Przyczyny bólu jelit – jakie choroby powodują ból w jelitach?

Przyczyny bólu jelit – jakie choroby powodują ból w jelitach?

Patrycja Nawojowska

Przyczyny bólu jelit – jakie choroby powodują ból w jelitach?

Natalia Suchocka

Przyczyny bólu jelit – jakie choroby powodują ból w jelitach?

Ewa Wojciechowska

Przyczyny bólu jelit – jakie choroby powodują ból w jelitach?

Milena Marchewka

Przyczyny bólu jelit – jakie choroby powodują ból w jelitach?

Milena Marchewka

Przyczyny bólu jelit – jakie choroby powodują ból w jelitach?

Patrycja Nawojowska

Przyczyny bólu jelit – jakie choroby powodują ból w jelitach?

Joanna Germak

Przyczyny bólu jelit – jakie choroby powodują ból w jelitach?

Patrycja Nawojowska

Przyczyny bólu jelit – jakie choroby powodują ból w jelitach?

Ewelina Kaczmarczyk

Przyczyny bólu jelit – jakie choroby powodują ból w jelitach?

Patrycja Nawojowska

Ewelina Kaczmarczyk

Marta Dragan

Ewelina Kaczmarczyk

Ewelina Kaczmarczyk

Patrycja Nawojowska

Milena Marchewka

Ewa Wojciechowska

Natalia Gregorowicz

Justyna Makowska-Tomalczyk

Magdalena Bury

Aleksandra Zalewska-Stankiewicz

Ewa Wojciechowska

Małgorzata Germak

Patrycja Nawojowska

Rak jelita grubego

Autor: Lek. Mateusz Nawrocki

Rak jelita grubego jest bardzo często występującym nowotworem zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Pod względem częstości występowania zajmuje on drugie miejsce u obu płci (po raku płuca i piersi). Nowotwór ten najczęściej występuje po 50 roku życia. Najczęstszym rodzajem raka jelita grubego jest gruczolakorak, występujący w ponad 90% przypadków.

Czynniki ryzyka zachorowania na raka jelita grubego obejmują m.in.: starszy wiek (szczyt zapadalności zachorowania przypada na 7 dekadę życia), zwiększoną masę ciała i małą aktywność fizyczną. Największą zapadalność odnotowuje się w krajach północnej Europy.

Do czynników środowiskowych należą między innymi: palenie papierosów, dieta bogatotłuszczowa, mała zawartość warzyw i owoców w diecie, a także spożywanie czerwonego mięsa w nadmiernych ilościach.

W etiologii raka jelita grubego ważne są również czynniki genetyczne – zespół rodzinnej polipowatości gruczolakowej (FAP).

Nie bez znaczenia pozostają także choroby, które umiejscawiają się w jelicie grubym, takie jak wrzodziejące zapalenie jelita grubego (Colitis Ulcerosa), choroba Leśniowskiego – Crohna, a także występowanie gruczolaków.

Czym objawia się rak jelita grubego? Tak jak w przypadku większości nowotworów, w początkowych stadiach zaawansowania przebiega bezobjawowo. Symptomy zależą także od umiejscowienia nowotworu jelita grubego – czy znajduje się on po prawej, czy po lewej stronie okrężnicy, czy też w odbytnicy. Główne objawy nowotworu jelita grubego to zmiana rytmu wypróżnień, ból brzucha.

Przyczyny bólu jelit – jakie choroby powodują ból w jelitach?

Czym jeszcze objawia się rak jelita grubego? Na rozwijający się nowotwór jelita grubego może wskazywać powtarzająca się w badaniach niedokrwistość z niedoboru. Ważne jest także zwrócenie uwagi na zawartość krwi w stolcu.

W zależności od umiejscowienia nowotworu, stolec może zawierać domieszkę krwi, lub gdy rak położony jest stosunkowo blisko odbytu, kał może być powleczony świeżą krwią. Należy także zwracać uwagę na kształt stolca, szczególnie jeśli przybiera on ołówkowatą formę, zamiast regularnej.

Alarmujące może być też uczucie niepełnego wypróżnienia.

Podstawową metodą leczenia raka jelita grubego jest zabieg chirurgiczny. W zależności od stopnia zaawansowania choroby usuwany jest fragment jelita lub, jeśli istnieje taka konieczność, podczas zabiegu usuwane są także otaczające tkanki.

W niektórych przypadkach konieczne może okazać się wyłonienie stomii na powłokach brzusznych – jest to ujście jelita grubego, przez które stolec przedostaje się do worka stomijnego. W zależności od sytuacji może to być rozwiązanie stałe, lub jedynie czasowe.

Kolejnymi metodami stosowanymi w leczeniu raka jelita grubego są radioterapia, chemioterapia oraz leki biologiczne. Chemio- jak i radioterapia mogą być stosowane jednocześnie.

Zarówno jedna jak i druga metoda może być stosowana w ramach leczenia przedoperacyjnego, mającego za zadanie zmniejszenie masy guza, jak i po przeprowadzonym zabiegu chirurgicznym. Obie te metody są również stosowane w leczeniu paliatywnym w nieoperacyjnym raku jelita grubego.

Z uwagi na częstość występowania raka jelita grubego, warto wspomnieć o profilaktyce. Bardzo duże znaczenie ma odpowiednia dieta bogata w warzywa i owoce.

Nie zaleca się spożywania dużych ilości czerwonego mięsa, potraw wysokokalorycznych, bogatych w tłuszcze i środki konserwujące. Dieta powinna zawierać także duże ilości antyoksydantów. Ponadto zaleca się aktywność fizyczną.

Płynące z niej wymierne korzyści nie tylko pomagają uchronić się przed nowotworem jelita grubego, ale również przyczyniają się do poprawy ogólnej kondycji organizmu.

Przyczyny bólu jelit – jakie choroby powodują ból w jelitach?Przyczyny bólu jelit – jakie choroby powodują ból w jelitach?Przyczyny bólu jelit – jakie choroby powodują ból w jelitach?

Wiele osób zadaje sobie pytanie, jak rozpoznać raka jelita grubego. Koniecznym badaniem, które jest także elementem profilaktyki raka jelita grubego jest kolonoskopia. To badanie endoskopowe dolnego odcinka przewodu pokarmowego, umożliwiające obejrzenie wnętrza jelita grubego i wykrycie ewentualnych patologii.

Pewnym rozpoznaniem raka jelita grubego jest wynik badania histopatologicznego zmiany występującej w jelicie. Pomimo że badanie kolonskopowe jest bezpłatne, wiele osób wciąż niechętnie korzysta z możliwości jego wykonania, co przyczynia się do niesatysfakcjonujących wyników leczenia.

Szczególnie osoby po 50 roku życia powinny zdecydować się na regularne przeprowadzanie tego badania.

W Polsce wskaźniki przeżyć rocznych od rozpoznania choroby wynoszą około 70 procent, ale w skali 5-letniej wyniki te nie przekraczają 50 procent. Wczesne wykrycie choroby i odpowiednia terapia zwiększa szanse na przeżycie pacjenta. Konieczne jest zatem korzystanie z badań, oraz stosowanie odpowiedniej profilaktyki przeciwko rakowi jelita grubego.

Przyczyny bólu jelit – jakie choroby powodują ból w jelitach?Przyczyny bólu jelit – jakie choroby powodują ból w jelitach?Przyczyny bólu jelit – jakie choroby powodują ból w jelitach?

Zespół jelita drażliwego – na czym polega ta choroba?

Zespół jelita drażliwego dotyczy 10-20% populacji, z czego są to głównie osoby w wieku 20-40 lat. Dwukrotnie częściej na IBS chorują kobiety niż mężczyźni. Obserwuje się również, że choroba ta występuje rodzinnie.

Zgodnie z Kryteriami Rzymskimi IV z 2016 roku zespół jelita drażliwego diagnozuje się, jeżeli przez 3 miesiące co najmniej raz w tygodniu wystąpił ból brzucha związany z minimum dwoma z warunków: ból brzucha ma związek z wypróżnianiem, ze zmianą częstości wypróżnień lub ze zmianą konsystencji stolca, a początek objawów zaczął się przed sześcioma miesiącami.

Jako podstawowe objawy zespołu jelita drażliwego uznaje się:

  • bóle brzucha,
  • biegunkami,
  • zaparciami,
  • naprzemiennie biegunkami i zaparciami.

Na tej podstawie dzieli się IBS na podstawowe typy: biegunkowy, zaparciowy, mieszany i nieokreślony.

Charakterystyczne w zespole jelita drażliwego o typie biegunkowym są wypróżnienia poprzedzone gwałtownym uczuciem parcia, w typie zaparciowym wypróżnienia z wysiłkiem i uczucie niepełnego wypróżnienia.

Ból często mija po wypróżnieniu.

Dodatkowymi dolegliwościami w zespole jelita drażliwego są również:

  • skurcze brzucha,
  • wzdęty brzuch,
  • gazy,
  • zgaga,
  • nudności i wymioty,
  • częstsze oddawanie moczu,
  • bóle pleców (na wysokości kości krzyżowej) i mięśniowo-stawowe,
  • przewlekłe zmęczenie,
  • zaburzenia ginekologiczne,
  • zaburzenia psychologiczne.

Objawy zespołu jelita drażliwego bardzo często pokrywają się z objawami innych chorób przewodu pokarmowego takimi jak celiakia, dyspepsja czynnościowa czy nieswoiste zapalenia jelit.

Z racji, że nie ma konkretnych badań, którymi można wykryć zespół jelita drażliwego, konieczne jest wykonanie dodatkowych badań diagnostycznych, które pozwolą wykluczyć inne możliwe przyczyny.

Zespół jelita drażliwego – przyczyny

O przyczynach zespołu jelita drażliwego trudno mówić, gdyż do tej pory tego nie stwierdzono.

Przyczyn zespołu jelita drażliwego szuka się przede wszystkim w:

  • problemach psychicznych,
  • diecie,
  • stosowanych lekach,
  • zaburzeniach flory jelitowej,
  • przebytych infekcjach.

Aż 70-90% osób z zespołem jelita drażliwego cierpi również na różnego typu problemy psychiczne.

W przypadku 20-25% chorych występują stany lękowe, które mogą prowadzić do hiperwentylacji i połykania powietrza, co może powodować wzdęcia brzucha (przeczytaj więcej o przyczynach wzdętego brzucha). Często wówczas współistnieją zawroty głowy, kołatanie serca i trudności w złapaniu oddechu.

Zespół jelita drażliwego wiąże się również z przewlekłym stresem i depresją. Różne zaburzenia psychiczne u niektórych pacjentów prowadzą do tzw. somatyzacji – dyskomfort psychiczny wyrażany jest nieświadomie w objawach cielesnych. Somatyzacja w zespole jelita drażliwego ma podobny mechanizm neurologiczny, jak w przypadkach, kiedy ktoś reaguje np.

bólem brzucha lub biegunką na stres przedegzaminacyjny – jednak taki pojedynczy przypadek nie jest jeszcze zespołem jelita drażliwego.

W 10% przypadkach zespołu jelita drażliwego za przyczynę uznaje się przebytą infekcję. Można więc uznać, że unikanie zatruć pokarmowych w pewnym stopniu uchroni przed rozwinięciem IBS.

Leia também:  Como Se Chamam As Pessoas Que Vivem Em Madrid?

Infekcje, przewlekła antybiotykoterapia, długotrwały stres i nieprawidłowe zwyczaje żywieniowe mogą prowadzić do zaburzeń mikroflory jelitowej. Nieprawidłowy jej skład przyczynia się do zwiększonej fermentacji w jelitach.

Szczepy bakterii probiotycznych w probiotykach korzystnie wpływają na mikrobiotę.

Zespół jelita drażliwego – diagnostyka

Zespołu jelita drażliwego jako takiego się nie da zbadać. Diagnostyka w tym wypadku polega na wykluczeniu innych przyczyn dolegliwości. Przede wszystkim zaleca się dość ogólne badania krwi i kału, diagnostykę w kierunku różnych nietolerancji pokarmowych i na obecność zakażeń.

Podstawowymi badaniami, które się wykonuje w diagnostyce różnicowej w zespole jelita drażliwego są:

  • morfologia krwi
  • pomiar stężenia CRP i TSH w surowicy
  • badanie stężenia kalprotektyny lub laktoferyny w kale
  • badanie mikrobiologiczne kału

Te podstawowe badania pozwalają wykluczyć większość chorób przyczyniających się biegunek lub zaparć.

Nieprawidłowość TSH może świadczyć o nadczynności tarczycy (co powoduje biegunki) lub niedoczynności tarczycy (zaparcia). Podwyższone CRP jest natomiast charakterystyczne dla stanów zapalnych. Kalprotektyna w kale natomiast świadczy o stanie zapalnym jelit, więc pozwala odróżnić IBS od nieswoistych chorób zapalnych jelit.

W przebiegu zespołu jelita drażliwego wyniki wszystkich tych badań będą prawidłowe.

Dodatkowo należy zdiagnozować się w kierunku:

Nietolerancje pokarmowe zależne od przeciwciał IgG są częstym problemem współistniejącym z zespołem jelita drażliwego. Diagnostyka tego zaburzenia polega na pomiarze stężenia przeciwciał IgG swoistych dla określonych produktów.

Przy zastosowaniu testów na nietolerancje pokarmowe możliwe jest określenie tolerancji na 28, 44, 88 lub nawet 280 pokarmów, co pozwala na dokładne poznanie stanu zdrowia.

Wykluczenie nietolerowanych produktów przyczynia się do redukcji objawów osób z zespołem jelita drażliwego.

Celiakia jest trwałą nietolerancją glutenu, która ma liczne powikłania dla zdrowia.

W jej diagnostyce wykorzystuje się: badanie genetyczne na obecność typowych polimorfizmów HLA-DQ2 i HLA-DQ8 (ich brak wyklucza całkowicie celiakię), badanie serologiczne w kierunku przeciwciał powstających w procesie autoimmunologicznym, badanie endoskopowe z histopatologią w kierunku obecności zmian na terenie jelita cienkiego.

Nietolerancja laktozy może być trwała i uwarunkowana genetycznie lub być stanem tymczasowym spowodowanym zaburzeniem pracy jelit. Dlatego w diagnostyce nietolerancji laktozy wykonuje się badanie genetyczne na obecność polimorfizmu genu LCT oraz testy oceniające stopień trawienia laktozy w jelicie cienkim (np. wodorowy test oddechowy, test doustnego obciążenia laktozą).

Zespół jelita drażliwego – leczenie

Zespół jelita drażliwego jest chorobą przewlekłą, która może trwać u niektórych latami. Samą chorobę nie uznaje się za zagrażającą zdrowiu czy życiu.

Leczenie zespołu jelita drażliwego składa się z:

  • farmakoterapii objawowej,
  • antybiotykoterapii,
  • probiotykoterapii,
  • leczenia psychologicznego i psychiatrycznego,
  • diety.

Ze względu na brak ustalonej przyczyny leczenie IBS polega przede wszystkim na łagodzeniu objawów.

Wykorzystuje się leki przeciwzaparciowe i przeciwbiegunkowe, a taki leki rozkurczowe, które poprawiają usuwanie gazów ze światła jelita. Może być również zalecona antybiotykoterapia (ryfaksymina) w połączeniu z probiotykami w celu poprawy składu flory bakteryjnej jelit.

Za korzystne szczepy bakterii w leczeniu IBS uznaje się Bifidobacterium bifidum, Saccharomyces boulardii, Lactobacillus rhamnosus GG, gdyż przyczyniają się do zmniejszenia bólów brzucha i wiatrów.

Często zaleca się również leczenie psychologiczne i psychiatryczne. Jeżeli stwierdza się, że leczenie objawowe nie jest w pełni skuteczne stosuje się trójcykliczne leki przeciwdepresyjne lub inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny. Dodatkowo pacjent powinien skorzystać z pomocy psychoterapeuty, aby nauczył się metod radzenia sobie ze stresem czy lękiem.

Zespół jelita drażliwego – dieta i styl życia

Ze względu na psychologiczne podłoże zespołu jelita drażliwego wśród znacznej grupy pacjentów zaleca się, aby wdrożyli pewne zmiany w swoim stylu życia.

Zmiany te powinny dotyczyć zwiększenia czasu poświęcanego na odpoczynek, a także rozwijanie własnych zainteresowań, gdyż przyczynia się to do znacznej poprawy zdrowia psychicznego.

Pozytywne działanie będzie miała również aktywność fizyczna w umiarkowanym stopniu, gdyż przyczyni się do poprawy perystaltyki jelit i usuwania nadmiaru gazów, a także będzie odpowiadać za lepszy nastrój. 

Zalecenia dotyczące żywienia w zespole jelita drażliwego obejmują zadbanie o regularność posiłków i warunki ich spożywania. Częste, lecz niewielkie posiłki wpływają pozytywnie na regulację perystaltyki jelit, a posiłki należy jeść powoli w spokojnej atmosferze.

Dieta osoby z zespołem jelita drażliwego powinna ograniczać nierozpuszczalny błonnik, zaś zaleca się frakcje rozpuszczalne w postaci pektyn (np. w jabłkach), babki płesznik czy produktów owsianych.

W przypadku biegunkowego typu IBS należy ograniczyć ilość spożywanego błonnika do około 10 g na dobę, aby zredukować biegunki i produkcję gazu.

W typie zaparciowym nie zaleca się jednak zwiększenia ilości błonnika, gdyż może spowodować to nasilenie się produkcji gazów i wzdęć (przeczytaj o najlepszych sposobach na wzdęcia).

Dietoterapia obejmuje również wykluczenie szkodliwych pokarmów. Znaczna liczba osób ma nietolerancję laktozy i zaburzenia wchłaniania fruktozy – oba te węglowodany ulegają znacznej fermentacji jelitowej, przez co przyczyniają się do powstania biegunek.

W przypadku stwierdzenia nietolerancji IgG-zależnych lub alergii pokarmowych należy również wykluczyć te produkty z diety. U prawie 30% chorych na IBS obserwuje się nieceliakalną nadważliwość na gluten – tym pacjentom dieta bezglutenowa przyniesie najwięcej korzyści.

Dieta low-FODMAP w zespole jelita drażliwego

Powstała również dieta dla osób z zespołem jelita drażliwego zaprojektowana przez naukowców z Monash University. Dieta low-FODMAP wyklucza wszelkie produkty, które zawierają fermentujące węglowodany mogące nasilać objawy. Na 6-8 tygodni eliminuje się tzw. FODMAPs, czyli fermentujące oligosacharydy, disacharydy, monosacharydy i poliole.

Te rodzaje węglowodanów obejmują m.in. laktozę, fruktozę, sorbitol, ksylitol czy fruktany, które znajdują się w zbożach glutenowych. W drugim etapie diety wprowadza się stopniowo wykluczone składniki i ocenia, czy powodują one nawrót dolegliwości. Dietę low-FODMAP uznaje się za najskuteczniejszą formę dietoterapii zespołu jelita drażliwego.

Autor merytoryczny: Mgr Katarzyna Startek, Dietetyk

Aktualizacja: 2020-12-07

Może Cię jeszcze zainteresować:

IBS – co to za choroba?

Dieta przy zespole jelita drażliwego

Leczenie zespołu jelita drażliwego

Testy na Nietolerancje Pokarmowe – Czy są dla każdego Pacjenta?

Warszawa – test nietolerancje pokarmowe • Kraków – test nietolerancje pokarmowe • Łódź – test nietolerancje pokarmowe • Wrocław – test nietolerancje pokarmowe • Poznań – test nietolerancje pokarmowe • Gdańsk – test nietolerancje pokarmowe • Szczecin – test nietolerancje pokarmowe • Bydgoszcz – test nietolerancje pokarmowe

Leia também:  O Que Comer Para Como Baixar A Barriga?

Bibliografia:

  1. Probiotyki, prebiotyki i synbiotyki w leczeniu zespołu jelita drażliwego i przewlekłego zaparcia idiopatycznego – przegląd systematyczny. Med. Prakt., 2015; 1: 122–124.
  2. Wpływ diety o małej zawartości fermentujących oligo-, di- i monosacharydów oraz polioli (FODMAP) na objawy zespołu jelita drażliwego. Med. Prakt., 2014; 4: 118–119.
  3. Środki zwiększające objętość stolca, leki rozkurczające mięśnie gładkie i leki przeciwdepresyjne w leczeniu zespołu jelita drażliwego – przegląd systematyczny. Med. Prakt., 2011; 12: 70–72.
  4. Włókna pokarmowe rozpuszczalne lub nierozpuszczalne w zespole jelita drażliwego. Med. Prakt., 2010; 3: 102.
  5. Zespół jelita drażliwego w: Interna Szczeklika. Medycyna Praktyczna, Kraków 2017.
  6. National Institute for Health and Care Excellence (NICE). CG61. Irritable bowel syndrome in adults: diagnosis and management of irritable bowel syndrome in primary care. London 2008 (z późn. popr.).
  7. El-Salhycorresponding M., Gundersen D.: Diet in irritable bowel syndrome. Nutr J. 2015; 14: 36.
  8. Schoenfeld P.S.: Advances in IBS 2016: A Review of Current and Emerging Data. Gastroenterol Hepatol (N Y). 2016 Aug; 12(8 Suppl 3): 1–11.

Zespół jelita drażliwego – przyczyny, objawy i formy IBS

Coraz więcej osób uskarża się na częste bóle brzucha, wzdęcia oraz na przemian występujące biegunki i zaparcia. Dolegliwości te mogą być symptomami zespołu jelita drażliwego.

Z badań epidemiologicznych wynika, że choroba ta dotyka od 17 do 30% populacji, zaś tylko 5% pacjentów zgłasza się z jej objawami do lekarza.

Rozpoznanie zespołu jelita drażliwego jest niezwykle istotne dla poprawy jakości życia, gdyż dolegliwościom fizycznym często towarzyszą negatywne skutki w sferze psychicznej utrudniające codzienne funkcjonowanie.

Zespół jelita drażliwego to jedna z najczęściej występujących chorób czynnościowych przewodu pokarmowego, czyli takich, które nie są związane z nieprawidłowościami w budowie jelit.

Charakteryzuje się, trwającymi co najmniej 3 miesiące, zaburzeniami rytmu i konsystencji wypróżnień – biegunkami i zaparciami – oraz mogącymi towarzyszyć tym dolegliwościom bólami brzucha, wzdęciami i uczuciem niepełnego wypróżnienia. Występuje częściej u kobiet (ok. 70%) niż u mężczyzn.

Dotyka w szczególności osoby w 3 i 4 dekadzie życia. Jest to choroba nieuleczalna, ale jej objawy można złagodzić.

Cztery postacie zespołu jelita drażliwego

Postacie zespołu jelita drażliwego dzielą się na:

  • Postać z przewagą biegunki
  • Postać z przewagą zaparcia
  • Postać mieszana biegunkowo-zaparciowa
  • Postać nieokreślona

Ten podział ułatwia zarówno różnicowanie choroby od innych schorzeń układu pokarmowego, jak również pomaga w odpowiednim dobraniu zaleceń dietetycznych.

Postać biegunkowa

Charakteryzuje się co najmniej jednym z następujących objawów:

  • więcej niż 3 wypróżnienia dziennie,
  • luźny lub wodnisty stolec,
  • nagłe parcie na stolec.

 W postaci biegunkowej nie występują:

  • twarde lub grudkowate stolce,
  • mniej niż 3 wypróżnienia w ciągu tygodnia,
  • wysiłek w trakcie wypróżniania.

Postać zaparciowa

Charakteryzuje się co najmniej jednym z następujących objawów:

  • twarde lub grudkowate stolce,
  • mniej niż 3 wypróżnienia w ciągu tygodnia,
  • wysiłek w trakcie wypróżniania.

W postaci zaparciowej nie występują:

  • więcej niż 3 wypróżnienia dziennie,
  • luźny lub wodnisty stolec,
  • nagłe parcie na stolec.

Objawy zespołu jelita drażliwego

Głównymi objawami charakterystycznymi dla zespołu jelita drażliwego są:

  • Ból brzucha lub dyskomfort w jamie brzusznej przez ostatnie 3 miesiące, w ciągu ostatnich 6 miesięcy

Ból trzewny może być stały lub nawracać. Najczęściej pojawia się w podbrzuszu i w lewym dolnym odcinku jamy brzusznej. Występuje często po posiłku, a jego siła maleje po wypróżnieniu.

Może objawiać się różną intensywnością – od łagodnego do silnego, ostrego bólu. Ból wynika z silnego rozbudzenia receptorów bólowych, które błędnie reagują na bodźce, np.

bezpieczne przesuwanie treści pokarmowej w jelicie może wywoływać ból u osoby dotkniętej zespołem jelita drażliwego.

  • Zaparcia, czyli mniej niż 3 wypróżnienia w tygodniu charakteryzujące się małą ilością twardego lub grudkowatego stolca Czynniki powodujące zaparcia, takie jak:
    • siedzący tryb życia,
    • hamowanie regularności wypróżnień (np. w wyniku niechęci do korzystania z toalety w miejscach publicznych),
    • nadmierne stosowanie środków przeczyszczających,
    • błędy żywieniowe (dieta oparta na spożyciu dużej ilości tłuszczów zwierzęcych, węglowodanów prostych – słodyczy, a małej ilości płynów),

    sprzyjają występowaniu zaparć u osoby cierpiącej na zespół jelita drażliwego.

  • Biegunka,czyli oddawanie luźnego lub wodnistego stolca co najmniej 3 razy na dobęBiegunkowa postać zespołu jelita drażliwego obejmuje 1/3 pacjentów dotkniętych tą chorobą. Poprzedza ją ból brzucha, który ustępuje po wypróżnieniu. Nawet niewielkie ilości płynów lub pokarmów stałych mogą prowadzić do wypróżnienia. Biegunki występują w dzień, pierwsza zwykle po przebudzeniu.
  • Wzdęcia,czyli uczucie wypełnienia brzucha przez gazy jelitowe, któremu towarzyszy bólPojawiają się najczęściej po spożyciu posiłku i w porze wieczornej. Ustępują w nocy. Są objawem występującym częściej w postaci zaparciowej niż biegunkowej. Ich nasilenie można zmniejszyć poprzez stosowanie odpowiedniej diety.
  • Uczucie niepełnego wypróżnieniaDyskomfort natury psychicznej, pojawiający się po oddaniu stolca, w postaci silnego przekonania, że jelita nie opróżniły się do końca.

Przyczyny zespołu jelita drażliwego

Zespół jelita drażliwego jest problemem złożonym, na którego wystąpienie może składać się wiele przyczyn. Etiologia nie jest do końca poznana i stanowi obecnie przedmiot wielu badań klinicznych.

Przypuszcza się, że trzema podstawowymi czynnikami (często współwystępującymi), które wpływają na zaburzenie jakości pracy jelit, są: nadwrażliwość trzewna, zaburzenia motoryki jelit, zaburzenia jelitowego układu nerwowego.

Na wystąpienie choroby mogą też mieć wpływ zaburzenia odżywiania, czynniki psychogenne, genetyczne, jak również płeć i wiek.

Nadwrażliwość trzewna

Nadwrażliwość trzewna to zwiększone odczuwanie bólu płynącego z przewodu pokarmowego. Rozpoznaje się ją poprzez badanie poziomu bólu wywołanego pod wpływem rozciągania odbytnicy balonem, tzw. test rozdymania jelit przy użyciu barostatów. Ból podczas tego badania osiąga wyższy poziom u osób z zespołem jelita drażliwego niż u tych niedotkniętych chorobą.

Najprawdopodobniej przyczynami nadwrażliwości trzewnej są:

  • przebyta infekcja układu pokarmowego (im cięższy przebieg, tym większe ryzyko wystąpienia nadwrażliwości trzewnej),
  • silny stres przebyty tuż przed lub po zatruciu pokarmowym.

Takie czynniki jak depresja, neurotyczność i stany lękowe podwyższają prawdopodobieństwo wystąpienia nadwrażliwości po przebytym zakażeniu pokarmowym.

Nadwrażliwość trzewna może być również związana ze zwiększoną ilością komórek tucznych w błonie śluzowej jelita grubego występującą u osoby cierpiącej na zespół jelita drażliwego. Komórki te mają wpływ na uczulenie receptorów nerwów trzewnych, przez co odpowiadają za obniżenie progu bólowego na bodźce czuciowe w jelicie.

Na nadwrażliwość w obrębie jelit wpływa także silniejsze odczuwanie bólu w ośrodkowym układzie nerwowym.

Zaburzenia motoryki jelit

Na motorykę jelit, zwaną perystaltyką, składają się skurcze jelita, napięcia ściany jelita i przesuwanie treści pokarmowej wzdłuż jelita od żołądka w stronę końca jelita grubego. Czynności motoryczne odbywają się poza świadomością i są kontrolowane przez układy nerwowy i hormonalny.

U chorych na zespół jelita drażliwego motoryka ta jest zaburzona ‒ mogą występować bardzo silne, częste skurcze jelit przy delikatnym ich pobudzeniu, co wywołuje bóle brzucha i biegunki, lub może pojawić się spowolnienie perystaltyki, co powoduje zaleganie treści pokarmowej w jelitach, zwiększenie ilości gazów, wzdęcia i zaparcia.

Leia também:  Como É Que Os Peixes Se Reproduzem?

Zaburzenia jelitowego układu nerwowego

Jelitowy układ nerwowy kontroluje czynności ruchowe i wydzielnicze jelit oraz przepływ krwi w jelitach. Pobudzenie pewnych receptorów głównego neurotransmitera przewodu pokarmowego, za pośrednictwem którego funkcjonuje jelitowy układ nerwowy, powoduje wydzielanie substancji, które pobudzają aktywność skurczową mięśni gładkich jelit, czyli nasilają perystaltykę jelit.

Na aktywność receptorów ośrodkowego, jak i jelitowego układu nerwowego ma wpływ uwalnianie kortykotropiny – hormonu, który jest wydzielany podczas stresu. Stąd przypuszczenie, iż wywołujące stres zaburzenia depresyjne i lękowe mają znaczny wpływ na zaburzenia w obrębie pracy jelit.

Silne napięcie emocjonalne, stres i zaburzenia odżywiania

Możliwą przyczyną zespołu jelita wrażliwego jest silny stres związany z momentami krytycznymi w życiu, takimi jak rozwód, śmierć bliskiej osoby, utrata pracy, zdrada partnera.

Ryzyko zachorowania jest większe u osób, które mają trudność z rozładowaniem napięcia, cierpią na depresję, nerwicę lub hipochondrię.

Zmiany na tle nerwowym w ośrodkowym układzie nerwowym mają wspomniany wyżej wpływ na zaburzenia w obrębie układu pokarmowego.

Osoby cierpiące na zaburzenia odżywiania, takie jak bulimia i anoreksja, również są bardziej narażone na wystąpienie zespołu jelita drażliwego. 

Czynniki żywieniowe w zespole jelita drażliwego

Obecnie bada się wpływ wybranych pokarmów na pojawienie się zespołu jelita drażliwego. Pokarmy te mogą wywoływać reakcję immunologiczną prowadzącą do nadwrażliwości trzewnej.

O reakcji tej świadczy zwiększenie przeciwciał IgG po spożyciu danego pokarmu. Często wymienianymi produktami nasilającymi objawy zespołu jelita drażliwego są produkty pszeniczne, mleko, jaja i tłuste potrawy.

Tłuszcz bowiem pobudza aktywność ruchową jelit.

Zaburzenia w obrębie pracy jelit mogą też być spowodowane przejadaniem się, spożywaniem dużej ilości alkoholu, kofeiny i czekolady oraz dietą ubogą w błonnik.

Czynniki genetyczne w zespole jelita drażliwego

Współczesne badania potwierdzają, iż zespół jelita drażliwego występuje częściej u pacjentów, u których w wywiadzie rodzinnym pojawił się ten problem. 

Leki i zabiegi operacyjne w zespole jelita drażliwego

Zespół jelita drażliwego może wystąpić także po operacji w obrębie przewodu pokarmowego, nadużywaniu środków przeczyszczających oraz leków hormonalnych, jak również po stosowaniu antybiotyków zaburzających florę bakteryjną jelit.

Weryfikacja merytoryczna dr n. med. Witold Kamiński

Diagnoza IBSDiagnostyka zespołu jelita nadwrażliwego

Ból jelit po jedzeniu

Ból brzucha po jedzeniu stanowi częstą przypadłość, która może pojawić się zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Dolegliwości bólowe brzucha, żołądka i jelit po posiłku mogą mieć różnorodne podłoże, zazwyczaj świadczą o niestrawności lub zatruciu pokarmowym, a także przejedzeniu. Niemniej jednak nie można wykluczyć innych przyczyn bólu brzucha, żołądka i jelit po jedzeniu.

Mogą być one bowiem wynikiem chorób przewodu pokarmowego, np. refluksu żołądka, choroby wrzodowej czy zespołu jelita drażliwego. Z tego powodu, jeżeli dolegliwości utrzymują się przez dłuższy czas, konieczna jest wizyta u lekarza. Należy jednak wskazać, że ze względu na dużą liczbę możliwych przyczyn, ból brzucha i jelit po jedzeniu nierzadko sprawia trudności diagnostyczne.

Przyczyny bólu jelit i brzucha po jedzeniu

Ból brzucha po jedzeniu najczęściej spowodowany jest niestrawnością. Dolegliwość, określana również jako dyspersja, stanowi zespół objawów, występujących w trakcie lub bezpośrednio po spożyciu posiłku.

Objawami schorzenia jest uczucie pełności w nadbrzuszu, wzdęcia i pieczenie w górnej części brzucha.

Niestrawność pojawia się stosunkowo często, może być wywołana różnymi chorobami, stanami zapalnymi dróg żółciowych, wątroby czy trzustki, a także chorobą refluksową przełyku, infekcjami oraz chorobą wrzodową.

Dolegliwości bólowe po posiłku mogą wynikać z niegroźnych następstw zatrucia lub nietolerancji pokarmowej. U osób, które nie tolerują laktozy, ból brzucha pojawia się po spożyciu mleka, jogurtów, lodów i sera.

W takiej sytuacji chorzy zmagają się również ze wzdęciami, zwiększoną ilością gazów, a w niektórych przypadkach dodatkowo może wystąpić również biegunka. Ból brzucha często występuje także po ostro przyprawionym jedzeniu, które może wywołać refluks żołądkowo-przełykowy bądź nasilać jego objawy.

Ponadto, spożycie pikantnych potraw przez osoby szczególnie wrażliwe może skutkować pojawieniem się skurczów jelit i kurczowego bólu brzucha.

Dolegliwości bólowe po jedzeniu mogą być wynikiem zatrucia pokarmowego, dających objawy dotyczące górnego odcinka przewodu pokarmowego.

Występuje wówczas ból żołądka, nudności i wymioty, bądź dolnego odcinka, które skutkują zazwyczaj biegunką i bolesnymi skurczami jelit.

Zatrucia pokarmowe są wynikiem spożycia drobnoustrojów lub toksyn wraz z pokarmem. Najczęściej zatrucie wywołuje gronkowiec złocisty i laseczka woskowa.

Należy również wskazać, że jedną z najczęstszych przyczyn bólu brzucha i jelit po jedzeniu są zaparcia. W sytuacji, kiedy chory zmaga się z długotrwałymi zaparciami, dochodzi do napierania treści jelitowej na ścianę jelit.

Jedzenie kolejnych posiłków, skutkuje podwyższeniem ciśnienia w przewodzie pokarmowym, które prowadzą do dolegliwości bólowych. Co ważne, ustępują one samoistnie po wypróżnieniu. Jeżeli jednak w świetle jelita znajduje się guz, przepuklina bądź zrosty, może skutkować to upośledzeniem jego drożności.

Wynikiem tego są zazwyczaj kurczliwe bóle brzucha, które nierzadko połączone są z wodnistą biegunką (przeszkoda bowiem uniemożliwia prawidłowe oddanie stolca).

Ból brzucha i jelit po posiłku może być wynikiem stanów zapalnych. Pojawia się przy chorobie Leśniowskiego-Crohna i charakteryzuje się kurczowym bólem, który zlokalizowany jest w okolicy pępka bądź po prawej stronie brzucha. Schorzeniu mogą towarzyszyć również częste biegunki, parcie na stolec i nadmierne wydzielanie gazów.

Ból jelit i brzucha po jedzeniu może być wynikiem zespołu jelita drażliwego. W tym przypadku dolegliwości bólowe zmniejszają się po wypróżnieniu. Charakterystyczna dla przypadłości jest również zmiana ich rytmu oraz wyglądu i konsystencji stolca. Ponadto, ból jelit po posiłku może świadczyć także o wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego.

Dolegliwości bólowe jelit i brzucha u osób w podeszłym wieku mogą świadczyć o uchyłkach w obrębie jelita grubego, zazwyczaj esicy.

Owe uchyłki to uwypuklenia błony śluzowej jelita, które wnikają pomiędzy rozluźnioną błonę mięśniową.

W sytuacji, kiedy w uchyłku zatrzyma się stolec, może prowadzić to do zmian zapalanych i bólu, który najbardziej nasilony jest po posiłku. Co ważne, ból w tym przypadku najczęściej zlokalizowany jest w lewym podbrzuszu.

Ból jelit i brzucha towarzyszy również przy ostrym zapaleniu wyrostka robaczkowego, w którym może utknąć fragment pokarmu.

W początkowym etapie ból jest rozlany, nierzadko pojawiają się nudności i wymioty oraz podwyższona temperatura ciała. Następie ból umiejscawia się w prawym podbrzuszu.

Co ważne, w przypadku zapalenia wyrostka robaczkowego konieczna jet szybka interwencja chirurgiczna, celem uniknięcia jego pęknięcia i wystąpienia zapalenia otrzewnej.

Należy zatem podkreślić, że ból jelit i brzucha po posiłku może być wynikiem niegroźnych schorzeń, niemniej jednak może być również objawem poważnych chorób. Z tego względu, dolegliwości bólowych zlokalizowanych w jelitach nie należy lekceważyć.

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*