oczywiście oprócz szczegółowego wywiadu z pacjentem – opiera się na przeprowadzeniu badań laboratoryjnych (wśród których wyróżnia się oznaczanie przeciwciał anty-CCP, czynnika reumatoidalnego – RF, a także badania krwi pod kątem wskaźników OB i CRP) oraz obrazowych (zdjęcia RTG, ultrasonografia, a w razie potrzeby – tomografia komputerowa).

Sposoby leczenia reumatoidalnego zapalenia stawów

Choć tak naprawdę reumatoidalne zapalenie stawów nadal pozostaje schorzeniem o tajemniczej etiologii, to współczesna medycyna wypracowała kilka metod jego leczenia, które – stosowane łącznie, w odpowiedniej intensywności – znacząco poprawiają komfort pacjentów z RZS, uśmierzają ból, a nawet mogą powstrzymać rozwój choroby. Wśród najpopularniejszych wyróżnia się:

  • terapię farmakologiczną lekami LMPCh, czyli modyfikującymi przebieg choroby. Dzieli się je na biologiczne i niebiologiczne – są one absolutną podstawą farmakoterapii pacjentów cierpiących z powodu RZS. Nie tylko znoszą one dolegliwości bólowe, ale również zatrzymują proces niszczenia stawów. Niestety, terapia musi być ciągła, ponieważ przerwanie leczenie skutkuje najczęściej nawrotami choroby;
  • doraźne podawanie glikokortykosteroidów, działających w taki sam sposób jak leki LMPCh, natomiast ze zwiększoną intensywnością – podaje się je więc zazwyczaj na samym początku choroby, jak i podczas okresów zaostrzenia objawów;
  • podawanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (mających na celu zmniejszenie obszaru zapalenia stawów, działają one również przeciw bólowo) oraz leków opioidowych (w sytuacji, gdy standardowa terapia nie uśmierza bólu w satysfakcjonującym dla pacjenta stopniu;
  • stosowanie zaopatrzenia ortopedycznego (zwłaszcza w formie ortez czy opasek uciskowych) – ich noszenie ma za zadanie odciążyć chore stawy i zapobiegać ich zniekształceniom);
  • dietoterapię, obejmującą spożywanie pokarmów bogatych w substancje budulcowe stawów (w celu wzmocnienia ich „od środka”) oraz rozumianą jako utrzymywanie wagi właściwej dla organizmu (nadwaga i otyłość powodują znaczną eksploatację stawów, co w sytuacji pacjentów z RZS jest nie tylko niewskazane, ale może być także niebezpieczne i prowadzić do zniekształceń oraz deformacji – zwłaszcza w obrębie nóg i stóp).

Oprócz wyżej wymienionych metod, w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów stosuje się również fizykoterapię, ćwiczenia i specjalne masaże, a dodatkowo zaleca się dbanie o odpowiednią jakość i ilość snu, zaprzestanie palenia papierosów oraz dostosowanie otoczenia pacjenta do jego możliwości ruchowych (np. poprzez wykorzystanie nakładek toaletowych, dodatkowych uchwytów łazienkowych i innych udogodnień).

Reumatoidalne zapalenie stawów to choroba o wciąż nie rozpoznanej etiologii, dotykająca zarówno młode, jak i starsze osoby. Jej przebieg polega na postępującym destrukcji stawów (zwłaszcza w obrębie dłoni i stóp), prowadzącym do ich deformacji, a w konsekwencji – do znaczącego ograniczenia sprawności ruchowej.

Współczesna medycyna wyróżnia kilka czynników, które – jeśli współistnieją – mogą zwiększyć ryzyko zachorowania na RZS. Wśród nich wyróżnia się przede wszystkim predyspozycje genetyczne, płeć żeńską, wady w działaniu układu odpornościowego czy palenie papierosów.

Istnieje wiele metod leczenia reumatoidalnego zapalenia stawów – począwszy od terapii farmakologicznej z wykorzystaniem m.in. leków LMPCh, glikokortykosteroidów oraz niesteroidowych leków przeciwzapalnych.

Jako leczenie towarzyszące (choć nie mniej ważne dla poprawy komfortu funkcjonowania pacjenta) zaleca się terapię osoczem bogatopłytkowym, dietoterapię, masaże, fizykoterapię oraz stosowanie zaopatrzenia ortopedycznego.

Źródła:

http://www.czytelniamedyczna.pl/5247,rola-diety-w-reumatoidalnym-zapaleniu-stawow-przeglad-systematyczny-badan.html

https://www.mp.pl/pacjent/reumatologia/choroby/63732,reumatoidalne-zapalenie-stawow

https://pdfs.semanticscholar.org/5db6/2f278f664a52e592705e7265bad5865525b6.pdf

Reumatoidalne zapalenie stawów – przyczyny 2019-07-19

Reumatoidalne zapalenie stawów – RZS – przyczyny, objawy, diagnoza

Reumatoidalne zapalenie stawów – przyczynyReumatoidalne zapalenie stawów – RZS

Reumatoidalne zapalenie stawów – RZS (gościec przewlekły postępujący).

W artykule znajdziesz:

Co to jest reumatoidalne zapalenie stawów?

Reumatoidalne zapalenie stawów to przewlekły, postępujący proces zapalny błony maziowej stawów na tle autoimmunologicznym. Wraz z rozwojem choroby dochodzi do zniekształcenia i destrukcji zarówno chrząstki stawowej jak i stawów oraz ich zesztywnienia.

Dowiedz się jakie są przyczyny oraz objawy RZS.

Reumatoidalne zapalenie stawów – przyczyny

Istotą choroby jest proces zapalny rozpoczynający się wewnątrz stawu. Choroba powoduje odczyn zapalny, co prowadzi do pogrubienia błony maziowej i destrukcji stawów. Początek jest zazwyczaj powolny najczęściej zmiany pojawiają się symetrycznie w stawach nadgarstka, śródręcznopaliczkowych i międzypaliczkowych, następnie proces degeneracyjny dotyczy większych stawów.

Przyczyny choroby nie są znane. Przypuszcza się, że schorzenie może mieć podłoże genetyczne, nie wyklucza się też udziału kilku czynników zakaźnych. Najważniejsze z nich to:

Reumatoidalne zapalenie stawów – przyczyny

Czym się objawia reumatoidalne zapalenie stawów?

Reumatoidalne zapalenie stawów to choroba, która rozwija się stopniowo, nawet przez kilka tygodni. Przebiega z okresami zaostrzeń i remisji. Początkowe objawy można pomylić z grypą, dopiero wraz z rozwojem choroby stają się bardziej uciążliwe.

Choroba atakuje zarówno stawy jak również inne narządy. Objawy występujące w reumatoidalnym zapaleniu stawów można podzielić na stawowe oraz pozastawowe.

Objawy stawowe

W początkowym etapie zajmowane są małe stawy dłoni i stóp. Wraz z postępem czasu atakowane są również większe, takie jak kolanowe, łokciowe czy ramienne. Podstawowe objawy stawowe RZS to:

  • poranna sztywność i ból stawów – głównie występująca po przebudzeniu oraz po dłuższym nieruszaniu stawem. Spowodowane jest to obrzękiem tkanek okołostawowych,
  • wrażliwość na ucisk – ucisk na chore tkanki powoduje u chorego ból,
  • zniekształcenie stawów – w stanie zaawansowanym dochodzi do zniekształceń głównie stawów rąk (przeprosty, podwichnięcia czy ulnaryzacja),
  • zmniejszenie ruchomości w stawie – pojawiają się znaczne ograniczenia ruchomości w stawach barkowych, biodrowych, kolanowych i stóp oraz w stawach kręgosłupa – głównie w odcinku szyjnym, co może prowadzić do podwichnięć kręgów i ucisku na korzenie nerwowe i rdzeń kręgowy,
  • symetryczne obrzęki – dochodzi do nich poprzez patologiczny rozrost błony maziowej i wysięk płynu stawowego.

Objawy pozastawowe

Istnieje również wiele objawów pozastawowych występujących w reumatoidalnym zapaleniu stawów.

  • spadek masy ciała, anemia
  • stany podgorączkowe,
  • skóra staje się ścieńczała, wilgotna i chłodna,
  • osłabienie i zmęczenie,
  • bóle mięśni,
  • zmniejszenie apetytu,

Dodatkowe objawy pozastawowe

  • miażdżyca – szybki rozwój miażdżycy u chorych zwiększa ryzyko wystąpienia zawału lub udaru mózgu i często jest przyczyną przedwczesnej śmierci,
  • zapalenie osierdzia, kardiomiopatia, uszkodzenie zastawek serca,
  • zespół suchości oka – wywołane zapaleniem spojówek,
  • wysiękowe zapalenie opłucnej, zapalenie płuc – powodujące kaszel i duszności oraz ból w klatce piersiowej,
  • guzki reumatoidalne – to bezbolesne, zlokalizowane pod skórą guzki. Występują w okolicach najbardziej narażonych na ucisk,
  • zespół kanału nadgarstka,
  • ucisk na rdzeń kręgowy – powodujący częściowy niedowład w kończynach, mrowienia czy ból głowy,
  • zapalenia i uszkodzenie nerek,
  • zapalenie naczyń,
  • osteoporoza – ryzyko wystąpienia osteoporozy wzmagają leki stosowane w leczeniu RZS.

Reumatoidalne zapalenie stawów – diagnoza

Jak rozpoznać RZS?

Wczesne wykrycie choroby pozwala na szybkie zastosowanie odpowiedniego leczenia. W celu zdiagnozowania reumatoidalnego zapalenia stawów wykonuje się zarówno badania laboratoryjne jak i badania obrazowe. Lekarz powinien również podczas diagnozy wziąć pod uwagę wszystkie objawy.

Leia também:  Como É Que O Olx Ganha Dinheiro?

Badanie obrazowe – reumatoidalne zapalenie stawów

Wśród badań obrazowych wyróżnia się:

  • ultrasonografia,
  • rezonans magnetyczny,
  • rentgen rąk i stóp,
  • tomografia komputerowa w przypadku kręgosłupa szyjnego,

Badania laboratoryjne – reumatoidalne zapalenia stawów

Jakie badania potwierdzają RZS?

  • RF (czynnik reumatoidalny) seropozytywna postać RZS. Stwierdzany u 70-80% pacjentów, może wystąpić również u osób zdrowych,
  • ANTY-CCP (przeciwciała przeciwcytrulinowe) pojawia się jedynie u chorych na RZS nawet przed wystąpieniem objawów,
  • CRP, OB oraz morfologia krwi – są wykorzystywane w diagnostyce aktywności choroby i określają stopień zaawansowania procesu zapalnego.

W jaki sposób leczyć reumatoidalne zapalenia stawów?

Reumatoidalne zapalenie stawów – RZS – leczenie, zabiegi, dieta

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) – przyczyny, objawy, leczenie, profilaktyka

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS, dawna nazwa: gościec przewlekle postępujący) jest jedną z najczęstszych chorób układowych. Kobiety chorują trzy razy częściej niż mężczyźni. Szczyt zachorowalności przypada między 35. a 50. rokiem życia.

O RZS rozmawiamy z lek. Magdaleną Węgrzyn, specjalistą reumatologiem.

Czym jest reumatoidalne zapalenie stawów (RZS)?

Lek. Magdalena Węgrzyn: Reumatoidalne zapalenie stawów jest przewlekłą chorobą zapalną o podłożu immunologicznym, w której dochodzi do zajęcia stawów oraz do zmian pozastawowych, dotyczących między innymi układu krążenia, płuc, nerek czy narządu wzroku.

Zapalenie stawów bez podjęcia odpowiedniego leczenia prowadzi nieuchronnie do ich destrukcji. Wiąże się to nie tylko z odczuwaniem bólu, ale też z postępującymi zmianami zniekształcającymi stawów, prowadzącymi do niepełnosprawności.

Jednak wczesne podjęcie leczenia u większości chorych daje możliwość zatrzymania postępu choroby na etapie, kiedy proces zapalny nie doprowadził jeszcze do trwałego uszkodzenia i deformacji stawów.

Jak często mamy do czynienia z tą chorobą i kiedy zwykle występują pierwsze objawy?

Reumatoidalne zapalenie stawów – przyczyny
RZS jest chorobą, która dotyka również młodych ludzi

MW: RZS jest jedną z najczęstszych chorób układowych. W ciągu jednego roku na 100 000 osób odnotowuje się 29 nowych zachorowań.

Szacuje się, że w Europie Północnej choruje na nią 0,8% osób dorosłych. Inaczej mówiąc, prawdopodobieństwo zachorowania na reumatoidalne zapalenie stawów w populacji ogólnej wynosi około 1%. Jest ono nieco wyższe wśród najbliższych krewnych osoby chorej, ocenia się je na 2-5%.

Kobiety chorują trzy razy częściej niż mężczyźni. Szczyt zachorowalności przypada między 35. a 50. rokiem życia.

 

Jakie są główne objawy reumatoidalnego zapalenia stawów i jak szybko rozwija się choroba?

MW: Reumatoidalne zapalenie stawów w większości przypadków rozwija się w ciągu kilku tygodni, rzadziej w czasie kilkunastu dni.

U 10-15 na 100 chorych początek może być ostry, obejmujący zaledwie kilka dni.

W typowym przebiegu choroby najwcześniej dochodzi do symetrycznego zajęcia (pojawienia się stanu zapalnego) stawów rąk i nadgarstków oraz stawów stóp.

Duże stawy, takie jak kolanowe, łokciowe czy barkowe częściej zajęte są zwykle w nieco późniejszym stadium choroby. Wystąpienie bólu stawów nie jest podstawą do podejrzenia choroby, jeśli nie towarzyszą mu inne objawy.

Charakterystyczne dla RZS jest współistnienie bólu, obrzęku i sztywności porannej stawów, utrzymującej się nawet ponad godzinę po przebudzeniu. U części chorych mogą pojawić się objawy ogólne, takie jak uczucie silnego zmęczenia, bóle mięśni, stany podgorączkowe, brak apetytu czy nieznaczny spadek masy ciała.

W jaki sposób lekarz rozpoznaje RZS?

MW: Rozpoznanie reumatoidalnego zapalenia stawów o wieloletnim przebiegu, szczególnie jeśli nie zostało podjęte leczenie, nie jest trudne. Zmiany, szczególnie stawów rąk, wynikające z ich destrukcji są bardzo charakterystyczne. Badania laboratoryjne i obraz radiologiczny tylko je potwierdzają.

Jednak najważniejszym celem, jest wczesne postawienie rozpoznania, to znaczy w okresie, gdy nie doszło jeszcze do uszkodzenia stawów.

Służą do tego specjalne kryteria stworzone przez międzynarodową grupę ekspertów, opierające się na badaniu stawów, badaniach krwi oraz na ustaleniu czasu trwania dolegliwości. Zliczając odpowiednio przyporządkowane punkty, ustala się wskazania do rozpoczęcia leczenia.

Choć nie ujęte w kryteriach, pomocne bywa badanie ultrasonograficzne stawów w sytuacji, gdy od wystąpienia objawów minęło niewiele czasu.

A jak leczymy RZS?

MW: Po potwierdzeniu reumatoidalnego zapalenia stawów, włączane są tak zwane leki modyfikujące przebieg choroby.

Spośród nich, według aktualnie obowiązujących zaleceń, lekiem pierwszego wyboru jest metotreksat.

Przy istnieniu przeciwwskazań do jego stosowania, nietolerancji czy wystąpieniu działań niepożądanych zalecane są inne leki, takie jak sulfasalazyna, leflunomid czy hyroksychlorochina.

W pierwszych miesiącach terapii często włączane są też glikokortykosteroidy. Ich przeciwzapalny efekt pojawia się szybko po podaniu, co daje zniesienie bólu i obrzęku w czasie niezbędnym do rozwinięcia pełnego działania właściwych leków.

Jest to tak zwana terapia pomostowa na okres nieprzekraczający zwykle sześciu miesięcy.

Pacjenci, u których nie dochodzi do remisji choroby pod wpływem leczenia co najmniej dwoma lekami spośród wymienionych, kwalifikowani są do programów lekowych z zastosowaniem leków biologicznych.

Czym jest remisja choroby?

MW: Remisja nie jest niestety równoznaczna z wyleczeniem. Obecnie nie stworzono jeszcze leku, którego przyjęcie przez określony czas pozwoliłoby na całkowite wyzwolenie się z choroby.

Remisja jest to stan, w którym proces zapalny tli się w tak minimalnym stopniu, że niemal nie ma oznak choroby. Możemy ten czas porównać do przerwy w jej trwaniu, uzyskanej dzięki regularnemu stosowaniu leku.

Jednak przy próbie całkowitego odstawienia leczenia proces zapalny u zdecydowanej większości pacjentów ulega ponownie zaostrzeniu. Jeśli dojdzie do takiej sytuacji, po ponownym włączeniu leków uzyskanie remisji jest dużo trudniejsze.

U niewielkiego odsetka chorych jest możliwa remisja utrzymująca się bez leczenia.

Dotyczy to jednak wyłącznie pacjentów, u których podjęto leczenie na bardzo wczesnym etapie i nie stwierdzano czynników ryzyka agresywnego przebiegu choroby.

Warunkiem bezwzględnym jest też zmniejszanie dawek leków w sposób bardzo ostrożny na przestrzeni długiego czasu, ze świadomością podejmowanego ryzyka zaostrzenia.

Czy są jakieś dodatkowe metody wspierające leczenie reumatoidalnego zapalenia stawów, np. terapie manualne, kąpiele?

MW: Na każdym etapie choroby, dodatkowe leczenie niefarmakologiczne może przynosić wymierne korzyści. Kinezyterapia, czyli odpowiednio dobrane ćwiczenia zapobiegają utracie siły mięśni, pozwalają na utrzymanie zakresu ruchu w zajętym stawie, a także wspomagają koordynację i precyzję ruchu.

Terapie manualne są także pomocne w zapobieganiu przykurczom i zwiększaniu ruchomości stawów.

Fizykoterapia, czyli na przykład termoterapia, biostymulacja laserowa, elektrolecznictwo czy też masaże i kąpiele lecznicze stosowane we właściwym momencie choroby wywierają efekt przeciwzapalny, przeciwbólowy oraz rozluźniający mięśnie. Bardzo istotne jest dbanie o kondycję i ogólnej sprawność ruchową.

Daje to poczucie samodzielności i pomaga radzić sobie z chorobą. Zawsze też podkreślam, że wszystkie „przyjemności”, które robimy dla siebie, mają działanie dobroczynne, rozluźniają, relaksują, co bardzo pomaga, szczególnie gdy chorobie towarzyszą stany depresyjne związane z bólem.

Dziękuję za rozmowę. 

MW: Dziękuję i zachęcam do przeczytania również innych artykułów dotyczących chorób układu ruchu.

Rozmawiała: Eunika Bogucka

Źródło danych: A. Jura-Półtorak, K. Olczyk, Diagnostyka i ocena aktywności reumatoidalnego zapalenia stawów.
Diagnostyka laboratoryjna 2011, nr 4, s. 431

Ostatnia aktualizacja 07.07.2021

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) – przyczyny, objawy i leczenie

Choroby autoimmunologiczne nie bez powodu są traktowane jako niezwykle niebezpieczne schorzenia. Wyzwolenie destrukcyjnego wpływu układu odpornościowego na własny organizm może być przyczyną trwałego i poważnego inwalidztwa, które na dobre może wykluczyć aktywny tryb życia. Jedną z takich chorób jest reumatoidalne zapalenie stawów (RZS).

Reumatoidalne zapalenie stawów – Przyczyny RZS

Nietrudno domyślić się, że problem reumatoidalnego zapalenia stawów jest przypadłością dotykającą elementy narządu ruchu.

Występujący stan zapalny rozwija się bez konkretnego podłoża i dokładnie określonej przyczyny, co stanowi zarazem jedno z głównych wyzwań podczas planowania leczenia RZS.

Brak znajomości konkretnego mechanizmu powstawania zmian o charakterze zapalnym sprawia, że specjaliści skupiają się na poprawie komfortu codziennego życia pacjenta oraz starają się zminimalizować stopień nasilenia istniejących objawów.

Lekarze dopatrują się wielu czynników ryzyka, które mogą być potencjalnymi przyczynami rozwoju reumatoidalnych stanów zapalnych w stawach. Do najczęściej wymienianych i zarazem najchętniej wspominanych przyczyn reumatoidalnego zapalenia stawów zalicza się:

  • obciążenia i uwarunkowania genetyczne – występowanie RZS w rodzinie zwiększa ryzyko zachorowania nawet do 5 razy!
  • zjawisko autoagresji immunologicznej – organizm niewłaściwie postrzega własne struktury tkankowe i traktuje je jako „wrogi” materiał, co powoduje przeprowadzenie odpowiedzi ze strony
  • systemu odpornościowego i ich stopniowe niszczenie;
  • płeć żeńska – statystycznie kobiety chorują do 3 razy częściej niż mężczyźni;
  • palenie papierosów – nagromadzone związki smoliste i substancje karcinogenne zwiększają szansę na pojawienie się reumatoidalnego stanu zapalnego;
  • długotrwały i nadmierny stres – część specjalistów doszukuje się powiązań pomiędzy pojawieniem się RZS a intensywnymi przeżyciami lub stresującymi wydarzeniami;
Leia também:  Como Saber De Quem É O Numero Telemovel?

Jakie są objawy RZS?

Reumatoidalne zapalenie stawów to choroba, która poprzez działanie nieznanego czynnika skutkuje rozwojem zmian o charakterze zapalnym w obrębie błon maziowych wyścielających wnętrze torebki stawowej. Aktywny proces zapalny powoduje stopniowy rozrost błony, która z biegiem czasu zaczyna niszczyć sąsiadujące struktury np.

kości, chrząstki, ścięgna czy więzadła. Łatwo przewidzieć, że utrzymujące się zmiany doprowadzą do silnych dolegliwości bólowych oraz obrzęków w obrębie połączeń stawowych.

To natomiast skutkuje postępującą utratą możliwości ruchowych i nieodwracalną destrukcją niektórych elementów stawu (zazwyczaj chrząstek), co w konsekwencji powoduje zmiany zwyrodnieniowe.

Choroba w większości przypadków pojawia się po obu stronach ciała i atakuje te same miejsca. RZS w pierwszej kolejności zajmuje niewielkie połączenia stawowe w obrębie rąk i stóp, a postępujący charakter schorzenia z biegiem czasu zaczyna obejmować całe kończyny (tzw. wędrujący charakter choroby). Do głównych objawów RZS w obrębie stawów zaliczamy:

  • odczuwalny ból i silne poczucie sztywności,
  • mniej lub bardziej widoczne obrzęki stawowe,
  • duży poziom tkliwości stawu na działanie sił ucisku,
  • wyraźne ograniczenie pełnego zakresu ruchomości,
  • widoczne guzki reumatoidalne w obrębie kończyn górnych,
  • wizualne i strukturalne deformacje oraz zniekształcenia stawów.

Zaawansowane stadium reumatoidalnego zapalenia stawów może przebiegać w asyście szeregu niekorzystnych powikłań – począwszy od zmian miażdżycowych i niewydolności serca, przez problemy z dusznością i zwiększoną tendencją do rozwoju chorób płuc, a skończywszy na przyśpieszeniu zmian osteoporotycznych czy obecności problemów neurologicznych jak np. zespół kanału nadgarstka.

Reumatoidalne zapalenie stawów – przyczyny

Czy fizjoterapia odgrywa istotną rolę w leczeniu RZS?

Rehabilitacja ruchowa okazuje się jednym z fundamentalnych elementów niefarmakologicznej terapii RZS. Właściwie dostosowana aktywność fizyczna i prawidłowo rozplanowane ćwiczenia pozwalają przeciwdziałać występującym objawom oraz zapewnić choremu pomoc w utrzymaniu optymalnego poziomu funkcjonalności.

Zadaniem fizjoterapeuty będzie przygotowanie planu z ćwiczeniami, które pozwolą odzyskać utracony zakres ruchomości stawowej, poprawią ogólny stan wydolności pacjenta i umożliwią mu pozbycie się występującego poczucia sztywności.

Niezwykle istotną kwestią jest dopasowanie poziomu trudności ćwiczeń do aktualnej kondycji chorego, aby zaproponowane aktywności pozwoliły mu czerpać maksimum korzyści.

Aktywność fizyczna powinna być uzupełniona leczeniem fizykalnym, które ma na celu neutralizowanie dużego poziomu bólu i zmniejszenie występującego stanu zapalnego.

Co więcej, fizykoterapia wykazuje niezwykle korzystne właściwości w rozluźnieniu nadmiernie napiętych struktur mięśniowych.

Dlatego osoby cierpiące z powodu RZS mogą wykorzystać terapeutyczne właściwości ultradźwięków, niskiej temperatury (krioterapia), masażu oraz wody i peloidów (balneoterapia).

Zastosowanie zaopatrzenia ortopedycznego jest uwarunkowane aktualnym stanem pacjenta, który może wymagać dodatkowej pomocy w poradzeniu sobie z własnymi ograniczeniami i niesprawnością. Wkładki ortopedyczne do butów i ortezy bardzo dobrze sprawdzą się w celu odciążenia stawów oraz zapewnienia połączeniom stawowym prawidłowego ułożenia.

Jeśli powyższy problem dotyczy także Ciebie, skontaktuj się z nami telefonicznie pod numerem 12 342 81 80 bądź wyślij e-maila na adres [email protected]

Centrum rehabilitacji i terapii Open Medical tworzą wysoko wyspecjalizowani lekarze, którzy nie tylko posiadają ogromną wiedzę i lata doświadczenia, a także dbają o ciepłą atmosferę.

Dołącz do grona zadowolonych pacjentów Open Medical i zacznij żyć pełnią życia!

Reumatoidalne zapalenie stawów

RZS jest chorobą, w której objawy pojawiają się stopniowo i z czasem nasilają się. Początkowo pojawia się ogólne osłabienie, ból mięśni, stan podgorączkowy, słaby apetyt, a także pierwsze nieznaczne objawy zapalenia stawów, które długo nie są na tyle dokuczliwe, aby szukać pomocy medycznej.

Reumatoidalne zapalenie stawów w pierwszej zazwyczaj kolejności dotyka małe stawy rąk i nóg, a dopiero później pozostałe stawy. Charakterystyczne dla tej choroby jest jednoczesne atakowanie symetrycznych stawów. W obrębie zaatakowanych stawów chory odczuwa ból oraz sztywność poranną (przez co najmniej godzinę).

Dochodzi zazwyczaj do obrzęku, ograniczonej ruchomości i tkliwości stawu na ucisk. Z czasem może dojść do wtórnych zmian zwyrodnieniowych i znacznych deformacji stawów.

Reumatoidalne zapalenie stawów nie jest jednak chorobą tylko stawów, lecz może prowadzić do licznych powikłań ogólnoustrojowych. Charakterystyczne w RZS są guzki reumatoidalne, które są bezbolesne i umiejscowione są podskórne, jednak mogą powstać również w narządach wewnętrznych.

Reumatoidalne zapalenie stawów negatywnie wpływa na układ sercowo-naczyniowy. Może dojść do zapalenia naczyń, zapalenia osierdzia, uszkodzenia zastawek serca, miażdżycy, a w konsekwencji do niewydolności mięśnia sercowego, zawału serca czy udaru mózgu.

Objawami zaburzeń ze strony tego układu mogą być duszność, ból w klatce piersiowej, słaba tolerancja wysiłku, a także owrzodzenie skóry i opuszek palców. Ból w klatce piersiowej wraz z dusznością i suchym kaszlem mogą świadczyć o powikłaniach płucnych w postaci np.

śródmiąższowego zapalenia płuc czy też zapalenia opłucnej. Reumatoidalne zapalenie stawów i stosowane leczenie prowadzą do utraty gęstości mineralnej kości i zwiększają ryzyko złamań osteoporotycznych, co może znacznie przyczyniać się do niepełnosprawności.

Osoby z RZS mogą cierpieć na zespół suchości oczu w wyniku częstego zapalenia spojówek. W przypadku zmian w obrębie kręgów może dojść do ucisku na rdzeń kręgowy, co może objawiać się bólami głowy, drętwieniem, mrowiem, osłabieniem lub niedowładem kończyn.

Choroba i stosowane w niej leki bardzo często prowadzą do uszkodzenia nerek. W reumatoidalnym zapaleniu stawów może także dojść do zaburzeń hemolitycznych: niedokrwistości, zwiększenia liczby płytek krwi, powiększenia węzłów chłonnych i śledziony, osłabionej oporności i rozwoju chłoniaków.

Reumatoidalne zapalenie stawów – przyczyny

Jak w przypadku większości chorób o podłożu autoimmunologicznym przyczyny reumatoidalnego zapalenia stawów nie zostały dokładnie sprecyzowane. Etiologii RZS poszukuje się przede wszystkim w genach, defektach układu immunologicznego oraz w czynnikach środowiskowych.

Genom przypisuje się, że odpowiadają za 50% ryzyka wystąpienia reumatoidalnego zapalenia stawów. Za tą chorobę odpowiadają m.in. geny systemu HLA (ludzkiego antygenu leukocytarnego) DRB1 i DR45.

Polimorfizmy różnych genów HLA odpowiadają za rozwój chorób autoimmunologicznych (np. celiakii, cukrzycy typu 1) – bardzo często obserwuje się współwystępowanie tego typu chorób.

Natomiast obecność reumatoidalnego zapalenia stawów w rodzinie zwiększa ryzyko zachorowania 2-5 razy. O predyspozycji do RZS może świadczyć obecność mutacji w genie HLA-B27.

W reumatoidalnym zapaleniu stawów duże znaczenie mają procesy zapalne z nadprodukcją cytokin prozapalnych (IL-6 i TNF) i wytworzeniem przeciwciał (RF i anty-CCP), które mają na celu niszczenie własnych tkanek.

Podejrzewa się, że na pojawienie się u niektórych pacjentów tej choroby mogą wpływać zakażenia bakteryjne i wirusowe, stres oraz palenie papierosów. Ostatni czynnik ryzyka dodatkowo pogarsza przebieg choroby.

Obserwuje się, że na RZS trzykrotnie częściej chorują kobiety niż mężczyźni. Reumatoidalne zapalenie stawów najczęściej ujawnia się w wieku 30-50 lat u kobiet, zaś u mężczyzn zachorowalność wzrasta z wiekiem. Natomiast w przypadku kobiet chorujących już na reumatoidalne zapalenie stawów w czasie ciąży dochodzi do remisji, jednak choroba powraca po około 3 miesiącach po porodzie.

Przyczyny reumatoidalnego zapalenia stawów – czynniki ryzyka związane z dietą i stylem życia

  • Palenie tytoniu – jest czynnikiem ryzyka najsilniej powiązanym z reumatoidalnym zapaleniem stawów. Ryzyko jest w tym wypadku zależne od długości palenia i ilości wypalonych paczek. Palenie tytoniu dodatkowo pogarsza przebieg reumatoidalnego zapalenia stawów i utrudnia terapię.
  • Silny stres – może być inicjatorem choroby u niektórych osób.
  • Kawa – zwiększone ryzyko obserwuje się przy spożyciu powyżej 10 filiżanek kawy w ciągu doby.
  • Otyłość – w ogólnej populacji zwiększa ryzyko reumatoidalnego zapalenia stawów o 24%, a w przypadku osób przed 55 rokiem życia aż o 65%.
  • Słodzone napoje – ich regularne spożycie zwiększa ryzyko zachorowania.

Z mniejszym ryzykiem wystąpienia reumatoidalnego zapalenia stawów wiązana jest dieta bogata w kwasy tłuszczowe omega-3 (głównie z tłustych ryb), oliwę z oliwek oraz warzywa.

Spożycie tłustych ryb w ilości co najmniej 1 porcji w tygodniu obniża ryzyko zachorowania nawet o 20% w porównaniu z osobami, które jedzą ryby rzadziej. Pozytywny wpływ mają również rośliny strączkowe chociaż w nieznacznym stopniu.

Leia também:  Como Descobrir Que A Mulher Trai O Marido?

Obserwuje się także, że umiarkowane ilości alkoholu (3,5-15,2 g etanolu na dobę) działają ochronnie. Tego typu składniki mają znaczenie w ochronie przed stanem zapalnym rozwijającym się w organizmie.

Reumatoidalne zapalenie stawów – diagnostyka

Diagnostyka reumatoidalnego zapalenia stawów opiera się głównie na wykonaniu badań krwi i badań obrazowych. Choroby autoimmunologiczne charakteryzują się produkcją autoprzeciwciał – w przypadku RZS jest to czynnik reumatoidalny (RF) i przeciwciała przeciwko cyklicznemu cytrulinowanemu peptydowi (anty-CCP).

Pierwszy z nich występuje u 70-80% osób z RZS, jednak może również być obecny w krwi osób z innymi chorobami reumatycznymi, natomiast anty-CCP jest swoisty dla reumatoidalnego zapalenia stawów. Dodatkowo bada się poziom wskaźników stanu zapalnego (OB i CRP), morfologię krwi oraz ocenę czynności narządów (głównie wątroby i nerek).

Badania te pozwalają określić aktywność choroby, dobrać bezpieczne leczenie i ocenić jego skuteczność. W ramach badań obrazowych wykonuje się RTG, a czasem również rezonans magnetyczny, ultrasonografię lub tomografię komputerową.

Pokazują one zmiany zapalne w obrębie stawów takie jak obrzęki, zmiany osteoporotyczne w okolicy stawów czy zniekształcenia.

Wykonywane w diagnostyce reumatoidalnego zapalenia stawów badania pozwalają wykluczyć również inne choroby o podobnym przebiegu. Wśród nich są: toczeń rumieniowaty układowy, twardzina układowa, łuszczycowe zapalenie stawów, polimialgia reumatyczna, sarkoidoza, spondyloartropatia, zakażenie parwowirusem, fibromialgia czy też dna moczanowa.

Jako że w przebiegu chorób autoimmunologicznych mówi się o znaczeniu stanu zapalnego warto również zdiagnozować jego źródło. W przypadku wielu osób stan zapalny wyzwalany jest przez nietolerancje pokarmowe o podłożu immunologicznym głównie poprzez nadprodukcję przeciwciał IgG.

Za pomocą testu IMMUNOdiagDIETA możliwe jest ocenienie odpowiedzi układu immunologicznego na szereg produktów spożywczych znajdujących się w codziennej diecie.

Pomiar specyficznych przeciwciał IgG pozwala dobrać odpowiednią dla pacjenta dietę, która wspomoże proces leczenia stanu zapalnego w organizmie.

Dolegliwości takie jak przewlekłe zmęczenie, bóle brzucha, biegunki, wzdęcia czy migreny często występują w przebiegu nietolerancji pokarmowej IgG-zależnej. Jeżeli więc obserwujesz takie objawy u siebie, wykonaj badanie w kierunku najpowszechniejszych alergenów pokarmowych.

Dostępne testy na nietolerancje pokarmowe to:

IMMUNOdiagDIETA – 44 alergeny IgG

IMMUNOdiagDIETA – 88 alergenów IgG

IMMUNOdiagDIETA – 280 alergenów IgG

Dowiedz się więcej

Dla chorób autoimmunologicznych charakterystyczne jest również współwystępowanie różnych chorób tego typu. Warto więc zbadać się dodatkowo w kierunku m.in. cukrzycy typu 1, celiakii czy choroby Hashimoto. Właściwe leczenie wszystkich chorób jednocześnie jest najlepszym sposobem na holistyczną opiekę nad chorym.

Przykładowo współistnienie celiakii wymaga wdrożenia na stałe diety bezglutenowej. Chorobę tą można wykluczyć badaniem genetycznym (polimorfizmy genów HLA-DQ2 i DQ8), a w przypadku predyspozycji potwierdzeniem będą badania serologiczne w kierunku autoprzeciwciał oraz badania histopatologiczne jelita cienkiego.

Reumatoidalne zapalenie stawów – leczenie

W większości przypadków rozpoczęcie leczenia reumatoidalnego zapalenia stawów jest znacznie opóźnione ze względu na łagodny i niespecyficzny początek choroby. Celem leczenia RZS jest wejście choroby w remisję, w czasie której nie będą występowały objawy choroby, poprawa jakości życia i jak najdłuższe utrzymanie sprawności. Niestety samej choroby nie da się całkowicie wyleczyć.

Najskuteczniejszą formą farmakoterapii reumatoidalnego zapalenia stawów są leki modyfikujące przebieg choroby (LMPCh), które pozwalają na zahamowanie uszkodzenie stawów i poprawiają codzienne funkcjonowanie.

Są one dostępne w formie syntetycznej oraz biologicznej. Syntetyczne LMPCh (np. metotreksat, sulfosalazyna) dają efekty po 1-2 miesiącach, natomiast leki biologiczne (np. adalimumab) już po 2-6 tygodniach.

Zanim skuteczność LMPCh będzie widoczna stosuje się leczenie bardziej objawowe w postaci glikokortykosteroidów, niesteroidowych leków przeciwzapalnych oraz zwykłych leków przeciwbólowych (np. paracetamol, opioidy).

Farmakoterapia reumatoidalnego zapalenia stawów uzupełniana jest fizykoterapią, wsparciem psychologicznym, odpowiednimi ćwiczeniami i dietą. Istotne dla leczenia jest również zaprzestanie palenia i zadbanie o dużą ilość odpoczynku.

  • Przeczytaj o diecie w reumatoidalnym zapaleniu stawów.
  • Autor merytoryczny: Mgr Katarzyna Startek, Dietetyk
  • Aktualizacja: 2018-12-05

Reumatoidalne zapalenie stawów: przyczyny, objawy i leczenie

Reumatoidalne zapalenie stawów jest przewlekłą chorobą tkanki łącznej, prowadzącą do nieswoistych stanów zapalnych w obrębie stawów, zmian pozastawowych i układowych. Zalicza się je do schorzeń autoimmunologicznych, ponieważ w przebiegu RZS to nasz własny układ odpornościowy atakuje prawidłowe tkanki organizmu.

Brak odpowiedniego leczenia prowadzi do upośledzenia sprawności, a w skrajnych przypadkach nawet przedwczesnej śmierci. RZS atakuje częściej kobiety, a największy odsetek zachorowań dotyczy 4 oraz 5 dekady życia. Zwiększone ryzyko stwierdza się u pacjentów, u których choroba ta jest obecna w wywiadzie rodzinnym.

Niekorzystnym czynnikiem predysponującym do RZS jest także palenie papierosów oraz długotrwałe narażenie na stres.

ZOBACZ TEŻ: Zwyrodnienie stawów – przyczyny i objawy. Jak leczyć chorobę zwyrodnieniową stawów?

Objawy reumatoidalnego zapalenia stawów

Pierwsze objawy choroby są niespecyficzne, dlatego wielu pacjentów zwleka z wizytą u lekarza. Początkowo mogą pojawić się bóle mięśni, stan podgorączkowy, uczucie osłabienia i spadek masy ciała.

Z czasem odczuwalne stają się bóle i obrzęki w obrębie stawów rąk i stóp, które w wyniku dalszego rozwoju choroby mogą zająć większe stawy, np. biodrowy, łokciowy czy kolanowy. Dla RZS charakterystyczna jest także tzw. sztywność poranna, utrzymująca się zazwyczaj ponad godzinę od momentu przebudzenia.

Postępujący stan zapalny prowadzi do ograniczenia ruchomości zajętych stawów i powstawania charakterystycznych deformacji.

Ponieważ reumatoidalne zapalenie stawów prowadzi również do zmian pozastawowych, często u chorych zauważa się tzw. guzki reumatoidalne, czyli zgrubienia tkanki podskórnej. Mogą one rozwijać się także w narządach wewnętrznych, np. płucach.

Obserwuje się powikłania o charakterze neuropatycznym, uszkodzenia narządu wzroku i częstsze zachorowania na osteoporozę. Przewlekły stan zapalny wywołuje niekorzystne zmiany w układzie sercowo-naczyniowym, zwiększając m.in.

ryzyko miażdżycy czy zapalenia osierdzia.

ZOBACZ TEŻ: Ból kolana – czym może być spowodowany?

Reumatoidalne zapalenie stawów – leczenie farmakologiczne

Diagnozą i leczeniem reumatoidalnego zapalenia stawów zajmuje się lekarz reumatolog, a w przypadku, gdy konieczna jest rehabilitacja w opiekę nad pacjentem zostaje zaangażowany także fizjoterapeuta.

Lekarz przeprowadza wywiad, ogląda zajęte stawy oraz zleca odpowiednie badania krwi – morfologię, OB, CRP, RF oraz przeciwciała antycytrulinowe (anty-CCP).

Podwyższone miano RF i anty-CCP stanowią niekorzystny czynnik prognostyczny i świadczą o zwiększonym ryzyku destrukcji stawów.

Pamiętaj, że wizytę u wybranego specjalisty możesz zarezerwować na portalu LekarzeBezKolejki.pl.

Leki modyfikujące przebieg choroby

Podstawowym celem leczenia reumatoidalnego zapalenia stawów jest uzyskanie remisji choroby. Aby zmniejszyć stan zapalny i spowolnić postęp zmian w obrębie stawów i narządów stosuje się leki modyfikujące jej przebieg.

Gdy brak jest przeciwwskazań, lekiem pierwszego rzutu jest metotreksat. W trakcie terapii należy kontrolować funkcje wątroby, nerek oraz szpiku, na wypadek wystąpienia działań niepożądanych. Gdy zastosowane leczenie nie przynosi pożądanych efektów, włącza się inne dostępne preparaty m.in.

leflunomid, sulfasalazynę lub leki biologiczne. 

Leki wspomagające

Lekarz prowadzący może dodatkowo zalecić stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ).

Aby uniknąć działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, zaleca się ich ograniczenie do stosowania doraźnego, w zaostrzeniach choroby.

Kolejną grupą preparatów są glikokortykosteroidy (GKS), także w formach dostawowych. GKS zalecane są w najniższej skutecznej dawce, w możliwie najkrótszej terapii.

ZOBACZ TEŻ: Najczęstsze przyczyny bólu kręgosłupa

Niefarmakologiczne metody leczenia RZS

Bardzo ważne, aby pacjenci chorujący na reumatoidalne zapalenie stawów nie rezygnowali całkowicie z aktywności fizycznej. Odpowiednio dobrane ćwiczenia pozwolą na dłuższe utrzymanie sprawności i spowolnią rozwój choroby.

Ze względu na zróżnicowany obraz kliniczny, każdy pacjent powinien skonsultować się z fizjoterapeutą, który pomoże dobrać odpowiednią serię zabiegów. Warto zwrócić też uwagę na zdrową dietę, dostarczającą niezbędnych składników odżywczych. Pamiętajmy, że nadwaga lub otyłość stanowią dodatkowe obciążenie dla stawów objętych chorobą.

Ponieważ reumatoidalne zapalenie stawów może znacząco pogorszyć komfort życia pacjenta, może on wymagać pomocy psychoterapeuty oraz wsparcia i zrozumienia ze strony najbliższych osób.

ZOBACZ TEŻ: Ostroga piętowa – jak powstaje i jak ją leczyć?

Wszystkie treści zamieszczone w Serwisie, w tym artykuły dotyczące tematyki medycznej, mają wyłącznie charakter informacyjny. Dokładamy starań, aby zawarte informacje były rzetelne, prawdziwe i kompletne, jednakże nie ponosimy odpowiedzialności za rezultaty działań podjętych w oparciu o nie, w szczególności informacje te w żadnym wypadku nie mogą zastąpić wizyty u lekarza.

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*