Nadmierne pragnienie (polidypsja) – przyczyny i leczenie

Nadmierne pragnienie (polidypsja) – przyczyny i leczenie Autor: thinkstockphotos.com

Polidypsja u dziecka może mieć bardzo różne przyczyny: może ona stanowić zarówno objaw cukrzycy, jak i pojawiać się u dzieci z moczówką czy być skutkiem jakichś… zaburzeń psychicznych. Polidypsji nie wolno bagatelizować, ponieważ może zwiastować poważne schorzenia. Co zrobić, gdy dziecko bardzo dużo pije? Jakie badania należy wykonać i na czym polega leczenie polidypsji?

Polidypsja to nadmierne pragnienie pojawiające się bez związku z jakimiś czynnikami (takimi jak np. nadmierna utrata płynów z organizmu związana z intensywnym wysiłkiem fizycznym czy wyjątkowo wysoką temperaturą otoczenia i wynikającym z tego wzmożonym poceniem się). 

Termin polidypsja wywodzi się od dwóch greckich słów: „polus”, oznaczającego dużo lub wiele oraz „dipsa”, rozumianego jako pragnienie. 

Polidypsja wystąpić może w dowolnym wieku – u dorosłego, u starszej osoby czy u dziecka. W najmłodszej grupie wiekowej stwierdzenie takiego problemu zdecydowanie wskazuje na konieczność dokładnego przyjrzenia się stanowi zdrowia małego pacjenta. Polidypsja u dziecka może być bowiem związana z różnymi schorzeniami.

  • Spis treści:
  • Polidypsja a cukrzyca
  • Nadmierne pragnienie a moczówka prosta
  • Zobacz o czym świadczy kolor moczu u dziecka – WIDEO
  • Inne możliwe przyczyny polidypsji u dziecka
  • Polidypsja psychogenna – nadmierne pragnienie a psychika dziecka
  • Polidypsja u dziecka a zatrucie wodne
  • Badania wykonywane przy wystąpieniu polidypsji u dziecka
  • Leczenie polidypsji u dziecka
  • Leczenie polidypsji psychogennej dziecka

Polidypsja a cukrzyca

Zauważenie, że dziecko pije bardzo dużo płynów, jest sygnałem alarmowym przede wszystkim z tego powodu, iż może to stanowić jeden z objawów cukrzycy. W przebiegu tej jednostki nadmierne pragnienie bierze się stąd, iż dochodzi w niej do tracenia zwiększonych ilości wody z organizmu wraz z moczem.

Ciało próbuje pozbyć się nadmiernych ilości glukozy właśnie poprzez nerki, za wydalanym w moczu cukrem „podąża” jednak woda. Ostatecznie u dziecka pojawia się wielomocz (poliuria), tracone ilości wody z organizmu muszą być uzupełniane i pojawia się polidypsja u dziecka.

  1. Podejrzenie cukrzycy jest szczególnie uzasadnione wtedy, kiedy poza polidypsją u dziecka pojawiają się inne dolegliwości, takie jak poczucie zmęczenia czy nieuzasadniony spadek masy ciała (który może występować pomimo prawidłowego, a nawet zwiększonego apetytu u pacjenta).
  2. Czytaj:
  3. O czym świadczy częstomocz u dziecka?

Badanie moczu niemowlaka. Jak pobrać próbkę moczu od dziecka?

Badanie moczu u dziecka: jak pobrać próbkę do badania?

Nadmierne pragnienie a moczówka prosta

Inną chorobą, w której może pojawiać się polidypsja u dziecka, jest moczówka. Problem związany jest z jednym hormonem – wazopresyną. Wyróżnia się dwa jego rodzaje: moczówkę prostą ośrodkową oraz moczówkę prostą obwodową (nerkową).

W pierwszym przypadku w organizmie brakuje wazopresyny, w drugim z kolei ilości hormonu są prawidłowe, jednakże nie może on wywierać swojego działania w związku z defektami działania umiejscowionych w obrębie nerek receptorów dla wazopresyny.

Wazopresyna jest hormonem, który odpowiada za zatrzymywanie wody w organizmie. Kiedy jest jej zbyt mało lub nie może ona wywierać swojego działania, to wtedy dochodzi do zaburzeń gospodarki wodnej.

Organizm tracić może zwiększone ilości wody, które trzeba uzupełniać – to właśnie wtedy pojawiać się może nadmierne pragnienie u dziecka.

Zobacz o czym świadczy kolor moczu – WIDEO

O czym świadczy kolor moczu?

Inne możliwe przyczyny polidypsji u dziecka

Wzmożona potrzeba przyjmowania płynów występować może jeszcze i w szeregu innych problemów zdrowotnych. Doprowadzić do tego mogą:

  • zaburzenia hormonalne (np. te związane z hiperaldosteronizmem)
  • nadmiar różnych substancji we krwi (np. hiperkalcemia, czyli nadmiar wapnia)
  • stosowanie różnych leków (m.in. diuretyków, czyli leków moczopędnych, ale i glikokortykosteroidów)

Wyróżnia się jednak nie tylko organiczne przyczyny polidypsji u dziecka – problem może wynikać z całkowicie innych zaburzeń – psychicznych.

Polidypsja psychogenna – nadmierne pragnienie a psychika dziecka

Jednym z wyróżnianych rodzajów polidypsji u dziecka jest polidypsja psychogenna. Zazwyczaj – przynajmniej w populacji osób dorosłych – zaburzenie powiązuje się ze schizofrenią.

  • U dzieci ta choroba psychiczna również bywa przyczyną nadmiernego pragnienia, jednakże u najmłodszych do wzmożonego spożycia płynów częściej prowadzą innego typu zaburzenia psychiczne.
  • Czytaj:
  • O czym świadczy krew w moczu dziecka?
  • Leukocyturia: co oznaczają leukocyty w moczu?
  • Infekcje układu moczowego: objawy, leczenie, zapobieganie

Polidypsja psychogenna u dziecka typowo rozwija się w związku z takimi problemami, jak zaburzenia lękowe, zaburzenia nastroju (takie jak np. depresja) czy całościowe zaburzenia rozwoju.

W jakim dokładnie mechanizmie potrzeba nadmiernego spożywania płynów pojawia się w przebiegu zaburzeń psychicznych, tego do dziś nie ustalono.

Podejrzewa się, że podejmowanie takiej czynności może być związane z tym, że prowadzi to do chwilowego obniżenia poczucia lęku czy do występowania poczucia kontroli nad własnym ciałem czy życiem.

Polidypsja u dziecka a zatrucie wodne

O tym, że z polidypsją u dziecka – ze względu na jej możliwe przyczyny – trzeba się udać do lekarza, przekonywać nikogo prawdopodobnie nie trzeba.

Warto jednak jeszcze dodać, że konieczne jest poszukiwanie przyczyn tego problemu również i ze względu na to, że jest on zwyczajnie groźny. Konsekwencją polidypsji u dziecka może być bowiem stan określany jako zatrucie wodne.

Do zatrucia wodnego dochodzi wtedy, kiedy nadmierna ilość przyjętych płynów nie jest wydalana z organizmu. Dochodzi wtedy niejako do „rozcieńczenia” krwi, w związku z czym maleć w niej może stężenie jednego z ważnych pierwiastków – sodu. Rozwija się wtedy hiponatremia, która – przy dużym natężeniu – jest bardzo niebezpieczna.

Objawami, które mogą sugerować zatrucie wodne, zawroty i bóle głowy, dezorientacja, ale i bolesne skurcze mięśniowe, a nawet i nagłe wystąpienie drgawek. Pojawienie się takich dolegliwości u dziecka z polidypsją wymaga pilnego udania się do szpitala.

Badania wykonywane przy wystąpieniu polidypsji u dziecka

W celu znalezienia przyczyny polidypsji wykonywanych może być wiele różnych badań – konkretny ich zestaw wybierany jest w zależności od tego, jaka jest podejrzewana przyczyna problemu. W przypadku, gdy możliwe jest, iż nadmierne pragnienie wynika z cukrzycy, konieczne jest przede wszystkim oznaczenie poziomu glukozy we krwi.

Wtedy zaś, kiedy podejrzewa się, że za polidypsję u dziecka odpowiada moczówka, wykonywane mogą być np. test odwodnieniowy czy test wazopresynowy. Podejrzewając, że stan dziecka wynika z jakichś zaburzeń hormonalnych, wykonywane wtedy mogą być badania oceniające stężenia różnych hormonów w organizmie.

Powyższe problemy – czy to cukrzycę, czy moczówkę – ostatecznie rozpoznać jest dość łatwo. Najwięcej trudności nasuwa rozpoznanie polidypsji psychogennej – ją bowiem można stwierdzić dopiero po tym, kiedy to wykluczone zostaną wszelkie możliwe organiczne przyczyny nadmiernego pragnienia u dziecka.

  1. Czytaj: 
  2. Jak rozpoznać odwodnienie u dziecka?
  3. Co robić, gdy dziecko wymiotuje?

Leczenie polidypsji u dziecka

Polidypsja u dziecka sama w sobie nie jest chorobą, a objawem – leczy się więc nie nadmierne pragnienie, a przyczynę jego wystąpienia.

W sytuacji, kiedy u dziecka rozwinęła się cukrzyca typu 1, konieczne jest uregulowanie u niego poziomu glukozy we krwi z wykorzystaniem insuliny.

Wtedy, kiedy za problem odpowiada moczówka centralna, zasadne może być podawanie małemu pacjentowi analogów wazopresyny.

Jeżeli zaś za nadmierne pragnienie odpowiadają jakieś zażywane przez dziecko leki, wtedy konieczne może się okazać ich odstawienie lub podawanie maluchowi innych preparatów, których zażywanie nie grozi wystąpieniem skutków ubocznych w postaci polidypsji. Po ustabilizowaniu przebiegu choroby, która wystąpiła u dziecka, problem nadmiernego spożywania płynów zazwyczaj ustępuje.

Leczenie polidypsji psychogennej u dziecka

Jeszcze inaczej przebiega zaś leczenie polidypsji psychogennej. W jej przypadku również konieczne są oddziaływania skierowane ku przyczynie problemu – np. ku zaburzeniom lękowym czy zaburzeniom nastroju.

Tutaj jednak rzadko wykorzystywane są leki, a zdecydowanie częściej pacjentowi proponowana jest terapia – jedną z częściej wykorzystywanych w leczeniu polidypsji psychogennej jest psychoterapia poznawczo-behawioralna.

Nadmierne pragnienie (polidypsja) – przyczyny i leczenie lek. Tomasz Nęcki

NADMIERNE PRAGNIENIE – przyczyny. Sprawdź, jakiej choroby to objaw?

Nadmierne pragnienie (polidypsja) jest naturalnym uczuciem, które pojawia się np. podczas upałów lub po intensywnym wysiłku fizycznym.

Wtedy odpowiednie nawodnienie jest konieczne w celu przywrócenia równowagi wodno-elektrolitowej i regulacji homeostazy całego organizmu. Jednak czasami wzmożone pragnienie może być jednym z wielu objawów choroby.

Sprawdź, jakie są przyczyny nadmiernego pragnienia i na jakie choroby może wskazywać ciągła chęć sięgania po duże ilości płynów.

Nadmierne pragnienie (polidypsja) to chęć spożywania dużej ilości płynów. Przyczyny takiego stanu są różne.

Zazwyczaj sięganie po dawkę płynów większą niż zalecają lekarze (ok. 2 l dziennie) można wytłumaczyć kacem, niewłaściwą dietą czy upałami.

Jednak długotrwałe uczucie silnego pragnienia może być objawem choroby. Wówczas konieczna jest wizyta u lekarza.

Leia também:  Swędzenie sutków – jakie są przyczyny świądu sutka?

Nadmierne pragnienie (polidypsja) – przyczyny

U zdrowych osób pragnienie jest najczęściej powodowane wysoką temperaturą otoczenia lub zwiększonym wysiłkiem fizycznym. W obu tych przypadkach dochodzi do przegrzania ciała i utraty znacznej ilości wody w postaci potu w celu jego schłodzenia. Aby uniknąć odwodnienia, należy szybko uzupełnić niedobory płynów i elektrolitów.

Tutaj dowiesz się jak skutecznie uzupełnić niedobory płynów i elektrolitów!

Dieta bogata sól bądź częste spożywanie ostro przyprawianych potrawy także mogą być przyczyną wzmożonego pragnienia. Zawarta w nich kapsaicyna oddziałuje na receptory bólu (nocyceptory), powodując uczucie pieczenia w jamie ustnej, które można “ugasić” wypijając duże ilości wody.

Nadmierne pragnienie można zaobserwować u osób, które nie nawadniają się w nieprawidłowy sposób, np. piją przesłodzone napoje czy wodę źródlaną zamiast mineralnej. W tym pierwszym przypadku organizm potrzebuje wody, by rozcieńczyć nadmiar cukru we krwi. W tym drugim silniejsze pragnienie jest związane z brakiem niezbędnych do funkcjonowania organizmu elektrolitów.

Czy wiesz czym się różni woda mineralna od źródlanej?

Przyczyną wzmożonego pragnienia może być też nadużywanie alkoholu. Alkohol redukuje ilość wazopresyny – hormonu wydzielanego w przysadce mózgowej, który informuje nerki o tym, że mają absorbować wodę. Woda nie zatrzymywana w nerkach przepływa do pęcherza, skąd jest wydalana z organizmu. W efekcie następuje odwodnienie organizmu i wzmożone uczucie pragnienia.

Nadmierne pragnienie połączone z uczuciem suchości w ustach może się pojawić w trakcie przyjmowania niektórych diuretyków, czyli leków moczopędnych (odwadniających), które zwiększają objętość wydalanego moczu, np. niektóre leki antydepresyjne, narkotyczne leki przeciwbólowe i uspokajające. W takim przypadku należy się zgłosić do lekarza i rozważyć z nim zmianę leku.

Pragnienie w czasie upałów – co można pić?

Nadmierne pragnienie (polidypsja) – na jakie choroby wskazuje wzmożone pragnienie?

Choroby gorączkowe

Podwyższona temperatura ciała (która pomaga zwalczyć organizmowi infekcję) w przebiegu przeziębienia czy grypy powoduje nadmierne pocenie się w celu schłodzenia organizmu.

W związku z tym, że podwyższonej temperaturze towarzyszy intensywne pocenie się, organizm stara się zatrzymać wodę, gromadząc ją w tkankach podskórnych. Konsekwencją jest zatrzymanie soli w organizmie.

Zostają wtedy pobudzone osmoreceptory (receptory wrażliwe na zmiany ciśnienia osmotycznego w organizmie), czego skutkiem jest wystąpienie uczucia pragnienia, które należy ugasić, aby nie dopuścić do odwodnienia organizmu.

Choroby przewodu pokarmowego

Choroby endokrynologiczne

  • cukrzyca – organizm potrzebuje wody, żeby rozcieńczyć cukier zawarty we krwi, a następnie wydala jego nadmiar wraz z moczem;
  • moczówka prosta – choroba spowodowana niedostatecznym wydzielaniem przez tylny płat przysadki hormonu wazopresyny. Objawami jest nadmierne pragnienie połączone z częstomoczem (nawet do 25 litrów moczu na dobę). Charakterystycznym objawem jest też wysuszenie skóry;
  • nadczynność przytarczyc, czyli zaburzenia w gospodarce wapniem;
  • akromegalia – choroba, która pojawia się, gdy przysadka mózgowa wydziela za dużo hormonu wzrostu;
  • pierwotny aldosteronizm, czyli zespół Conna, to stan nadmiernego wydzielania aldosteronu (hormonu steroidowego wytwarzanego w korze nadnerczy), prowadzący do zatrzymywania sodu i wydalania potasu z organizmu, co objawia się m.in. wzmożonym pragnieniem.

Choroby spichrzeniowe

To grupa chorób uwarunkowanych genetycznie, których przyczyną jest brak lub niewystarczająca aktywność różnych enzymów. Tego typu defekt metaboliczny doprowadza do spichrzania różnych substancji w lizosomach.

Niewydolność nerek

Zaburzenie pracy nerek powoduje, że coraz rzadziej oddajemy mocz. Konsekwencją zatrzymania wody w organizmie jest wzrost poziomu soli, który powoduje wzmożone uczucie pragnienia.

Nerwice

Nerwica może się objawiać nadmiernym przyjmowanie płynów, które prowadzi do nadmiernego wydalania moczu. Jeśli chory w szybkim czasie nie dostarczy do organizmu dość wody, odczuje oznaki odwodnienia, czyli wzmożone pragnienie.

Anemia

W wyniku niedokrwistości z niedoboru żelaza, kwasu foliowego czy witaminy B12organizm traci cenne pierwiastki mineralne, których brak musi uzupełnić poprzez nawodnienie.

Nadmierne pragnienie w ciąży

Nadmierne pragnienie w ciąży (przyjmowanie powyżej 3 l płynów dziennie) może być objawem cukrzycy ciążowej.

Pojawia się ona u kobiet, które do momentu zajścia w ciążę nie miały problemów z poziomem cukru we krwi.

Objawy cukrzycy ciążowej są dość charakterystyczne: zwiększone pragnienie, częste oddawanie moczu oraz ciągłe uczucie zmęczenia pomimo unikania wysiłku.

Nadmierne pragnienie wieczorem lub w nocy

Wzmożone pragnienie wieczorem lub w nocy może być objawem którejś z wyżej wymienionych chorób.

Nadmierne pragnienie u dzieci i niemowląt

Jeśli małe dziecko chętnie sięga tylko po soki owocowe, należy się zastanowić, czy nie robi tego, by zaspokoić głód. Soki są bowiem bardzo sycące.

Wtedy należy ograniczyć ilość wypijanych soków (nie tylko dlatego, że mogą zmniejszyć apetyt, lecz także dlatego, że sprzyjają rozwojowi próchnicy). Jeśli dziecko w dalszym ciągu odczuwa nadmierne pragnienie, może to być oznaka którejś z ww. chorób.

W przypadku małych dzieci możemy mieć również do czynienia z tzw. piciem nawykowym, kiedy to butelka czy niekapek stają się ulubioną zabawką, a picie zastępuje bliskość rodziców.

Czytaj też:

  • Czy wodę można przedawkować?

Nadmierne pragnienie (polidypsja) – przyczyny i leczenie Monika Majewska

Nadmierne pragnienie

Za nadmierne pragnienie uznaje się utrzymującą się potrzebę przyjmowania płynów w ilości co najmniej 2,5 litra dziennie.

Uczucie pragnienia związane jest ze stężeniem elektrolitów we krwi – przede wszystkim sodu, zmniejszeniem objętości krwi (np. po krwawieniu), zaburzeniami hormonalnymi i nerwowymi.

W ciele człowieka znajdują się liczne receptory reagujące na zmiany zagęszczenia krwi, które przekazują sygnały do układu nerwowego o konieczności pobudzenia lub hamowania uczucia pragnienia.

Jakie są najczęstsze przyczyny nadmiernego pragnienia?

Nadmierne pragnienie nie zawsze jest objawem choroby, może występować u osób w pełni zdrowych w różnych sytuacjach. Należą do nich znaczna aktywność fizyczna, wysoka temperatura otoczenia, spożywanie słonych lub pikantnych posiłków, przyjmowanie dużej ilości słodkich napojów, spożywanie alkoholu, ciąża.

Nadmierne pragnienie w tych sytuacjach wynika z fizjologicznych reakcji organizmu na zaistniałe warunki, zwykle ustępuje wraz z zaprzestaniem danej aktywności.

Wzmożone pragnienie może także wskazywać na obecność istotnych problemów zdrowotnych. Może być objawem nadmiernej utraty wody z organizmu lub zaburzeń przyjmowania wody.

Nadmierna utraty wody z organizmu może odbywać się przez nerki i wiązać z cukrzycą, moczówką prostą centralną, moczówką prostą nerkową, przewlekłą chorobą nerek, przyjmowaniem leków moczopędnych (diuretyków), mannitolu. Inną drogą nadmiernej utraty wody może być przewód pokarmowy – biegunka, wymioty oraz skóra, w przypadku gorączki, zlewnych potów, urazów lub oparzeń.

Zaburzenia przyjmowania wody mogą być spowodowane chorobami podwzgórza (np.

w sarkoidozie, histiocytozie X), uczuciem suchości w ustach (zespół Sjögrena, przyjmowanie leków: tiorydazyna, chlorpromazyna, cholinolityki, jak atropina, palenie tytoniu i inne) lub wiązać się z zaburzeniami psychicznymi (np. polidypsja psychogenna).

Ponadto zwiększone pragnienie może być wynikiem innych zaburzeń endokrynologicznych, jak np. pierwotny hiperaldosteronizm (zespół Conna), nadczynność przytarczyc czy nadczynność tarczycy.

Co robić w razie wystąpienia nadmiernego pragnienia?

W przypadku rozpoznania u siebie nadmiernego pragnienia, w pierwszej kolejności należy zastanowić się nad możliwymi prostymi przyczynami jego zaistnienia – przeanalizować niedawną aktywność fizyczną, dietę, warunki pogodowe.

Gdy nadmierne pragnienie nie ustępuje nawet po wypiciu znacznej ilości wody, utrzymuje się przewlekle i towarzyszą mu inne objawy, jak np.

duże ilości oddawanego moczu, utrata masy ciała, nadmierny apetyt, obrzęki, zmęczenie i senność, zaburzenia widzenia – należy udać się do lekarza w celu wyjaśnienia przyczyn dolegliwości.

Co zrobi lekarz, jeśli zgłosimy się z objawem nadmiernego pragnienia?

W pierwszej kolejności lekarz zapyta o historię przebytych i towarzyszących chorób. Należy koniecznie przygotować listę przyjmowanych leków, w tym preparatów ziołowych i dostępnych bez recepty oraz suplementów diety. W trakcie wizyty lekarz może zapytać o następujące rzeczy:

  • jak długo występują dolegliwości?
  • czy nadmiernemu pragnieniu towarzyszy wzmożone wydalanie moczu, obrzęki i inne objawy?
  • czy wzmożone pragnienie pojawiło się nagle, czy narastało stopniowo?
  • czy pragnienie związane jest z porą dnia?
  • czy w ostatnim czasie nastąpiły zmiany w sposobie żywienia lub aktywności fizycznej?
  • czy zmienił się apetyt?
  • czy zmieniła się masa ciała?
  • czy w ostatnim czasie wystąpiła gorączka, nadmierna potliwość?

Następnie lekarz zbada pacjenta. W dalszej kolejności, w zależności od potrzeby, lekarz może zlecić badania laboratoryjne krwi i moczu, takie jak:

  • morfologia krwi ze szczególnym uwzględnieniem ilości erytrocytów i hematokrytu,
  • stężenie glukozy we krwi,
  • stężenie kreatyniny,
  • poziomy elektrolitów (sodu, potasu, wapnia),
  • osmolalność osocza i moczu,
  • badanie ogólne moczu ze szczególnym uwzględnieniem ciężaru właściwego moczu (informuje o stopniu zagęszczenia moczu).
Leia também:  Nerka podkowiasta – co to jest, objawy, leczenie

W zależności od wyników badania lekarskiego oraz badań dodatkowych, lekarz zleca kolejne badania i testy mające na celu postawienie diagnozy. Niektóre badania wymagają przyjęcia pacjenta do szpitala.

Nadmierne pragnienie (polidypsja) – co może oznaczać? Przyczyny i leczenie polidypsji

Uczucie pragnienia jest subiektywnym odczuciem potrzeby pobierania płynów. Może być ono zmniejszone (w stanach uszkodzenia ośrodka pragnienia w podwzgórzu) lub – częściej – zwiększone.

Wzmożone pragnienie (polidypsja) najczęściej idzie w parze z nadmiernym wydzielaniem moczu (poliurią). Zwiększona utrata płynów ustrojowych może odbywać się nie tylko przez nerki, ale także przez skórę (obfite poty), przewód pokarmowy (wymioty, biegunka) lub płuca (gorączka).

Pragnienie bywa fizjologiczną reakcją na zwiększoną utratę wody z organizmu, jednak nadmierne jest niemal zawsze objawem chorobowym. 

Zalecana dobowa ilość płynów to około 1,5 do 2 litrów.

Wzmożone pragnienie może być związane z dietą bogatą w sód (słoną) lub mieć podłoże psychiczne, natomiast długotrwałe uczucie silnego pragnienia może jednak być objawem chorobowym. 

Polidypsja to patologicznie nadmierne pragnienie do picia i przyjmowanie bardzo dużej ilości (nawet 6 l/dobę) płynów. Z reguły towarzyszy jej wielomocz. Wzmożone pragnienie może prowadzić do rozcieńczenia krwi, zaburzeń elektrolitowych.

W najgorszych przypadkach może dojść nawet do tzw. zatrucia wodnego z niskim stężeniem sodu i w następstwie wymiotów, drgawek, a nawet śpiączki. Całkowita ilość wody w organizmie to 60% u mężczyzn, około 50% u kobiet. Większość to woda śródkomórkowa, mniejszą część stanowi woda pozakomórkowa.

W przestrzeni śródkomórkowej głównym jonem jest potas, w pozakomórkowej sód i chlor. Zaburzenia uwodnienia ustroju zawsze wiążą się z zaburzeniami stężenia sodu i zawsze w tych przypadkach należy je kontrolować.

Zarówno zbyt wysokie, jak i zbyt niskie stężenie jonów (elektrolitów) jest niebezpieczne dla zdrowia i życia.  

Co może powodować polidypsję? Przyczyny nadmiernego pragnienia  

Polidypsja może być związana z pierwotnym zaburzeniem poboru wody lub wtórnymi chorobami cechującymi się wielomoczem. 

Zaburzenia przyjmowania wody to głównie polidypsja psychogenna (schizofrenia, zaburzenia afektywne dwubiegunowe, zaburzenia lękowe, zaburzenia odżywiania), ale też przyjmowane leki (zwłaszcza wysuszające śluzówki) i choroby podwzgórza, histiocytoza, sarkoidoza, uszkodzenia popromienne oraz nowotwory.  

Zaburzenia z nadmierną utratą wody to moczówka centralna, nerkowa oraz cukrzyca, ale także leki moczopędne, gorączka, wymioty, nudności czy obfite pocenie przy wysokiej temperaturze otoczenia, po wysiłku fizycznym oraz po spożyciu ostrych, pikantnych czy słonych potraw. Zarówno sól (sód), jak i kapsaicyna zawarta w np. ostrej papryce powodują pragnienie. 

Polidypsja a choroby

Polidypsja w przewlekłych chorobach nerek (i przewlekłej ich niewydolności) wiąże się z wielomoczem i może zależeć od oporności nerek na wazopresynę – mówimy wtedy o moczówce prostej nerkopochodnej.

Nerki są niezdolne do zagęszczania moczu. Inne hormonalne przyczyny polidypsji to pierwotny hiperaldosteronizm (zespół Conna), nadczynność tarczycy i przytarczyc, a także nadmiar hormonu wzrostu (akromegalia).

 

Nadmierne pragnienie w cukrzycy 

Wielomocz – czym jest i jak go leczyć? | Gabos Centrum Medyczne

Wielomocz (inaczej poliuria) to oddawanie moczu w ilości przekraczającej prawidłową normę. O nadmiernym oddawaniu moczu można mówić wtedy, gdy jego ilość przekracza 2500 – 3000 mililitrów w ciągu doby.

Należy zaznaczyć, że wielomocz oraz częstomocz nie są tymi samymi pojęciami. Częstomocz charakteryzuje się częstą potrzebą jego wydalania, lecz w prawidłowych ilościach.

Wielomocz może mieć różne przyczyny. Bardzo często wynika on ze zwiększonej ilości przyjmowanych płynów, może być jednak także objawem towarzyszącym różnorodnym schorzeniom. Najczęściej występujące przyczyny fizjologiczne to:

  • wielomocz po lekach,
  • wielomocz przed okresem,
  • wielomocz na tle nerwowym,
  • wielomocz po sterydach.
  • wielomocz po kawie.

Nadmierne pragnienie (polidypsja) również może wywołać wielomocz.  Ponadto, poliuria to także objaw nieprawidłowości dotyczących poziomu witamin i minerałów we krwi: hipokaliemia, hiperkalcemia czy nadmiar witamin C oraz B2.

Warto również dodać, że schorzenie to często występuję u kobiet w ciąży oraz osób przebywających na dużych wysokościach. Może być też spowodowane stanami chorobowymi takimi jak na przykład cukrzyca, moczówka prosta, zaburzenia hormonalne czy choroby nerek.

U dzieci to, czy ilość oddawanego przez nich moczu można uznać za zbyt dużą, zależne jest od ich wieku. U maluchów w wieku przedszkolnym, problem można stwierdzić, kiedy ilość wydalanego przez nie moczu przekracza litr na dobę. Z kolei, wielomocz u dzieci w wieku szkolnym rozpoznawać można wtedy, kiedy oddaje ono powyżej 2 litrów moczu na dobę.

Jeśli Twoje dziecko ma problemy układu moczowego, skontaktuj się z Poradnią Nefrologiczną dla Dzieci w CM Gabos.

Pierwszym krokiem diagnostyki poliurii jest wykonanie badania moczu, elektrolitów, oznaczenie poziomu glukozy we krwi oraz wykonanie morfologii z hematokrytem. W celu rozpoznania wielomoczu lekarz może również zlecić wykonanie testu odwodnieniowego.

Podczas testu, pacjent nie może spożywać żadnych płynów, po czym wykonuje się badanie ogólne moczu oznaczające jego ciężar pomocny w ocenie pracy nerek. U osób z niedoborem wazopresyny ciężar moczu nie wzrasta, ponieważ nerko go nie zagęszczają.

Dzięki temu można rozpoznać przyczynę, którą może być na przykład niewrażliwość nerek na wazopresynę lub niedobór tego hormonu.

Jeśli chodzi o leczenie wielomoczu, jest ono uzależnione od jego przyczyny. Jeśli poliuria wynika z cukrzycy należy eliminować ją poprzez leczenie pierwotnej przyczyny. Zmiana diety oraz odpowiednie leki bardzo często redukują objawy wielomoczu.

W przypadku, w którym wielomocz nie jest następstwem choroby, można zastosować domowe metody, takie jak:

  • wypijanie przed snem mniejszej ilości płynów,
  • ograniczenie alkoholu,
  • ograniczenie spożywania kofeiny,
  • kontrolowanie ilości spożywanych płynów,
  • zwracanie uwagi na skutki uboczne przyjmowanych leków.

Diagnostyka jest w przypadku tej dolegliwości niezwykle istotna, dlatego też warto udać się do specjalisty, jeśli dotyka nas problem wielomoczu.

Nadmierne pragnienie i jego przyczyny

   Pragnienie to fizjologiczna podstawowa potrzeba organizmu przejawiająca się w popędzie ku pobraniu odpowiedniej ilości wody i płynów.

Nadmierne pragnienie odczuwane w okresie upałów, albo zimą – kiedy nie dostarczamy odpowiedniej ilości wody i płynów organizmowi – jest normalnym objawem odwodnienia. Niemniej nadmierne pragnienie mimo spożywania wody i płynów może być niepokojące.

   Nadmierne pragnienie może być nieprawidłowym stanem – tak zwaną polidypsją. Nie jest to osobna choroba, ale raczej objaw występujący w przebiegu różnych chorób. Nadmierne pragnienie towarzyszy między innymi nadczynności tarczycy, moczówce prostej i cukrzycy.

Wzmożonemu pragnieniu zazwyczaj towarzyszy wielomocz (poliuria), czyli nadmierne wydalanie moczu. Czasami nadmierne pragnienie występuje na podłożu nerwicowym.

REKLAMA… Czytaj dalej ▼

Kiedy pragnienie jest nadmierne?

   Osoby, które odczuwają pragnienie z powodu odwodnienia i zaczynają pić więcej płynów mogą odnieść wrażenie, że piją za dużo. Przekroczenie normy występuje natomiast przy spożyciu ponad 5 litrów dziennie, przy założeniu, że dana osoba nie trenuje dużo, a warunki atmosferyczne nie powodują zwiększenia zapotrzebowania na płyny.

Nadmierne pragnienie jako objaw cukrzycy

   Nadmierne pragnienie zwykle towarzyszy cukrzycy typu 1, czyli związanej z uszkodzeniem trzustki i niedostateczną produkcją insuliny. W tym przypadku nadmiernemu pragnieniu towarzyszą nadmierne oddawanie moczu i obniżenie masy ciała.

Wzmożone uczucie pragnienia jest konsekwencją utrzymywania się wysokiego poziomu cukru we krwi. Organizm w obliczu braku możliwości dostarczenia go do komórek z powodu braku wystarczającej ilości insuliny, dąży do wydalenia go wraz z moczem.

Innym przykładem choroby, która objawia się odczuwaniem nadmiernego pragnienia jest moczówka prosta.

Moczówka prosta – zaburzenia wazopresyny

   Moczówka prosta jest chorobą objawiającą się nadmiernym pragnieniem i zwiększonym wydalaniem moczu. Towarzyszy temu także niezdolność układu moczowego do zagęszczania moczu. Moczówka prosta centralna jest spowodowana zaburzeniami wydzielania wazopresyny (hormonu antydiuretycznego – ADH, produkowanego przez podwzgórze i finalnie uwalniany przez przysadkę mózgową). Moczówka nerkowa jest natomiast spowodowana nieprawidłową reakcją cewek nerkowych na wazopresynę. W obu przypadkach nadmierne wydalanie moczu prowadzi do zwiększenia zapotrzebowania na wodę, co osoba odczuwa jako nadmierne pragnienie. Zaburzenia hormonalne leżą u podłoża nadmiernego pragnienia także w przypadku nadczynności tarczycy.

Nadmierne pragnienie w przebiegu nadczynności tarczycy

Leia também:  Como Recuperar Pen Drive Que Não Abre?

   Nadczynność tarczycy nie zawsze objawia się nadmiernym pragnieniem. Obraz kliniczny tej choroby może być bardzo zróżnicowany. Osoby odczuwają między innymi takie objawy, jak kołatanie serca, utrata masy ciała, zmęczenie, uczucie gorąca, zaburzenia snu, nerwowość i rozdrażnienie.

Nadczynność tarczycy często przyjmuje postać autoimmunologicznej choroby Gravesa-Basedowa. W związku ze stale podniesionym tempem przemiany materii organizm potrzebuje więcej płynów. Nadmiernemu pragnieniu może towarzyszyć podwyższony poziom wapnia we krwi (hiperkalcemia).

Podobny stan występuje w nadczynności przytarczyc – wtedy osoba także może odczuwać podwyższone pragnienie.

   Nie zawsze przyczyny organiczne są podłożem nadmiernego pragnienia. Jeżeli osoba jest całkowicie zdrowa, a mimo to spożycie płynów spowodowane nadmiernym uczuciem pragnienia jest zbyt wysokie, trzeba sprawdzić, czy przyczyną problemu nie są zaburzenia psychiczne.

Nadmierne pragnienie na podłożu psychicznym

   Choć może to wydawać się nieprawdopodobne, zaburzenia psychiczne związane z nadmiernym stresem mogą powodować nadmierne pragnienie.

Poprzez spożywanie dużej ilości płynów niektóre osoby odreagowują stres – nie mówimy tu oczywiście o alkoholu, tylko o wodzie mineralnej, herbatkach ziołowych i innych napojach.

Inny przykład to odczuwanie suchości w ustach jako objawu nerwicy lub silnego stresu.

   Przyczyn nadmiernego pragnienia może być wiele, dlatego nie wolno go bagatelizować. Czasami warto być trochę hipochondrykiem. Dociekliwość w sprawach zdrowia to zdecydowanie lepsza postawa niż ignorowanie problemu.

Polidypsja – co to jest? Skąd się bierze? Objawy

Polidypsja to wzmożone pragnienie, które towarzyszy wielu chorobom. Polidypsja jest częstym objawem cukrzycy. Występuje także u pacjentów z moczówką prostą, nadczynnością tarczycy oraz chorobami psychicznymi. Sprawdź, skąd się bierze polidypsja i jak wygląda jej rozpoznanie. 

 

Polidypsja

Pod pojęciem polidypsji kryje się patologicznie wzmożone pragnienie, które prowadzi do przyjmowania płynów w ilości przekraczającej zapotrzebowanie organizmu.

Zwykle pacjenci, u których zdiagnozowana polidypsję, przyjmowali od 5 do 10 litrów płynów na dobę.

Polidypsję można podzielić na pierwotną – związaną z zaburzeniami poboru wody oraz wtórną, będącą objawem chorób charakteryzujących się nadmierną utratą wody. Wśród chorób, które objawiają się utratą wody wymienia się m.in.:

  • Cukrzycę,
  • nadczynność tarczycy,
  • moczówkę prostą.

Polidypsja wtórna występuje także w chorobach leczonych diuretykami, czyli lekami moczopędnymi. Stosuje się je w leczeniu nadciśnienia tętniczego, marskości wątroby, niewydolności krążenia, obrzękach, niewydolności nerek oraz zakażeniach układu moczowego. Wzmożone pragnienie obserwuje się także przy biegunce, wymiotach oraz wysokiej gorączce.

Polidypsja pierwotna natomiast występuje w przebiegu takich chorób jak:

  • schizofrenia,
  • choroba afektywna dwubiegunowa,
  • niedorozwój intelektualny,
  • zespoły otępienne,
  • alkoholizm,
  • choroby podwzgórza, takie jak histiocytoza, sarkoidoza czy nowotwory popromienne.

Należy pamiętać, że nie zawsze wzmożone pragnienie jest objawem chorobowych. W sposób naturalny występuje po wysiłku fizycznym, po spożyciu pikantnych potraw i alkoholu, a także w upalne dni.

W diagnostyce polidypsji wykorzystuje się następujące kryteria:

  • ciężar właściwy moczu poniżej 1,0005,
  • stężenie sodu w surowicy poniżej 133 mmol/l,
  • dobowa objętość wydalanego moczu wyżej 3 litrów na dobę,
  • dobowe wahania wagi powyżej 4 proc. masy ciała,
  • pozytywny wynik obserwacji przez personel medyczny.

Jeśli u pacjenta występują przynajmniej dwa kryteria z wyżej wymienionych, to z dużym prawdopodobieństwem można zdiagnozować u niego polidypsję. Do postawienia diagnozy konieczne jest wykonanie badań – oznaczenie ciężaru właściwego moczu, stężenia sodu w surowicy krwi, a także poranny i wieczorny pomiar masy ciała w celu określenia dobowego przyrostu wagi.

Polidypsja w cukrzycy

Polidypsja jest częstym objawem cukrzycy. W medycynie wymienia się triadę objawów charakterystycznych dla cukrzycy typu 1 – są to polidypsja, spadek masy ciała oraz poliuria (częste oddawanie moczu).

Inne objawy cukrzycy to polifagia (żarłoczność), uczucie zmęczenia, obniżona odporność. Skąd się bierze polidypsja w cukrzycy? Jeśli poziom glukozy we krwi jest za wysoki, organizm sam próbuje go obniżyć, między innymi poprzez wydalanie glukozy z moczem.

Prowadzi to do odwodnienia i zaburzeń wodno-elektrolitowych, a pacjent odczuwa wzmożone pragnienie, czyli polidypsję.

Polidypsja psychogenna

Polidypsja psychogenna występuje u niespełna 20 procent pacjentów leczonych psychiatrycznie. Dotyczy zwłaszcza chorych na schizofrenię. Z badań wynika, że jest diagnozowana u 80 proc. schizofreników. Zdaniem specjalistów wzmożona podaż płynów w tej chorobie często ma związek z zaburzeniami urojeniowymi.

Pacjenci psychiatryczni niejednokrotnie piją wodę, aby zneutralizować działanie leków. Nadmierne picie wody może też przybrać postać czynności kompulsywnych.

W badaniach epidemiologicznych zauważono, że im dłużej pacjenci są hospitalizowani, tym częstość występowania polidypsji wzrasta.

Co warto podkreślić, wpływ na wzmożone pragnienie mają także leki przeciwpsychotyczne, przeciwdepresyjne, a także leki antycholinergiczne stosowane często w leczeniu schizofrenii.

Polidypsja a poliuria

Polidypsja u dziecka, czyli nadmierne pragnienie. Co może oznaczać?

Polidypsja u dziecka, czyli nadmierne pragnienie może pojawić się, gdy organizm traci płyny w związku z poceniem się, które towarzyszy dużemu wysiłkowi fizycznemu, wysokiej temperaturze otoczenia czy gorączce. To zjawiska naturalne. W innych sytuacjach uczucie silnego pragnienia, zwłaszcza długotrwałe, może być objawem choroby.

O polidypsji u dziecka mówi się, gdy ilość spożywanych płynów wykracza poza normę i wynosi nawet 6 litrów w ciągu doby. Oznacza to, że dziecko nią dotknięte pragnienie odczuwa nieustannie. Polidypsja może pojawić się w każdym wieku.

Zwykle towarzyszy jej poliuria, czyli wielomocz (mówi się o nim, gdy mocz jest wydalany w ilości większej niż 3 litry na dobę.

Polidypsja u dziecka charakteryzuje się tym, że ilości przyjmowanych płynów nie zależą od okoliczności: infekcji przebiegającej z wysoką gorączką, podejmowania lub nie wysiłku fizycznego, a także upału.

Polidypsja u dziecka może mieć bardzo różne przyczyny. Najczęściej odpowiada za nią:

  • cukrzyca. Nadmierne pragnienie jest związane ze wzmożoną utratą wody z moczem. Inne jej objawy to zmęczenie czy nieuzasadniony spadek masy ciała. Potrzeba częstego picia zwykle towarzyszy osobom z niezdiagnozowaną cukrzycą typu 1., w mniejszym stopniu z cukrzycą typu 2.
  • moczówka, związana jest z wazopresyną, hormonem odpowiadającym za zatrzymywanie wody w organizmie. Wyróżnia się jej dwa rodzaje: moczówkę prostą ośrodkową, gdy w organizmie brakuje wazopresyny oraz moczówkę prostą obwodową (nerkową). Wówczas wazopresyna nie może działać ze względu na defekty receptorów w nerkach (dochodzi do niewrażliwości cewek nerkowych na działanie wazopresyny),
  • zaburzenia psychiczne. Mając je na uwadze mówi się o polidypsji psychogennej. Ta najczęściej rozwija się wraz z zaburzeniami lękowymi, zaburzeniami nastroju czy zaburzeniami rozwoju. Bywa, że w ten sposób manifestuje się narażenie na duży bądź permanentny stres. Polidypsja psychogenna jest częstym zaburzeniem pojawiającym się u dzieci, które próbują odreagować trudne dla nich sytuacje i związane z nimi napięcie,
  • anemia,
  • nadczynność tarczycy (dochodzi do nadmiernej produkcji hormonów gruczołu tarczowego),
  • zaburzenia hormonalne,
  • hiperkalcemia, czyli nadmiar wapnia,
  • zaburzenia wodno-elektrolitowe – zaburzenia homeostazy organizmu,
  • stosowanie diuretyków, czyli leków moczopędnych oraz innych leków,
  • przedawkowanie witaminy D i A.

Polidypsja bardzo często jest objawem choroby, dlatego nie wolno jej ignorować, zwłaszcza jeśli utrzymuje się przez dłuższy czas. Gdy pojawiają się niepokojące sygnały, należy z dzieckiem iść do lekarza.

Ponieważ polidypsja u dziecka nie jest chorobą, a jej objawem, bardzo ważne jest znalezienie jej przyczyny i ustalenie choroby, która ją wywołała.

W tym celu należy wykonać wiele różnych badań laboratoryjnych zleconych przez lekarza, w zależności od podejrzewanego podłoża problemu.

Lekarz stawia diagnozę mając obraz sytuacji, w oparciu o rozmowę z pacjentem, badanie fizykalne (z oceną stanu nawodnienia organizmu), wyniki badań laboratoryjnych.

Aby wyleczyć polidypsję u dziecka należy wyleczyć wywołującą ją chorobę. Terapia zależy zatem od przyczyny, która ją wywołała. Diagnoza polidypsji psychogennej stawiana jest dopiero po wykluczeniu innych możliwych patologii prowadzących do nadmiernego pragnienia.

Polidypsja u dziecka, czyli nadmierne pragnienie, może być groźne nie mniej niż choroba, która ją wywołała. Zdarza się bowiem, że jej konsekwencją jest zatrucie wodne.

Dochodzi do niego, gdy nadmierna ilość przyjętych płynów nie jest wydalana z organizmu. Ponieważ w organizmie gromadzi się zbyt dużo wody, dochodzi do rozcieńczenia płynów ustrojowych oraz hiponatremii – niedoboru sodu we krwi.

Skutkiem zatrucia wodnego może być wyciek płynów do jam ciała oraz obrzęk mózgu.

Przyjmowanie dużej ilości płynów może wywoływać odchylenia od normy w badaniach krwi. Obserwuje się spadek hematokrytu i zaburzenia elektrolitowe spowodowane rozcieńczeniem płynów ustrojowych. Szczególnie groźny jest spadek stężeń sodu oraz potasu.

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*