Zapalenie oskrzeli a bakterie i wirusy

Zapalenie oskrzeli to choroba dolnych dróg oddechowych wywołana przez wirusy, bakterie lub czynniki środowiskowe. Choć najczęściej zmagają się z nim dzieci, może także pojawić się u dorosłych.

Wirusy wywołujące zapalenie oskrzeli to najczęściej wirusy paragrypy, wirusy grypy typu A i B, adenowirusy, rinowirusy, wirusy RSV oraz koronawirusy. Zdecydowanie rzadziej zapalenie oskrzeli wywoływane jest przez bakterie.

Najczęściej są to: Mycoplasma pneumoniae, Chlamydophila pneumoniae oraz Bordatella pertusis.

ZOBACZ TEŻ: Uciążliwy suchy kaszel – jak go zwalczać?

Rodzaje zapalenia oskrzeli

W zależności od czasu trwania choroby wyróżnia się jej postać ostrą, podostrą i przewlekłą.

Ostre zapalenie oskrzeli

Utrzymuje się do 3 tygodni. Niemal każdy z nas zmagał się z nim choć raz w życiu – pojawia się zarówno u dzieci jak i u dorosłych. Jest to najłagodniejsza i najczęściej występująca postać zapalenia oskrzeli, objawiająca się przede wszystkim ostrym kaszlem.

Podostre zapalenie oskrzeli 

Trwa od 3 do 8 tygodni. Może być spowodowane nadreaktywnością oskrzeli po przebytej chorobie lub zakażeniem pałeczką krztuśca.

Przewlekłe zapalenie oskrzeli

Mówimy o nim, gdy kaszel utrzymuje się powyżej 8 tygodni. Powodem są najczęściej czynniki środowiskowe takie jak palenie tytoniu czy zanieczyszczenie powietrza oraz częste infekcje wirusowe.

W przypadku podejrzenia przewlekłego zapalenia oskrzeli należy skontaktować się z lekarzem, ponieważ nieleczone może powodować zaburzenia drożności oskrzeli i prowadzić do jeszcze poważniejszych chorób np.

przewlekłej obturacyjnej choroby płuc.

ZOBACZ TEŻ: Jak objawia się astma oskrzelowa? Metody leczenia

Umów wizytę u pulmonologa

Jakie są przyczyny zapalenia oskrzeli?

W większości przypadków przyczyną zapalenia oskrzeli są wirusy, zdecydowanie rzadziej zakażenie bakteryjne – szacuje się, że bakterie wywołują zaledwie 10% zachorowań.

Kolejną istotną przyczyną zapalenia oskrzeli jest narażenie na kontakt z dymem tytoniowym. Choroba zdecydowanie częściej pojawia się u nałogowych palaczy, ale może dopaść także osoby palące biernie.

Do czynników wywołujących zapalenie oskrzeli zalicza się także zanieczyszczone powietrze, chemikalia oraz nawracające infekcje dróg oddechowych.

ZOBACZ TEŻ: Inhalacje u dzieci. Jak robić to poprawnie?

Jakie są objawy zapalenia oskrzeli?

Najczęstszym objawem zapalenia oskrzeli jest silny, dokuczliwy kaszel. Początkowo suchy, z czasem przekształca się w mokry (produktywny, wilgotny), któremu towarzyszy odkrztuszanie wydzieliny.

Jeśli jest to infekcja wirusowa wydzielina ma zazwyczaj kolor biały, natomiast jeśli zapalenie oskrzeli spowodowane jest zakażeniem bakteryjnym wydzielina jest żółtawa lub zielonkawa. Kolejnym charakterystycznym objawem zapalenia oskrzeli jest gorączka.

Dodatkowo w przebiegu zapalenia oskrzeli mogą pojawić się bóle mięśni, bóle stawów, rozbicie, bóle głowy, ogólne osłabienie, złe samopoczucie oraz świszczący oddech.

Bardzo podobne objawy pojawiają się przy przeziębieniu, jednak często ustępują one po kilku dniach. Do lekarza rodzinnego udaj się, gdy pojawi się wysoka gorączka, świszczący oddech, duszności lub jeśli objawy utrzymują się ponad tydzień. Wizytę zarezerwujesz bez wychodzenia z domu na LekarzeBezKolejki.pl.

ZOBACZ TEŻ: Zapalenie krtani – jak sobie z nim poradzić?

Jak rozpoznać zapalenie oskrzeli?

Do rozpoznania zapalenia oskrzeli zwykle wystarcza lekarzowi rodzinnemu badanie fizykalne, które polega na osłuchaniu klatki piersiowej przy użyciu stetoskopu. W bardzo rzadkich przypadkach konieczne może okazać się wykonanie RTG klatki piersiowej.

Jak leczyć zapalenie oskrzeli?

Zapalenie oskrzeli zwykle nie wymaga specjalistycznego leczenia. Przede wszystkim zalecany jest odpoczynek i pozostanie w domu przez kilka dni. Należy pamiętać o przyjmowaniu dużej ilości płynów, które rozrzedzą wydzielinę i ułatwią jej odkrztuszanie.

Dodatkowo przyjmować można preparaty wykrztuśne – najczęściej zawierają one ambroksol, bromheksynę lub acetylocysteinę. Jeśli kaszel jest męczący i towarzyszą mu duszności należy skonsultować się z lekarzem rodzinnym, który może przepisać leki rozkurczające oskrzela np. fenoterol lub salmeterol.

Wysoką gorączkę można zbijać przez stosowanie preparatów z ibuprofenem lub paracetamolem.

Zazwyczaj zapalenie oskrzeli wywołane jest przez wirusy, więc podawanie antybiotyku nie jest konieczne. Przepisywany jest on przez lekarza tylko w przypadku zakażenia bakteryjnego np. jeśli pojawia się wysoka gorączka lub kaszel z ropną wydzieliną.

Leczenie przewlekłego zapalenia oskrzeli wygląda nieco inaczej i zawsze należy skonsultować je z lekarzem rodzinnym. Konieczne jest wyeliminowanie czynnika powodującego stan zapalny np. rzucenie palenia. Dodatkowo lekarz może zalecić leki rozszerzające oskrzela, wykrztuśne, a czasem tlenoterapię lub odsysanie śluzu.

ZOBACZ TEŻ: Paciorkowiec – jak można się nim zarazić i jak go leczyć?

Wszystkie treści zamieszczone w Serwisie, w tym artykuły dotyczące tematyki medycznej, mają wyłącznie charakter informacyjny. Dokładamy starań, aby zawarte informacje były rzetelne, prawdziwe i kompletne, jednakże nie ponosimy odpowiedzialności za rezultaty działań podjętych w oparciu o nie, w szczególności informacje te w żadnym wypadku nie mogą zastąpić wizyty u lekarza.

Antybiotyki w leczeniu osób z ostrym zapaleniem oskrzeli

Koronawirus (COVID-19) – zasoby

Pytanie badawcze

Chcieliśmy się dowiedzieć, czy antybiotyki poprawiają wyniki leczenia u osób z ostrym zapaleniem oskrzeli. Oceniliśmy także potencjalne działania niepożądane związane ze stosowaniem antybiotyku.

Wprowadzenie

Ostre zapalenie oskrzeli jest rozpoznaniem klinicznym (opartym na objawach i dolegliwościach zgłaszanych przez chorego) u osób z ostrym kaszlem, które może ale nie musi być związane z odkrztuszaniem plwociny lub śluzu. Ostre zapalenie oskrzeli może być spowodowane przez wirusy lub bakterie.

Objawy zazwyczaj trwają dwa tygodnie, ale mogą utrzymywać się nawet do ośmiu tygodni. Antybiotyki są powszechnie stosowane w leczeniu ostrego zapalenia oskrzeli, ale mogą mieć negatywne skutki, takie jak nudności i biegunka, ale także powodować poważniejsze reakcje u osób uczulonych.

Nie istnieją praktyczne testy mogące odróżnić zapalenie oskrzeli bakteryjne od wirusowego.

Charakterystyka badań

Do niniejszego przeglądu włączyliśmy badania z randomizacją i grupą kontrolną porównujące jakąkolwiek antybiotykoterapię z placebo lub brakiem leczenia u osób z ostrym zapaleniem oskrzeli lub ostrym kaszlem z odkrztuszaniem, bez współistniejącego przewlekłego schorzenia płuc. Włączyliśmy 17 badań, z łączną liczbą 5099 uczestników. Jednoczesne leczenie innymi lekami w celu złagodzenia objawów było dozwolone, jeśli były one podawane wszystkim uczestnikom badania.

Główne wyniki

Nasze dane naukowe są aktualne do 13 stycznia 2017 roku.

Znaleźliśmy ograniczone dane naukowe wskazujące na korzyści kliniczne ze stosowania antybiotyków w ostrym zapaleniu oskrzeli. Niektóre osoby leczone antybiotykami nieco szybciej powracały do zdrowia przy zmniejszeniu nasilenia objawów związanych z kaszlem.

Jednakże różnica ta może nie mieć znaczenia praktycznego, gdyż wyniosła pół dnia w okresie 8 do 10 dni. Zanotowano także mały, ale istotny wzrost skutków ubocznych u osób leczonych antybiotykami.

Najczęściej zgłaszane działania niepożądane obejmowały nudności, wymioty, biegunkę, ból głowy i wysypkę.

Przegląd ten sugeruje, że istnieją ograniczone korzyści (wynikające z ograniczonych danych naukowych; przyp.tłum.) związane ze stosowaniem antybiotyków w ostrym zapaleniu oskrzeli u osób bez współistniejących chorób przewlekłych.

Leia também:  Choroby autoimmunologiczne – lista, jakie są przyczyny i leczenie

Potrzebne są dalsze badania oceniające skuteczność stosowania antybiotyków w ostrym zapaleniu oskrzeli u osób starszych z licznymi chorobami przewlekłymi, które mogły nie zostać uwzględnione w istniejących badaniach.

Stosowanie antybiotyków należy postrzegać w kontekście potencjalnych skutków ubocznych, nadmiernej medykalizacji w przypadku choroby samoograniczającej się, kosztów antybiotykoterapii, a w szczególności szkód na poziomie populacji wynikających ze zwiększenia oporności bakterii na antybiotyki.

Jakość danych naukowych

Jakość włączonych badań była ogólnie dobra, szczególnie w przypadku badań przeprowadzonych niedawno.

Tłumaczenie: Joanna Zając Redakcja: Magdalena Koperny

Zapalenie oskrzeli – objawy, leczenie i powikłania po chorobie

Zapalenie oskrzeli to powszechna choroba, na którą większość ludzi choruje przynajmniej raz w życiu. Czy zapalenie oskrzeli jest zaraźliwe? Jak wyleczyć zapalenie oskrzeli i czy konieczne jest zastosowanie antybiotyku?

1. Zapalenie oskrzeli – przyczyny choroby

2. Zapalenie oskrzeli – objawy

3. Zapalenie oskrzeli – badanie. Kiedy udać się do lekarza?

  • 4. Leczenie zapalenia oskrzeli:
  • a. Antybiotyk na zapalenie oskrzeli
  • b. Leki bez recepty na zapalenie oskrzeli
  • 5. Zapalenie oskrzeli w ciąży
  • 6. Powikłania po zapaleniu oskrzeli

Zapalenie oskrzeli, w znacznej większości przypadków, sięgającej nawet 95%, powodowane jest przez wirusy. Najczęściej są to wirusy grypy, adenowirusy, koronawirusy i rynowirusy.

Bakterie rzadko są przyczyną tej choroby. Czasami przyczyną zapalenia oskrzeli mogą być alergeny i czynniki drażniące drogi oddechowe, takie jak dym papierosowy, kurz lub zanieczyszczenia powietrza.

Zapalenie oskrzeli dzielimy na:

  • ostre – objawy zapalenia oskrzeli utrzymują się kilka dni do 3 tygodni;
  • przewlekłe – kaszel trwa przez minimum 3 miesiące w roku, przez kolejne 2 lata.

Przewlekłe zapalenie oskrzeli u dzieci niekoniecznie musi spełniać powyższy wymóg.

U najmłodszych, przedłużające się objawy choroby wymagają przeprowadzenia dokładnej diagnostyki w kierunku przewlekłych chorób dróg oddechowych.

Na ostre zapalenie oskrzeli najczęściej choruje się jesienią i zimą. Choroba ta nie powoduje trwałych zmian w układzie oddechowym. Może być jednak bardzo męcząca dla chorego.

Objawy zapalenie oskrzeli to:

  • kaszel – początkowo, szczególnie w przypadku dzieci, może być suchy i męczący. Stopniowo przekształca się w mokry kaszel z wydzieliną;
  • gorączka;
  • ból w klatce piersiowej przy nasilonym kaszlu, u niemowląt jednym z objawów zapalenia oskrzeli mogą być duszności;
  • złe samopoczucie;
  • bóle mięśni.

Wbrew powszechnej opinii, kolor odkrztuszanej przez chorego plwociny, nie świadczy o bakteryjnym pochodzeniu choroby. Przy zapaleniu oskrzeli, wydzielina może mieć bardziej śluzową, białawą postać, ale może również być ropna, o zabarwieniu żółtym, rzadziej zielonym.

Biała, lepka wydzielina, odkrztuszana zwykle w godzinach rannych występuje często przy przewlekłej postaci choroby. Objawy zapalenia oskrzeli mogą mieć różne nasilenie. Przed pojawieniem się typowych symptomów choroby, może wystąpić katar i stan podgorączkowy.

Zapalenie oskrzeli trwa najczęściej nie dłużej niż 7 dni, choć kaszel może utrzymywać się do 3-ech tygodni. Choroba ma samoograniczający się charakter i stopniowo sama ustępuje. Czy zapalenie oskrzeli jest zaraźliwe? Jak najbardziej! Do zarażenia dochodzi drogą kropelkową.

Kiedy chory mówi, kaszle lub kicha, zarazki łatwo mogą przenieść się na kolejną osobę. Dlatego ważna jest izolacja chorych i możliwie jak największe ograniczenie kontaktu z osobami zdrowymi.

Zapalenie oskrzeli diagnozowane jest na podstawie badania, przeprowadzonego przez lekarza. W badaniu osłuchowym można usłyszeć świsty i furczenia.

Przy typowym przebiegu choroby, nie ma potrzeby wykonywania dodatkowych badań. Jeśli lekarz nie jest pewny diagnozy lub podejrzewa inną chorobę dróg oddechowych o podobnym przebiegu, może zalecić wykonanie innych badań np.

laboratoryjnych lub prześwietlenia klatki piersiowej. Należy udać się do lekarza, jeśli:

  • objawy zapalenia oskrzeli utrzymują się ponad tydzień;
  • gorączka trwa kilka dni lub nie ustępuje po podaniu leków przeciwgorączkowych;
  • pojawia się duszność, ból w klatce piersiowej lub świszczący oddech.

Zapalenie oskrzeli to choroba, która częściej rozwija się u osób cierpiących na przewlekłe schorzenia dróg oddechowych, takie jak astma i mukowiscydoza. Większą szansę na zarażenie maja też alergicy i palacze tytoniu. Refluks żołądkowo-przełykowy i obniżona odporność również zwiększają ryzyko zachorowania na zapalenie oskrzeli.

Jak wyleczyć zapalenie oskrzeli? Antybiotyk jest potrzebny? W znacznej większość przypadków, zapalenie oskrzeli jest niegroźną chorobą, która sama przechodzi po kilku – kilkunasty dniach. Ze względu na to, że choroba ta w znacznej większości jest powodowana przez wirusy, antybiotyk na zapalenie oskrzeli nie jest zalecany.

Antybiotyki działają na bakterie, więc podawanie ich przy infekcji wirusowej jest nie tylko niepotrzebne, ale też szkodliwe. W rzadkich przypadkach, lekarz może jednak zadecydować o włączeniu antybiotyku do leczenia. Jedną z takich sytuacji jest utrzymujący się powyżej 3-ech tygodni kaszel, będący objawem krztuśca.

Odpowiednie badanie pozwoli potwierdzić diagnozę i wówczas lekarz może przepisać antybiotyk. Podstawą leczenia zapalenia oskrzeli jest leczenie objawowe. Oznacza ono stosowanie leków, które działają bezpośrednio na objawy choroby i je łagodzą. Należy również obserwować rozwój choroby i w razie nasilania dolegliwości lub ich nieustępowania, zgłosić się do lekarza.

Przy dusznościach, lekarz może zalecić preparaty rozszerzające oskrzela na receptę.

Zapaleniu oskrzeli często towarzyszy gorączka. Można zastosować więc leki przeciwgorączkowe bez recepty [https://www.allecco.pl/goraczka.html]. Skuteczny jest ibuprofen, aspiryna lub paracetamol. W przypadku dzieci, to właśnie paracetamol uważany jest za najbezpieczniejszy lek na gorączkę. Pamiętajmy, aby nie stosować aspiryny u osób poniżej 12-ego roku życia. Objawy zapalenia oskrzeli koncentrują się najczęściej na kaszlu. Można zastosować leki na kaszel bez recepty, które ułatwią odkrztuszenie zalegającej wydzieliny. Skuteczne preparaty na mokry kaszel zawierają m.in. ambroksol, bromheksynę i acetylocysteinę. Wśród ziołowych leków ułatwiających odkrztuszenie wydzieliny znajdziemy np. syropy i tabletki z bluszczem. Syrop z bluszczem jest bezpieczny nawet u małych dzieci. Leki na kaszel mokry, które mogą być stosowane do leczenia zapalenia oskrzeli to m.in. ACC, Flegamina, Mucosolvan i Hederasal.

Zapalenie oskrzeli początkowo może wiązać się z suchym, męczącym kaszlem. Aby go złagodzić, można sięgnąć po leki na suchy kaszel bez recepty. Popularne substancje przeciwkaszlowe to przede wszystkim butamirat, lewodropropizyna, dekstrometorfan i kodeina.

Leki przeciwkaszlowe zmniejszają odruch kaszlu, jego natężenie i częstotliwość. Dwie ostatnie substancje to opioidy. Szybko i skutecznie pomagają pozbyć się kaszlu, jednak mogą powodować też uzależnienie. Leki opioidowe na kaszel nie powinny być podawane poniżej 12-ego roku życia.

Preparaty z butamiratem i lewodropropizyną, takie jak Supremin, Sinecod i Levopront są więc bezpieczniejszym wyborem przy suchym kaszlu, będącym objawem zapalenia oskrzeli. Alternatywą są tez preparaty ziołowe na kaszel. Powszechne jest stosowanie syropu prawoślazowego.

Ulgę mogą przynieść też preparaty nawilżające gardło, które działają kojąco na błonę śluzową gardła.

Zapalenie oskrzeli w ciąży, o ile ma łagodny przebieg, nie jest groźne dla dziecka. Niebezpieczna może jednak być utrzymująca się, wysoka gorączka w ciąży. W takiej sytuacji można sięgnąć po lek przeciwgorączkowy. W ciąży, za najbezpieczniejszy preparat uchodzi paracetamol.

Leia também:  Como aplicar goma laca: 8 passos (com imagens)

Może być stosowany w każdym trymestrze ciąży, jeśli jest taka konieczność. Stosowanie jakiegokolwiek leku na zapalenie oskrzeli w ciąży powinno być poprzedzone konsultacją z lekarzem.

Wiele leków przechodzi przez łożysko i może powodować rożne konsekwencje w stosunku do rozwijającego się dziecka. Kobiety chorujące na zapalenie oskrzeli w ciąży powinny jak najwięcej wypoczywać i przyjmować dużo płynów. Bardzo ważna jest profilaktyka i unikanie zakażenia.

Więcej informacji na ten temat znajduje się w artykule: Zapalenie oskrzeli – jak radzić sobie z chorobą i jak się przed nią ustrzec?

Objawy zapalenia oskrzeli, choć u niektórych osób są bardzo nasilone i męczące, najczęściej nie prowadzą do groźnych powikłań. Ostre zapalenie oskrzeli nie przechodzi w formę przewlekłą. Choroba mija sama lub po zastosowaniu leków łagodzących objawy zapalenia oskrzeli.

Najczęstszym powikłaniem zapalenia oskrzeli jest przedłużony kaszel, który utrzymuje się nawet kilka tygodni po chorobie. Nie jest on jednak groźny. Stopniowo zmniejsza się jego częstotliwość i nasilenie. Mogą pojawić się też nadkażenia bakteryjne. Głównie jest nim infekcja ucha środkowego u dzieci.

Jest to jednak bardzo rzadkie powikłanie zapalenia oskrzeli. Dla osób zdrowych, zapalenie oskrzeli jest najczęściej łagodną chorobą, nie pozostawiającą po sobie śladów w organizmie. Nieco inaczej może być jednak w przypadku osób, cierpiących na przewlekłe choroby układu oddechowego.

Może wówczas dojść do zaostrzenia przebiegu choroby podstawowej. Jest też większe ryzyko infekcji bakteryjnej. Możliwym powikłaniem zapalenia oskrzeli jest również rozwój zapalenia płuc.

Bibliografia:

  1. Singh A, Avula A, Zahn E. Acute Bronchitis. [Updated 2019 Sep 4]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2020 Jan., [data dostępu 16.05.2020], dostęp w Internecie: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK448067/
  2. Krawiec M., Pediatra I, PZWL, 2019, str. 316-317

Kto dla Was pisze?

Ekspert allecco.pl o sobie: Nazywam się Dominika Pagacz-Tokarek. Bycie farmaceutą to dla mnie nie tylko zawód, ale przede wszystkim możliwość niesienia pomocy innym w zakresie zdrowia. Aby robić to coraz lepiej, ciągle się uczę i doszkalam. W wolnym czasie czytam książki i układam puzzle. Lubię też aktywnie spędzać czas w gronie rodzinnym.

Artykuł nie stanowi porady medycznej, ani opinii farmaceuty lub dietetyka dostosowanej do indywidualnej sytuacji pytającego.

Uzyskane informacje stanowią jedynie generalne zalecenia, które nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do stosowania określonej terapii, zmiany nawyków, dawkowania produktów leczniczych, itp.

Przed podjęciem jakichkolwiek działań mających wpływ na życie, zdrowie lub samopoczucie należy skontaktować się z lekarzem lub innym specjalistą, w celu otrzymania zindywidualizowanej porady.

Masz pytania? Napisz po bezpłatną poradę: [email protected]

CHOROBY UKŁADU ODDECHOWEGO

ROZMOWA z lek. med. Bożeną Głuszczyk-Ferenc, kierownikiem Pododdziału Pulmonologiczno-Alergologicznego IV Wojskowego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu

Jakie są choroby układu oddechowego i czym są one spowodowane?

– Do chorób układu oddechowego zaliczamy: nieżyt nosa, przeziębienie, grypę, grypę pandemiczną, anginę, zapalenie zatok przynosowych, krtani, tchawicy, zapalenie oskrzeli, a także płuc. Postaram się krótko scharakteryzować każdą z nich.

Nieżyt nosa to stan zapalny błony śluzowej nosa, może być ostry prosty (infekcyjny) oraz przewlekły – wśród nich z kolei możemy wyróżnić alergiczny oraz niealergiczny, idiopatyczny (czasem nazywany naczynioruchowym). Ostry prosty nieżyt nosa jest stanem najczęściej spowodowanym przez wirusy, czyli patogeny powodujące infekcje.

Nieżyt nosa może też być wywołany przez bakterie, np. Streptococcus pneumoniae, Moraxella catarrhalis i Haemophilus influenzae, zazwyczaj stanowią one nadkażenie wcześniejszej infekcji wirusowej.

Najczęstszym objawem ostrego nieżytu nosa jest katar – początkowo wodnisty, w dalszej fazie choroby gęstszy, a także obrzęk błony śluzowej utrudniający oddychanie przez nos. Może być obecny także kaszel spowodowany podrażnieniem przez spływającą po tylnej ścianie gardła wydzielinę z nosa lub towarzyszącą infekcję gardła.

Przeziębienie, grypa sezonowa oraz pandemiczna – czym się charakteryzują?

– Przeziębienie to zespół objawów związanych z zapaleniem błony śluzowej nosa, gardła i zatok przynosowych, spowodowany zakażeniem wirusowym. Najwięcej zakażeń występuje od jesieni do wiosny.

Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową w czasie kontaktu z chorym, który kaszląc lub kichając, rozpyla drobne kropelki wydzieliny z dróg oddechowych zawierające wirusy oraz przez przez kontakt z zakażonymi przedmiotami. Natomiast grypa to choroba o ostrym przebiegu spowodowana zakażeniem układu oddechowego wirusem grypy.

Zachorowania u ludzi wywołują typy A i B wirusa grypy. Grypę sezonową najczęściej wywołują wirusy podtypów H1N1 i H3N2 (w niektórych sezonach H1N2). Pojawia się ona corocznie w okresie od późnej jesieni do wczesnej wiosny.

Natomiast grypa pandemiczna występuje co kilkanaście lub kilkadziesiąt lat w postaci epidemii obejmujących cały świat, wywołana przez nowe, nieznane do tej pory u ludzi rodzaje wirusa grypy, np. tzw. hiszpanka (w latach 20. XX w.) lub tzw. świńska grypa.

Co wywołuje anginę i zapalenie zatok przynosowych?

– Angina to zapalenie migdałków podniebnych i błony śluzowej gardła, wywołane przez paciorkowce hemolizujące z grupy A. To choroba zakaźna, często mówi się o niej angina paciorkowcowa. Dużo rzadziej przyczyną anginy są bakterie Escherichia coli czy Haemophilus influenzae. Angina przenosi się drogą kropelkową.

Migdałki są rozpulchnione i zaczerwienione, pojawia się na nich biały nalot, ropno-śluzowe czopy. Chory na anginę może zarażać otoczenie przez cały czas trwania choroby. Głównymi objawami są: silny ból gardła uniemożliwiający przełykanie, zaburzenia oddychania spowodowane obrzękiem migdałków, wysoka gorączka (do 40 st.

C), dreszcze, bóle głowy. Przyczyna zapalenie zatok przynosowych, podobnie jak w większości infekcji górnych dróg oddechowych, może być wirusowa, bakteryjna, grzybicza lub alergiczna. Najczęstszym powodem ostrego zapalenia zatok są wirusy, np. rynowirusy, koronawirusy, adenowirusy lub wirus grypy.

Główne objawy to: utrudnione oddychanie przez nos, bóle głowy, twarzy u nasady nosa oraz po jego obu stronach, które ulegają nasileniu przy schyleniu głowy. Dodatkowo obecna jest wydzielina z nosa, która może spływać po tylnej ścianie gardła, powodując kaszel.

Może się również pojawić obrzęk tkanek miękkich w okolicy oczu i pogorszenie węchu. Infekcji często towarzyszy gorączka.

Po czym poznać, że mamy zapalenie krtani lub tchawicy?

– Rozróżniamy ostre zapalenie krtani (trwa 3 tygodnie) lub przewlekłe (ponad 3 tygodnie) fałdów głosowych i otaczających tkanek. Przyczyną ostrego zapalenia mogą być: zakażenie (najczęściej wirusowe), nadużycie głosu, czynniki drażniące (dym papierosowy).

Leia também:  Nadmierne pocenie się pod pachami – jakie są przyczyny i jak sobie radzić?

Natomiast zapalenie przewlekłe może być następstwem zapalenia ostrego oraz refluksu żołądkowo-przełykowego, rzadko ziarniniakowatości z zapaleniem naczyń (Wegenera).

Do objawów zaliczamy: złe samopoczucie, gorączkę (w przypadku zakażenia), dyskomfort przy mówieniu lub połykaniu, kaszel, chrypkę (trwająca 3 tygodnie jest wskazaniem do konsultacji laryngologicznej), niekiedy stridor (świst krtaniowy).

Zapalenie tchawicy to zapalenie środkowego odcinka dróg oddechowych, które zwykle zaczyna się od zapalenia krtani, a jeśli rozwinie się dalej, obejmuje też zapalenie oskrzeli. Przyczyny zapalenia tchawicy to przede wszystkim wirusy, na przykład: grypy, paragrypy, rhinowirusy, adenowirusy i RSV.

Przyczyną zapalenia tchawicy może być również infekcja bakteryjna. Objawy to: kaszel, najczęściej najpierw suchy, a dopiero po rozwinięciu choroby wilgotny oraz świszczący oddech, ból gardła z uczuciem drapania w gardle, trudności z oddychaniem, stan podgorączkowy lub gorączka, bóle za mostkiem, osłabienie oraz uczucie zmęczenia.

Dość powszechnie występuje również zapalenie oskrzeli i płuc.

– Zapalenie oskrzeli jest chorobą, którą w zdecydowanej większości przypadków wywołują te same wirusy co przeziębienie i grypę oraz bakterie, często tzw. bakterie atypowe. Najwięcej zachorowań przypada w okresie jesienno-zimowym. Manifestuje się uporczywym kaszlem, któremu towarzyszy odkrztuszanie wydzieliny śluzowej lub ropnej.

Zapaleniu oskrzeli towarzyszą także: osłabienie, gorączka, świszczący oddech, który może łączyć się z bólem w klatce piersiowej, a także duszność. Natomiast zapalenie płuc to choroba powszechna, dotykająca w Polsce 0,5-1 na 100 osób rocznie. W większości przypadków czynnikiem powodującym chorobę są bakterie.

Zapalenie płuc dzielimy na pozaszpitalne (u chorych, którzy nie przebywają w szpitalu) i szpitalne (u chorych przebywających w szpitalu powyżej 48 godzin). Bakterią, która powoduje ponad 2/3 pozaszpitalnych zapaleń płuc, jest dwoinka zapalenia płuc Streptococcus pneumoniae, a także bakterie atypowe.

Typowe objawy kliniczne to kaszel, często z odkrztuszaniem ropnej plwociny, gorączka, dreszcze, złe samopoczucie, poty, ból w klatce piersiowej, nasilający się przy głębokim oddychaniu lub kaszlu. U części chorych występuje również duszność.

Może Pani wymienić czynniki wywołujące choroby układu oddechowego?

– Niewątpliwie palenie papierosów wywołuje choroby układu oddechowego. Dym papierosowy to mieszanka trujących składników, z których zdecydowana większość jest toksyczna i rakotwórcza. Aktywne i bierne palenie papierosów jest najważniejszym czynnikiem ryzyka rozwoju raka płuc, raka krtani.

Nikotynizm prowadzi do rozwoju przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, niewydolności oddechowej, rozedmy płuc, ostrego zapalenia oskrzeli i ostrych infekcji dróg oddechowych. Kolejną przyczyna chorób są pyły i substancje chemiczne w miejscu pracy. Czynnik ten może niekorzystnie wpływać na organizm człowieka.

Stężenie i szkodliwość pyłów w środowisku pracy są uzależnione m.in. od: rodzaju pyłu, wymiaru cząstek pyłu (frakcji), stężenia we wdychanym powietrzu, czasu narażenia, wrażliwości indywidualnej osoby narażonej. Pyły organiczne nie są tak szkodliwe jak pyły metali lub innych związków nieorganicznych.

Długotrwałe narażenie na pyły może prowadzić do rozwoju przewlekłego zapalenia krtani, przewlekłego zapalenia oskrzeli, zmian włóknistych w płucach, pylicy płuc, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc.

Przebywanie w pomieszczeniach zamkniętych też może przyczynić się do rozwoju omawianych przez nas chorób?

– Zanieczyszczenia powietrza pomieszczeń zamkniętych mają podobną naturę do zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego, mogą to być zanieczyszczenia biologiczne (np. pleśnie, bakterie Legionella pneumophila) pochodzące z nawilżaczy i systemów klimatyzacji, dym tytoniowy, pestycydy i produkty używane w gospodarstwie domowym (np.

detergenty, odświeżacze powietrza). Należy wymienić także gazy (np. radon i tlenek węgla), materiały używane do budowli, np. azbest, ołów, formaldehyd. Pogarszająca się jakość powietrza wewnętrznego może być jedną z przyczyn wystąpienia coraz większej ilości chorób przewlekłych i tzw.

chorób cywilizacyjnych, w głównej mierze chorób układu oddechowego i krążenia.

Dużo osób choruje obecnie w Polsce i na świecie na choroby układu oddechowego?

– Choroby układu oddechowego bez zespołu serca płucnego, nowotworów i gruźlicy były w 2017 roku przyczyną zgonu 26 309 osób; współczynnik umieralności wyniósł 68,5. Większość zgonów w tej grupie stanowiły te z powodu zapalenia płuc i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc.

Z powodu ostrego zapalenia górnych dróg oddechowych zmarły w 2017 roku 23 osoby. W roku 2017 zarejestrowano 15 974 zgony z powodu zapalenia płuc. Zgony, których przyczyną było zapalenie płuc, stanowiły 60,7 proc. ogólnej liczby zgonów z powodu chorób układu oddechowego i dotyczyły głównie osób w wieku 70 lat i starszych.

Współczynnik umieralności z powodu zapalenia płuc w tej grupie wiekowej jest blisko ośmiokrotnie wyższy niż u osób młodszych. Ponad 300 tys. osób w Polsce w ciągu roku choruje na zapalenie płuc. W 2017 roku liczba chorych, którzy zmarli z powodu przewlekłych chorób dolnych dróg oddechowych, była większa niż w roku poprzednim.

Współczynniki umieralności z tej przyczyny są od lat wyższe u mężczyzn. W 2017 roku zarejestrowano 543 zgony z powodu astmy oskrzelowej. Największą umieralność z tej przyczyny stwierdzono również u osób po 70. roku życia. Dane z Centrum Onkologii z 2016 roku wykazały wzrost zachorowań na nowotwory złośliwe.

Na wszystkie nowotwory zachorowało w kraju 164 140 osób, na nowotwory złośliwe tchawicy i płuca 22 232.

  • Dlaczego choroby układu oddechowego zasługują na szczególne traktowanie w dzisiejszych gałęziach medycyny?
  • – Szerzący się wzrost zachorowań na choroby układu oddechowego – w tym na nowotwory układu oddechowego – wynikające z warunków atmosferycznych, zanieczyszczeń środowiska, narażeń zawodowych, nałogu palenia tytoniu, wtórnie wpływających na powikłania wielonarządowe, wymaga szczególnego traktowania, profilaktyki, wczesnego wykrywania i odpowiedniego specjalistycznego leczenia.
  • Jaką rolę w leczeniu chorób układu oddechowego odgrywa lekarz rodzinny?

– Niezwykłe rozpowszechnienie chorób układu oddechowego powoduje, że nie jest możliwe, by wszyscy chorzy byli leczeni przez specjalistów. Porady antynikotynowe lub leczenie zakażeń układu oddechowego to prawie wyłącznie domena lekarzy rodzinnych.

Specjaliści zajmują się jedynie ostrymi, słabo odpowiadającymi na standardowe leki przypadkami przewlekłej obturacyjnej choroby płuc lub astmy, a pozostali chorzy powinni być leczeni w podstawowej opiece zdrowotnej.

Nawet w przypadku specjalistycznego leczenia onkologicznego, chorób śródmiąższowych płuc, mukowiscydozy czy obturacyjnego bezdechu podczas snu (OSAS), często zachodzi potrzeba interwencji ze strony lekarzy pierwszego kontaktu, zarówno z powodu choroby podstawowej, działań niepożądanych leków, jak i chorób współistniejących. Wymaga to dobrej znajomości zasad leczenia chorób układu oddechowego przez lekarza rodzinnego, który jest tym pierwszym ogniwem w opiece nad pacjentem.

Dziękuję za rozmowę.

Źródło: https://sklep.naszdziennik.pl https://www.szlachetnezdrowie.pl

Marek Zygmunt „Nasz dziennik” Czwartek, 20 lutego 2020, Nr 42 (6700) – W zdrowym ciele zdrowy duch

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*