Anhedonia – brak odczuwania przyjemności – przyczyny, objawy, leczenie

Anhedonia to termin, który został wprowadzony do psychiatrii już w 1896 roku. Pochodzi z języka greckiego i jest połączeniem słów „an” czyli „bez” oraz „hedone” czyli „przyjemność”.

Oznacza więc stan bez przyjemności – osoba dotknięta anhedonią nie odczuwa przyjemności ani radości z życia.

Traci zainteresowanie wszystkim, czym do tej pory się zajmował – nic nie przynosi mu radości, szczęścia czy uczucia spełnienia, dlatego nie ma motywacji do działania.

Anhedonia to stan, który może zwiastować poważne problemy i dolegliwości dręczące człowieka. Jakie są jej przyczyny? Jak się objawia? Jak możesz odzyskać radość życia, jeśli cierpisz na anhedonię? Czytaj dalej!

Anhedonia to termin, za powstanie którego odpowiada Théodore-Armand Ribot. Słowo to pochodzi z języka greckiego i oznacza „bez przyjemności”.

W ten sposób Théodore-Armand Ribot określił objaw, który występuje w wielu zaburzeniach psychicznych – łącznie z depresją, z którą najczęściej jest kojarzona właśnie anhedonia.

Co to jest w swojej istocie? To brak umiejętności odczuwania radości z życia, czy przyjemności – i to na wszystkich płaszczyznach, zarówno tej duchowej, jak i cielesnej, zmysłowej, intelektualnej, czy emocjonalnej.

Anhedonia jest trudna do wykrycia, bo ludzie sami niechętnie o niej mówią. Nadal jeszcze smutek, czy – w szerszym znaczeniu – brak odczuwania radości z życia, rzadko jest odbierany przez osoby dotknięte tym problemem za objaw choroby.

Wiele osób uważa, że „tak po prostu musi być”, dlatego nic nie robi, by spróbować się jej pozbyć. Anhedonia sama w sobie poważnie obniża komfort życia, rzadko też występuje samodzielnie – z reguły bywa objawem poważniejszych problemów, z którymi zmaga się człowiek.

Często nawet mogą to być problemy nieuświadomione – nadal jednak silnie rzutują one na życie.

Dlatego jeśli odczuwasz brak radości z życia, czujesz, że nic nie sprawia Ci przyjemności i tracisz gdzieś radość do przeżywania emocji – być może cierpisz właśnie na anhedonię. Dowiedz się jakie są jej objawy i przyczyny – to pozwoli Ci zacząć działać w imię odzyskania zdrowia.

Anhedonia przyczyny

Depresja to choroba cywilizacyjna. Jej obraz w oczach społeczeństwa zmienia się coraz bardziej.

Jeszcze nie tak dawno temu kojarzona była z ludźmi w wieku około pięćdziesięciu lat – to właśnie wtedy dochodziło do przemian w życiu człowieka, do różnych kryzysów i spadków aktywności – mogło to być związane z syndromem opuszczonego gniazda lub przekonaniem, że życie tak naprawdę już się kończy.

Teraz jednak depresja najczęściej kojarzona jest z ludźmi pomiędzy dwudziestym a czterdziestym rokiem życia. Anhedonia kojarzona jest najczęściej właśnie z depresją i jest jednym z jej objawów. Do wystąpienia anhedonii często doprowadza styl życia człowieka – który w rezultacie może doprowadzić również do pojawienia się depresji.

Anhedonia bowiem bardzo często dotyka osoby przepracowane – takie, których życie kręci się wyłącznie wokół pracy – to właśnie jej poświęcają po kilkanaście godzin dziennie, nie biorą dni wolnych i zaniedbują inne aspekty życia.

Wtedy, choć odnosi się sukcesy zawodowe – cierpi życie osobiste czy rodzinne, nie ma też miejsca na rozrywki. Kolejne sukcesy przestają cieszyć, a ich osiągnięcie przestaje być bodźcem, dzięki któremu odczuwa się przyjemność.

Stają się one celem samym w sobie.

Wypalenie zawodowe może dotknąć każdego, najbardziej jednak narażeni na nie są wszyscy ludzie, którzy rzucają wszystkie swoje siły, cały swój czas i energię do swoistego wyścigu szczurów.

Wtedy łatwo zatracić się w pracy i zapomnieć, że człowiek nie żyje tylko po to, by pracować. A stąd już o krok od anhedonii.

Dlatego anhedonia bardzo często objawia się u pracoholików, czy osób, które mają zaburzony rytm życia – zbyt mało sypiają, zbyt dużo pracują i ciągle narażone są na stres.

Każdy człowiek jest w stanie pracować pod presją, jednak nikt nie jest w stanie robić tego ciągle – każdy ma swoją granicę, po której przekroczeniu umysł mówi „STOP”.

Pamiętaj, że nawet myślenie o pracy jest pracą – dlatego mówi się, że pracoholicy nigdy nie wychodzą z pracy – bo nawet jeśli wyjdą z biura to myślami nadal są przy obowiązkach. Anhedonia łatwo atakuje przepracowany, przeciążony umysł.

Anhedonia może rozwinąć się także jako niepożądany efekt uboczny działania części leków przeciwdepresyjnych. Odpowiedzialne za jej pojawienie się mogą być też inne choroby i zaburzenia psychiczne, na przykład schizofrenia. Może pojawić się także u osób dotkniętych uzależnieniem, także w fazie leczenia – na etapie odstawienia.

Anhedonia objawy

Anhedonia to coś innego niż chwilowe obniżenie nastroju czy typowa kilkudniowa chandra. To długotrwały okres czasu, w którym dana osoba nie jest w stanie odczuwać radości z życia i nie jest w stanie znaleźć nic, co by ją cieszyło. Zaniepokoić Cię powinno, jeśli taki stan utrzymuje się powyżej dwóch tygodni.

Nadal jednak trudno jest poprawnie zdiagnozować anhedonię. Dzieje się tak także dlatego, że pacjenci – nawet jeśli zdecydują się udać do lekarza, bo podejrzewają, że w ich życiu dzieje się coś niewłaściwego, często pomijają uczucie smutku.

Zrzucają wszystko na własne lenistwo, brak motywacji do działania czy po prostu zmęczenie, dlatego nie mówią o tym głośno. A to błąd! O przedłużającym się uczuciu smutku czy zobojętnienia na przyjemność warto i nawet trzeba mówić.

To pierwszy krok ku wyleczeniu.

Brak emocji, czy odczuwania radości z tego, co tę radość do tej pory przynosiło – to podstawowy objaw anhedonii. Osoba nią dotknięta traci zainteresowanie swoim hobby, nie ma motywacji do działania i ma długotrwale obniżony nastrój.

Objawem anhedonii jest też izolacja społeczna. To coś więcej niż chwilowy brak chęci do spotkań z innymi ludźmi. To coraz większe problemy z funkcjonowaniem w społeczeństwie, nawiązywaniem czy podtrzymywaniem więzi międzyludzkich i świadome, celowe unikanie ludzi.

Jak odzyskać radość życia?

Odzyskanie radości życia jest bardzo ważne – ciągłe życie z anhedonią jest bardzo wyniszczające. Jej leczenie jest możliwe, choć bywa trudne i długotrwałe. Nie istnieją magiczne pastylki na odzyskanie radości z życia, choć – faktycznie – w leczeniu anhedonii bywa stosowane leczenie farmakologiczne.

Dużo większą rolę w leczeniu anhedonii odgrywa jednak psychoterapia. To właśnie podczas terapii można dojść do źródła problemu i go rozwiązać u samych podstaw. Psychoterapia pomoże Ci uporać się z przyczyną anhedonii – stresem, przepracowaniem, pracoholizmem, uzależnieniem, czy depresją lub innymi zaburzeniami psychicznymi.

Pamiętaj jednak, że wszystko w dużej mierze zależy od Ciebie – psychoterapeuta może Ci pomóc, ale nie wykona tej pracy za Ciebie.

Psychoterapia da Ci szansę na zrozumienie, że w Twoim życiu coś było bardzo nie tak – a dzięki temu będziesz mógł dokonać koniecznego przewartościowania swoich priorytetów i ustalić sobie nowe, zdrowsze wzorce postępowania.

Podczas psychoterapii nauczysz się także radzić sobie ze stresem – często wykorzystywane w psychoterapii są też techniki relaksacyjne, które pomogą w sposób zdrowy i bezpieczny rozładowywać napięcie psychiczne.

Psychoterapia indywidualna pomoże Ci uporać się nie tylko z anhedonią – pomoże Ci dojść do sedna problemu i uporać się z problemem, który powoduje występowanie tej dolegliwości. Nie lekceważ obniżonego nastroju, jeśli utrzymuje się przez dłużej niż dwa tygodnie – to może być objaw bardzo poważnej choroby.

Anhedonia – brak odczuwania przyjemności – przyczyny, objawy, leczenie

Poradnię Co tam? Psychoterapia bliska Tobie tworzy zespół doświadczonych psychoterapeutów. Nasze poradnie to miejsca z domową atmosferą. Oferujemy pełny zakres wsparcia dla Ciebie i twoich bliskich.

Pomożemy w doborze najlepszego specjalisty.

+48 698 115 005

Wiesz kogo wybrać? Umów samodzielnie wizytę w gabinecie lub sesję online.

Anhedonia – brak odczuwania przyjemności – przyczyny, objawy, leczenie

Anhedonia – brak odczuwania przyjemności – przyczyny, objawy, leczenie

Anhedonia – brak odczuwania przyjemności – przyczyny, objawy, leczenie

Anhedonia – brak odczuwania przyjemności – przyczyny, objawy, leczenie

Anhedonia – brak odczuwania przyjemności – przyczyny, objawy, leczenie

Anhedonia – brak odczuwania przyjemności – przyczyny, objawy, leczenie

Anhedonia – brak odczuwania przyjemności – przyczyny, objawy, leczenie

Anhedonia – brak odczuwania przyjemności – przyczyny, objawy, leczenie

Anhedonia – brak odczuwania przyjemności – przyczyny, objawy, leczenie

Jeśli podoba Ci się ten artykuł, udostępnij go swoim znajomym.

Anhedonia – czy można żyć bez emocji? ALFA-LEK

Anhedonia, jest to niezdolność odczuwania przyjemności, także utrata zainteresowań i  brak motywacji. To stan, w którym życie jest pozbawione kolorów,  smaku, zapachu, a uczucie radości pojawia się bardzo rzadko lub nigdy. 

Leia também:  Como Recuperar O Que Foi Apagado Do Celular?

Anhedonia – brak odczuwania przyjemności – przyczyny, objawy, leczenie

Anhedonia jest jednym z kluczowych objawów depresji  i  ściśle jest powiązana z nadmierną eksploatacją wewnętrznych zasobów emocjonalnych człowieka. Cechuje ją długotrwale utrzymywana, bardzo wysoka aktywność, lecz bez satysfakcji z osiągniętych  rezultatów.

Towarzyszyć jej może również rozregulowanie zegara biologicznego, oraz zaburzenie proporcji pracy i wypoczynku. Duża aktywność jest bardzo ważna dla utrzymania dobrostanu emocjonalnego. Jednak pewnych granic przekraczać się nie powinno.

Wypoczynek lub zdrową dawkę „nic nierobienia” – śmiało możemy porównać do codziennej porcji witamin, dotaczanych w pożywieniu.

  Długotrwały brak witamin może stać się przyczyną, wielu groźnych chorób, natomiast brak wypoczynku , może powodować ewolucję anhedonii , w kierunku  zaawansowanej depresji.

Choroba dotyka osoby, które są aktywne zawodowo,  spędzają w pracy po kilkanaście godzin oraz nie mają czasu na odpoczynek czy sen.

Wciąż do czegoś dążą, zdobywają następne szczyty, ale w  ich życiu brak koloru, przyjemności oraz przestrzeni wyłącznie dla siebie. Chorzy czują, że jakość ich życia się pogorszyła, ale kładą to na karby zmęczenia i nadmiaru obowiązków.

Nie skarżą się, ani najbliższym, ani  lekarzowi, bo smutek i brak satysfakcji , nie jest bezpośrednio kojarzony z jakąkolwiek chorobą .

Anhedonia – brak odczuwania przyjemności – przyczyny, objawy, leczenieAnhedonia oznacza więc stopniową utratę zdolności i chęci do przeżywania emocji w pełen, wyraźny sposób, dostrzegalny zarówno przez chorego, ale też i jego otoczenie. Jednocześnie zaburzone zostają funkcje społeczne, ponieważ osoba cierpiąca na nią wycofuje się z życia towarzyskiego i powoli zamyka w sobie i w domu, społeczeństwo natomiast nie potrafi odczytywać emocjonalnych stanów chorych osób lub ich nie zauważa.

Ze względu na swoją specyfikę leczenie anhedonii jest bardzo trudne i nie ma wciąż ściśle określonych sposobów na poradzenie sobie z tą chorobą. W leczeniu stosuje się podawanie środków farmakologicznych, jednak co do tego jakich, w jakich ilościach oraz jakie są ich skutki nadal zdania lekarzy są wciąż podzielone.

Dodatkowo, jeżeli anhedonia pojawiła się na gruncie społecznym, wówczas należy szukać podstawowej przyczyny tego stanu, zniwelować ją , a chorego  odsunąć od czynnika, który działa destrukcyjnie na jego osobowość.

  Leczenie farmakologiczne, prowadzone przez lekarza psychiatrę, działa na poziomie chemicznym i fizjologicznym, lecz nic nie zastąpi atmosfery ciepła oraz zrozumienia, które osoba z anhedonią powinna odczuwać ze strony bliskich  jej osób.

Anhedonia nie stanowi wyroku i nie musi trwać przez całe życie, ale  ważne jest jej w miarę szybkie, zdiagnozowanie  oraz podjęcie terapii, gdyż samodzielne poradzenie sobie z tą chorobą może nie przynieść skutków, a wręcz doprowadzić do pogłębienia się objawów choroby i rozwinięcia jej w groźną depresję.

  • psychiatra
  • psychoterapeuta

POWRÓT

Tagi:

anhedonia, emocje, brak motywacji, zegar biologiczny, psychoterapia

*Wszystkie artykuły medyczne prezentowane na stronie są zgodne z wiedzą medyczną, ale żaden nie może być traktowany jako diagnoza lekarska, lecz wyłącznie jako materiał edukacyjny. W przypadku zaobserwowania u siebie niepokojących objawów należy skonsultować się z lekarzem.

Anhedonia – Wikipedia, wolna encyklopedia

Ten artykuł od 2013-09 zawiera treści, przy których brakuje odnośników do źródeł.Należy dodać przypisy do treści niemających odnośników do wiarygodnych źródeł.(Dodanie listy źródeł bibliograficznych lub linków zewnętrznych nie jest wystarczające).Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu.
Anhedonia

ICD-10

R45.84Anhedonia

MeSH

D059445

Anhedonia (fr.

 anhédonie) – brak lub utrata zdolności odczuwania przyjemności (zarówno zmysłowej, cielesnej, jak i emocjonalnej, intelektualnej czy duchowej) i radości. W tym drugim przypadku chodzić może o bardzo zróżnicowane sytuacje takie jak radość wynikająca ze spotkania z bliskimi, wykonywania ulubionych do tej pory czynności czy ogólną radość życia.

Jest jednym z kluczowych objawów pomocnych przy diagnozowaniu depresji. Występuje również (jako objaw negatywny) w przypadku schizofrenii oraz niektórych innych zaburzeń psychicznych.

Termin „anhedonia” (fr. anhédonie, z gr. ἀν – i ἡδονή) stworzył badacz Théodule-Armand Ribot, który posłużył się nim w monografii La psychologie des sentiments (1896)[1].

Anhedonia zaburza funkcjonowanie społeczne, ponieważ otoczenie nie potrafi odczytywać stanów emocjonalnych osoby cierpiącej na to zaburzenie. Anhedonii towarzyszą przeważnie inne objawy, jak spłycenie afektu, brak spontanicznego wyrazu takich emocji, jak radość, gniew, żywiołowość. Wyrażane w anhedonii stany emocjonalne są „zszarzałe”, o zbliżonym kolorycie i podobnej ekspresji.

Czasem obserwuje się anhedonię indukowaną – jednostka w określonej grupie (kulturowej lub religijnej) podporządkowuje się wymogom powściągliwości emocjonalnej, pozbawiając się uczucia radości i zadowolenia z codziennego życia (np. relacji z bliskimi).

Anhedonia jest stosunkowo częstym skutkiem ubocznym stosowania antydopaminergicznych leków przeciwdepresyjnych (np.

selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny lub inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny) ujawniającym się w fazie remisji, po ustąpieniu ostrych objawów depresji. Zarówno anhedonia pierwotna (tj.

wynikająca z depresji) jak i wtórna (wywołana przez leki przeciwdepresyjne) jest zjawiskiem uleczalnym.

Narzędziem służącym do oceny nasilenia anhedonii, wykorzystywanym w gabinecie psychiatrycznym lub psychoterapeutycznym, jest Skala Odczuwania Przyjemności SHAPS.

Zobacz też

Zobacz hasło anhedonia w Wikisłowniku

  • afekt
  • awersja seksualna
  • hedonizm
  • oziębłość seksualna
  1. ↑ Edward Shorter: A historical dictionary of psychiatry. New York: Oxford University Press, 2005, s. 20. ISBN 978-0-19-517668-1.
  • Adam Bilikiewicz, Włodzimierz Strzyżewski: Psychiatria: podręcznik dla studentów medycyny. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1992, s. 483. ISBN 83-200-1688-6.

Anhedonia – czym jest, czym jest spowodowana, jak się ją leczy?

Termin anhedonia powstał z połączenia greckich słów “an”, które oznacza “brak” oraz “hedone” oznaczającego “przyjemność”. Po raz pierwszy termin ten został wprowadzony w 1896 roku przez filozofa i lekarza Theodore-Armanda Ribota.

Podstawową przyczyną zaburzeń odczuwania przyjemności jest zablokowanie wytwarzania dopaminy spowodowane uszkodzeniami mózgu. Rozróżnia się dwa główne rodzaje anhedonii:

  • Pierwotną – jest ona związana z depresją,
  • Wtórną – występuje na skutek przyjmowania leków antydepresyjnych.

Anhedonia jest jednym z ważniejszych objawów, jakie pojawiają się w przebiegu depresji, ale również innych zaburzeń psychicznych, takich jak schizofrenia. Wtórny rodzaj anhedonii może wystąpić także podczas leczenia uzależnień, a w szczególności na etapie odstawienia substancji uzależniających.

Anhdeonia wtórna jest wywoływana najczęściej przez leki, które są inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny albo serotoniny. Wówczas objawy anhedonii ujawniają się zwykle, gdy ustąpią ostre objawy depresji, w tak zwanej fazie remisji.

Na wystąpienie tego problemu bardziej narażone są osoby, które żyją w ciągłym stresie, są bardzo aktywne zawodowo i często bywają przemęczone.

 Osoby cierpiące na anhedonię bardzo często mają problem z odczuwaniem oraz współodczuwaniem emocji, zarówno tych pozytywnych, jak i negatywnych.

W związku z tym, pacjenci cierpiący na zaburzenia tego typu bardzo często unikają kontaktów towarzyskich, co powoduje problemy z funkcjonowaniem w społeczeństwie, a w efekcie izolację społeczną.

W początkowych stadiach choroby i niezbyt zaawansowanej depresji, anhedonia jest zaburzeniem, które niezwykle trudno zauważyć. Zaniepokoić powinny w szczególności takie objawy, jak:

  • Brak radości
  • Brak emocji
  • Brak odczuwania przyjemności z rzeczy, które dotychczas ją wywoływały
  • Obniżenie nastroju
  • Pogorszenie samopoczucia
  • Utrata zainteresowania dotychczasowym hobby.

Zaburzenia tego typu mogą być odczuwalne dla pacjenta, ale chory nie zawsze zdaje sobie sprawę z problemu. Do diagnozowania tego schorzenia wykorzystywana jest tak zwana Skala Odczuwania Przyjemności, znana również pod skrótem SHAPS (z angielskiego Snaith-Hamilton PleasureScale).

Za pomocą tej skali oceniane jest, jak pacjent odczuwa przyjemność w zwykłych codziennych sytuacjach. Test polega na tym, że pacjent zaznacza czy zgadza się ze stwierdzeniem, że dana czynność albo sytuacja mogłaby sprawić mu przyjemność.

Sytuacje, które mogą sprawić przyjemność występujące w teście to:

  1. Przebywanie w gronie znajomych, przyjaciół, rodziny,
  2. Uprawianie hobby,
  3.  Branie orzeźwiającego prysznica lub gorącej, relaksującej kąpieli,
  4. Poprawa wyglądu,
  5. Jedzenie ulubionej potrawy,
  6. Picie herbaty lub kawy,
  7. Przyjemne zapachy, na przykład lasu, kwiatów, jedzenia,
  8. Słuchanie ulubionej muzyki, oglądanie ulubionego programu telewizyjnego,
  9. Czytanie ulubionej książki albo gazety,
  10. Oglądanie pięknych widoków,
  11. Widok uśmiechających się ludzi,
  12. Pomaganie innym osobom,
  13. Bycie pochwalonym,
  14. Drobne sprawy, na przykład ładna pogoda.
Leia também:  Como Evitar Que A Bolsa Estoure?

Leczenie tego zaburzenia jest możliwe, aczkolwiek terapia jest trudna i długotrwała. W przypadku zdiagnozowania anhedonii niezwykle ważne jest określenie jej przyczyny i rozpoczęcie od wyleczenia podłoża problemu. Oprócz tego, często stosuje się leczenie farmakologiczne.

Niezbędna jest również psychoterapia. W terapii powinni uczestniczyć również bliscy osoby chorej, ponieważ wsparcie rodziny i przyjaciół jest w takich sytuacjach nieocenione.

Żeby uniknąć nawrotów choroby czasami konieczna może się okazać zmiana stylu życia i przewartościowanie ważnych spraw. Należy nieco zredukować tempo życia, ograniczyć stresy i nie brać na barki zbyt wielu obowiązków.

Czasami konieczne jest zrezygnowanie ze swoich ambicji i inne ustawienie priorytetów. Jedynie prawidłowe nastawienie pacjenta może zapobiec nawrotom choroby.

Anhedonia to jeden z głównych objawów depresji. Dlaczego nic mnie nie cieszy?

Anhedonia, czyli niemożność przeżywania przyjemności to główny objaw depresji. Jakie są jej przyczyny i kogo dotyka? Zobacz, jak leczyć anhedonię.

Czy to jeszcze chandra czy to już depresja? Objawy tego drugiego zaburzenia to m.in. anhedonia. Chory nie jest w stanie odczuwać przyjemności i nic go nie cieszy. Często dotyczy ludzi wypalonych zawodowo, zestresowanych, przemęczonych, niemających czasu dla siebie i bliskich. Kiedy już też ten czas znajdują, życie widzą w szarych barwach.

Zobacz także:  W nerwicy choruje psychika. Jakie są rodzaje nerwicy i jak ją leczyć?

Anhedonia może towarzyszyć chorobom psychicznym, takim jak depresja i schizofrenia. Najczęściej chodzi o to pierwsze zaburzenie. Osoby, które ją przeżywają, często lekceważą ten stan, sądząc, że tak musi być i nic już się nie zmieni. To błąd. Anhedonię można wyleczyć, dlatego nie należy zwlekać z wizytą u lekarza.

Anhedonia – objawy

Jak rozpoznać anhedonię? Stan ten często jest bagatelizowany przez chorego i jego otoczenie. Obniżony nastrój i brak odczuwania przyjemności łatwo zrzucić na karb zmęczenia, pogody czy po prostu charakteru danej osoby. Jeśli jednak zachowanie chorego uległo diametralnej zmianie, trzeba rozważyć wizytę u lekarza.

Jakie są objawy anhedonii?

  • spłycone emocje,
  • smutek,
  • gniew,
  • niemożność przeżywania radości,
  • izolacja społeczna.

To, co cieszyło chorego, nie jest powodem do zadowolenia. Cierpiący na anhedonię traci zainteresowanie swoim życiem, rodziną, przyjaciółmi, porzuca hobby, wycofuje się z życia towarzyskiego, unika spotkań. W końcu zostaje sam.

Anhedonia – a depresja

Czasem obniżony nastrój czy smutek może być objawem kilkudniowej chandry, np. wywołanej przez pogodę. Jeśli jednak taki stan utrzymuje się ponad 2 tygodnie, kładziemy się spać i budzimy się przygnębieni, trzeba skonsultować go z lekarzem.

Anhedonia jest głównym objawem depresji – choroby, którą z powodzeniem się leczy. Pomocny w diagnozie tego zaburzenia może okazać się  Test Becka, jednak pamiętaj, że nie może on zastąpić wizyty lekarskiej! 

Zobacz także:  Fobia społeczna nie pozwala ci żyć? Zobacz, jak sobie radzić z ekstremalną nieśmiałością

Anhedonia – przyczyny

Przyczyną anhedonii są zakłócenia neuroprzekaźników w mózgu, które powodują zablokowanie wytwarzania dopaminy. Za stan obniżonego nastroju mogą być odpowiedzialne choroby psychiczne lub uzależnienia – takie objawy mogą wystąpić np. podczas etapu odstawiennego. Anhedonia może być także wywołana niektórymi lekami.

Depresja, której anhedonia jest głównym objawem, to choroba cywilizacyjna. W poprzednim pokoleniu była traktowana jako zaburzenie dotyczące głównie osób starszych, które kończą karierę zawodową i nie mogą się pogodzić z nową sytuacją. Dziś dotyka w dużym stopniu ludzi młodych.

Coraz bardziej powszechne są: depresja w ciąży czy depresja poporodowa. Chore na smutek są także osoby aktywne zawodowo, które przegrały walkę o ważne stanowisko, zostały zdegradowane w pracy. Wiele osób rzuca się w wir obowiązków, haruje po kilkanaście godzin dziennie, nie mając czasu na odpoczynek.

Stąd tylko krok do wypalenia zawodowego, a w konsekwencji do depresji.

Anhedonia – leczenie

Bardzo ważne jest, aby się zatrzymać i zadać sobie pytanie: skąd u mnie taki nastrój? Co go spowodowało? Wiele osób cierpiących na anhedonię nie chce zwolnić tempa. Wieczorem biorą leki uspokajające, żeby zasnąć, rano pobudzają się kawą.

W czasie wolnym, poza pracą i wyzwaniami, kiedy nie muszą być gotowi na 100 procent, zauważają, że ich życie zbladło. Nie mają jednak odwagi iść do lekarza, oszukując się, że “jakoś to będzie”.

A to błąd – depresję, i jej główny objaw – anhedonię, trzeba leczyć – im wcześniej rozpocznie się ten proces, tym lepiej.

Jeśli lekarz stwierdzi depresję, przepisze środki farmakologiczne. Efekty leczenia można zauważyć już po około dwóch tygodniach. Jednak leki mogą tylko leczyć objawy. Do przyczyn depresji można dotrzeć dzięki psychoterapii. W leczeniu anhedonii ważne jest też wsparcie osób bliskich.

Nawet, jeśli wciąż jesteśmy w procesie leczenia i doskwiera nam anhedonia, warto zawalczyć o siebie – odbudować kontakty towarzyskie, wyjść do kina, na spacer, przypomnieć sobie o hobby. Pamiętajmy o tym, aby nie przepracowywać się i nie brać na siebie za dużo obowiązków.

Zobacz także:  Schizofrenia paranoidalna to najczęstsza odmiana schizofrenii. Jakie są rokowania?

Anhedonia – co robić, gdy nic mnie nie cieszy

Czy jesteś w stanie wyobrazić sobie, jak wszystko traci znaczenie? Jak nie chce Ci się spotykać z bliskimi, nie chce Ci się nic robić, nawet jeść i relaksować się przed ulubionym serialem. Wyobrażasz sobie? To anhedonia.

A może już czułeś się podobnie? W ten sposób wygląda życie z anhedonią – zaburzeniem zabierającym zdolność do odczuwania przyjemności.

Zapisz się na bezpłatną konsultację psychologiczną

Poszukując w internecie lub słownikach definicji anhedonii szybko można się natknąć na bardzo proste określenie – anhedonia to upośledzona zdolność do odczuwania przyjemności.

Definicja jest w zasadzie prawdziwa, ale nie wyjaśnia nam w pełni natury tego zjawiska. Jest jednak dobrym punktem wyjścia do dalszego rozwinięcia.

Przyjrzyjmy się dokładnemu obrazowi anhedonii, czyli objawom, które świadczą o jej występowaniu:

  • Obniżona zdolność do odczuwania przyjemności z przyjemnych bodźców.

Odczuwanie przyjemności może nie być całkowicie wykluczone – punktem odniesienia jest tu to, jak dana osoba czerpała przyjemność w przeszłości (co jej sprawiało przyjemność, w jaki sposób się to objawiało). O anhedonii będzie świadczyć obniżenie odczuwanej przyjemności lub jej całkowite zniknięcie.

Nie oznacza to również, że „przyjemne bodźce” są odczuwane jako denerwujące, przykre i niechciane. Mogą nie przynosić negatywnych wrażeń, ale też nie cieszyć – następuje zobojętnienie.

  • Pogorszenie pamięci o wcześniej doświadczanej przyjemności

W większości przypadków osób zdrowych, gdy wspominamy przyjemność, która kiedyś nas spotkała, to także odczuwamy pewną namiastkę przyjemności – potrafimy się na chwilę „wczuć” w tamtą sytuację. Anhedonia ogarnia także przyjemność z tego źródła – takie wspomnienia nie przynoszą już przyjemnych odczuć, a także są ogólnie gorzej oceniane.

  • Brak radości, zaangażowania i energii

Taki stan nazywamy zazwyczaj apatią. Może nie ukazywać się jak klasyczny smutek – jest to bardziej postawa bierna, w której dana osoba nie ma ochoty ani motywacji, żeby podjąć jakieś działanie (nawet takie, które kiedyś lubiła) – bo po co, skoro nie przyniesie to żadnej przyjemności?

Więcej o stanach lękowych

Anhedonia jest kompleksowym zjawiskiem. Jej objawy mogą być inne u różnych osób, a nawet zmieniać się u jednej osoby na przestrzeni czasu.

Dodatkowo zazwyczaj pojawia się w ramach jakiegoś innego zaburzenia (np. depresji lub schizofrenii) – wtedy występują także inne objawy natury psychicznej, właściwe dla danego zaburzenia.

W zależności od zaburzenia, w obrębie którego występuje i kilku innych czynników, anhedonia może przybierać różne postacie.

Najważniejsze jest rozróżnienie na anhedonię związaną z upośledzonym pożądaniem nagrody i anhedonię związaną z upośledzonym odczuwaniem przyjemności (badacze Treadway i Zald proponują, by nazywać je anhedonią motywacyjną i konsumpcyjną).

Badacznie podejmowali również próby wyodrębnienia innych rodzajów anhedonii (np. w zależności od przedmiotu przyjemności – np. anhedonia społeczna i seksualna lub w zależności od upośledzonych procesów – np. anhedonia decyzyjna).

  • Jeżeli zauważasz u siebie większość z poniższych objawów – warto zainteresować się stanem swojego zdrowia psychicznego i udać do psychiatry lub psychoterapeuty po profesjonalną diagnozę.Przestałeś oddawać się swojemu hobby lub zabierasz się za nie znacznie rzadziej i nie przynosi Ci już takiej radości
  • Zaspokajanie podstawowych potrzeb nie daje Ci wrażenia usatysfakcjonowania (np. jedzenie, seks, sen)
  • Straciłeś zainteresowanie swoimi ulubionymi aktywnościami – np. jedzeniem ulubionej potrawy, słuchaniem ulubionej muzyki, oglądaniem ulubionego serialu
  • Wspominając swoją przeszłość, trudno Ci wybrać szczególnie przyjemne chwile z życia
Leia também:  O Que É O Msconfig Como Acessar E Qual A Sua Finalidade?

Nie czujesz potrzeby zadbania o siebie (np. wykonania podstawowej pielęgnacji, porządnego ubrania się lub wykonania makijażu, ćwiczeń fizycznych, itp.)

  1. Ograniczyłeś ostatnio swoje kontakty towarzyskie (np. rzadziej wychodzisz z domu, nie umawiasz się na spotkania z przyjaciółmi, rzadziej dzwonisz do członków rodziny)
  2. Jeśli na przynajmniej kilka punktów odpowiedziałeś twierdząco, to warto udać się do specjalisty zdrowia psychicznego (psychoterapeuty, psychiatry) i opowiedzieć mu o tych właśnie objawach.
  3. Jeżeli Twój stan go zaniepokoi, z pewnością zada Ci własne pytania i szczegółowo oceni Twoją kondycję psychiczną.

Jak możesz sobie pomóc

Znak większego problemu

Anhedonia raczej nie występuje w odosobnieniu – najczęściej jest ona objawem (czasem głównym) w różnych zaburzeniach psychicznych. Najczęściej anhedonia objawia się przy:

  • depresji
  • schizofrenii
  • chorobie afektywnej dwubiegunowej
  • chorobie Parkinsona,
  • przy rozpoczęciu lub zakończeniu stosowania leków oddziałujących na psychikę (np. antydepresantów)
  • przy stosowaniu lub odstawieniu substancji psychoaktywnych (np. alkoholu, narkotyków)

Ponownie – to do specjalisty należy fachowa decyzja, czy dokona u Ciebie diagnozy jakiegoś zaburzenia psychicznego.

Szczególnie przydatna może być dla Ciebie wiedza o dwóch ostatnich punktach – dotyczących używania leków lub substancji psychoaktywnych. Jeśli faktycznie taka sytuacja u Ciebie wystąpiła, z pewnością powinieneś opowiedzieć o tym swojemu lekarzowi.

Mogłoby się wydawać, że przyjemność to tylko miły dodatek do życia. To jednak błędne podejście – odczuwanie przyjemności (a dokładniej aktywność mózgu związana z poszukiwaniem i odczuwaniem przyjemności) to fundamentalny proces, który pomaga nam przeżyć.

Podstawowymi „przyjemnościami”, które pozwalają na przeżycie i przedłużenie gatunku (czyli zaspokajają nasze podstawowe instynkty) są jedzenie i współżycie seksualne.

Ponadto, w przypadku gatunków społecznych, takich jak ludzie, podstawową przyjemnością są też interakcje społeczne.

To jednak nie wszystko. Człowiek jest istotą bardzo rozwiniętą intelektualnie – dzięki temu potrafimy także czerpać przyjemności z mniej przyziemnych procesów – na przykład z obcowania ze sztuką, muzyką, pomagania innym, czy wysiłku intelektualnego.

  • Czerpiemy przyjemność także ze zdobywania pieniędzy – które można wymienić na inne przyjemności.
  • Co więcej, odczuwanie przyjemności jest kluczowym elementem wielu innych (i bardzo ważnych) procesów – takich jak uczenie się i motywacja.
  • Istotnym zagrożeniem wynikającym z anhedonii jest nieodpowiednie radzenie sobie z nią. Możliwe są dwie skrajne ścieżki:
  • wycofywanie się z życia społecznego i ograniczanie całkowitej aktywności (czyli „poddanie się” anhedonii)
  • walka z anhedonią poprzez poszukiwanie doznań, które wywołają silną ekscytację (podejmowanie ryzykownych działań)

Wszystko o nerwicy lękowej

Anhedonia a mózg

Kiedy odczuwamy przyjemność, dopamina (neuroprzekaźnik nazywany „hormonem szczęścia”) wlewa się do systemu nagradzania naszego mózgu (tzw. układu nagrody).

Kiedy czujemy się przygnębieni, poziomy dopaminy są niższe, a układ nagrody – nie pobudzony.

Za centrum przyjemności naszego organizmu uważa się strukturę mózgu nazywaną jądrem półleżącym – i tam też obecnie poszukuje się przyczyn i możliwości leczenia anhedonii. Jednak inne struktury mózgu, takie jak kora przedczołowa, ciało migdałowate, czy wyspa również są silnie zaangażowane w procesy związane z odczuwaniem pzryjemności.

Radzenie sobie i zapobieganie

Anhedonię leczy się w kontekście zaburzenia, którego jest objawem. Na przykład, jeżeli anhedonia to wiodący objaw w depresji – podejmowane jest leczenie typowe dla depresji.

Zazwyczaj jest to w pierwszej kolejności psychoterapia, czasem dołączane są także odpowiednie leki (w zależności od decyzji lekarza).

Niestety, anhedonia nie jest łatwa w terapii. Różne badania wskazują, że obecność anhedonii utrudnia i spowalnia proces leczenia depresji, a także zwiększa prawdopodobieństwo nawrotów zaburzenia.

Dlatego właśnie, jeżeli podejrzewasz u siebie anhedonię, warto jak najszybciej zgłosić się do lekarza rodzinnego lub bezpośrednio do specjalisty zdrowia psychicznego. To pierwszy i najważniejszy sposób na poradzenie sobie.

W gabinecie psychiatrycznym, poza standardowym wywiadem, wykorzystuje się także specjalne narzędzia diagnostyczne do rozpoznania anhedonii. Są to głównie kwestionariusze, na przykład Skala Odczuwania Przyjemności SHAPS.

Zasady dbania o zdrowie psychiczne (i zapobiegania zaburzeniom)

Pozostałe metody radzenia sobie i zapobiegania są takie, jak ogólne zasady dbania o zdrowie psychiczne – i warto się do nich stosować profilaktycznie, a nie tylko w obliczu zagrożenia zaburzeniem psychicznym.

Dodatkowe porady możesz znaleźć w artykule na temat radzenia sobie z objawami depresji.

1. W zdrowym ciele zdrowy duch

Po pierwsze, zadbaj o swoje ciało. Najbardziej podstawowymi elementami, o które musisz zadbać, jest aktywność fizyczna, zdrowe odżywianie i sen.

Dzięki temu będziesz mieć siłę, by zadbać o kolejne aspekty zdrowia psychicznego. Bardzo często zdarza się także, że już po uczciwym zadbaniu o te podstawowe rzeczy czuć wyraźną poprawę samopoczucia psychicznego.

2. Zadbaj o sprawność mózgu

Warto poświęcić nieco czasu, na tak zwaną „gimnastykę mózgu” – idealnie w tym celu sprawdzą się różnego rodzaju łamigłówki i nauka nowych umiejętności.

3. Zmień sposób myślenia

Przemyśl, na czym opierasz swój sposób myślenia. Czy dajesz się ponieść emocjom? Czy opierasz się tylko na faktach i weryfikujesz źródła informacji? Czy martwisz się rzeczami, na które nie masz wpływu?

Warto czasem zatrzymać się i sprawdzić czy sami nie serwujemy sobie niepotrzebnego stresu i powodów do zmartwień.

4. Buduj samoocenę

Dużo łatwiej się żyje, jeśli lubi się samego siebie. Aby sobie w tym pomóc, postaraj się przynajmniej od czasu do czasu traktować siebie jak swojego przyjaciela – docenić osiągnięcie, wybaczyć błędy i pocieszać się w trudnych chwilach.

Więcej na temat budowania samooceny przeczytasz w tym artykule.

5. Zbuduj sieć wsparcia

Szczera rozmowa często jest najlepszym lekiem na złe samopoczucie – i wcale nie musi to być profesjonalna terapia, wystarczy chwila z kimś bliskim.

Dbaj o ludzi wokół siebie, postaraj się utrzymywać kontakty z osobami, na których możesz polegać, a także sam bądź wsparciem.

6. Nie zapomnij o odpoczynku

Nie zapominaj, że odpoczynek jest równie ważny co praca (czy to zawodowa, czy obowiązki domowe, czy nawet praca nad sobą). Pozwolenie sobie na relaks, a nawet drobne leniuchowanie to nic złego, a czasem jest wręcz niezbędne.

Najlepsze techniki i ćwiczenia relaksacyjne

Podsumowanie

  1. Ludzie, którzy cierpią na anhedonię, tracą zainteresowanie czynnościami, które lubili, i mają mniejszą zdolność do odczuwania przyjemności.

  2. Jest to podstawowy objaw poważnych zaburzeń depresyjnych, ale może być również objawem innych zaburzeń zdrowia psychicznego.
  3. Leczenie anhedonii to w głównej mierze leczenie zaburzenia, którego objawem jest anhedonia (zazwyczaj obejmuje terapię i przyjmowanie odpowiednich leków).

  4. Wspomaganie leczenia i zapobieganie anhedonii opiera się na przestrzeganiu podstawowych zasad higieny zdrowia psychicznego.

Źródła

  • Szczypiński J., Gola M., (2017), Anhedonia. Co o niej wiemy i jak ją badać?, Via Medica, tom 14, nr 2 (65-74)
  • Siwek M. (2017), Anhedonia w zaburzeniach depresyjnych, Psychiatr Psychol Klin, 17 (3) 216-224,
  • Silvia P. J., Kwapil T. R., (2011),  Aberrant Asociality: How Individual Differences in Social Anhedonia Illuminate the Need to Belong, Journal of Personality, 79, 1315-1332.
  • Thomsen K. R., Whybrow P. C., Kringelbach M. L., (2015) Reconceptualizing anhedonia: novel perspectives on balancing the pleasure networks in the human brain, Frontiers in Behavioral Neuroscience, 9 (49)
  • Tradway M. T., Zald D. H, (2011), Reconsidering Anhedonia in Depression: Lessons from Translational Neuroscience, Neurosci Biobehav 35 (3)
  • American Psychiatric Association. (2017). Diagnostic and statistical manual of mental disorders: Dsm-5. Arlington, VA.

Polecane artykuły

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*