Naczynioruchowy nieżyt nosa – jak leczyć katar naczynioruchowy?

  • Naczynioruchowy nieżyt nosa – jak leczyć katar naczynioruchowy?
  • Naczynioruchowy nieżyt nosa – jak leczyć katar naczynioruchowy?
  • Naczynioruchowy nieżyt nosa – jak leczyć katar naczynioruchowy?Naczynioruchowy nieżyt nosa – jak leczyć katar naczynioruchowy?

Blokada nosa, częste kichanie, świąd i uczucie przeszkody w nosie, nawracający bądź długotrwały katar, uczucie spływania wydzieliny z nosa po tylnej ścianie gardła to najczęstsze objawy szerokiej grupy schorzeń określanych jako nieżyt nosa. Kiedy pojawia się nagle w związku z infekcją oraz ustępuje wraz z jej zakończeniem mówimy o ostrym infekcyjnym nieżycie nosa. Zdarzają się jednak sytuacje, w których powyższe objawy trwają dłużej niż 4 tygodnie bądź często powracają – wtedy możemy mówić o przewlekłym nieżycie nosa.

Z uwagi na główne przyczyny wyróżniamy alergiczny i niealergiczny nieżyt nosa.

Z alergicznym nieżytem nosa mamy do czynienia wówczas, gdy przyczyną dolegliwości są reakcje alergiczne, które możemy potwierdzić za pomocą badań laboratoryjnych, testów skórnych, bądź donosowej próby prowokacyjnej z alergenem.

Objawy nieżytu alergicznego mogą być bardzo różnorodne i występować stale bądź okresowo, stąd też, zgodnie z aktualnymi wytycznymi ARIA (Allergic Rhinitis and its Impact on Asthma) dzielimy go na okresowy i przewlekły (dawniej sezonowy i całoroczny).

Szczególną grupą przewlekłych nieżytów nosa są nieżyty zawodowe – wywołane długotrwałą ekspozycją na czynniki szkodliwe występujące w miejscu pracy. Również tutaj możemy podzielić je na niealergiczne, jak np. powodowane przez drażniące związki chemiczne oraz alergiczne – na przykład alergeny zwierząt i zbóż .

Grupa niealergicznych nieżytów nosa jest bardzo zróżnicowana, bowiem bardzo wiele czynników ma wpływ na funkcjonowanie błony śluzowej nosa.

Należą do niej: – nieżyt wywołany przez leki (przyjmowane doustnie): kwas acetylosalicylowy (aspirynę), niesteroidowe leki przeciwzapalne, inhibitory konwertazy angiotensyny (stosowane w leczeniu nadciśnienia tętniczego), leki antykoncepcyjne; ale również tzw.

polekowy nieżyt nosa – związany z nadużywaniem leków obkurczających błonę śluzową dostępnych bez recepty (zawierających ksylometazolin, oxymetazolin, nafazolin) – hormonalny nieżyt nosa – związany ze zmianami równowagi hormonalnej podczas cyklu miesiączkowego, ciąży, pokwitania, jak również w niedoczynności tarczycy i akromegalii – smakowy nieżyt nosa – wywołany przez czynniki pokarmowe – starczy nieżyt nosa – charakteryzujący się uporczywym wodnistym wyciekiem nasilającym się po posiłkach i pod wpływem czynników środowiskowych – zanikowy nieżyt nosa – w postaci pierwotnej wywołany przez Klebsiella ozanenae lub jako postać wtórna po urazach, radioterapii, zabiegach chirurgicznych oraz w chorobach takich jak twardziel, ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, gruźlica, sarkoidoza. – idiopatyczny nieżyt nosa – określany niekiedy jako naczynioruchowy nieżyt nosa – polegający na nadreaktywności błony śluzowej górnych dróg oddechowych na czynniki fizyczne (zmiany temperatury i wilgotności powietrza), zanieczyszczenie powietrza, dym tytoniowy i silne zapachy.

Nietypową jednostką pośród niealergicznych nieżytów nosa jest NARES (ang. NonAllergic Rhinitis with Eosinophilia) – łączący w sobie obraz niealergicznego całorocznego nieżytu nosa z miejscowym naciekiem granulocytów kwasochłonnych (komórek charakterystycznych dla reakcji alergicznych, odpowiedzi na infestacje pasożytnicze oraz kolagenozy).  

Z uwagi na wieloczynnikowość i złożony charakter przewlekły nieżyt nosa wymaga wnikliwej analizy przebiegu dolegliwości oraz specjalistycznych badań, ukierunkowanych na ustalenie przyczyny dolegliwości.

Zgodnie z aktualnymi europejskimi zaleceniami obejmują one ocenę dolegliwości w oparciu o standaryzowane skale, badanie endoskopowe, badania krwi, testy alergiczne, badania mikrobiologiczne, badanie węchu, badania obrazowe (TK i MR), badania cytologiczne i biopsje błony śluzowej nosa, badania przepływu powietrza w jamie nosa, oznaczenie stężenia tlenku azotu w powietrzu wydychanym oraz ocenę transportu rzęskowego. Nie oznacza to, że wszystkie te badania powinny być wykonywane przy każdym podejrzeniu przewlekłego nieżytu nosa – zakres diagnostyki należy zawsze ustalać indywidualnie. Nie dysponujemy w chwili obecnej pojedynczym badaniem, które pozwalałoby w sposób prosty i pewny na jednoznaczne ustalenie przyczyny nieżytu nosa u każdego pacjenta, dlatego też diagnostyka przewlekłych nieżytów nosa wciąż pozostaje problemem złożonym.  

Naczynioruchowy nieżyt nosa

Naczynioruchowy nieżyt nosa jest typem nieżytu nosa o podłożu niezapalnym. Określany jest również jako idiopatyczny nieżyt nosa. Uważa się, że problem ten jest związany z przegrzaniem stóp i pleców, a także nagłą zmianą temperatury. Czynniki te mają powodować rozszerzanie naczynek w jamie nosowej, co z kolei skutkuje obrzękiem i katarem.

Naczynioruchowy nieżyt nosa – przyczyny

Naczynioruchowy nieżyt nosa – jak leczyć katar naczynioruchowy?Naczynioruchowy nieżyt nosa może być powodowany takimi czynnikami, jak:

  • duża zmiana ciśnienia,
  • drażniące zapachy,
  • ostre jedzenie,
  • duża zmiana temperatury,
  • suche powietrze,
  • niektóre leki,
  • silne emocje,
  • pobudzenie seksualne.

Nieżyt naczynioruchowy nosa jest jedną z chorób błony śluzowej nosa, spowodowany zaburzeniem regulacji nerwowej naczyń bony śluzowej nosa z przyczyn nieznanych.

W wyniku tego pojawia się niekontrolowane wypełnienie naczyń krwią, co skutkuje powstaniem obrzęku w jamie nosa i upośledzeniem oddychania prze znos.

Leczenie farmakologiczne jest możliwe ale jest mało skuteczne, co powoduje, że plastyka małżowin nosowych dolnych jest nierzadko jedyna możliwością poprawy drożności nosa – mówi dr n. med. Dmitry Tretiakow, specjalista laryngolog (otolaryngolog).

Nieżyt naczynioruchowy nosa – objawy

Nieżyt naczynioruchowy nie ma bardzo charakterystycznych objawów. Jest to uczucie zatkania, kichanie oraz katar. Dlatego tę dolegliwość łatwo pomylić ze zwykłym katarem i alergią.

Tym co powinno wzbudzić naszą czujność jest długi okres występowania i brak możliwości powiązania dolegliwości z czynnikami alergicznymi.

Jednocześnie w tym przypadku okresy zaostrzeń występują najczęściej wiosną i jesienią.

Męczą Cię podobne dolegliwości? Nie zwlekaj!
Umów wizytę u laryngologa +48 794 795 738

Diagnostyka naczynioruchowego nieżytu nosa

Naczynioruchowy nieżyt nosa – jak leczyć katar naczynioruchowy?W diagnostyce największą rolę odgrywa wywiad z pacjentem. Lekarz specjalista na początku wyklucza inne przyczyny nieżytu (alergię i nieżyt polekowy) i określa, w jakich sytuacjach stan pacjenta ulega pogorszeniu, a także, kiedy po raz pierwszy wystąpiły objawy.

Lekarz może się też zdecydować na wykonanie prostego badania, jakim jest rynoskopia. To podstawowa metoda, pozwalająca na dokładne obejrzenie jamy nosowej.

Naczynioruchowy nieżyt nosa – leczenie

Naczynioruchowy nieżyt nosa leczony jest przyczynowo, czyli poprzez unikanie wszystkich tych czynników, które mogą powodować problem.

W przypadku niektórych pacjentów będzie to wymagało niewielkich zmian, w przypadku innych nieco większych – wliczając w to nawet zmianę pracy, czy miejsca zamieszkania.

To jednak jedyny sposób, aby skutecznie usunąć przewlekły naczynioruchowy nieżyt nosa. Ulgę może też przynieść konchoplastyka lub septoplastyka.

Choć w przypadku niewielkiego przerostu małżowin nosowych lub delikatnego skrzywienia przegrody, pacjent może nie odczuwać dyskomfortu, to gdy pojawia się kolejny czynnik, jakim jest naczynioruchowy nieżyt nosa, dolegliwości mogą okazać się znaczne. W takim przypadku ulgę przyniosą profesjonalne zabiegi, z których można skorzystać w Lifemedica.

Naczynioruchowy nieżyt nosa – powikłania

Nieżyt nosa naczynioruchowy nierzadko stanowi przyczynę występowania wielu innych nieprzyjemnych dolegliwości. Najmniej dokuczliwą jest podrażnienie i przesuszenie błony śluzowej nosa. Pojawić mogą się również problemy ze snem, bóle głowy, astma, krwawienie z nosa oraz zapalenie zatok.

Bibliografia

1. Buczyłko K: Application of antihistamines in ear, nose and throat disorders [w:] „Advances in Dermatology and Allergology”, 2009, 382-384.
2. Buczyłko K: Non-allergic rhinitis [w:] „Advances in Dermatology and Allergology”, 2009, s. 369-371.
3.

Dobek J, Panaszek B: Alergologia w praktyce lekarza POZ [w:] „Lekarz POZ”, 2016, s. 126-130.
4.

Samoliński B, Komorowski J: The influence of rhinitis on bronchial asthma – the prognosis of application of glycocorticosteroids on treatment schemas [w:] „Przewodnik Lekarza”, 2006, s. 50-54.

5. Samoliński B, Komorowski J: Treatment of rhinitis [w:] „Przewodnik Lekarza”, 2006, s. 42-49.

Nieżyt naczynioruchowy nosa – Poradnia Leczenia Chrapania Gdańsk

Naczynioruchowy nieżyt nosa, zwany także idiopatycznym nieżytem nosa, to dolegliwość nie mająca charakteru zapalnego. Przyjmuje się, że za jej powstawanie odpowiadają gwałtowne wahania temperatury, przegrzanie stóp i pleców. Skutkiem tego jest rozszerzanie naczyń krwionośnych błony śluzowej nosa, przez co dochodzi do jej obrzęku i kataru.

W takich sytuacjach powinno się jak najszybciej skonsultować z laryngologiem. Ponadto u niektórych osób ulgę może przynieść zniwelowanie innych dolegliwości, wpływających negatywnie na drożność nosa – jak np. skrzywienie przegrody. U takich pacjentów nawet niewielkie skrzywienie przegrody może skutkować znacznym dyskomfortem.

W naszej placówce wykonujemy zabiegi, redukujące zmiany anatomiczne w obszarze nosa.

Naczynioruchowy nieżyt nosa – przyczyny

Naczynioruchowy nieżyt nosa może zostać wywołany przez:

  • duże różnice temperatur,
  • dużą zmianę ciśnienia,
  • pikantne potrawy,
  • niektóre leki,
  • silne emocje,
  • drażniące zapachy,
  • suche powietrze,
  • podniecenie seksualne.

Nieżyt naczynioruchowy nosa powodowany jest przez zaburzenia regulacji nerwowej naczyń błony sluzowej nosa. Jego dokładne przyczyny są nieznane. W efekcie tego zaburzenia dochodzi do niekontrolowanego wypełniania sie naczyń krwią. W efekcie pojawia się obrzęk, utrudniający swobodne oddychanie Najskuteczniejszym rozwiązaniem jest plastyka dolnych małżowin nosowych – mówi dr n. med. Dmitry Tretiakow, lekarz specjalista, laryngolog (otolaryngolog).

Nieżyt naczynioruchowy nosa – objawy

Nieżyt naczynioruchowy nosa ma mało specyficzne objawy, takie jak uczucie niedrożnego nosa, kichanie, katar. Dlatego może zostać pomylony z alergią lub zwykłym katarem.

Możemy podejrzewać nieżyt naczynioruchowy nosa, gdy objawy utrzymują się przewlekle i nie dostrzegamy, żeby na ich pojawienie się wpływały alergeny.

Leia também:  Como Se Chama A Arvore Que Nos Fornece Cacau?

Zaostrzenia najczęściej mają miejsce wiosną i jesienią.

Diagnostyka naczynioruchowego nieżytu nosa

W naszej placówce skuteczna kuracja zaczyna się od diagnostyki, prowadzonej przez specjalistę otolaryngologa.

Lekarz może zdiagnozować naczynioruchowy nieżyt nosa na podstawie dokładnego wywiadu z pacjentem oraz po wykluczeniu możliwych innych przyczyn kataru, jak alergie.

Dowiaduje się od kiedy pacjent ma objawy oraz jakie czynniki powodują ich nasilenie. Czasami lekarz wykonuje też rynoskopię, jedno z podstawowych badań laryngologicznych, które polega na oględzinach jamy nosowej.

Naczynioruchowy nieżyt nosa – leczenieNaczynioruchowy nieżyt nosa – jak leczyć katar naczynioruchowy?

W przypadku, gdy specjalista zdiagnozuje naczynioruchowy nieżyt nosa, leczenie będzie obejmowało przede wszystkim unikanie przyczyny, która wywołuje objawy. Czasami wiąże się to z koniecznością podjęcia radykalnych kroków przez pacjenta, co może oznaczać nawet zmianę pracy czy przeprowadzkę do innego miejsca. Niekiedy wystarczy niewielkie zmodyfikowanie stylu życia.

W niektórych przypadkach może być wskazane leczenie zabiegowe.

Obecnie zamiast tradycyjnych metod chirurgicznych częściej stosuje się nowoczesne, mniej inwazyjne metody, jak laseroterapia lub krioterapia.

Leczenie przyczynowe jest jedynym skutecznym sposobem, by wyeliminować przewlekły naczynioruchowy nieżyt nosa. Jednakże usunięcie nieprawidłowości anatomicznych przynosi znaczna ulgę.

Naczynioruchowy nieżyt nosa – powikłania

Nieżyt nosa naczynioruchowy może być podłożem, na którym rozwiną się inne uciążliwe przypadłości, np. błona śluzowa nosa ulegnie przesuszeniu i podrażnieniu. Do poważniejszych powikłań należy astma, problemy ze snem, bóle głowy, zapalenie zatok oraz krwawienie z nosa.

Podsumowanie

Naczynioruchowy nieżyt nosa powinien być leczony przede wszystkim przyczynowo. Może to oznaczać unikanie czynników wyzwalających objawy lub skorzystanie ze specjalistycznych zabiegów.

Lifemedica w Gdańsku to nowoczesna klinika oferująca profesjonalne leczenie laryngologiczne. Dr n. med. Dmitry Tetriakow, doświadczony specjalista laryngolog, przyjrzy się bliżej Państwa problemowi oraz doradzi najlepszy w danym wypadku sposób postępowania.

Umów wizytę u naszego specjalisty – zadzwoń+48 794 795 738

Bibliografia

1. Sanico A, Togias A: Noninfectious, nonallergic rhinitis (NINAR): considerations on possible mechanisms [w:] „American Journal of Rhinology & Allergy”, 1998, s. 65-72
2. Buczyłko K: Non-allergic rhinitis [w:] „Advances in Dermatology and Allergology”, 2009, s. 369-371.
3.

Dobek J, Panaszek B: Alergologia w praktyce lekarza POZ [w:] „Lekarz POZ”, 2016, s. 126-130.
4. Samoliński B, Komorowski J: The influence of rhinitis on bronchial asthma – the prognosis of application of glycocorticosteroids on treatment schemas [w:] „Przewodnik Lekarza”, 2006, s.

50-54.

5. Samoliński B, Komorowski J: Treatment of rhinitis [w:] „Przewodnik Lekarza”, 2006, s. 42-49.

Katar naczynioruchowy

Mój problem to napadowe kichanie z wodnistą wydzieliną z nosa, ataki mogą trwać kilkanaście godzin, po wszystkim nie mam na nic siły. Testy alergiczne nie wykazały nic, podobnie jak badanie IgE całkowitego, sama doszłam do tego, że to najprawdopodobniej naczynioruchowy nieżyt nosa. Zaczęło się podczas pierwszej ciąży (2007 r.

) i trwa do dzisiaj, najlepiej i najszybciej działa na mnie Cirrus (ok. 20 min pod zażyciu mam spokój na 2 dni), pomaga również Xyzal, ale już Claritine, Aerius nie działają. Kichanie najczęściej rozpoczyna się zaraz po wstaniu, a także wieczorem. Pomaga mi wyjście na mroźne powietrze. Od 2008 roku szukam pomocy u alergologów, laryngologów.

Czy istnieją jakieś zabiegi, leki, które pomogą mi funkcjonować normalnie.

Odpowiedziała

dr n. med. Grażyna Durska
Zakład Medycyny Rodzinnej
Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie

  • Poradnia alergologiczna “Podgórna” w Szczecinie
  • Zgodnie z definicją Europejskiego Towarzystwa Rynologicznego z 1994 roku nieżyt nosa jest to stan zapalny błony śluzowej nosa manifestujący się jednym lub kilkoma z następujących objawów: uczucie blokady nosa, napady kichania, świąd, wyciek wydzieliny.
  • W zależności od etiologii (czynników wywołujących) nieżyty nosa podzielono na:
  • NIEŻYTY NOSA ZAPALNE (90%) należą do nich nieżyty nosa:

Alergiczne objawy wywołują określone alergeny, które można wykryć za pomocą testów skórnych, badań miana swoistych przeciwciał IgE, testów prowokacji donosowej. W zależności od czasu trwania objawów alergiczny nieżyt nosa dzieli się na ostry lub przewlekły (dawny podział sezonowy lub całoroczny). Leczenie może być:

    • objawowe (leki antyhistaminowe, glikokortykosteroidy donosowe, okresowo w ciężkich postaciach doustne)
    • przyczynowe (immunoterapia swoista)
  1. Niealergiczne testy punktowe, ujemne, miano swoistych przeciwciał IgE nieistotne klinicznie, testy prowokacji donosowej z zastosowaniem alergenów ujemne. W grupie niealergicznych nieżytów nosa wyodrębniono:
    • nieżyty nosa zapalne (bakteryjne, wirusowe, grzybicze) – leczenie odpowiednie do etiologii
    • niealergiczny eozynofilowy nieżyt nosa (z towarzyszącą astmą lub bez astmy, z polipami lub bez polipów) objawy podobne jak w alergicznym nieżycie nosa, ale bez udziału alergenów, w diagnostyce stosuje się badanie cytologiczne, w którym dominują eozynofile – leczenie to głównie glikokortykosteroidy donosowe.

NIEŻYTY NOSA NIEZAPALNE (10%) należą do nich nieżyty nosa:

  1. polekowe (powstają w następstwie zbyt długiego przyjmowania kropli do nosa, czasami działań niepożądanych leków stosowanych w leczeniu nadciśnienia)
  2. hormonalne (niedoczynność tarczycy, zmiany hormonalne u kobiet w ciąży, w okresie menopauzy, w wyniku stosowania leków antykoncepcyjnych, zaburzenia układu autonomicznego)
  3. strukturalne (skrzywienia przegrody nosowej, guzy nowotworowe i nienowotworowe, stany po urazach, przerost migdałka gardłowego ciała obce, rozszczep podniebienia itp.)
  4. naczynioruchowe

Naczynioruchowy nieżyt nosa może przebiegać z dominacją obrzęku błony śluzowej nosa i znacznym zaburzeniem drożności nosa (występuje przede wszystkim u kobiet w średnim wieku) lub z przewagą komponenty wydzielniczej (mniej nasilony obrzęk i uczucie blokady nosa, dominuje wyciek wodnistej wydzieliny). Etiologia choroby nie jest znana. Podejrzewa się zaburzenia regulacji nerwowo-naczyniowej, proces zapalny.

Naczynioruchowy nieżyt nosa związany jest z zaburzeniem adaptacji do zmieniających się warunków środowiska.

Za prawidłową drożność nosa odpowiada m.in. równowaga pomiędzy oddziaływaniem układu nerwowego współczulnego i przywspółczulnego.
Przy istotnej przewadze wpływu układu przywspółczulnego pojawiają się objawy zatkania nosa, kichania, wycieku wydzieliny z nosa.

Do nasilenia wymienionych objawów dochodzi pod wpływem działania nieswoistych bodźców, takich jak niskie temperatury otoczenia, stres, drażniące zapachy.
Objawy występują przez cały rok z największym nasileniem w okresach jesienno-zimowych, głównie w godzinach porannych.

Do czynników poprawiających drożność nosa należą: pionowa pozycja ciała, wysiłek fizyczny.

Czynnikami nasilającymi objawy są pozioma pozycja ciała, hiperwentylacja (przyspieszony oddech), alkohol.
Ponieważ ta postać nieżytu nosa nie jest wywołana mechanizmami alergicznymi testy skórne z alergenami są ujemne.

W leczeniu naczynioruchowego nieżytu nosa stosuje się leczenie farmakologiczne, np. okresowo (do pięciu dni) doustne preparaty zawierające pseudoefedrynę w połączeniu z lekami antyhistaminowymi (np.

Cirrus, Clarinase), glikokortykosteroidy donosowe (przy prawidłowej technice przyjmowania leki te można stosować przez dłuższy okres czasu).
Czasami dobre efekty uzyskuje się po stosowaniu miejscowych leków antyhistaminowych podawanych bezpośrednio do nosa (np.

preparat Allergodil), preparatów zawierających połączenie leków sympatykomimetycznych z lekami antycholinergicznymi (Otrivin Duo), kapsaicyny, blokującej nerwy przewodzące bodźce wyzwalające blokadę nosa, kichanie, roztwory azotanu srebra (5%, 20% lub 25%, podawane 1x w tygodniu przez ok. 5 tyg.).

Przy braku efektów leczenia farmakologicznego zastosowanie znajdują metody zabiegowe, takie jak kriochirurgia (krioablacja stosowana w warunkach ambulatoryjnych) lub biostymulacja laserowa.

Leczenie często jest długotrwałe, a jego efekty nie zawsze zgodne z oczekiwaniami pacjenta i lekarza.

Łakota A.: Zastosowanie lasera biostymulującego w naczynioruchowym obrzęku małżowin nosowych. Borgis-Nowa Pediatria 2005; 3:84-86.
Samoliński B., Śliwińska- Kowalska M. (red.): Alergiczne i niealergiczne nieżyty nosa. Alergologia w Praktyce, tom III. Mediton. Oficyna Wydawnicza 2003.
Zawisza E., Samolińska U.: Nieżyt naczynioruchowy nosa. Alergia, 2003, wiosna: 17-19.
Zielińska-Bliźniewska H., Repetowski M., Olszewski J.: Zastosowanie kriochirurgii w leczeniu niealergicznych nieżytów nosa. Otolaryngologia 2010; 9: 71-75.

Objawy, rozpoznanie i leczenie naczynioruchowego nieżytu nosa

Naczynioruchowy nieżyt nosa to efekt patologicznej reakcji błony śluzowej na bodźce. Naczynioruchowy nieżyt nosa wiąże się z zaburzeniami regulacji nerwowo-naczyniowej, które mogą być następstwem upośledzonej adaptacji układu nerwowego do warunków środowiskowych.

Naczynioruchowy nieżyt nosa to efekt patologicznej reakcji błony śluzowej na bodźce. Naczynioruchowy nieżyt nosa wiąże się z zaburzeniami regulacji nerwowo-naczyniowej, które mogą być następstwem upośledzonej adaptacji układu nerwowego do warunków środowiskowych.

Etiologia naczynioruchowego nieżytu nosa

Za prawidłową drożność nosa odpowiedzialna jest równowaga pomiędzy układem nerwowym współczulnym a przywspółczulnym. Istotna przewaga układu przywspółczulnego wpływa na upośledzenie drożności nosa, wyciek wydzielina z nosa i częste kichanie.

Przyczyny naczynioruchowego nieżytu nosa to niskie temperatury otoczenia, procesy zapalne, drażniące zapachy i stres. Prozapalny wpływ stresu polega na zwiększonej aktywności włókien nerwowych, które zlokalizowane są dookoła naczyń krwionośnych.

Typowym czynnikiem wywołującym objawy naczynioruchowego nieżytu nosa jest ekspozycja na zimne powietrze.

Objawy naczynioruchowego nieżytu nosa

Najczęstsze dolegliwości towarzyszące naczynioruchowemu nieżytowi nosa to długotrwałe kichanie, wypływ wydzieliny z nosa i obrzęk błony śluzowej. Nieżyt przyczynia się do zablokowania drożności nosa i osłabienia organizmu.

Leia também:  Como Vestir Um Bebe Que Nasce No Verao?

Objawy naczynioruchowego nieżytu nosa występują przez cały rok, a ich nasilenie zauważalne jest w okresie jesienno-zimowym, szczególnie w godzinach porannych.

Dolegliwości naczynioruchowego nieżytu nosa potęguje pozioma pozycja ciała, przyspieszony oddech i alkohol.

Naczynioruchowy nieżyt nosa – rozpoznanie

Naczynioruchowy nieżyt nosa rozpoznawany jest po wykluczeniu kataru powstałego jako skutek infekcji, wpływu leków, zaburzeń hormonalnych, alergii i ekspozycji zawodowych.

Po przeprowadzonym wywiadzie lekarskim i rynoskopii następuje szeroka diagnostyka oparta o: testy alergiczne, endoskopię, diagnostykę obrazową, ocenę cytologiczną, rynomanometrię (badanie czynnościowe nosa), olfaktometrię (rodzaj pomiaru, w którym węch jest obiektem badań lub pełni funkcję przyrządu pomiarowego), ocenę transportu śluzowo-rzęskowego, ocenę bakteriologiczną i rynometrię akustyczną (badanie drożności nosa). Ujemne testy alergiczne, dobrze zebrany wywiad i diagnostyka rynologiczna pozwalają wykluczyć zapalne i niezapalne przyczyny nieżytu nosa.

Leczenie naczynioruchowego nieżytu nosa

Leczenie naczynioruchowego nieżytu nosa jest objawowe. Krople do nosa zredukują obrzęk błony śluzowej. Należy jednak stosować je ostrożnie, nie dłużej niż kilka dni, ponieważ krople sympatykomimetyczne mogą doprowadzić do polekowego nieżytu nosa (przekrwienie błony śluzowej nosa).

Inne skuteczne w walce z naczynioruchowy nieżytem nosa środki to pseudoefedryna i kortykosteroidy. W terapii wykorzystywana jest także kapsaicyna – fenolowy związek wyizolowany z pieprzu.

Zmniejszenie dolegliwości uzyskuje się także dzięki miejscowemu stosowaniu roztworu azotanu srebra, który wywołuje koagulację albumin w błonie śluzowej nosa. Długotrwały efekt leczenia przynosi podawanie toksyny botulinowej A.

Poza zachowawczymi sposobami leczenia naczynioruchowego nieżytu nosa znane są także metody chirurgiczne, które polegają na zmniejszeniu małżowin nosowych dolnych.

  • Permanentny katar jest bardzo uciążliwy. Dowiedz się, jak diagnozuje się i leczy przewlekły nieżyt nosa.
  • Najczęstszą przyczyną tego, że nos jest zaczerwieniony jest katar i alergia. Poznaj inne przyczyny oraz sposób leczenia czerwonego nosa. 
  • Zapalna, przewlekła choroba twarzy to trądzik różowaty. Poznaj, przyczyny trądziku różowatego.

Nieżyt nosa — Twój Lekarz

Jesienią trudno jest znaleźć osobę, która nie zmagałaby się z katarem. Potwierdzają to długie kolejki w aptekach. Jednak zanim pobiegniesz po upragnioną buteleczkę z kroplami do nosa, musisz zrozumieć przyczyny nieżytu nosa i dopiero wtedy rozpocząć leczenie.

Zapalenie błony śluzowej nosa może być infekcyjne i nieinfekcyjne, w zależności od przyczyn rozróżnia się następujące rodzaje nieżytu nosa:

  •         naczynioruchowy nieżyt nosa – powstaje w wyniku reakcji naczyń śluzówki nosa na różne czynniki: kurz, nagłe zmiany temperatury, hipotermia, zanieczyszczenie powietrza, silne zapachy;
  •         alergiczny nieżyt nosa – występuje jako reakcja na alergen;
  •         polekowy nieżyt nosa – jako skutek uboczny leków;
  •         urazowy nieżyt nosa – rozwija się w wyniku urazowego uszkodzenia błony śluzowej nosa lub jego innych struktur;
  •         przewlekły nieżyt nosa rozwija się w wyniku ciągłej ekspozycji na niekorzystne czynniki: szkodliwe warunki pracy, miażdżycę naczyń, zaburzenia krążenia, duże zanieczyszczenie powietrza. Może być zanikowy, przerostowy i neurowegetatywny;
  •         ostry zakaźny nieżyt nosa – rozwija się w wyniku zakażenia wirusami lub bakteriami.

Ostry nieżyt nosa towarzyszy najczęściej przy infekcjach dolnych dróg oddechowych, dlatego na pierwszym planie występują objawy infekcji ogólnej – ból ciała, ogólne osłabienie, senność, gorączka. Następnie choroba przebiega etapami: etap 1. – suchy, pacjentowi dokucza suche podrażnienie w jamie nosowej, łzawienie oczu, kichanie, swędzenie nosa.

Ten etap może trwać kilka godzin, czasami towarzyszy mu utrata węchu. Etap 2. – etap mokry, lub etap wydzieliny surowiczej, która jest wydzielana w dużych ilościach z jamy nosowej. W tym czasie może rozwinąć się obrzęk błony śluzowej. Etap 3. –  faza wydzieliny śluzowo-ropnej, kiedy wydzielina staje się gęsta i zmienia kolor na żółty, żółto-zielony.

Z reguły po tym etapie następuje powrót do zdrowia.

Jeśli masz katar z obfitą przezroczystą wydzieliną, warto pamiętać, że przyczyną przekrwienia błony śluzowej nosa jest obrzęk błony śluzowej, dlatego nie próbuj z całych sił wydmuchać nosa, może to doprowadzić do urazu błony bębenkowej i łez błony śluzowej.

Leczenie nieżytu nosa zależy od jego przyczyn. Przede wszystkim należy rozpoznać chorobę podstawową, która doprowadziła do rozwoju objawów ze strony nosa. W tym celu laryngolog przeprowadza proste badanie – rinoskopię (badanie jamy nosowej), w razie wątpliwości badanie rentgenowskie zatok przynosowych, dodatkowo zaleca się badanie krwi.

W leczeniu nieżytu nosa stosuje się podejście zintegrowane. Leki stosowane w leczeniu kataru:

  •         środek zwężający naczynia krwionośne – stosowany w celu ułatwienia oddychania przez nos. Łagodzi obrzęki błony śluzowej nosa, nie jest lekarstwem leczącym  chorobę;
  •         nawilżacze i emolienty są skuteczne zarówno w leczeniu, jak i zapobieganiu. Najpopularniejsze z nich to preparaty na bazie roztworu chlorku sodu i soli morskiej, wody morskiej;
  •         leki przeciwhistaminowe – niezbędne w leczeniu alergicznego nieżytu nosa, współczesne pozbawione są prawie wszystkich skutków ubocznych;
  •         środek antyseptyczny – stosowany głównie w zapobieganiu infekcji przy urazach błony śluzowej;
  •         leki przeciwbakteryjne – są przepisywane tylko w przypadku potwierdzenia infekcji. Niekontrolowane i samodzielne korzystanie z tych środków prowadzi do obumierania własnej mikroflory  i nawrotu infekcji;
  •         fizjoterapia – terapia UV i UHF jest doskonała w przypadku ostrego nieżytu nosa, a laseroterapia i laser magnetyczny mogą być wykonywane nawet w domu.

Zaniechanie leczenia kataru może prowadzić do wielu powikłań, przede wszystkim do infekcji pobliskich narządów i struktur – gardła, krtani i przewodu słuchowego. W przypadku obniżonej odporności może nawet prowadzić do rozwoju zapalenia oskrzeli i zapalenia płuc. Upośledzenie słuchu i węchu to częste objawy zaawansowanego nieżytu nosa.

Aby zapobiec chorobie, wzmocnij układ odpornościowy, unikaj przemarznięcia, częściej nawilżaj błonę śluzową nosa i zasięgnij porady specjalisty, bo problemowi łatwiej zapobiegać niż leczyć.

Zapisz się na wizytę

Alergiczny nieżyt nosa u dzieci i niemowląt – objawy i leczenie

Alergiczny nieżyt nosa (w skrócie ANN) to choroba zapalna błony śluzowej nosa spowodowana patologiczną reakcją układu immunologicznego na kontakt z alergenem. Przeciwciała IgE łączące się z określonym antygenem wzbudzają odpowiedź zapalną, która przejawia się: 

  • wodnistym katarem, 
  • niedrożnością nosa, 
  • świądem, 
  • kichaniem

Ponadto dolegliwościom może towarzyszyć chrapanie, chrząkanie oraz kaszel pojawiający się zwykle w nocy. Co ciekawe, nie wszystkie objawy występują jednocześnie.

Wyróżniono dwa główne fenotypy u chorych: „kichaczy” i „blokerów”.

U pierwszych przeważające objawy to kichanie, świąd, wodnista wydzielina z nosa oraz często towarzyszące im zapalenie spojówek, natomiast u drugich występuje nasilona niedrożność nosa z gęstą wydzieliną bez innych dolegliwości.  

Preparaty na alergię u dzieci

Ze względu na długość utrzymywania się objawów chorobę dzieli się na: 

  • okresowy alergiczny nieżyt nosa – wywoływany przez alergeny występujące sezonowo (np. pyłki roślin) lub krótkotrwały kontakt z alergenem (np. sierść zwierząt). Czas trwania objawów wynosi od kilku dni do maksymalnie 4 tygodni, 
  • przewlekły alergiczny nieżyt nosa – jego przyczyną są alergeny występujące przez cały rok (np. roztocza kurzu domowego, pleśnie, pierze) lub przez dużą część roku (np. trawy pylące od maja aż do października). Postać przewlekłą diagnozuje się, gdy objawy utrzymują się co najmniej 4 dni w tygodniu przez minimum 4 tygodnie. 

U wielu alergików współistnieje uczulenie na alergeny sezonowe i całoroczne, co sprawia, że w naszym kraju częściej diagnozuje się postać przewlekłą. Przebieg schorzenia może przybrać postać ostrą, umiarkowaną i łagodną. Zwykle stopień nasilenia objawów jest zależny od czasu ekspozycji na alergen oraz jego stężenia.  

Alergiczny nieżyt nosa stanowi najczęściej notowaną chorobę alergiczną na świecie. W Europie cierpi na nią nawet 25% dorosłych i około 7,5% dzieci

Fazy nieżytu nosa u dzieci – jakie są?

Ostry nieżyt nosa wywołany zakażeniem wirusowym trwa zwykle od 4 do 7 dni, natomiast infekcje bateryjne odpowiadają za przewlekłą postać kataru. W przebiegu ostrego nieżytu nosa obserwuje się wówczas trzy fazy:

  • Faza obrzękowo-wysiękowa – histamina, acetylocholina, bradykinina i tlenek azotu zostają uwolnione z tkanek, co zapoczątkowuje reakcję zapalną w obrębie śluzówki nosa. U alergików największe znaczenie ma histamina. Dochodzi wtedy do przekrwienia i obrzęku błony śluzowej oraz wycieku obfitej, wodnistej wydzieliny z nosa.
  • Faza obturacji gęstej – na skutek dalszego działania prostoglandyn oraz pojawiającego się niedoboru obojętnej endopeptydazy i bradykininy dochodzi do wysuszania wydzieliny. Katar staje się gęsty i lepki, co sprawia, że trudniej go usunąć.
  • Faza wytwarzania ropy – jej przyczyną jest zakażenie bakteryjne, które wywołuje naciek granulocytarny i produkcję ropy, co objawia się zmianą zabarwienia wydzieliny na zielono-żółtą. Mogą się również pojawić dodatkowe dolegliwości takie jak kaszel, gorączka i złe samopoczucie. Za nadkażenia bakteryjne najczęściej odpowiadają Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae i Moraxella catarrhalis.
Leia também:  Como Saber A Quem Pertence Um Carro?

Alergiczny nieżyt nosa u niemowląt

Przewlekły alergiczny nieżyt nosa u niemowląt bardzo rzadko wywołany jest alergenami wziewnymi. Uczulenia tego typu rozwijają się zwykle w późniejszym wieku. Uważa się, że alergiczny katar sienny może pojawić się u dzieci powyżej 1 roku życia, które mają już za sobą minimum dwa sezony pylenia roślin.

Bardziej prawdopodobne jest wystąpienie krótkotrwałego nieżytu nosa u dzieci z alergią na białka mleka krowiego, które dotyka około 2% niemowląt.

Wówczas niedługo po przyjęciu pokarmu zawierającego ten alergen, obok innych objawów skórnych takich jak pokrzywka czy obrzęk naczynioruchowy, można zaobserwować wyciek wodnistej wydzieliny z nosa oraz silny świąd. Rzadko jednak alergiczny nieżyt nosa występuje u niemowląt jako jedyny przejaw alergii na białka mleka krowiego.

Manifestacja kliniczna tego schorzenia obejmuje najczęściej objawy ze strony przynajmniej dwóch narządów. Po eliminacji szkodliwego składnika z diety objawy powinny ustąpić.

Oprócz alergii przewlekły nieżyt nosa u niemowląt może być również przyczyną:

  • infekcji dróg oddechowych – u tak małych dzieci katar może się utrzymywać nawet 2-3 tygodnie, zwłaszcza jeśli dziecko ma ciągły kontakt z rówieśnikami (żłobek, rodzeństwo uczęszczające do szkoły),
  • refluksu żołądkowo-przełykowego,
  • mukowiscydozy,
  • nieprawidłowości anatomicznych, np. zarośnięcie nozdrzy tylnych,
  • urazów okołoporodowych,
  • pierwotnej dyskinezy rzęsek,
  • polekowego nieżytu nosa.

Alergiczny nieżyt nosa – to warto wiedzieć: 

  • ANN statystycznie częściej stwierdza się u mieszkańców miast. 
  • ANN jest przyczyną jednej na dziesięć wizyt u lekarza pierwszego kontaktu. 
  • Polska jest jednym z krajów o najwyższym odsetku chorych na ANN zarówno w Europie, jak i na świecie. 
  • Na alergiczny nieżyt nosa można zachorować w każdym wieku, ale u zdecydowanej większości chorych (80%) pierwsze objawy pojawiają się przed 20. rokiem życia. 
  • W wieku dziecięcym choroba w większym stopniu dotyczy chłopców niż dziewczynek. 
  • Dzieci chorujące na ANN częściej zapadają na zakażenia dróg oddechowych. 
  • ANN w wielu przypadkach nie jest poprawnie zdiagnozowany i pozostaje nieleczony. 
  • Powtarzające się zakażenia dróg oddechowych we wczesnym dzieciństwie zwiększają ryzyko rozwoju ANN w przyszłości. 

Alergiczny nieżyt nosa u dzieci – skutki 

Oprócz dyskomfortu bezpośrednio związanego z objawami alergicznymi dzieci, które cierpią na nieleczony alergiczny nieżyt nosa, są narażone na: 

  • zaburzenia snu – niedrożność nosa powoduje obniżoną jakość snu aż u 80% chorych, co skutkuje nadmiernym zmęczeniem w ciągu dnia i spadkiem wydajności w nauce; 
  • opuszczanie zajęć szkolnych – w okresach zaostrzeń choroby dzieci nie są w stanie uczęszczać w lekcjach, a zaległości niekorzystnie odbijają się na ocenach i zdawalności egzaminów
  • gorsze relacje z rówieśnikami – wynikające z częstszej nieobecności w szkole lub na zajęciach dodatkowych, uczucia ciągłego zmęczenia i borykania się z dolegliwościami alergicznymi; 
  • zespół drażliwości alergicznej (ang. Allergic irritability syndrome) – u części dzieci chorujących na ANN można zaobserwować tendencję do nerwowości, drażliwości, napadów gniewu i obniżoną zdolność koncentracji; 
  • zaburzenia węchu – oprócz problemów z drożnością nosa w stanach zaostrzenia choroby wtórna utrata węchu może nastąpić w wyniku nieprawidłowego, długotrwałego leczenia. 

Przyczyny alergicznego nieżytu nosa u dzieci – jakie są? 

Jak rozpoznać alergiczny nieżyt nosa u dzieci? Objawy mogą być bardzo mylące i okazać się zwykłym przeziębieniem.

Alergiczny nieżyt nosa często nie jest poprawnie diagnozowany i pozostaje nieleczony lub mylnie interpretowany jako nawracające zakażenia wirusowe dróg oddechowych.

Aby rozróżnić ANN od przeziębienia, warto zwrócić uwagę na kilka symptomów, które różnią się w przebiegu tych dwóch schorzeń: 

Objaw  Alergiczny nieżyt nosa  Przeziębienie 
Ból gardła  Nie występuje  Często występuje 
Pieczenie w gardle  Rzadko obserwowane, głównie w postaci sezonowej ANN  Często występuje 
Ogólne osłabienie  Nie  Tak 
Bóle mięśni  Nie  Czasami 
Kichanie  Wielokrotne i często  Tak 
Gorączka  Nigdy nie występuje  Rzadko 
Świąd oczu i nosa  Często  Rzadko 
Czas trwania objawów  Liczony w tygodniach lub miesiącach  Zwykle kilka dni 

 W rozpoznaniu alergicznego nieżytu nosa może pomóc również znajomość kalendarza pylenia roślin dla danego regionu Polski.

Biorąc pod uwagę obecność alergenów zarówno w powietrzu (pyłki roślin, zarodniki grzybów), jak i w domach (roztocza kurzu domowego, sierść zwierząt), ANN może wystąpić o każdej porze roku. Zakażenia wirusowe najczęściej odnotowuje się w I i IV kwartale roku, równocześnie z sezonem grypowym.

Diagnozę najtrudniej więc postawić w marcu i kwietniu, gdy sezon zachorowań wirusowych jeszcze się nie zakończył, a w powietrzu już unoszą się liczne alergeny.  

Przy nawracających infekcjach i przy podejrzeniu alergicznego podłoża schorzenia należy udać się z dzieckiem do lekarza, który zbierze szczegółowy wywiad i przeprowadzi badanie laryngologiczne. Na tej podstawie można postawić wstępną diagnozę alergicznego nieżytu nosa. Jednak przeważająca postać przewlekła ANN wymaga dalszej diagnostyki, która obejmuje: 

  • punktowe testy skórne, 
  • oznaczenie swoistych immunoglobulin IgE w surowicy, 
  • donosowe próby prowokacyjne
  • niekiedy także badanie węchu, badanie drożności nosa (np. rynomanometria), badania mikrobiologiczne, cytologia, biopsja. 

Możliwe powikłania związane z nieżytem nosa u dzieci 

Alergiczny nieżyt nosa u dzieci wymaga odpowiedniego leczenia. W przeciwnym wypadku zaniedbany problem może doprowadzić do: 

  • powikłań takich jak np. zapalenie zatok, ucha, krtani, polipy nosowe, przerost migdałków podniebiennych powodujący bezdechy senne, 
  • rozwoju astmy oskrzelowej

Leczenie alergicznego nieżytu nosa u dzieci – jak przebiega? 

Jak poradzić sobie z alergicznym nieżytem nosa u dzieci? Leczenie powinno być zawsze poprzedzone precyzyjną diagnozą wraz z określeniem stopnia ciężkości przebiegu choroby. Postępowanie w ANN u dzieci obejmuje: 

  • profilaktykę – to przede wszystkim unikanie alergenu. Rodzice powinni zdobyć niezbędną wiedzę o źródłach alergenu, czasie występowania i metodach unikania go, a następnie edukować w tym zakresie dziecko oraz inne osoby sprawujące nad nim opiekę (dziadkowie, rodzeństwo, nianie, nauczyciele), 
  • immunoterapia swoista – w niektórych przypadkach odczulanie pozwala uzyskać tolerancję immunologiczną na alergen, co skutecznie eliminuje przyczynę schorzenia. Leczenie polega na regularnym podawaniu małych, stopniowo zwiększających się dawek alergenu w postaci tzw. szczepionek, które aplikowane są podjęzykowo lub podskórnie. W czasie odczulania należy pamiętać, że alergie wziewne często współistnieją z alergią krzyżową na produkty spożywcze, które zaleca się wówczas wyeliminować z diety. Immunoterapia prowadzona jest u dzieci od 5. roku życia i może trwać nawet kilka lat,   
  • leczenie farmakologiczne – powinno być przede wszystkim bezpieczne, dawać dobre rezultaty terapeutyczne i nie sprawiać trudności w codziennym stosowaniu. 

W farmakoterapii alergicznego nieżytu nosa u dzieci stosuje się: 

  • leki przeciwhistaminowe II generacji podawane doustnie – np. cetyryzyna, loratadyna, azelastyna, bilastyna, rupatadyna, lewocetyryzyna, desloratadyna i feksofenadyna. Łączą się z receptorami histaminowymi w sposób wybiórczy, dzięki czemu nie powodują tylu działań niepożądanych, co starsze leki I generacji. Zablokowanie tych receptorów hamuje prozapalne działanie histaminy; 
  • leki przeciwhistaminowe podawane donosowo – np. antazolina, lewokabastyna i azelastyna, które hamują proces zapalny w miejscu podania; 
  • donosowe glikokortykosteroidy (GKS) – np. budezonid, beklometazon, propionian flutikazonu, furoinian flutikazonu, mometazon. Nie należy obawiać się ich stosowania, gdyż podanie miejscowe bezpośrednio na błonę śluzową nosa praktycznie eliminuje ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych. GKS skutecznie redukują wszystkie objawy ANN, a przy tym mają wysoki profil bezpieczeństwa. Mometazon można stosować już od 3. roku życia, a furoinian flutikazonu od 4. roku życia. 
  • leki antyleukotrienowe – zalecane zwłaszcza gdy oprócz ANN pacjent choruje na astmę. Stosuje się wówczas montelukast lub zafirlukast poprzez podanie doustne; 
  • leki obkurczające błonę śluzową nosa (α-mimetyki/sympatykomimetyki) – leki donosowe (oksymetazolina, ksylometazolina, nafazolina, tetryzolina) powinny być stosowane wyłącznie krótkotrwale (3-4 dni) przy nasilonym obrzęku i niedrożności nosa. Znosząc te objawy, ułatwiają glikokortykosteroidom miejscowym lepszą penetrację w głąb nosa. Długotrwałe podawanie może spowodować efekt z odbicia nasilający leczone dolegliwości, a nawet polekowy nieżyt nosa. 
  • leki przeciwcholinergiczne – mają znaczenie zwłaszcza przy obfitej wydzielinie z nosa. Podawany donosowo bromek ipratropium w preparatach występuje w połączeniu z obkurczającą naczynia ksylometazoliną,  
  • irygacje nosa z użyciem soli fizjologicznej lub roztworu wody morskiej – mogą być stosowane pomocniczo w celu wypłukania zalegających w jamie nosowej alergenów. 

Alergiczny nieżyt nosa to najczęściej występujące schorzenie o podłożu alergicznym u dzieci w wieku szkolnym.

Nawet gdy z czasem dziecko przyzwyczaja się do funkcjonowania z umiarkowanymi dolegliwościami, należy podjąć starania, aby uniknąć groźnych powikłań i przywrócić mu komfort codziennego życia.

Kluczem do sukcesu jest dobrze przeprowadzona diagnostyka, odpowiednio dobrane leki i profilaktyka. 

Przeczytaj również: Alergiczny nieżyt nosa – jak go leczyć?

Źródła: 

  • Emeryk A., Emeryk-Maksymiuk J., Jędrzejewski A., Nawrotowe zakażenia dróg oddechowych czy alergiczny nieżyt nosa?, Alergoprofil, 2019. 
  • Góra D., Występowanie chorób alergicznych wśród dzieci i młodzieży w wybranych miastach Polski, Polski Przegląd Nauk o Zdrowiu, 2020. 
  • Sybilski A. J., Przewlekły alergiczny nieżyt nosa u dzieci – problem do rozwiązania!, Pediatria, 2013. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*