Rak okrężnicy – objawy, badania, leczenie, rokowania

Inne nazwy: Rak jelita grubego, Rak okrężnicy i odbytnicy

Rak okrężnicy – objawy, badania, leczenie, rokowaniaOkrężnica, odbytnica, żółądek i odby, węzły chłonne. Rysunek: Alan Hoofing.  Źródło: National Cancer Institute

Jelito grube ma długość 1,5 metra i dzieli się na: jelito ślepe (kątnicę), okrężnicę i odbytnicę. Okrężnicę z kolei dzielimy na: okrężnicę wstępującą, okrężnicę poprzeczną (poprzecznica), okrężnicę zstępującą i okrężnicę esowatą (esicę).

Okrężnica jest fragmentem przewodu pokarmowego, w którym wchłaniane są składniki odżywcze takie jak witaminy, sole mineralne, węglowodany i tłuszcze z treści jelitowej.Okrężnica wchłania wodę i sole mineralne z treści jelitowej, a także formuje stolec i usuwa niestrawione resztki pokarmowe.

Rak okrężnicy i rak odbytnicy noszą wspólną nazwą raka jelita grubego i w ten sposób będą określane w artykule. Rak jelita grubego uważany jest za jeden z najbardziej podstępnych nowotworów, rozwija się nie dając przez wiele lat żadnych objawów.

Nowotwory jelita grubego i odbytu są trzecim najczęściej występującym na świecie nowotworem u mężczyzn (660 000 przypadków, 10%) i drugim u kobiet (570 000 przypadków, 9%). Prawie 60% zachorowań występuje w krajach rozwiniętych. Większość zachorowań na raka jelita grubego występuje po 50 roku życia.

Ryzyko zachorowania raka jelita grubego wzrasta z wiekiem, u mężczyzn jest około 1,5-2 razy wyższe niż u kobiet. U mężczyzn i kobiet częstość zachorowań osiąga szczyt na przełomie ósmej i dziewiątej dekady życia.

W Polsce rak jelita grubego zajmuje trzecie miejsce pod względem liczby zachorowań (po raku płuca i piersi) wśród nowotworów złośliwych, dopowiadając za 11,1% zachorowań (u kobiet drugie miejsce po raku piersi, u mężczyzn drugie miejsce po raku płuca).Rak okrężnicy jest nieco częstszy niż rak odbytnicy u obu płci.

Rak jelita grubego to niekontrolowany rozrost nieprawidłowych komórek w tkance wyściełającej okrężnicę i odbytnicę. W okrężnicy znajdują się gruczoły wytwarzające śluz i nawilżające wyściółkę okrężnicy i odbytnicy. Większość nowotworów jelita grubego to gruczolakoraki; powstają w komórkach tworzących te gruczoły.

W większości przypadków, rak jelita grubego poprzedza wystąpienie łagodnych polipów- palczastych wypustek rosnących do światła jelita. Takie łagodne polipy dosyć często spotykane są u osób powyżej 50. roku życia. Mogą one jednak przechodzić w zmiany złośliwe, ze zdolnością naciekania prawidłowej tkanki jelit i dawać przerzuty do innych części ciała.

Mogą również powodować niedrożność jelita, uniemożliwiając wydalanie.

Rak jelita grubego zazwyczaj nie powoduje wczesnych objawów. Objawy, które mogą wystąpić, to:

  • biegunka, zaparcia lub innego rodzaju zmiana rytmu wypróżnień trwająca powyżej 10 dni
  • krew w stolcu (jasnoczerwona lub ciemna)
  • niedokrwistość o nieznanej przyczynie
  • ból brzucha i tkliwość w dole brzucha
  • dyskomfort w jamie brzusznej (wzdęcia, uczucie pełności, skurcze jelit)
  • niedrożność jelit
  • spadek masy ciała bez ustalonej przyczyny
  • stolce o węższej średnicy niż zwykle
  • stałe uczucie zmęczenia

Wyżej wymienione objawy mogą być związane z rozwojem raka, ale mogą również towarzyszyć innym chorobom.

W razie wystąpienia takich objawów konieczny jest kontakt z lekarzem i wykonanie badania przesiewowego w kierunku raka jelita grubego.

Wykrycie i usunięcie polipów, które poprzedzają zmiany nowotworowe, często pozwala zapobiec wystąpieniu raka. Rak wykryty wcześnie jest uleczalny w 90% przypadków.

BADANIA PRZESIEWOWE WE WCZESNEJ DIAGNOSTYCE 

Istnieje wiele badań pozwalających na wczesne rozpoznanie nowotworów w obrębie jelita grubego. W diagnostyce raka jelita grubego bardzo dużą role odgrywają objawy kliniczne zgłaszane przez pacjenta lekarzowi.

Lekarz na podstawie wywiadu zebranego od pacjenta  decyduje, które z badań i w jakiej kolejności należy wykonać, aby potwierdzić rozpoznanie raka jelita grubego lub je wykluczyć.

Część badań wykorzystuje się także w badaniach skriningowych (przesiewowych), czyli przeprowadzanych u osób zdrowych, które  nie zgłaszają objawów klinicznych.

Profilaktyka nowotworów jelita wiąże się z:

  • odpowiednią dietą – ograniczenie spożywania mięsa, zwłaszcza czerwonego; wprowadzenie do diety warzyw  i owoców, pieczywa gruboziarnistego,  oraz produktów bogatych w wapń,  a także ograniczenie pokarmów smażonych na rzecz gotowanych, zminimalizowanie spożycia alkoholu i palenia papierosów
  • leczeniem stanów zwiększających ryzyko zachorowania na ten nowotwór – usunięcie polipów, leczenie choroby zapalnej jelit
  • wykonywanie badań profilaktycznych (zwłaszcza, w grupie zwiększonego ryzyka zachorowania na raka).

Diagnostyka obejmuje:

  • badanie kału na obecność krwi utajonej,
  • badanie per rectum (badanie palcem odbytnicy)
  • endoskopowa ocena jelita grubego na całej jego długości (kolonoskopia) – w   trakcie tego badania można pobrać próbkę tkanki do badania histopatologicznego oraz usunąć widoczny gruczolak.
  • wlew kontrastowy –  polega na podaniu przez odbyt płynnego kontrastu i powietrza, badanie to pozwala na ocenę całego jelita grubego i wykonaniu serii zdjęć radiologicznych jelita grubego.
  • rzadziej przeprowadza się anoskopię, czyli badanie odbytu i końca odbytnicy, oraz rektoskopię (badanie odbytnicy).

Umiarkowane ryzyko zachorowania dotyczy osób od 50. roku życia, u których nie występują polipy w obrębie jelita grubego lub choroby zapalne jelit,  a także nie wykazano wcześniejszego zachorowania na ten nowotwór lub nie  stwierdzono zachorowań na ten nowotwór złośliwy w rodzinie.

Umiarkowane ryzyko zachorowania na raka jelita grubego dotyczy całej populacji, a wiąże się to z dużą i wciąż rosnącą zachorowalnością na ten nowotwór.

W tej grupie pacjentów zalecanym przez European Society for Medical Oncology (ESMO) testem przesiewowym jest badanie kału na obecność krwi utajonej wykonywane co roku lub co 2 lata. Kolonoskopię wykorzystuje się przede wszystkim do weryfikacji wnyków dodatnich tego testu.

Rekomendacje National Comprehensive Cancer Network (NCCN) jako jedyny test przesiewowy zalecają wykonywanie kolonoskopii co 10 lat lub alternatywnie przeprowadzanie corocznego badania kału na krew utajoną ewentualnie uzupełnionego rektosigmoidoskopią co 5 lat, albo wyłącznie rektosigmoidoskopii co 5 lat.

Zwiększone ryzyko zachorowania na raka jelita grubego dotyczy osób z obecnością polipów gruczołowych jelita grubego (również w wywiadzie), chorobami zapalnymi jelita grubego (wrzodziejące zapalenie, choroba Leśniowskiego-Crohna), przebytym zachorowaniem na raka jelita grubego lub występowaniem zachorowań na ten nowotwór u członków rodziny w wieku poniżej 50 lat. W tej grupie pacjentów European Society for Medical Oncology  nie zmienia swoich zaleceń, natomiast National Comprehensive Cancer Network (NCCN) rekomenduje częstsze wykonywanie kolonoskopii (co 2–5 lat, w zależności od obrazu klinicznego).

Największe ryzyko zachorowania na raka jalita grubego dotyczy pacjentów z zespołem Lyncha (dziedziczny rak jelita grubego niezwiązany z polipowatością, choroba związanaz mutacją genów naprawy nieprawidłowo sparowanych zasad MLH1, MSH2, MSH6 i PMS2 lub z zespołami polipowatości jelita grubego pod postacią rodzinnej polipowatość gruczolakowatej (choroba związaną z mutacją genu APC).

W przypadku rodzinnej polipowatości gruczolakowatej w jelicie grubym są obecne setki lub Zgodnie z zalecniomi ESMO oraz  NCCN u pacjentów z wysokim ryzykiem rozwoju raka jelita grubego zaleca wykonywanie kolonoskopii co 1–2 lata, począwszy od 20.–25. roku życia. Endoskopowe badanie jelita grubego  co 2 lata wykonuje się również u nosicieli mutacji, u których jeszcze nie pojawiły się polipy, oraz u osób z nimi spokrewnionych Natomiast u osób z jawną klinicznie rodzinną polipowatością gruczolakowatą endoskopowe badania przesiewowe są mało skuteczne, z uwagi na fakt, że nie wykonuje się jednoczasowo usunięcia dużej liczby polipów. Polecanym zabiegiem profilaktycznym po stwierdzeniu pojawienia się mnogich polipów jest proktokolektomia lub całkowite wycięcie jelita grubego. Oceny endoskopowej zespolenia (jeśli nie wykonano całkowitej kolektomii),a także odbytnicy dokonuje się co 6–12 miesięcy. U osób, u których nie przeprowadzono profilaktycznego zabiegu chirurgicznego, kolonoskopię połączoną z polipektomią wykonuje się co rok.

  • BADANIA WYKONYWANE W PROCESIE DIAGNOSTYCZNYM, określeniu stadium choroby oraz rokowań
  • Biopsja:

W przypadku podejrzenia raka, podczas kolonoskopii pobiera się wycinek tkanki z podejrzanego obszaru. Następnie patolog bada taki wycinek pod mikroskopem. (Dokładne informacje zawarto w artykule dotyczącym Anatomopatologii)

Rak okrężnicy – objawy, badania, leczenie, rokowaniaRak okrężnicy – objawy, badania, leczenie, rokowania

Jeżeli tkanka ma cechy nowotworowe, kolejnym krokiem jest określenie stadium (ang. staging, czyli stanu zaawansowania choroby).Stopień zaawansowania choroby nowotworowej dokonuje się w oparciu o wielkość guza pierwotnego i stopień jego rozprzestrzenienia się w organizmie. Jest istotny ponieważ:

  • pomaga lekarzowi zaplanować optymalne leczenie,
  • wykorzystywany jest w rokowaniu
  • daje możliwość oceny wyników badań i ich porównywania

Systemy określania stadium różnią się w zależności od kraju – w niektórych zamiast cyfr stosowane są litery.Aktualnie dokonuje się  klasyfikacji zgodnie ze standardem przyjętym przez   Union for International Cancer Control/American Joint Committee on Cancer (UICC/AJCC), która opiera się na systemie Tumor-Node-Metastasis (TNM).

  1. Klasyfiakcja TNM
  2. T – Tumor – guz (pierwotny),
  3. N – Nodus – węzeł (chłonny),
  4. M – Metastases – przerzuty (odległe)

W klasyfikacji TNM wyróżnia się cztery stopnie zaawansowania choroby. W oparciu o klasyfikację TNM wyznacza się optymalny sposób leczenia dla poszczególnych typów i lokalizacji nowotworów, oraz prowadzi się badania naukowe nad skutecznością nowo wprowadzanych leków, czasem przeżycia pacjenta, częstością nawrotów itp.

T – guz pierwotny

  • TX nie można ocenić guza pierwotnego
  • T0 nie stwierdza się guza pierwotnego
  • Tis carcinoma in situ – komórki raka widoczne w nabłonku, naciek nie przekracza błony podstawnej lub blaszki właściwej błony śluzowej, nie stwierdza się przekraczania blaszki mięśniowej błony śluzowej (muscularis mucosae)
  • T1 guz nacieka błonę podśluzową
  • T2 guz nacieka warstwę mięśniową
  • T3 guz nacieka przez warstwę mięśniową do warstwy podsurowicówkowej lub do niepokrytych otrzewną tkanek okołookrężniczych bądź okołoodbytniczych
  • T4 guz nacieka przez ciągłość inne tkanki i narządy i/lub przerasta otrzewną trzewną; naciekanie przez ciągłość dotyczy też innych okolic jelita grubego zajętych w wyniku przerastania błony surowiczej (np. naciekanie pętli esicy przez raka odbytnicy)

N – okoliczne węzły chłonne:

  • NX nie można ocenić okolicznych węzłów chłonnych
  • N0 regionalne węzły chłonne bez przerzutów nowotworu
  • N1 przerzuty nowotworu w 1-3 regionalnych węzłach chłonnych
  • N2 przerzuty nowotworu w 4 i więcej regionalnych węzłach chłonnych
Leia também:  Como Conquistar Uma Miuda Que Nao Gosta De Mim?

M – przerzuty odległe·        

  • MX nie można ocenić występowania przerzutów odległych
  • M0 nie stwierdza się przerzutów odległych
  • M1 stwierdza się przerzuty odległe

Po dokonaniu oceny powyższych cech nowotwory złośliwe grupuje się w następujące stopnie zaawansowania klinicznego:

  • Stopień 0 – TisN0 M0
  • Stopień I – T1 N0 M0; T2 N0 M0
  • Stopień II – T3 N0 M0; T4 N0 M0
  • Stopień III – każdy T N1 M0; każdy T N2 M0
  • Stopień IV – każdy T; każdy N M1

System TNM bywa uzupełniany czwartą literą G (ang. grading) opisujący dynamikę rozwoju nowotworu złośliwego, w oparciu o kryteria złośliwości histologicznej. Stopień złośliwości histopatologicznej ustala się według trzystopniowej skali. Najmniej złośliwe zmiany należą do grupy G1, natomiast najbardziej złośliwe do grupy G3.

Zakres resekcji:

  • RX nie można ocenić resztkowego utkania guza
  • R0 nowotwór całkowicie usunięty
  • R1 pozostawione utkanie raka potwierdzone badaniem mikroskopowym
  • R2 makroskopowo widoczne pozostałości nowotworu

INNE BADANIA LABORATORYJNE

  • Jako pomoc w określeniu stadium wykonać można oznaczenie antygenurakowo-płodowego (CEA). Poziom tego białka wzrasta u wielu chorych z rakiem jelita grubego, a jego poziom we krwi zazwyczaj koreluje ze stadium choroby. Badanie CEA może również okazać się przydatne w określeniu skuteczności leczenia operacyjnego oraz innych metod.
  • Badania genetyczne mające na celu wykrycie mutacji genów KRAS, BRAF i/lub NRAS w tkance nowotworowej można wykorzystać jako pomoc w określeniu metody leczenia nowotworu oraz oceny rokowań u pacjentów z rakiem jelita grubego z przerzutami. Obecność określonych mutacji pozwala stwierdzić, że leczenie czynnikiem blokującym EGFR, takim jak cetuximab i panitumumab nie będzie skuteczne, a rokowania będą gorsze.
  • Wycinek guza można przebadać na obecność receptora naskórkowego czynnika wzrostu (EGFR),jako pomoc w określeniu rokowań oraz ustaleniu sposobu leczenia. Do ekspresji EGFR dochodzi zazwyczaj w guzach bardziej agresywnych, a leczenie można dostosować właśnie do takiego rodzaju nowotworu, podając czynnik blokujący EGFR.
  • Badanie niestabilności mikrosatelitarnej (MSI) to kolejne badanie genetyczne pomagające ustalić sposób leczenia. Niestabilność mikrosatelitarna występuje w około 15% przypadków raka jelita grubego. Badania wykazały, że rokowania są lepsze dla guzów z MSI niż dla pozostałych guzów, lecz MSI nie zawsze odpowiada na określone rodzaje chemioterapii

Sposób leczenia raka jelita grubego zależy od stopnia zaawansowania, umiejscowienia guza i ogólnego stanu pacjenta. Zaawansowanie nowotworu jest najważniejszym czynnikiem rokowniczym.W przypadku rozpoznania raka jelita grubego we wczesnej fazie najskuteczniejszą formą leczenia jest jego chirurgiczne usunięcie z marginesem części zdrowej okrężnicy lub odbytnicy.

Leczenie raka w stadium 0 in situ jest prostym zbiegiem polipektomii dokonywanym w czasie kolonoskopii.

Jeśli zaawansowanie guza jest w stopniu I – usuwa się go chirurgicznie wraz z węzłami chłonnymi.Pacjenci w stadium II raka jelita grubego, bez naciekania regionalnych węzłów chłonnych, poddawani są  dodatkowo chemioterapii (tzw. adiuwantowej). Czasami przeprowadza się jedynie samą operację i uzyskuje bardzo dobre rezultaty leczenia.Leczenie stadium III z zajęciem okolicznych węzłów chłonnych, zwykle obejmuje chirurgiczne usunięcie guza i zastosowanie chemioterapii uzupełniającej.Dla pacjentów w stadium II lub III raka odbytnicy, stosuje się radioterapię w skojarzeniu z chemioterapią, przed lub po zabiegu operacyjnym.

Stadium IV, jest zwykle stadium nieoperacyjnym,  wówczas pacjent poddawany jest  chemioterapii łączonej z terapią celowaną ( terapia skierowana m.in. przeciwko poszczególnym genom, białkom, które przyczyniają się do rozwoju komórek nowotworowych). Jeśli to możliwe u niektórych pacjentów usuwa się chirurgicznie przerzuty nowotworowe.

Jakie są przyczyny rozwoju raka jelita grubego?

Przyczyny rozwoju raka okrężnicy i odbytnicy nie są dokładnie poznane, ale ryzyko zachorowania wzrasta u osób starszych, z nadwagą oraz nowotworami innych tkanek lub narządów.Uważa się, że ryzyko związane jest z:

  • czynnikami genetycznymi – dodatni wywiad rodzinny w kierunku raka lub polipów jelita grubego,
  • dietą o dużej zawartości tłuszczu i mięsa, uboga w owoce, warzywa i/lub błonnik,
  • trybrm życia, a w szczególności paleniem tytoniu i brakiem aktywności fizycznej.

W grupie podwyższonego ryzyka znajdują się osoby z historią raka lub polipów jelita grubego w rodzinie, a także pacjenci z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, innymi chorobami zapalnymi jelit lub niedoborami odporności.

Rzadka choroba jaką jest dziedziczna polipowatość rodzinna jelit (FAP), powoduje wczesny rozwój wielułagodnych polipów i prowadzi do rozwoju raka u prawie wszystkich dotkniętych osób, chyba, że usunie się jelito grube.

Pacjenci z dziedzicznym rakiem jelita grubego niezwiązanym z polipowatością (HNPCC, zespół Lyncha) również znajdują się w grupie podwyższonego ryzyka. (Więcej informacji w artykułach FAP i zespołu Lyncha.

)W zależności od tego, które z tych czynników występują, możliwe jest określenie stopnia ryzyka zachorowania i objęcie takich osób odpowiednim programem badań przesiewowych.

Biblioteka Zdrowia

Ten nowotwór to drugi, jeżeli chodzi o przyczynę zgonów, nowotwór złośliwy w Polsce. Zarówno zapadalność, jak i umieralność na ten nowotwór nadal rosną.

W 2013 roku w Polsce zanotowano ponad 17 tys. zachorowań na raka jelita grubego, a 11 tys. osób zmarło z powodu raka jelita grubego. Nowotwór ten rzadko dotyka osoby przed 40. rokiem życia, ale po przekroczeniu tej granicy ryzyko zachorowania zwiększa się i osiąga szczyt w 8. dekadzie życia.

Objawy raka jelita grubego

Objawy raka jelita grubego różnią się w zależności od stopnia zaawansowania i umiejscowienia guza. W przypadku raka prawej połowy jelita objawem jest zazwyczaj utajone krwawienie z postępującą niedokrwistością. Gdy rak usytuowany jest po lewej stronie to najczęstszym objawem jest jawne krwawienie z dolnego odcinka przewodu pokarmowego i zmiana rytmu wypróżnień.

Typowe wczesne objawy raka jelita grubego to:

  • krwawienie z odbytu
  • obecność krwi w stolcu
  • niedokrwistość (bierze się z niewielkiego, często ukrytego, ale stałego krwawienia z guza do światła jelita grubego)
  • naprzemienne występowanie biegunek i zaparć lub uporczywe biegunki
  • zmiana w kształcie i rozmiarach stolca (tzw. „stolce ołówkowate”)
  • ból brzucha
  • ciągłe parcie na stolec

Później do objawów raka jelita grubego dołączają klasyczne symptomy zaawansowanej choroby nowotworowej: postępująca utrata masy ciała, brak apetytu i osłabienie.

Jeżeli zaobserwujesz u siebie którykolwiek z wyżej wymienionych objawów, to skontaktuj się z lekarzem.

Rokowanie i powikłania raka jelita grubego

Rokowanie w przypadku raka jelita grubego, tak jak w innych nowotworach, zależy od stopnia zaawansowania guza w momencie diagnozy. Ze względu na to, że prawie 80% nowotworów jelita grubego diagnozowanych jest w późnych stadiach, to odsetek 5-letnich przeżyć wynosi ok. 40%. Jeżeli pojawią się przerzuty, to po ich całkowitym wycięciu 5 lat przeżywa 25-35% chorych.

Przerzuty raka jelita grubego

Powikłaniem raka jelita grubego może być wystąpienie przerzutów do całego organizmu. Są one objawem zaawansowania choroby i zmniejszają szansę na pełne wyleczenie.

Rak okrężnicy – objawy, badania, leczenie, rokowania

Przyczyny raka jelita grubego

Powstanie i rozwój raka jelita grubego mają wiele przyczyn, ale największą rolę odgrywają czynniki genetyczne i środowiskowe.

Czynniki genetyczne są główną przyczyną ok. 15-30% wszystkich przypadków choroby. Zalicza się do nich:

  • zespół Lyncha, dawniej nazywany dziedzicznym rakiem jelita grubego niezwiązanym z polipowatością – jest to najczęstsza przyczyna uwarunkowanego genetycznie raka jelita grubego i odpowiada za 1-3% zachorowań na ten nowotwór
  • wcześniejsze zachorowanie na raka jelita grubego lub wycięcie polipów1 o dużym stopniu dysplazji2
  • występowanie przypadków raka jelita grubego w rodzinie
  • zespół rodzinnej polipowatości gruczolakowatej3, który uważa się za tzw. stan przednowotworowy
  • choroby zapalne jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna4 zwiększa ryzyko 3-krotnie, a wrzodziejące zapalenie jelita grubego 20-krotnie)

Czynniki środowiskowe mają związek z większością zachorowań na raka jelita grubego. Należą do nich:

  • wiek > 50. roku życia
  • otyłość
  • palenie papierosów (w USA z paleniem tytoniu związanych jest 20% raków jelita grubego)
  • niska aktywność fizyczna
  • dieta, która sprzyja zaparciom oraz niekorzystnie wpływa na florę bakteryjną jelit, wywołuje powstanie związków rakotwórczych i wydłuża ich czas pasażu przez jelito grube:
    • uboga w owoce i warzywa oraz wapń, błonnik i selen
    • bogata w tłuszcze zwierzęce i wysokokaloryczna
  • przebyta radioterapia jamy brzusznej
  • przyjmowanie leków immunosupresyjnych po przeszczepie organów

Oraz nieco rzadziej:

  • nadużywanie alkoholu
  • przebyte wycięcie pęcherzyka żółciowego
  • infekcje HPV
  • przebyty rak szyjki macicy, sromu lub pochwy

Poznaj 5 faktów o raku jelita grubego

Rozpoznanie raka jelita grubego

Pewne i jednoznaczne postawienie diagnozy możliwe jest jedynie w badaniu histopatologicznym wycinków pobranych ze zmiany (np. z guza, z polipa, czy też ze zmienionej błony śluzowej) lub całego usuniętego fragmentu. Badanie to, oprócz samego rozpoznania, może dostarczyć informacji o typie nowotworu, co z kolei warunkuje zaplanowanie właściwego procesu leczenia.

Jest wiele badań, które pozwalają potwierdzić obecność podejrzanej zmiany w jelicie i ocenić, czy powinna ona zostać zbadana histopatologicznie.  

  • Badanie na obecność krwi utajonej w stolcu – pozwala na stwierdzenie, czy w kale jest krew, której nie widać gołym okiem. Stosowane jest, jako badanie przesiewowe w kierunku raka jelita grubego.
  • Badanie per rectum (przed odbyt) – lekarz wprowadza palec do odbytu i dotykiem bada dolną część odbytnicy. W ten sposób można stwierdzić obecność zmian odbytu, kanału odbytu oraz końcowej części odbytnicy (6-10 cm).
  • Rektoskopia – oglądanie końcowej części odbytnicy (około 30 cm końcowego odcinka) przez specjalny wziernik. Pozwala na stwierdzenie obecności zmian w tym odcinku jelita grubego i ewentualne pobranie wycinków do badania histopatologicznego. Czasami możliwe jest również usunięcie niewielkich polipów1.
  • Kolonoskopia – badanie wykonywane za pomocą długiego (ok. 150-180 cm), giętkiego endoskopu wprowadzanego przez odbyt. Dzięki niemu można obejrzeć całe jelito grube, aż do miejsca, gdzie łączy się z jelitem cienkim. W razie potrzeby w czasie kolonoskopii można pobrać wycinki do badania histopatologicznego lub usunąć niewielkie polipy1. Warunkiem powodzenia kolonoskopii jest odpowiednie przygotowanie do badania, zgodnie ze wskazówkami lekarza kierującego na badanie.
  • Wlew kontrastowy – obecnie rzadko wykonywany. Polega na wtłoczeniu do jelita grubego powietrza oraz podania środka kontrastowego i wykonaniu szeregu zdjęć rentgenowskich jamy brzusznej, na których uwidacznia się zarys ściany jelita. Na podstawie tego można stwierdzić obecność podejrzanych zmian w ścianie jelita. Badanie to jest mniej dokładne od kolonoskopii i w czasie jego wykonywania nie można pobrać żadnych wycinków do badania histopatologicznego.
  • Kolonoskopia wirtualna (kolonografia) – badanie polega na stworzeniu trójwymiarowego obrazu jelita grubego dzięki serii zdjęć robionych tomografem komputerowym. Tak jak w przypadku tradycyjnej kolonoskopii warunkiem powodzenia kolonoskopii wirtualnej jest odpowiednie przygotowanie do badania, zgodnie ze wskazówkami lekarza kierującego na badanie. Do wykonania tego badania potrzebne jest dożylne podanie specjalnego kontrastu, a interpretacja obrazów jest czasami niejednoznaczna – to wszystko sprawia, że kolonoskopia wirtualna nie jest zbyt często wykonywana. Dodatkowym ograniczeniem tej metody jest brak możliwości usunięcia ewentualnych zmian lub pobrania ich do badania mikroskopowego.
  • Badanie stężenia markera5 CEA (antygenu karcynoembrionalnego) we krwi – antygen6 ten jest markerem, którego podwyższone stężenie obserwuje się u chorych z rakiem jelita grubego. Oznaczanie jego stężenia wykorzystuje się najczęściej do monitorowania stanu chorych już po leczeniu raka jelita grubego w celu obserwacji, czy nie doszło do nawrotu choroby. 
Leia também:  Como Encontrar Um Gato Que Fugiu?

Przeczytaj też o badaniu wykrywajacym nowotwory neuroendokrynne: Chromogranina A

Leczenie raka jelita grubego

Podstawową metodą leczenia raka jelita grubego jest operacja. Jednak zanim do niej dojdzie, konieczne jest wykonanie szeregu badań dodatkowych, jak USG czy tomografia komputerowa.

Pozwolą one lekarzom określić, czy wykonanie operacji jest możliwe, a jeżeli tak – to jaki jej rodzaj wybrać.

Na podstawie tych badań ustalą oni również, czy przed leczeniem operacyjnym potrzebne jest jakieś dodatkowe postępowanie, takie jak np. przedoperacyjna radioterapia.

Stomia

W zależności od wielkości guza i jego lokalizacji zmiana usuwana jest z odpowiednim fragmentem zdrowego jelita oraz, zazwyczaj, okolicznymi węzłami chłonnymi. Często w czasie operacji możliwe jest zszycie (zespolenie) ze sobą pozostałych fragmentów jelita, dzięki czemu dla tych pacjentów operacja nie wiąże się z pogorszeniem komfortu życia.

Zdarza się jednak, że zszycie to nie jest możliwe – wtedy wyłania się tzw. „sztuczny odbyt”, czyli stomię.

Jest to otwór w ścianie brzucha, do którego z jednej strony doprowadzony jest końcowy odcinek jelita grubego, a z drugiej – plastikowy zbiornik, nazywany workiem stomijnym.

Do tego worka wydalany jest stolec. Stomia może być wyłoniona na jakiś czas, np. do momentu wygojenia zespolenia lub na zawsze.

W zależności od wyniku badania histopatologicznego preparatów usuniętych w czasie operacji, np. gdy stwierdzona zostanie obecność przerzutów w usuniętych węzłach chłonnych, lekarze mogą zdecydować o dalszym leczeniu chorego. W tych zaawansowanych przypadkach zastosowanie ma chemioterapia i radioterapia.

Operacja wielonarządowa

W sytuacji, gdy nowotwór jest w bardzo zaawansowanym stadium i nacieka sąsiednie organy (np. żołądek, wątrobę, śledzionę, nerkę, ścianę brzucha, pęcherz moczowy lub jajnik) konieczna może być operacja wielonarządowa.

Polega ona na wycięciu guza pierwotnego wraz z fragmentem jelita oraz częścią lub całością zajętych narządów.

W takich przypadkach często okazuje się, że rozległość i lokalizacja zmian uniemożliwia wykonanie właściwej operacji i konieczne jest leczenie uzupełniające, np. chemioterapia.

Kontrola po operacji

Po doszczętnym wycięciu guza chorzy są kontrolowani przez pierwsze 2 lata co 2-3 miesiące, potem rzadziej, aż do 5. roku po operacji. Monitorowanie ich stanu opiera się na badaniu stężenia markera5 CEA we krwi co 3 miesiące przez 3 lata, tomografii lub USG jamy brzusznej oraz RTG klatki piersiowej co roku oraz pełnej kolonoskopii w ok. 6 miesięcy, 3 lata i 5 lat po operacji. 

Zapobieganie rakowi jelita grubego

U osób niebędących w grupie ryzyka działania zmniejszające niebezpieczeństwo rozwoju nowotworu to:

  • regularna aktywność fizyczna
  • dbanie o prawidłową dietę – ograniczenie tłuszczów (zwłaszcza tych pochodzenia zwierzęcego), codzienne spożywanie świeżych owoców i warzyw, zmniejszenie kaloryczności posiłków, ograniczenie spożycia alkoholu
  • po ukończeniu 50. roku życia regularne wykonywanie badań przesiewowych

U osób z uwarunkowaniami genetycznymi do wystąpienia raka jelita grubego profilaktyka dopasowywana jest indywidualnie i opiera się na częstszym wykonywaniu profilaktycznych badań kolonoskopowych i rozpoczynaniu ich w młodszym wieku.

Pamiętaj!

  • Rzuć palenie i ogranicz spożycie alkoholu.
  • Dbaj o prawidłową dietę.
  • Unikaj zaparć.
  • Regularnie bądź aktywny fizycznie.
  • Dbaj o utrzymanie prawidłowej masy ciała.
  • Poddawaj się badaniom profilaktycznym. Gdy zauważysz u siebie niepokojące objawy, zgłoś się do lekarza!

Przeczytaj więcej o markerach nowotworowych.

Źródła: 

  • „Interna Szczeklika 2015″
  • www.onkologia.org.pl

 1 Uwypuklenie tkanki ponad powierzchnię błony śluzowej. Polipy nowotworowe to rozrost tkanki z cechami dysplazji.2 Stan przedrakowy, czyli nieprawidłowości w komórkach wskazujące na wczesny etap zmiany nowotworowej. Proces ten jest ograniczony i nie dotyka głębszych tkanek.

Dysplazja bywa określana jako stan przejściowy pomiędzy rozrostem komórek, a nowotworem.3 Zespół uwarunkowany genetycznie, w którym liczba polipów sięga setek lub tysięcy. Najczęściej polipy te są umiejscowione w jelicie grubym.

Uważa się, że przy tej chorobie rozwój raka jelita grubego jest prawie pewny już około 40. roku życia.4 Zapalenie, które może dotyczyć każdego odcinka przewodu pokarmowego, od jamy ustnej do odbytu. Dokładna jego przyczyna nie jest znana.

Zapalenie to prowadzi do zniszczenia i włóknienia ściany przewodu pokarmowego, czego następstwem mogą być przetoki i zwężenia.5 Substancje, których obecność lub zwiększone stężenie w organizmie może świadczyć o rozwoju nowotworu.

Wykorzystywane są przede wszystkim do monitorowania efektów leczenia nowotworów. Wyjątkiem jest antygen specyficzny dla prostaty (PSA), który służy do badań profilaktycznych i wczesnego wykrycia bezobjawowego jeszcze nowotworu prostaty.

6 Substancja, która „alarmuje” nasz system odpornościowy, może nim być np. komórka bakterii lub komórka nowotworowa.

Rak jelita grubego – objawy, leczenie, profilaktyka, rokowania i przerzuty

Rak okrężnicy – objawy, badania, leczenie, rokowania

Rak jelita grubego pod kątem ilości zachorowań jest trzecim nowotworem złośliwym który dotyka mężczyzn i drugim dotykający kobiet. W Polsce diagnozę raka jelita grubego słyszy ok. 18.000 pacjentów w ciągu roku. Niestety statystyki te w ostatnich latach mówią o tym, że zarówno umieralność i zachorowalność na ten typ nowotworu stale wzrasta. Aby leczenie raka jelita grubego było skuteczne, niezbędna jest wiedza dotycząca objawów nowotworu jelita grubego oraz przeprowadzenie odpowiedniej diagnostyki. Jeżeli badania diagnostyczne zostaną przeprowadzone wcześnie to również szanse na powrót do zdrowia są znacznie wyższe.

Rak jelita grubego występuje głównie u osób po 50 roku życia (94% przypadków). Objawy raka jelita grubego we wczesnych etapach rozwoju choroby nie są jednoznaczne.

Zdarza się, że we wczesnym stadium, rak jelita grubego rozwija się bezobjawowo.

Do symptomów, które powinny wzmocnić naszą czujność  należą przede wszystkim: zamiana rytmu wypróżnień, obecność krwi w stolcu, problem z oddawaniem stolca (zaparcia), bóle brzucha czy krwawienia z odbytnicy.

Rak jelita grubego – ogólnie o chorobie

Ok 18 tysięcy osób w Polsce co roku słyszy diagnozę raka jelita grubego. Statystyki mówią o tym, że ok 11 tysięcy poniesie śmierć, a liczby te z roku na rok mają być coraz większe.

Tak pesymistyczne rokowania biorą się głównie z tego, że rak jelita grubego jest chorobą, która często w początkowej fazie rozwija się bezobjawowo. Powoduje to, że chorzy mogą nie zauważyć objawów lub je zignorować w obawie przez wizytą u specjalisty.

Przeczytaj artykuł rak jelita grubego – ogólnie o chorobie.

Objawy raka jelita grubego

Rak jelita grubego jest niezmiernie podstępną chorobą, ponieważ często w początkowej fazie rozwoju przebiega bezobjawowo. Kiedy jednak pojawiają się symptomy, to co powinno zaniepokoić pacjenta i skłonić do wizyty i specjalisty to:

  • widoczna krew w stolcu lub na nim
  • niedokrwistość (potwierdzona badaniami krwi)
  • potwierdzone występowanie krwi utajonej
  • krwawienie z odbytu
  • nawracająca biegunka
  • uporczywa biegunka z naprzemiennym występowaniem zaparć
  • przewlekłe parcie na stolec
  • uczucie niepełnego wypróżnienia
  • stolce o ołówkowatym kształcie
  • wymioty
  • bóle i/lub skurcze brzucha
  • niezamierzona utrata masy ciała

Przeczytaj artykuł objawy raka jelita grubego.

Przerzuty raka jelita grubego

Statystyki mówią o tym, że u około 30-40% pacjentów występują przerzuty po raku jelita grubego. W większości przypadków miejscem gdzie rak jelita daje przerzuty jest wątroba ale pojawiają się także w węzłach chłonnych jelita.

W tego typu sytuacjach zaleca się operację, podczas której wycięty zostanie odcinek jelita dotknięty nowotworem oraz miejsce układu chłonnego zagrożonego przerzutami. Taką czynność wykonuje się z uwagi na minimalizację ew. występowania przerzutów.

Niestety istnieje jednak możliwość, że przerzuty pojawią się w innych narządach takich jak np. mózg, płuca czy kości.

Przeczytaj artykuł powikłania i przerzuty raka jelita grubego. Jakie jest ryzyko ich wystąpienia.

Czy rak jelita grubego jest dziedziczny?

Aby wykryć ewentualne uwarunkowania i zmiany w genach wykonywane są badania genetyczne, pozwalające potwierdzić iż w ciele pacjenta zachodzą mutacje genów. Pozytywne wyniki takich badań nie oznaczają jednak tego, że pacjent zachoruje na raka jelita grubego a jedynie, że jest on obarczony zwiększonym ryzykiem zachorowania.

Uwarunkowania genetyczne to także informacja o stanie przednowotworowym, nazywanym zespołem rodzinnej polipowatości gruczolakowatej. Z badań wynika, że rak jelita grubego występuje u 75-95% pacjentów z tą chorobą. Zmiany w genach mogą świadczyć także o chorobie zapalnej jelit np. o wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego, które z kolei zwiększa ryzyko nowotworu aż 20-krotne.

Przeczytaj artykuł czy rak jelita grubego jest dziedziczny.

Jakie są czynniki zwiększające ryzyko zachorowania na raka jelita grubego?

Duża część społeczeństwa nie jest świadoma tego, iż prowadząc niezdrowy tryb życia – paląc paierosy, nie podejmując aktywności fizycznej czy nadużywając alkoholu – narażają się na wystąpienie nowotworów. Zmiana negatywnych nawyków oraz wpływ na czynniki środowiskowe oraz cywilizacyjne może przyczynić się do zminimalizowania ryzyka choroby raka jelita grubego aż o 40%.

Ok 30% zgonów w krajach rozwiniętych spowodowane jest paleniem tytoniu. Ta statystyka jest spowodowana substancja znajdująca się w dymie papierosowym – benzopiren, która upośledza gen53, uszkadza DNA i wywołuje błędy w kodzie genetycznym palacza, co bezpośrednio umożliwia rozwój komórek nowotworowych.

Spożywanie alkoholu obniża zdolności obronne organizmu przez co zdolność do walki z komórkami nowotworowymi jest zdecydowanie niższa. Istnieją alkohole, w składzie których znaleźć możemy substancje rakotwórcze. Dodać należy także, że alkohol wzmacnia działanie dymu papierosowego zwiększając drastycznie ryzyko zachorowania na nowotwory złośliwe, w tym także raka jelita grubego.

Przeczytaj artykuł jakie są czynniki zwiększające ryzyko zachorowania na raka jelita grubego.

Leia também:  Como Saber Qual O Melhor Corte De Cabelo Para O Meu Rosto?

Jakie badania mogą wykryć raka jelita grubego?

Jednoznaczne zdiagnozowanie raka jelita grubego jest możliwe tylko podczas badania histopatologicznego. Wykonuje się go przy udziale wycinków, które zostały pobrane ze zmian, są to zmienione błony śluzowe, polipy i guzy. Wyniki badań dostarczają zarówno szczegółowych informacji o typie nowotworu, jak też pozwalają wybrać właściwą metodę leczenia.

Do najważniejszych badań w kierunku raka jelita grubego zaliczamy:

  • badanie per rectum
  • kolonoskopię
  • kolonoskopię wirtualną
  • retroskopię
  • wlew kontrastowy – badanie radiologiczne
  • badanie na krew utajoną w kale
  • badanie stężenia markera5 CEA we krwi

Przeczytaj artykuł diagnostyka raka jelita. Jakie badania pomogą go wykryć.

Czym jest badanie per rectum?

Badanie per rectum (przez odbytnicę) polega na badaniu odbytu pacjeta za pomocą palca i jest podstawową profilaktyki raka jelita grubego.

Pozwala na wstępne zdiagnozowanie nowotworu końcowego odcinka jelita grubego, a co się z tym wiąże – umożliwia szybkie podjęcie odpowiedniego leczenia i nierzadko uratowanie życia pacjenta.

Podczas badania pacjent proszony jest o przyjęcie pozycji kolanowo-łokciowej lub o położenie się na kozetce i podciągnięcie i zgięcie nóg.

Lekarz podczas badania wykorzystuje rękawiczkę pokrytą substancją zmniejszającą dyskomfort pacjenta (maść o działaniu znieczulającym lub wazeliną o temperaturze pokojowej).

Badanie trwa kilka minut a korzyści jakie za sobą niesie zdecydowanie przewyższają niechęć oraz ew. dyskomfort.

Przeczytaj artykuł czym jest badanie per rectum.

Czy krew w kale to objaw raka jelita grubego?

Tak, krew w kale może być jednym z objawów raka jelita grubego, ale nie jest to symptom jednoznaczny. Może ona oznaczać, że w organizmie zaszły inne niekorzystne zmiany. W celu rozpoznania i postawienia ostatecznej diagnozy zawsze należy wykonać zlecone przez lekarza badania. Schorzenia o jakich może świadczyć krew w kale należą:

  • hemoroidy
  • rak jelita grubego
  • choroba Leśniowskiego-Crohna
  • wrzodziejące zapalenie jelita grubego
  • polipy jelita grubego
  • infekcje bakteryjne

Przeczytaj artykuł czy krew w kale to objaw raka jelita grubego.

Profilaktyka raka jelita grubego

Profilaktyka opiera się przede wszystkim na badaniach przesiewowych, podczas których możliwe jest wykrycie łagodnych zmian w postaci gruczolaków oraz nowotworów we wczesnym stadium zaawansowania.

Istnieją dwie strategie postępowania profilaktycznego. Pierwsza to wykonywanie u osób po 50 roku życia raz w roku testu na krew utajoną w kale – wynik pozytywny jest wskazaniem do wykonywania kolonoskopii.

Druga strategia to endoskopia, a dokładnie sigmoidoskopia wykonywana raz na 5 lat, a także kolonoskopia raz na 10 lat. Kolonoskopia dodatkowo pełni funkcje terapeutyczne ponieważ w trakcie badania można usuwać polipy, które w przyszłości mogły przekształcić się w nowotwór – dzięki temu pozwala zapobiec rozwojowi raka jelita grubego nawet w 90 procentach.

Przeczytaj artykuł profilaktyka raka jelita grubego.

Przyczyny zachorowań na raka jelita grubego

Wśród głównych czynników mających wpływ na zachorowanie na nowotwór jelita grubego znajdują się czynniki genetyczne, a także predyspozycje do chorób zapalnych jelit. Poza genetycznymi przyczynami zachorowań na raka jelita grubego wymienia się również czynniki środowiskowe. Należą do nich:

  • wiek pacjent
  • palenie tytoniu
  • niedostateczna aktywność fizyczna
  • nieprawidłowe BMI ciała
  • niezbilansowana dieta bogata w nasycone kwasy tłuszczowe, cukry proste i duże ilości czerwonego mięsa, uboga w błonnik,
  • przyjmowanie leków, w tym immunosupresyjnych
  • przeprowadzona radioterapia jamy brzusznej

Przeczytaj artykuł przyczyny zachorowań na raka jelita grubego.

Jakie są pierwsze objawy raka jelita grubego?

Rak jelita grubego – przyczyny

Chorobowe zmiany nowotworowe mogą pojawić się na całej długości jelita grubego, zbudowanego z kątnicy, okrężnicy i odbytnicy. Jednak najczęściej lokalizują się w okolicy okrężnicy i odbytnicy.

Niemal wszystkie raki tego obszaru są gruczolakami, czyli nowotworami pochodzącymi z nabłonka walcowatego jelita. U pacjentów tworzą się twory przypominające polipy, które czasami mogą się rozrosnąć i przekształcić w raka.

Ponadto w jelicie grubym mogą rozwijać się chłoniaki i nowotwory neuroendokrynne. Zachorowalność wzrasta z wiekiem, szczególnie po 50. roku życia.

Chociaż bezpośrednie przyczyny pojawienia się nowotworu jelita grubego nie są dokładnie znane, to pogłębione badania pozwoliły wskazać czynniki ryzyka zwiększające prawdopodobieństwa wystąpienia schorzenia, które można podzielić na środowiskowe (każdy ma na nie wpływ) oraz niemodyfikowalne. Wśród pierwszych znajdują się:

  • przyzwyczajenia żywieniowe (dieta wysokokaloryczna, tłusta, zawierająca duże ilości czerwonego, wysoko przetworzonego mięsa, uboga w warzywa, owoce, błonnik oraz wapń), zmiana nawyków żywieniowych może obniżyć zagrożenie nowotworem nawet o 70 procent);
  • palenie tytoniu;
  • spożywanie alkoholu (szczególnie wysokoprocentowego, choć są teorie o dobrym wpływie picia umiarkowanych ilości czerwonego wina w połączeniu z dietą śródziemnomorską);
  • siedzący tryb życia (aktywność fizyczna zmniejsza ryzyko wystąpienia zaparć i pomaga uregulować pracę układu pokarmowego);
  • otyłość oraz nadwaga.

Do czynników niemodyfikowalnych zalicza się:

  • nieswoiste choroby zapalne jelit (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna, polipy jelita grubego);
  • dziedziczne mutacje w genach powodujące genetycznie uwarunkowane zespoły chorobowe, np. zespół Lyncha;
  • występowanie dziedzicznej polipowatości gruczolakowej;
  • występowanie nowotworu jelita grubego w rodzinie – czynnik genetyczny u krewnych I stopnia.

Rak jelita grubego – objawy

Rak jelita grubego przez długi czas może przebiegać bezobjawowo. Większość pacjentów nie zgłasza wówczas istotnych dolegliwości. Objawy zależą w dużej mierze od położenia guza:

• w nowotworach zlokalizowanych w dalszym odcinku okrężnicy (po lewej stronie) oraz odbytnicy może się pojawić krew w stolcu, zaburzenia rytmu wypróżnień (biegunki na przemian z zaparciami), ołówkowate stolce, w zaawansowanej chorobie w badaniu per rectum wyczuwalny będzie guz,

• w nowotworach bliższego odcinka okrężnicy (po prawej stronie) często pierwszym objawem jest niedrożność przewodu pokarmowego oraz osłabienie spowodowane niedokrwistością.

Ból brzucha jest symptomem, który pojawia się stosunkowo późno, najczęściej w zaawansowanym stadium choroby nowotworowej. Większość pacjentów nie podaje ścisłej lokalizacji bólu.

Brak dolegliwości bólowych brzucha jest niekiedy powodem późnego zgłaszania się pacjentów do lekarza. W niektórych przypadkach oprócz bólu jamy brzusznej występują też: nudności, wymioty, wzdęcia i chudnięcie. W zaawansowanej chorobie można stwierdzić m.in.

powiększenie wątroby, występowanie płynu w jamie otrzewnej, powiększenie lokalnych węzłów chłonnych.

Rak jelita grubego – rokowania

Najistotniejsze jest wczesne zdiagnozowanie choroby. Sposób leczenia oraz jego skuteczność uzależniona jest od zaawansowania nowotworu w momencie jego rozpoznania. Jednym słowem, im wcześniej wykryty rak jelita grubego, tym większe szanse na wyleczenie.

Jednak ze względu na fakt, że choroba rzadko daje objawy w początkowej fazie, w większości przypadków rozpoznawana jest w zaawansowanym stadium. W onkologii najważniejszym miernikiem oceniającym skuteczność leczenia jest wskaźnik 5-letniego przeżycia.

Mówi on, jaki odsetek pacjentów przeżyje 5 lat od momentu rozpoznania choroby. Odsetek przeżyć pięcioletnich, które traktowane jest jako wyleczenie, wynosi w Polsce około 50 procent.

Program przesiewowej kolonoskopii zwiększa prawdopodobieństwo wczesnej diagnozy, a tym samym możliwość wyleczenia.

Rak jelita grubego – przerzuty

Rak jelita grubego przez długi czas może nie dawać żadnych objawów, a te zauważalne są w zaawansowanym stadium. Powiększenie wątroby i żółtaczka wskazują na rozwinięty proces z przerzutami do wątroby.

Nowotwór wzrastając miejscowo może naciekać tkanki otaczające, prowadząc niekiedy do rozwoju przetoki, między jelitem grubym a narządami sąsiadującymi. Przerzuty najczęściej szerzą się drogą naczyń chłonnych do regionalnych węzłów chłonnych oraz drogą naczyń układu żyły wrotnej do wątroby.

Rzadszymi umiejscowieniami przerzutów są płuca, kości, nadnercza, skóra i tkanki miękkie oraz centralny układ nerwowy.

Rak jelita grubego – leczenie

W leczeniu raka jelita grubego, lekarz onkolog ma możliwość stosowania jednej z trzech metod, to: leczenie chirurgiczne, chemioterapia oraz radioterapia. Powyższe metody mogą być wykorzystane osobno lub w tzw. leczeniu skojarzonym.

Głównym sposobem jest chirurgia, polegająca na odcinkowej resekcji, czyli wycięciu odcinka jelita, w którym znajduje się guz nowotworowy. Chemioterapię stosuje się, aby poprawić wyniki leczenia chirurgicznego i zminimalizować potencjalne wystąpienie przerzutów.

Z reguły przeprowadza się ją w drugiej kolejności po zabiegu. W bardzo zaawansowanych sytuacjach chemioterapię wybiera się na leczenie pierwszego rzutu. Z kolei radioterapia polega na stosowaniu promieniowania jonizującego skierowanego na guz nowotworowy.

W przypadku raka jelita grubego wykorzystywana jest tylko przy lokalizacji w odbytnicy.

Profilaktyka raka jelita grubego

W zapobieganiu wystąpienia raka jelita grubego i innych zdrowotnych kłopotów, takich jak choroby jelit,  dobre efekty przynosi stosowanie diety polegającej na spożywaniu mniej kalorycznych posiłków, większym spożyciu warzyw i owoców oraz artykułów bogatych w błonnik. Warto regularnie ćwiczyć i ograniczyć palenie tytoniu.

Nie należy też zapominać o systematycznym badaniu pacjentów per rectum (większość zdiagnozowanych guzów nowotworowych w odbytnicy znajduje się zasięgu palca). W zależności od wskazań, co 5-10 lat powinno się przeprowadzać badanie endoskopowe (kolonoskopię).

Pozwala ono dokonać oceny od wewnątrz całej długości jelita grubego oraz częściowo usunąć zmiany, mogące być ogniskami rozwoju nowotworu.

Źródła:

1. Nowacki M.P.; Rak jelita grubego, Onkologia kliniczna, 2001: 237-253.

2. Janczak D.; Rak jelita grubego, Chirurgia po Dyplomie, 2017; 04.

3. Spławski B.; Co to jest rak jelita grubego?, Onkologia po Dyplomie, 2018, 02.

4. Kraj L., Krawczyk J., Świeboda-Sadlej A.; Rak jelita grubego. Objawy alarmowe i aktualne wytyczne, Medycyna po Dyplomie, 2013, 03.

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*