Czy objadanie się jest objawem choroby? Czy to kompulsywne jedzenie? Jak sobie pomóc?

Patologiczne (kompulsywne/nadmierne) objadanie się (binge eating disorder) – jest formą zaburzeń odżywiania się, która od stosunkowo niedawna jest przedmiotem zainteresowania badaczy i klinicystów.

Amerykańskie towarzystwo psychiatryczne opracowało kryteria tego zaburzenia dopiero 1994 roku, a obowiązująca w Polsce i reszcie Europy międzynarodowa klasyfikacja chorób ICD-10, w ogóle nie zawiera szczegółowej definicji i kryteriów tego częstego i mogącego prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych problemu (w klasyfikacji ICD-10 patologiczne objadanie się należy do tak zwanych innych, nieokreślonych zaburzeń odżywiania się – kod F50.9). Szacuje się że rozpowszechnienie patologicznego objadania się w populacji ogólnej waha się w granicach od 0,7 do 4,3%. Zaburzenie to 1.5 razy częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn. Może ono stanowić izolowaną jednostkę jak i współwystępować z innymi zaburzeniami psychicznymi (takimi jak: zaburzenia afektywne, fobia społeczna, zaburzenia osobowości, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, inne zaburzeniami odżywiania się, zaburzeniami kontroli impulsów itp.). Na uwagę zasługuje bardzo wysoki odsetek występowania patologicznego objadania się u osób cierpiących na chorobę afektywną dwubiegunową oraz depresję atypową. W zależności od badań od 11 do 38% pacjentów z diagnozą choroby dwubiegunowej spełnia kryteria patologicznego objadania się. Z tego względu każda osoba z rozpoznaniem patologicznego objadania się powinna być poddana procesowi diagnostycznemu w kierunku wykluczenia lub potwierdzenia u niej obecności zaburzeń afektywnych.

Rozpoznanie patologicznego objadania się

W tabeli przedstawiono kryteria DSM-IV rozpoznawania patologicznego (nadmiernego) objadania się.

    • jedzenie ilości jedzenia znacznie większej niż ta, która przez większość ludzi uznawana jest za normalną w podobnych okolicznościach i w tym samym czasie co objadająca się osoba (jedzenie może przedłużać się nawet do kilku godzin),
    • w trakcie jedzenia pojawia się uczucie utraty kontroli nad ilością oraz typem konsumowanych produktów.
    • jedzenie aż do osiągnięcia uczucia niekomfortowej, nadmiernej pełności,
    • spożywanie dużej ilości jedzenia nawet jeśli nie jest się głodnym,
    • jedzenie szybciej niż jest to uznawane za normalne,
    • jedzenie w samotności ze względu na zakłopotanie, skrępowania objadaniem się,
    • poczucie winy, spadku nastroju, uczucie wstrętu, obrzydzenia po epizodzie objadania się,
    • uczucie cierpienia i dyskomfortu związane z problemem objadania się,
    • pojawianie się objadania co najmniej 2 razy w tygodniu, przez co najmniej 6 miesięcy,
    • brak objawów typowych dla innych zaburzeń odżywiania się, a mających na celu neutralizację nadmiernej ilości przyjętych kalorii, takich jak przeczyszczanie się (wymioty, biegunki itp.) oraz nadmierne ćwiczenia fizyczne.

Konsekwencje patologicznego objadania się

Patologiczne objadanie się może prowadzić do nadwagi i otyłości, ze wszystkimi ich konsekwencjami zdrowotnymi takimi jak: zaburzenia tolerancji glukozy, cukrzyca, zespół metaboliczny, nadciśnienie i choroby serca.

Ponadto osoby z nadmiernym objadaniem się cierpią często z powodu zaniżonego poczucia własnej wartości, braku pewności siebie w kontaktach z ludźmi, mogącymi być źródłem objawów depresyjnych i problemów z funkcjonowaniem społecznym.

Leczenie patologicznego objadania się

Leczeniem patologicznego objadania się zajmują się różni specjaliści, często ze sobą współpracując: psychiatra, psycholog, psychoterapeuta, dietetyk itp. Stosuje się leki przeciwdepresyjne, inne leki psychotropowe (np.

leki przeciwpadaczkowe), psychoterapię poznawczo-behawioralną oraz behawioralną, a także inne metody terapeutyczne i regulacje dietetyczne. Rokowanie w przypadkach patologicznego objadania się jest lepsze niż w przypadku innych zaburzeń odżywiania się.

Remisję osiąga 50-80% pacjentów poddanych leczeniu.

Opracował dr hab. n. med. Marcin Siwek

Czy objadanie się jest objawem choroby? Czy to kompulsywne jedzenie? Jak sobie pomóc? Emocjonalne jedzenie

Odżywianie się  jest jedną z podstawowych czynności umożliwiającej nam życie, bowiem jedzenie pozwala nam utrzymywać procesy biologiczne organizmu. Jedzenie,… »

Czy objadanie się jest objawem choroby? Czy to kompulsywne jedzenie? Jak sobie pomóc? Czy objadanie się jest objawem choroby? Czy to kompulsywne jedzenie? Jak sobie pomóc? Czy objadanie się jest objawem choroby? Czy to kompulsywne jedzenie? Jak sobie pomóc? Ortoreksja psychiczna

Ortoreksja psychiczna (orthorexia nervosa) jest terminem zaproponowanym przez Stevena Bratmana w 1997 roku, na określenie przypadków patologicznej fiksacji na… »

Czy objadanie się jest objawem choroby? Czy to kompulsywne jedzenie? Jak sobie pomóc? Czy objadanie się jest objawem choroby? Czy to kompulsywne jedzenie? Jak sobie pomóc? Zespół jedzenia nocnego

Co to jest zespół jedzenia nocnego? Zespół jedzenia nocnego (night eating syndrome) jest zjawiskiem opisywanym od niedawna jako odrębne zaburzenie z pogranicza… »

Czy objadanie się jest objawem choroby? Czy to kompulsywne jedzenie? Jak sobie pomóc? Czy objadanie się jest objawem choroby? Czy to kompulsywne jedzenie? Jak sobie pomóc? Czy objadanie się jest objawem choroby? Czy to kompulsywne jedzenie? Jak sobie pomóc? Czy objadanie się jest objawem choroby? Czy to kompulsywne jedzenie? Jak sobie pomóc?

Kompulsywne objadanie się

Jednak niektórym osobom jedzenie wymyka się spod kontroli. W pewnych momentach mają one tak silną potrzebę zjedzenia czegoś, że aby ją zaspokoić spożywają niewiarygodne ilości pokarmu.

Wtedy jedzą wszystko, a kończą gdy w ich zasięgu nie ma już nic do spożycia.

Takie osoby mogą cierpieć na kompulsywne objadanie się – poważne zaburzenie, wpływające nie tylko na zdrowie fizyczne, ale również na kondycję psychiczną.

Gdy jedzenie przejmuje kontrolę

Co wiemy o kompulsywnym objadaniu się? Kompulsywne objadanie się to jedno z zaburzeń psychicznych, polegające na przyjmowaniu niekontrolowanych ilości pokarmów w krótkim czasie.

Razem z anoreksją i bulimią zostało zaklasyfikowane do obszaru zaburzeń odżywiania.

W literaturze można spotkać wiele nazw tej przypadłości, takich jak: zespół gwałtownego jedzenia, zespół kompulsywnego jedzenia czy napady żarłoczności.

Na ten moment trudno określić liczbę osób zmagających się z tym zaburzeniem. Istnieją badania polskie, które wykazują, że prawie co piąta kobieta w Polsce cierpi na napady kompulsywnego objadania się. Okazuje się, że wskaźnik osób kompulsywnie objadających się wzrasta wśród osób otyłych. W tej grupie wynosi on 25%, a u osób otyłych w trakcie kuracji odchudzających dochodzi nawet do 45%.

Co powinno nas zaniepokoić, czyli objawy kompulsywnego objadania się

Obecnie wyróżniamy cztery kryteria mogące świadczyć o występowaniu napadów kompulsywnego objadania się.

  • powtarzające się napady jedzenia, które sprawiają, że w niedługim czasie (kilka godzin) osoba jest w stanie przyjąć znacznie więcej pożywienia niż inne osoby w podobnym czasie, jednocześnie nie kontrolując ilości spożywanych pokarmów oraz ich rodzaju.
  • brak kontroli nad jedzeniem podczas napadu. W trakcie epizodu objadania się osoby jedzą znacznie szybciej niż normalnie, a kończą dopiero wtedy gdy poczują bardzo nieprzyjemne uczucie sytości objawiające się bólem brzucha. Zazwyczaj napady pojawiają się między posiłkami, czyli w czasie w którym nie występuje poczucie głodu.
  • odczuwanie dyskomfortu związanego z napadami. Osoba po zakończonym napadzie żarłoczności zazwyczaj odczuwa wyrzuty sumienia oraz ma poczucie beznadziejności, a także złości na siebie.
  • występowanie napadów objadania się co najmniej dwa razy w tygodniu.

Jak widać kompulsywne jedzenie w dużej mierze opiera się na braku kontroli, jedzeniu bardzo dużych ilości pokarmów w krótkim czasie oraz obniżeniu nastroju po napadzie. Co prawda przytoczone powyżej przykłady pokazują już zaawansowane stadium choroby, jednak często zdarza się, że zaburzenie to dużo wcześniej daje pierwsze oznaki, które można przeoczyć.

Należą do nich:

Jedzenie w ukryciu

Dość charakterystyczne dla tego zaburzenia jest jedzenie w samotności. Wynika ono ze wstydu jaki odczuwa osoba objadająca się oraz z faktu, ze samotność w tym przypadku zabezpiecza przed oceną innych, daje poczucie bezpieczeństwa i możliwość zjedzenia tak dużo, ile się chce.

  • Wycofanie się z życia towarzyskiego
  • Trudne emocje wynikające z wyrzutów sumienia i poczucia beznadziejności oraz brak akceptacji własnego ciała i wyglądu sprawiają, że chory stopniowo unika spotkań i interakcji towarzyskich.
  • Stosowanie diet odchudzających

Zachowanie to samo w sobie złe nie jest. Jednak jeżeli dana osoba nie jest zadowolona ze swojego wyglądu prawdopodobne jest, że będzie wprowadzała coraz bardziej restrykcyjne i ubogie w substancje odżywcze diety. A długotrwałe stosowanie takich rozwiązań zwiększa ryzyko wystąpienia napadów kompulsywnego jedzenia.

Zmęczenie i brak energii

Ten objaw może być sygnałem wielu schorzeń, chorób i zaburzeń. W tym przypadku może być spowodowany zarówno przeżywaniem uciążliwych stanów i emocji, jak również może być wynikiem bardzo ubogiej w wartości odżywcze diety.

Kompulsywne objadanie się jako sposób na radzenie sobie z emocjami

Emocje są nam bardzo potrzebne do codziennego funkcjonowania i nadawania wartości różnym aspektom naszego życia. Dzięki temu, że możemy ich doświadczać, wiemy co jest dla nas dobre, co nas cieszy i czego chcemy.

Samo doświadczanie i przeżywanie emocji nie jest złe. Jednak emocje mogą być jedną z przyczyn kompulsywnego jedzenia. To z czym wielu z nas ma problem, to radzenie sobie z emocjami, uczuciami i stanami, które z jakiś powodów są dla nas trudne. Trudną emocją czy stanem może być smutek, rozpacz, poczucie odrzucenia, złość, poczucie pustki i  samotności lub stres.

Objadanie się w przypadku emocji może być :

  1. sposobem na poprawienie nastroju,
  2. sposobem na odwrócenie uwagi od niechcianych emocji,
  3. sposobem na odreagowanie sytuacji stresujących.

Osoby, które jedzą w sposób niekontrolowany często chcą zapomnieć o przykrej sytuacji, wypełnić pustkę, czy odreagować np. ciężki dzień w pracy. Jedzenie w ich przypadku ma za zadanie odwrócić uwagę i pozwolić poczuć się lepiej.

Kolejną przyczyną kompulsywnego objadania się może być odczuwanie dużego, uciążliwego lęku, strachu czy niepokoju. W tym przypadku jedzenie staje się sposobem, który pozwala zredukować lęk i poczuć się bezpiecznie.

Leia também:  Como Descobrir Onde Meu Celular Esta?

Jak radzić sobie z napadami niekontrolowanego jedzenia?

Jeżeli napady niekontrolowanego jedzenia występują cyklicznie najprawdopodobniej są one oznaką pewnych trudności, z którymi nie jesteśmy w stanie sobie poradzić. Długotrwałe kompulsywne objadanie może powodować nadwagę i otyłość oraz być przyczyną depresji i obniżenia nastroju.

Dlatego jeżeli rozpoznajemy objawy warto zgłosić się do specjalisty (psychologa lub psychodietetyka), który pomoże nam poradzić sobie z tym zaburzeniem.

Skuteczna tutaj może okazać się psychoterapia w nurcie poznawczo-behawioralnym, która skupia swoje działania na pracy ze zniekształceniami myślowymi oraz bezpośrednią zmianą zachowania problemowego. 

Pierwszym krokiem w terapii jest rozpoznanie czynnika bądź czynników, które są “wyzwalaczami” niekontrolowanego napadu objadania się. Pomocne w tym przypadku może być proste ćwiczenie, które sami jesteśmy w stanie wykonać w domu.

Rozpoznaj źródło problemu – ćwiczenie “Schody”

Ćwiczenie to pomoże nam wyłapać przyczyny oraz sytuacje z naszego codziennego życia, które mogą wywoływać u nas napady objadania się.  

Jego treść brzmi:

Usiądź wygodnie i weź kartkę papieru. Narysuj na niej kilkustopniowe schody. Przypomnij sobie ostatni napad niekontrolowanego jedzenia. Umieść go na samej górze twoich schodów.

Czy objadanie się jest objawem choroby? Czy to kompulsywne jedzenie? Jak sobie pomóc?

Teraz zejdź stopień niżej i zastanów się jaka sytuacja/zdarzenie wyzwoliła u ciebie niepohamowaną potrzebę jedzenia. Zapisz to. Następnie spróbuj zejść na sam dół, przy każdym niższym stopniu zapisuj możliwy powód twojego napadu. Dzięki temu ćwiczeniu możesz poznać przyczyny, które spowodowały u ciebie napad objadania, a to bardzo ważny krok do pracy i pokonania problemu.

Podsumowanie

Kompulsywne objadanie się jest zaburzeniem odżywiania, które może być próbą poradzenia sobie z trudnymi emocjami lub sposobem na zredukowanie napięcia i lęku.

Jednak jeżeli występuje długotrwale może negatywnie wpłynąć na nasz nastrój, samopoczucie oraz masę ciała.

Dlatego, gdy zauważymy u siebie jego pierwsze objawy warto zgłosić się do specjalisty, który wspólnie z nami przyjrzy się jego specyfice, pomoże znaleźć przyczyny oraz ustalić plan leczenia.

Literatura

  1. Ogińska-Bulik N. Psychologia nadmiernego jedzenia. Przyczyny, konsekwencje, sposoby zmiany. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego; 2004.
  2. McCartney J. Przestań się przejadać. Łódź: Galaktyka; 2015.
  3. Bąk-Sosnowska M. Interwencja psychologiczna w zespole kompulsywnego jedzenia. Psychiatria Polska; 2009. 4: 445-456.
  4. Fairburn Ch, G. Jak pokonać objadanie się. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego; 2014.

Jak objawia się kompulsywne jedzenie? Leczenie zespołu kompulsywnego objadania się. Jakie są przyczyny rozwoju tego zaburzenia odżywiania?

Czy objadanie się jest objawem choroby? Czy to kompulsywne jedzenie? Jak sobie pomóc? W zespole kompulsywnego jedzenia dochodzi do utraty kontroli na apetytem i epizodów objadania się. stockbroker/123RF

Kompulsywne jedzenie to zaburzenie odżywiania, w którym dochodzi do epizodów objadania się, a chory odczuwa z tego powodu negatywne emocje, m.in. wstyd i poczucie braku kontroli. Na czym polega to zaburzenie, jakie są przyczyny problemu, skutki zdrowotne i skuteczne sposoby leczenia?

Spis treści

Zespół kompulsywnego jedzenia lub kompulsywne jedzenie to dość częste zaburzenie odżywiania, polegające na spożywaniu w niekontrolowany sposób nadmiernych ilości jedzenia.

Można spotkać się również z innymi nazwami tego problemu, takimi jak kompulsywne objadanie się, zespół gwałtownego objadania się czy„jedzenioholizm”.

Anglojęzyczna nazwa tego zaburzenia, binge eating disorder (BED), została po raz pierwszy użyta w latach 50. dwudziestego wieku i znalazła się w klasyfikacji zaburzeń psychicznych DSM-IV.

Jak pokazują badania przeprowadzone przez Oxford University Department of Psychiatry, problem kompulsywnego jedzenia dotyczy przeszło 20 procent kobiet oraz co czwartej osoby z otyłością.

Według statystyk The Renfrew Center Foundation for Eating Disorders kompulsywne jedzenie jest po bulimii i anoreksji trzecim najczęściej występującym zaburzeniem odżywiania.

Tym, co odróżnia BED od tych jednostek chorobowych jest to, że w tym przypadku nie mamy do czynienia z zachowaniami kompensacyjnymi.

Oznacza to, że osoba zmagająca się z zespołem kompulsywnego jedzenia nie prowokuje wymiotów, ani nie stosuje sposobów na przeczyszczanie organizmu.

Nie czuje również przymusu stosowania kuracji odchudzających czy innych sposobów redukcji wagi, np. suplementów diety.

Nie zawsze spożywanie dużych ilości jedzenia musi wiązać się z zespołem kompulsywnego jedzenia. Jeżeli zdarza się to jedynie sporadycznie, nie ma powodów do obaw. Taka sytuacja może wynikać chociażby z większego niż zazwyczaj zapotrzebowania organizmu (np. po ciężkiej pracy) czy też towarzyszyć uczestnictwu w imprezie.

Zespół kompulsywnego jedzenia stwierdza się wtedy, gdy do powtarzających się epizodów objadania się dochodziło częściej niż 2 razy w tygodniu na przestrzeni 6 miesięcy. Pojedynczy epizod trwa zwykle kilka godzin, aż do wystąpienia dokuczliwych objawów przejedzenia, np. silnego bólu brzucha.

W diagnozie BED stosuje się następujące kryteria diagnostyczne, świadczące o tym, że dana osoba utraciła kontrolę nad jedzeniem:

  • szybsze niż dotychczas tempo jedzenia,
  • sięganie po wysokokaloryczne jedzenie w nadmiarze, pomimo braku fizjologicznego uczucia głodu,
  • objadanie się w samotności, w obawie przed zauważaniem problemu przez inne osoby,
  • poczucie winy, wstrętu do siebie lub rozgoryczenia po zakończonym epizodzie objadania się,
  • jedzenie poza wyznaczonymi porami,
  • zaprzestawanie jedzenia dopiero w momencie odczucia nieprzyjemnej pełności,
  • szukanie w jedzeniu sposobu na stres, samotność, niepokój i inne problemy.

Kompulsywne objadanie się diagnozuje się na podstawie występowania więcej niż trzech z wymienionych wyżej objawów. W tym celu ich stwierdzenia stosuje się kwestionariusze, skale lub ankiety samoopisowe.

Można wyróżnić specyficzne czynniki, które przyczyniają się do tego, że u danej osoby pojawia się problem kompulsywnego jedzenia. Najczęściej współwystępuje z zaburzeniami apetytu, związanymi ze złą jakością diety bądź niewłaściwym rytmem spożywania posiłków.

Przyczynami zaburzeń apetytu mogą być m.in:

Jak radzić sobie z kompulsywnym objadaniem się?

Jedzenie coraz rzadziej pełni funkcję dostarczenia sobie energii niezbędnej do funkcjonowania, a coraz częściej jest nagrodą, ucieczką przed negatywnymi emocjami czy reakcją na nudę. Czy jest coś złego w pocieszeniu się poprzez zjedzenie czegoś smacznego? Oczywiście, że nie, o ile  jest to sytuacja sporadyczna.

Natomiast gdy nadmierne jedzenie staje się niekontrolowanym zwyczajem, pojawia się problem, który prowadzi do cierpienia osób dotkniętych kompulsywnym objadaniem się. Odruch nadmiernego jedzenia pojawia się w chwili, gdy osoba zaczyna czuć złość, lęk, smutek, rozczarowanie lub inne przykre uczucia.

W ten sposób osoba stara się poprawić sobie samopoczucie, poradzić z przeżywanymi emocjami lub wypełnić wewnętrzną pustkę.

Czym jest kompulsywne objadanie się?

Kompulsywne objadanie się jest zaburzeniem odżywiania. Utrata kontroli spożywanego jedzenia, pomimo braku poczucia głodu odbywa się w samotności, tajemnicy i w ogromnym poczuciu winy.

Osoba dotknięta kompulsywnym objadaniem się myśli w kategoriach czarno-białych, wszystko albo nic, dzień jest idealny albo „stracony”. Gdy osoba nie zrealizuje planu, wtedy pojawia się przyzwolenie na objadanie.

Kompulsywne objadanie się charakteryzuje się powtarzającymi epizodami niepohamowanego jedzenia.

Objawy kompulsywnego jedzenia:

  • jedzenie dużo szybsze niż normalnie,
  • jedzenie aż do nieprzyjemnego uczucia pełności,
  • jedzenie dużych porcji jedzenia pomimo nieodczuwania fizycznego głodu,
  • jedzenie w samotności z powodu wstydu jedzeniem,
  • odczuwanie wstrętu do siebie, depresji lub winy po przejedzeniu.

W przeciwieństwie do bulimii osoba dotknięta kompulsywnym objadaniem się nie stosuje czynności kompensacyjnych, czyli nie wymiotuje, nie stosuje środków przeczyszczających czy moczopędnych oraz intensywnych ćwiczeń.

Przyczyny kompulsywnego objadania się?

Przyczyny kompulsywnego objadania się są wieloczynnikowe. Pierwszą przyczyną kompulsywnego jedzenia są czynniki psychologiczne.

Osoby zmagające się z kompulsywnym jedzeniem odczuwają wyższy poziom intensywności emocji  oraz są bardziej labilne emocjonalnie. Osoby często odczuwają lęk i niepokój. Żeby poradzić sobie z tymi emocjami, stosują czynność kompulsywną, czyli objadają się.

Zaburzenia kompulsywne mogą wiązać się z silną potrzebą osiągnięć, potrzebą akceptacji i aprobatą ze strony otoczenia.

Czynniki biologiczne takie jak uszkodzenia ośrodka sytości i głodu. W tym wypadku organizm nie wysyła informacji do mózgu człowieka, że jest najedzony. Problem z objadaniem się może być związany z predyspozycjami genetycznymi.

Czynniki środowiskowe również mogą mieć wpływ na kompulsywne objadanie się. Mogą to być sytuacje takie jak przekarmianie w dzieciństwie, brak zdrowych wzorców żywieniowych w rodzinie, trudne wydarzenia, które spowodowały, że osoby ludzie szukają ukojenia w jedzeniu.

Jak rozpoznać kompulsywne jedzenie? Najczęstsze objawy

Pierwszym niepokojącym objawem, który możemy zaobserwować u osób z kompulsywnym objadaniem się, jest utrata kontroli nad ilością spożywanego jedzenia. Osoba pomimo sytości i braku głodu nie potrafi przestać jeść.

Leia também:  Zespół CREST – ograniczona twardzina układowa

Kompulsywne jedzenie wiąże się z odczuwaniem takich emocji jak: poczucie winy, wstyd, bezradność. Osoby dotknięte zaburzeniem objadania się nie radzą sobie z emocjami, w jedzeniu odnajdują ulgę, ale tylko chwilową.

Wszystkie myśli, działania krążą wokół jedzenia, ciągłe nieskuteczne obietnice zmiany zachowania.

Ważnym problemem osób z kompulsywnym objadaniem się jest brak akceptacji własnego wyglądu, założenia dotyczące swojej wagi i figury typu „Jeśli przybieram na wadze, jestem beznadziejna”, „Jeżeli schudnę, to na pewno odniosę sukces”, „Jeśli będę szczupła, to inni będą mnie bardziej cenić i lepiej traktować”. Takie myśli nasilają różne zachowania takie jak objadanie się, częste kontrolowanie wagi oraz ciągłe porównywanie się z innymi, odraczanie zakupów do czasu “dopiero jak schudnę”. Często osoby z zaburzeniem kompulsywnym jedzą umiarkowanie w towarzystwie innych, aby później zjeść duże porcje w samotności.

Kompulsywne objadanie się i jego skutki

Kompulsywne objadanie się nie powoduje natychmiastowo wiele szkód zdrowotnych, jednak w dalszej perspektywie skutkiem będzie nadwaga i otyłość oraz ich powikłania takie jak: cukrzyca typu II, nadciśnienie tętnicze, choroby układ sercowo-naczyniowego.

Psychologiczne skutki to nasilona samokrytyka, izolacja społeczna oraz obniżone poczucie własnej wartości, brak sprawstwa i utrata wiary, że w możliwość uporania się z problemem objadania się. Osobom dotkniętym kompulsywnym objadaniem się towarzyszy poczucie osamotnienia i bezradności, odczuwają lęk przed negatywną reakcją otoczenia.

Przedłużający się stan braku kontroli nad jedzeniem i stałym przyrostem masy ciała, stan psychiczny pogarsza się, co może doprowadzić do depresji.

Jak pokonać objadanie się? Leczenie kompulsywnego jedzenia

Przyczyny kompulsywnego objadania się są głównie psychologiczne, dlatego najważniejszym celem jest uświadomienie sobie przeżywanych emocji oraz ich przyczyn, a także nauka życia w zgodzie z nimi.

Pierwszym krokiem jest nauka rozpoznawania i nazywania emocji, osoby z zaburzeniem kompulsywnym uciekają się do pochłaniania nadmiernych ilości jedzenia, gdyż nie znają innego sposobu na poradzenie sobie z własnymi emocjami.

W leczeniu zaburzeń odżywiania równie ważne jest skupienie się na redukcji lęku i niepokoju. Warto przeanalizować, jak często występuje kompulsywne objadanie się, jak długo trwają napady, jak przebiegają, jakimi sytuacjami są poprzedzone? Czy wywołuje je sytuacja zewnętrzna np.

kłótnia z partnerem, przeciążenie obowiązkami, błąd popełniony w pracy czy wewnętrzne doświadczenia jak wspomnienia lub przekonania na własny temat.

Rady typu zjedz mniej nic nie pomogą, natomiast czynności zastępcze, jakimi można rozładować napięcie psychofizyczne w inny sposób niż poprzez objadanie się, są jak najbardziej skuteczne. 

Warto zapisać sobie indywidualnie, co mogłoby pomóc w tej chwili, żeby odroczyć kompulsywne objadanie się.

Gdy czujesz, że zbliża się napad, warto uświadomić sobie, powiedzieć głośno: “zbliża się napad, czemu mi to służy, co chcę przez to osiągnąć”?  Uspokoić się, wziąć kilka oddechów, nie myśleć o sobie źle, nie krytykować się, a potraktować jak najlepszego przyjaciela.

Problemy z kompulsywnym objadaniem często są na tyle poważne, że potrzebna jest pomoc psychologa, by sobie z nimi poradzić. Praca ze specjalistą nakierowana jest nie tylko na usunięcie objawów, ale przede wszystkim poznaniu przyczyn, które doprowadziły do kompulsywnego jedzenia.

Aby uzyskać dodatkowe informacje, wsparcie lub w przypadku wątpliwości zadaj pytanie autorowi: mgr Żaneta Głębocka (zapytaj)

Żródlo:

Ogińska-Bulik N. Psychologia nadmiernego jedzenia. Przyczyny – konsekwencje – sposoby zmiany. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego; 2014.

Kompulsywne objadanie się – jakie są przyczyny? Jak pokonać?

Kompulsywne objadanie się jest zaliczane do zaburzeń odżywiania. To grupa różnego rodzaju jednostek chorobowych, które mają podłoże psychiczne. Ich charakterystyczną cechą jest nadmierne skoncentrowanie się jednostki na jedzeniu.

Staje się ono głównym źródłem zainteresowania i motywacją podejmowanych działań. Tym samym zaburza codzienne funkcjonowanie, a także relacje społeczne i życie zawodowe. Najbardziej znane zaburzenia odżywiania się to anoreksja i bulimia.

Można jednak wymienić wiele innych nieprawidłowości, równie wyniszczających i groźnych w skutkach.

Napadowe objadanie się charakteryzuje się spożywaniem nadmiernych ilości pokarmu. Dzieje się to w sposób całkowicie niekontrolowany. Potrzeba ta występuje okresowo.

Chęć jedzenia nie ma związku z odczuwaniem głodu lub niedoborem pożywienia. Zwykle jest poprzedzona sytuacjami, które powodują negatywne emocje.

Kompulsywne objadanie się jest niekiedy określane mianem uzależnienia od jedzenia.

Kompulsywne objadanie się przypomina nieco bulimię. Z tą różnicą, że osoby, które na nie cierpią, nie podejmują się zachowań kompensacyjnych. Dlatego te dwie jednostki chorobowe nie powinny być ze sobą łączone. Ważne jest także ich rozróżnienie przy stawianiu diagnozy.

Przyczyny napadowego objadania się

Napadowe objadanie się ma podłoże psychiczne. Bardzo często jedzenie jest sposobem na radzenie sobie z różnego rodzaju problemami emocjonalnymi – zwykle tłumionymi i ukrywanymi przed innymi osobami.

Chwilowa przyjemność odczuwana po spożyciu pokarmu powoduje rozładowanie napięcia. Zmniejsza się także stres. Z czasem jedzenie staje się jedyną metodą radzenia sobie z negatywnymi emocjami, a nawet automatyczną reakcją.

Osoba uzależniona od jedzenia działa podobnie jak ktoś, kto radzi sobie z problemami za pomocą alkoholu lub innych używek.

Jakie są objawy kompulsywnego objadania się?

Objawy kompulsywnego objadania się pojawiają się okresowo, zwykle w odpowiedzi na problem lub negatywne emocje. Osoba chora spożywa w sposób niekontrolowany duże ilości pokarmów.

Je szybko, zachłannie, często połyka zbyt duże kęsy i kontynuuje swoje działania mimo osiągnięcia uczucia sytości. Napad kompulsywnego objadania się nie może zostać przerwany z woli osoby chorej.

Zwykle bodźcem do zakończenia konsumpcji jest pojawienie się nieprzyjemnych objawów przejedzenia.

Osoba chora często zmaga się z poczuciem winy z powodu napadu kompulsywnego objadania się, dlatego posiłki spożywa zwykle w samotności. Często towarzyszy jej także uczucie frustracji, ponieważ podejmowanie próby normalnego jedzenia do momentu zaprzestania odczuwania głodu nie zaspokajają jej potrzeb.

Z czym jest związane napadowe objadanie się?

Napadowe objadanie się wiąże się ze wzrostem masy ciała. Z kolei nadwaga i otyłość prowadzą do kolejnych zaburzeń. Są to m.in. skutki psychiczne.

Osoba chora wstydzi się swojego ciała, przestaje akceptować siebie, obniża się jej samoocena, pojawia się wstyd oraz izolacja społeczna w obawie przed odtrąceniem.

Niezadowolenie ze swojego wyglądu i nieustanne poczucie winy spowodowane utratą kontroli nad jedzeniem powodują, że rozwija się depresja. Pamiętaj, że problemy psychiczne nasilają objawy kompulsywnego objadania się.

Kompulsywne objadanie się prowadzi do rozwoju chorób przewlekłych. Bardzo często pojawiają się objawy cukrzycy, nadciśnienie tętnicze, nieprawidłowości ze strony układu krążenia lub pokarmowego. Sama otyłość stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia oraz jest czynnikiem ryzyka wielu schorzeń.

Jak pokonać napadowe objadanie się?

Jeżeli cierpisz na kompulsywne objadanie się, na pewno chcesz wiedzieć, jak możesz pokonać swój problem. Musisz zdawać sobie sprawę, że trudno jest poradzić sobie z nim samodzielnie.

Dlatego bardzo ważne jest skorzystanie z profesjonalnej pomocy psychologa lub terapeuty.

W czasie sesji rozpoznasz przyczynę napadowego objadania się, a także nauczysz się radzić sobie z trudnościami.

Istotne jest znalezienie sposobów na poradzenie sobie w momentach kryzysowych. Mowa o metodach na rozładowanie napięcia innych niż jedzenie. Pomocne mogą okazać się różnego rodzaju techniki relaksacyjne i radzenia sobie ze stresem, a także czynności odwracające uwagę (np. rozmowa z bliską osobą, spacer).

Jedzenie kompulsywne – na czym polega? Jak je rozpoznać?

Jedzenie kompulsywne (kompulsywne obżeranie, objadanie się) – to zaburzenie odżywiania polegające na jedzeniu dużych ilości pokarmu lub ciągłym podjadaniu w niekontrolowany sposób, niezależnie do odczuwanego głodu. Bywa określane jako „uzależnienie od jedzenia”, ponieważ do sięgania po nie zmuszają nas emocje, a nie głód.

Kompulsywne objadanie się (czyli jedzenie napadowe, przed którym nie potrafimy się powstrzymać), choć może wydawać się niewinne i mało szkodliwe, jest formą zaburzenia o podłożu psychicznym, o mechanizmie bardzo zbliżonym do tego, jak występuje w anorekcji i bulimii.

Istotą problemu jest traktowanie jedzenia, jako sposobu radzenia sobie ze stresem i trudnymi emocjami, a w konsekwencji utrata kontroli nad ilością i jakością przyjmowanych pokarmów.

Jedzenie kompulsywne tym różni się do bulimii i anoreksji, że nie występują w nim tzw. zachowania kompensacyjne, czyli prowokowanie wymiotów, stosowanie środków przeczyszczających, okresowych głodówek czy intensywnych ćwiczeń fizycznych.

Kompulsywne objadanie się jest stosunkowo niedawno opisanym zaburzeniem, kryteria jego rozpoznania zostały określone przez Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne dopiero w 1994 roku. Nie wydaje się tak niebezpieczne jak anoreksja czy bulimia, choć ma z nimi bardzo wiele wspólnego.

W każdym z tych przypadków jedzenie – niezależnie czy chodzi o jego drastyczne ograniczanie, przejadanie się, przejadanie się i prowokowanie wymiotów – jest formą odwrócenia uwagi od własnych emocji.

Leia também:  Como Se Chamam As Pessoas Que Vivem Em Madrid?

W ten sposób trzeba rozumieć zaburzenia odżywiania, nie jako problem dietetyczny – mam duży apetyt, lubię jeść, jem za dużo, ale jako problem psychiczny – próbuję kontrolować emocje za pomocą jedzenia, w efekcie czego tracę nad nim kontrolę.

Kompulsywne objadanie się – objawy

  • utrata kontroli nad ilością spożywanego jedzenia (okresowo, np. kilka razy w miesiącu lub codziennie; przy czym najczęściej problem się intensyfikuje, początkowo epizody objadania się są sporadyczne, z czasem staje się codzinnym nawykiem)
  • jednorazowe spożywanie zbyt dużych (w stosunku do osoby odżywiającej się normalnie) ilości pożywienia, często brak poczucie sytości, niezależnie do ilości spożytego pokarmu
  • kończenie jedzenia dopiero wtedy, gdy pojawiają się nasilone ojawy przejedzenie (np. bóle brzucha),
  • chęć na jedzenie przy jednoczesnym poczuciu przepełnienia żołądka,
  • sięganie po jedzenie, kiedy nie jest się głodnym,
  • sięganie po jedzenie, kiedy jest się smutnym, przybitym, zdenerwowanym, z nudów,
  • podczas napadów – spożywanie posiłków szyciej niż podczas normalnego jedzenia, jedzenie produktów zimnych, niedogotowanych itp., jedznie wielu różnych produktów jednocześnie,
  • umiejętność kontrolowania ilości pokarmów, kiedy jest się w towarzystwie ( np. podczas rodzinnego obiadu) i brak tej umiejętności, kiedy jest się samemu – epizody obżarstwa mają miejsce w samotności.

Jeśli podejrzewasz u siebie problem kompulsywnego objadania się, zastanów się, w jakich sytuacjach sięgasz po posiłki i jesz za dużo. Jeśli potrafisz określić tzw. czynniki zapalne (sytuacje trudne, stresowe), po których zawsze rozładowujesz napięcie jedzeniem, to bardzo prawdopodobne, że traktujesz je jako sposób na emocje, a nie zaspokojenie głodu.

Głód fizjologicznu a głód emocjonalny 

Charakterystyczne dla kompulsywnego objadania się jest sięganie po pokarmy, z powodów innych niż głód. Jedzenie może stać się sposobem na samotność, nadmiar pracy, problemy rodzinne, stres, niskie poczucie własnej wartości, zawód miłosny itd.

Inaczej mówiąc, jedzenie staje się sposobem na stłumienie emocji i rozładowanie stresu. Na chwilę pozwala zapomnieć o problemach i odsunąć od siebie niewygodne myśli.

Dlaczego w ogóle jedzenie działa jako „uspokajacz”? Bo przyjmowanie pokarmów aktywuje ośrodek nagrody, strukturę mózgu, która ma podtrzymywać naszą motywację, jeśli robimy coś co dla organizmu jest korzystne. A dla organizmu korzystne jest np. spożywanie pokarmów czy zaspokajanie potrzeb seksualnych.

A zatem ewolucyjnie po posiłku robi się nam przyjemnie, co ma nas motywować do tego, by dostarczać organizmowi energii w miarę regularnie. Dodatkowo spożywanie niektórych pokarmów powoduje wydzielanie serotoniny.

Samo przygotowywanie jedzenia i jego spożywanie na chwilę odciąga od problemów i daje poczucie opiekowania się sobą. To wszystko sprawia, że faktycznie jedzenie rozładowuje emocje i przynosi ulgę. Jednak jest to ulga chwilowa.

Po napadzie obżarstwa, stres i trudne emocje wracają, a dodatkowo pojawiają się kolejne problemy – nudności, bóle brzucha, uczucie ciężkości oraz poczucie winy z powodu obżarstwa. Tworzy się klasyczny mechanizm błędnego koła, bo żeby sobie poradzić z nieprzyjemnymi odczuciami po epizodzie obżarstwa, osoba z zaburzeniami odżywiania po raz kolejny sięga po jedzenia.

Z czasem jedzenie staje się jedynym znanym sposobem rozładowania emocji. Na dodatek stosunkowo łatwo dostępnym oraz akceptowalnym społecznie (w odróżnieniu oa alkoholu, dopalaczy, narkotyków, gdzie mechanizm odwracania uwagi od faktycznego problemy jest bardzo podobny).

Skutki kompulsywnego objadania się

Konsekwencje niepanowania nad ilością zjadanego pokarmu dotykają zarówno ciała, jak i ducha. Zdecydowana większość osób jedzących kompulsywnie ma problemy z utrzymaniem prawidłowej masy ciała.

Jeśli problem jest utrwalony, doprowadził do nadwagi lub otyłości, to pośrednim skutkiem obżarstwa mogą być choroby i zaburzenia dietozależne: cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, zespół metaboliczny, miażdżyca.

Przede wszystkim jednak zaburzenie to ma negatywny wpływ na zdrowie psychiczne. Nasila takie stany jak:

  • zaniżone poczucie własnej wartości
  • brak kontroli nad własnym życiem i poczucia sprawczości
  • brak pewności siebie
  • zniechęcenie, zwątpienie, depresja

Kompulsywne jedzenie zwykle dotyka osoby o obniżonym poczuciu własnej wartości, które weryfikują się z otoczeniem poprzez wygląd, a nie poprzez inne czynniki, które na poczucie wartości powinny mieć wpływ (rodzina, praca zawodowa, umiejętności, hobby).

A ponieważ nadmiar spożywanych kalorii z czasem przekłada się na nadmiar kilogramów, wygląd staje się coraz bardziej problematyczny. Pojawia się poczucie winy z powodu braku panowania nad jedzeniem, wstyd związany z wyglądem, brak pewności siebie.

To wszystko tym bardziej osłabia poczucie własnej wartości, a wzmacnia samo zaburzenie.

Leczenie zaburzeń odżywiania

Kompulsywne objadanie się wymaga psychoterapii. Jeśli towarzyszy mu depresja, niekiedy czasowo stosuje się leki przeciwdepresyjne.

Wśród nurtów psychoterapii pomocnych w leczeniu zaburzeń kompulsywnych, najlepiej sprawdza się terapia poznawczo-behawioralna, w której punkt ciężkości położony jest na myślach i emocjach oraz ich wpływie na działanie.

Założenie jest taki, że to, w jaki sposób myślę (o sobie, o problemach) wpływa na to jak się czuję, a to jak się czuję (silny, sprawczy/słaby, beznadziejny) wpływa na to, jak działam.

Ponieważ osoba dotknięta tym zaburzeniem najczęściej ma rozregulowany mechanizm odczuwania głodu i sytości (je kiedy nie jest głodna, zwykle się przejada) w leczeniu przydaje się wsparcie dietetyka.

Jednak dietetyk zawsze jest wtórny dla psychoterapeuty, ponieważ z problemem, którego źródłem są emocje, nie jesteśmy w stanie poradzić sobie dietą.

Dopiero praca nad emocjami w połączeniu z dobrze zbilansowanym jadłospisem może przynieść pożądane efekty w postaci uwolnienia się od przymusu jedzenia w trudnej, niewygodnej emocjonalnie sytuacji.

Leczenie kompulsywnego objadania – Centrum Terapii

Osoby z kompulsywnym objadaniem często uważają, że wystarczy, przejść na dietę, aby pozbyć się nadmiaru kilogramów, wówczas problem sam zniknie. Niestety kompulsywne objadanie to jednostka chorobowa mająca podłoże natury psychicznej, dlatego przy leczeniu niezbędna jest kompleksowa psychoterapia, działająca na wielu płaszczyznach.

Bardzo ważna w przypadku leczenia kompulsywnego objadania jest zmiana nawyków żywieniowych oraz sposobu myślenia o jedzeniu. Pomocna w tym aspekcie jest psychoterapia grupowa i indywidualna.

 Podczas psychoterapii indywidualnej pacjent ma możliwość przeprowadzenia szczerej rozmowy o emocjach, odczuciach, zdarzeniach, zachowaniach, nawykach oraz objawach chorobowych z terapeutom prowadzącym.

Dzięki więzi między pacjentem a terapeutą, możliwe jest znalezienie przyczyny kompulsywnego objadania oraz podjęcie odpowiednich kroków w leczeniu. Podczas psychoterapii grupowej pacjent wspólnie z grupą poszukuje, identyfikuje, przepracowuje przyczynę kompulsywnego objadania.

Najczęściej przyczynami kompulsywnego objadania są: nieumiejętne rozładowywanie stresu, uleganie głodowi emocjonalnemu (nagła chęć zjedzenia czegokolwiek, jedzenie z nudów, silna pokusa jedzenia, której towarzyszą negatywne emocje) lub brak umiejętności radzenia sobie z negatywnymi emocjami. 

Z kompulsywnym objadaniem wiąże się zwykle nadwaga lub otyłość, przez co pacjent może odczuwać niechęć do własnego ciała.

Wpływa to negatywnie na samopoczucie oraz poczucie własnej wartości, co często jest jedną z przyczyn kompulsywnego objadania. W wypracowaniu realnego postrzegania siebie pomaga Terapia Obrazu Ciała (Body Image).

Podczas Terapii Obrazu Ciała pacjent uczy się akceptować własne ciało, co skutkuje pozytywnym postrzeganiem samego siebie.

Pacjenci mają możliwość wyrażenia swoich emocji, odczuć, nastrojów, skojarzeń na zajęciach arteterapii– przy pomocy sztuki. Farby, muzyka i taniec ułatwiają ekspresję emocji i pomagają pacjentom zrozumieć objawy chorobowe. 

Ważną rolę przy leczeniu zaburzeń odżywiania odgrywają posiłki. W Specjalistycznym Centrum Terapii posiłki są spożywane o określonych porach wg planu dnia, przez co pacjenci przyzwyczają się do jedzenia o regularnych porach.

Każdy pacjent ma indywidualnie dostosowywaną kaloryczność i rodzaj diety w zależności od stanu somatycznego i zaawansowania choroby.

Posiłki odbywają się wspólnie ze wszystkimi pacjentami, są nadzorowane przez zespół pielęgniarski i trwają od 20 do 30 min (w zależności od rodzaju posiłku) dzięki czemu pacjenci mają możliwość wypracowania zdrowego tempa jedzenia oraz odpowiednich nawyków żywieniowych. 

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*