Wahania nastroju a menopauza

Menopauza finalnie oznacza bezpowrotną utratę płodności. Zanim to jednak nastąpi w organizmie kobiety zajdzie wiele zmian. Dowiedz się czym właściwie jest menopauza i jak sprostać jej wyzwaniom.

Wahania nastroju a menopauza

Budzisz się w świetnym nastroju, pełna energii i chęci do działania. Za chwilę, niby bez powodu, wpadasz we wściekłość i masz ochotę się rozpłakać. Do tego bardzo dokuczają Ci nagłe uderzenia gorąca i nocne poty. Nie możesz spać, a Twoje miesiączki stały się tak nieregularne, że w zasadzie już nie wiesz, kiedy się ich spodziewać.

Wiedz, że wraz z nadejściem menopauzy zamykasz pewien ważny etap swojego życia. Finalnie oznacza ona bowiem bezpowrotną utratę płodności. Zanim to jednak nastąpi, w Twoim organizmie zajdzie wiele zmian. Czym właściwie jest menopauza i jak sprostać wyzwaniom, które przed nami stawia? Odpowiedź znajdziesz w naszym artykule. 

Menopauza, czyli co? 

Menopauza to ostatnia miesiączka w życiu kobiety, po której przez okres kolejnych 12 miesięcy nie występują już krwawienia. Ma to związek ze stopniowym wygasaniem funkcji jajników i jest zjawiskiem całkowicie naturalnym. Samą menopauzę poprzedza okres premenopauzalny, w który kobieta zaczyna wchodzić mniej więcej 5 lat wcześniej. 

Statystycznie wśród Polek ostatnia miesiączka pojawia się w wieku 50-51 lat. Zdarzają się też kobiety, u których menopauza zaczyna się już przed 40-tką. Ma to związek z przedwczesną niewydolnością jajników (POI- Premature Ovarian Insufficiency). Nie jest to prawidłowe i zawsze wymaga odpowiedniej diagnostyki oraz leczenia. 

Wahania nastroju a menopauza

Skąd tyle dolegliwości w trakcie menopauzy? 

Oczywiście ze zmian hormonalnych. Już na kilka lat przed ostatnią miesiączką dochodzi do spadku poziomu estrogenów i progesteronu – najważniejszych hormonów płciowych w organizmie kobiety.

Podnosi się natomiast stężenie hormonu folikulotropowego FSH i hormonu luteinizującego LH. W efekcie wszystkich tych zmian funkcja jajników powoli zaczyna wygasać, a proces dojrzewania pęcherzyków Graffa wyraźnie spowalnia.

W okresie poprzedzającym menopauzę liczba cykli owulacyjnych spada z 50% w wieku 35 lat do 5% w wieku 45 lat. 

To właśnie zaburzenia równowagi hormonalnej i niedobór estrogenu zarówno w okresie pre- jak i postmenopauzalnym powodują, że panie zaczynają odczuwać szereg dość uciążliwych dolegliwości. Jakich? 

Nieregularne miesiączki 

Pierwszym sygnałem zbliżającej się menopauzy są nieregularne miesiączki. Cykle mogą być krótsze lub dłuższe, a krwawienia mniej lub bardziej obfite niż dotychczas. 

Uderzenia gorąca 

Zdaniem większości kobiet, najbardziej uciążliwym objawe menopauzy są uderzenia gorąca.

Jeśli weszłaś już w okres przekwitania, to zapewne znasz to uczucie, kiedy przez twoje ciało przechodzi nagła fala ciepła, zwłaszcza w okolicy głowy, szyi i dekoltu.

Twoją twarz pokrywa silny rumień, a na koniec oblewasz się zimnym potem. Trwa to dosłownie chwilkę, może 30 sekund i nie zależy od tego, czy w pomieszczeniu, w którym się znajdujesz jest zimno czy ciepło. 

Nocne poty 

U kobiet w okresie menopauzy poza uderzeniami gorąca często występują nocne poty. Potrafią one być tak intensywne, że kobieta zmuszona jest przebierać się w ciągu nocy. Potrzeba wielokrotnego wstawania skutkuje uczuciem niewyspania i może powodować rozdrażnienie. 

Zmiany nastrojów 

Wchodząc w okres przekwitania, kobieta musi przygotować się na huśtawki nastrojów. W przebiegu menopauzy często pojawia się uczucie przygnębienia, a nawet stany depresyjne.

Kobieta łatwej wpada w gniew, rozdrażnienie, szybciej się męczy i gorzej radzi w sytuacjach stresowych. Mogą pojawić się u niej również zaburzenia koncentracji i problemy z pamięcią.

Co za tym stoi? Oczywiście hormony! 

Problemy z utrzymaniem moczu 

W okresie okołomenopauzalnym, a zwłaszcza już po menopauzie dochodzi do istotnych zmian w obrębie układu moczowo-płciowego. Obserwujemy stopniowe zmiany zanikowe w obrębie nabłonka cewki moczowej oraz splotu żylnego.

Ponadto zwiększa się aktywność mięśnia wypieracza pęcherza moczowego, czego efektem mogą być parcia naglące. Dolegliwość ta jest szczególnie uciążliwa i krępująca dla kobiety.

Na szczęście można z nią walczyć dzięki narzędziom, jakich dostarcza nam współczesna medycyna. 

Wahania nastroju a menopauza

Nietrzymanie moczu leczy się dziś laserowo, m.in. za pomocą specjalnego lasera MonaLisa Touch. Zabieg polega na obkurczeniu pochwy, wzmocnieniu jej ścianek, a także powięzi dna miednicy oraz obszaru ujścia cewki moczowej. Wiązka lasera pobudza włókna kolagenowe śluzówki, prowadząc do ich namnażania i wzmocnienia. 

Nowością wśród terapii nietrzymania moczu jest BTL EMSELLA  – jedyne urządzenie na rynku, które wzmacnia mięśnie dna miednicy i eliminuje problem nietrzymania moczu już w 3 tygodnie. Podczas zabiegu, specjalnie skonstruowany fotel wykonuje za pacjenta niezwykle intensywny trening mięśni dna miednicy.

 W ten sposób odzyskują one sprawność i uczą się na nowo prawidłowo funkcjonować. Pełna seria 6 zabiegów eliminuje problem nietrzymania moczu. Ponadto wypracowany wzorzec motoryczny sprawia, że samodzielne treningi mięśni dna miednicy stają się łatwiejsze i bardziej efektywne. Zabieg jest bezbolesny i komfortowy.

Nie wymaga nawet zdejmowania ubrania. 

Suchość pochwy

Po menopauzie pochwa staje się mniej elastyczna i bardziej podatna na infekcje intymne (na skutek zmian flory bakteryjnej w pochwie i podwyższonego pH). Panie często mają też problem z nadmiernym wysychaniem pochwy, co powoduje dyskomfort podczas stosunku.

Na problemy wynikające ze starzenia się miejsc intymnych medycyna również znalazła rozwiązanie. Dzięki tzw. rewitalizacji pochwy można dziś skutecznie przeciwdziałać skutkom upływającego czasu.

Pochwę rewitalizuje się najczęściej za pomocą dwóch substancji – osocza bogatopłytkowego lub kwasu hialuronowego. Obie pobudzają procesy regeneracyjne i naprawcze w obrębie tkanek i  śluzówki pochwy.

 

Wahania nastroju a menopauza

Hormonalna terapia zastępcza – lekiem na objawy menopauzy

Skoro menopauza jest tak naturalnym procesem, to czy w ogóle powinno się ją leczyć? Odpowiedz brzmi: TAK. Jeśli kobieta widzi, że objawy menopauzy nie tylko utrudniają, ale wręcz uniemożliwiają jej normalne funkcjonowanie, powinna skorzystać z pomocy specjalisty, który dobierze dla niej odpowiedni lek.

Objawy menopauzy łagodzi się przede wszystkim za pomocą hormonalnej terapii zastępczej (HTZ). Polega ona na uzupełnianiu niedoborów hormonalnych.

Podjęcie takiej terapii łagodzi nie tylko najuciążliwsze objawy menopauzy, ale również zapobiega innym związanym z nią powikłaniom – w tym otyłości, osteoporozie i chorobom sercowo-naczyniowym. 

Wahania nastroju a menopauza 

Dolegliwości związane z menopauzą utrudniają Ci normalne funkcjonowanie? Skonsultuj się ze specjalistą Gyncentrum.   Zadzwoń: 32 506 57 77

Napisz: [email protected]

Konsultacja merytoryczna:

Wahania nastroju a menopauza dr n. med. Dariusz Mercik Ginekolog położnik, endokrynolog Lekarz z ponad 20-letnim doświadczeniem zawodowym. Specjalista w zakresie diagnostyki i leczenia niepłodności oraz endokrynologii rozrodu. Od wielu lat zawodowo związany z Kliniką Leczenia Niepłodności i Diagnostyki Prenatalnej Gyncentrum. Członek polskich i zagranicznych towarzystw ginekologicznych.

Menopauza to koniec świata? Niekoniecznie

Menopauza to jeden z etapów w życiu kobiety, który często nazywa się również przekwitaniem lub klimakterium. Cechuje się stopniowym wygaszaniem czynności płodowych jajników, zwłaszcza w zakresie produkcji estrogenów.

Menopauza w ujęciu biologicznym oznacza trwałe fizjologiczne zatrzymanie cyklu miesięcznego. Pojęcie traktuje się jednak często jako opis objawów, które towarzyszą okresowi przekwitania.

Zalicza się do nich najczęściej popularne huśtawki nastrojów, spadek libido czy suchość pochwy

Wahania nastroju a menopauza
Menopauza ma kilka etapów

Etapy menopauzy

Aby rozpoznać pojawienie się okresu przekwitania, konieczne jest stwierdzenie braku miesiączki przez kolejne 12 miesięcy, a przy tym wykluczeniu innych przyczyn mogących mieć związek z zatrzymaniem miesiączkowania.

W ginekologii opisuje się także okresy premenopauzy, czyli kilkuletnie okresy poprzedzające menopauzę, w których pojawiają się już objawy wygasania funkcji jajników. Można do nich zaliczyć przykładowo dłuższe przerwy między krwawieniami miesiączkowymi oraz bardziej skąpe krwawienie.

Dodatkowo, wyróżnia się także okres postmenopauzy, czyli czas w życiu kobiety po menopauzie.

Ostatnie krwawienie miesiączkowe występuje średnio w wieku 50 lat, między 45 a 53 rokiem życia. Okres, w którym wystąpi menopauza uzależniony jest między innymi od:

  • Palenia tytoniu,
  • Uprzedniego stosowania doustnych środków antykoncepcyjnych,
  • Picia alkoholu,
  • Czynników genetycznych – zalicza się do tego np. wiek, w którym wystąpiła ostatnia miesiączka u matki.

Objawy menopauzy

Objawy przekwitania diagnozowane są u niemal 90% dojrzałych kobiet, dlatego też ich występowanie jest całkowicie naturalne.

Z medycznego punktu widzenia, najbardziej uciążliwe huśtawki nastrojów powinny trwać maksymalnie 2-3 tygodnie.

Jeżeli w tym czasie nie ustąpią, warto wybrać się do specjalisty, aby wykluczyć inne czynniki mogące wpływać na pogorszenie się nastroju.

Do najczęstszych objawów menopauzy zalicza się:

  • Brak energii życiowej
  • Uczucie lęku
  • Obniżona koncentracja
  • Kłopoty z zasypianiem
  • Nieuzasadniony pesymizm
  • Uderzenie gorąca
  • Suchość skóry
  • Płaczliwość
  • Utrata zainteresowań

Huśtawki nastrojów i rozdrażnienie w okresie menopauzy

Wahania nastrojów występują u zdecydowanej większości kobiet. Główną przyczyną ich występowania jest niedobór estrogenów. Oddziałuje on negatywnie na przekazywanie impulsów nerwowych w obrębie ośrodkowego układu nerwowego.

Dzieje się to sprawą obniżenia poziomu substancji wpływających na nastrój oraz chęci do działania, takich jak katecholamin czy serotonina.

Uniemożliwia również pobudzenie niektórych obszarów w mózgu odpowiadających za emocje, należących do układu limbicznego.

Na stan psychiczny i emocjonalny kobiety w okresie menopauzy ma wpływ świadomość zmian, jakie niesie ze sobą okres przekwitania.

Wtedy też kobiety odczuwają zbliżającą się starość, co wpływa na poczucie bezużyteczności i pojawiającego się braku sprawczości w życiu.

Objawy menopauzy mogą również wpływać na pogorszenie się jakości codziennego życia, przez co obserwuje się w tym przypadku efekt domina, działający na zasadzie pojawiania się objawów, które mogą być konsekwencją poprzednich.

Jak sobie radzić z huśtawką nastrojów?

Zmień podejście

Samopoczucie jest w dużej mierze uzależnione od naszego nastawienia. Menopauza to początek pięknego etapu w życiu kobiety, czas nowych wyzwań, stawiania przed sobą nowych celów i w taki sposób warto o niej myśleć. To również czas refleksji nad tym, co udało się osiągnąć oraz weryfikacja możliwości spełniania dalszych pragnień.

Wahania nastroju a menopauza
Zmień swoje podejście do menopauzy – to nie koniec świata

Zadbaj o swoje ciało

Systematyczne ćwiczenia mają korzystny wpływ na ciało i organizm na każdym etapie życia. Zacznij od kilku ćwiczeń i stopniowo zwiększaj czas treningu. Regularna aktywność fizyczna oraz zdrowia dieta jeszcze przed okresem menopauzy, sprawiają, że jej objawy są znacznie lżejsze.

Wybierz się do ginekologa

Niezależnie od wszystkiego co się z Tobą dzieje, pamiętaj, że jesteś kobietą i nadal potrzebujesz fachowej porady w kwestiach kobiecych. Przygotuj sobie pełną listę tematów jakie chciałabyś omówić ze swoim lekarzem i umów się na wizytę. Lekarz ginekolog dobierze właściwe leki oraz poradzi Ci czego powinnaś unikać

Leia também:  Choroby wątroby – jakie badania wykonać?

Dbaj o odpowiedni wypoczynek

Odpoczynek regeneruje siły, dlatego też pozwoli na uniknięcie rozdrażnienia i nagłych huśtawek nastrojów. Zadbaj zatem o regularne godziny snu i odpoczywaj, kiedy poczujesz zmęczenie. Warto również pozwolić sobie na chwile indywidualnego relaksu, czyli np. relaksującą kąpiel lub wizytę u masażysty.

Hormonalna terapia menopauzalna

Za huśtawki nastrojów w czasie menopauzy może odpowiadać niedobór estrogenów, dlatego to ich dostarczanie stanowi podstawę działania HTM. Najnowszą metodą, o wiele bezpieczniejszą od tradycyjnej kuracji hormonalnej, jest fitohormonalna terapia zastępcza.

Przy jej stosowaniu podaje się pacjentce hormony roślinne, podobne do hormonów żeńskich. Takie hormony występują np. w soi oraz w nasionach lnu.

Zaobserwowano, że w krajach, gdzie soja stanowi ważny element diety, negatywne emocje towarzyszące menopauzie występują rzadziej i są lżejsze.

Podsumowanie

Menopauza nie musi być zatem okresem w życiu kobiety, w którym czuje się ona stara i niepotrzebna. Naturalne zmiany nastroju wynikają z i niepotrzebna.

Naturalne wahania nastroju wynikają ze zmian fizjologicznych i hormonalnych w naszym organizmie.

Chociaż początkowe etapy przekwitania mogę nie być łatwe, to ważne jest, aby w tyk okresie w szczególności zadbać o swoje zdrowie psychiczne i emocjonalne.

Menopauza – objawy psychiczne. Depresja, nerwica, nastrój

Menopauza nie objawia się wyłącznie fizycznymi symptomami, jak brak miesiączki, uderzenia gorąca, kołatanie serca czy nocne poty. W tym okresie dają o sobie znać także objawy psychiczne, z którymi czasem trudniej sobie poradzić.

Menopauza to bardzo trudny moment dla kobiecej psychiki. Szacuje się, że zaburzenia depresyjne dotykają nawet 57 procent kobiet w okresie przekwitania.

Dlaczego tak wiele kobiet źle znosi psychicznie klimakterium? Bo z jednej strony bardzo trudno zaakceptować zmiany, jakie zachodzą w ciele i pogodzić się z tym, że bezpowrotnie kończy się pewien etap w życiu kobiety, z drugiej zaś strony źle na kondycję psychiczną wpływają zaburzenia hormonalne, które są typowe dla okresu przekwitania.Niestety psychiczne skutki menopauzy bywają trudniejsze do zaakceptowania niż fizyczne objawy przekwitania.

Sprawdź ofertę: Leki na menopauzę dostępne online

Menopauza – objawy psychiczne

Większość objawów psychicznych menopauzy ma swoje podłoże w niedoborze estrogenów w ośrodkowym układzie nerwowym, im bardziej ich poziom spada, w związku z wygasającymi funkcjami jajników, tym bardziej może pogorszyć się kondycja psychiczna kobiety. To dlatego na tego typu objawy menopauzy częściej skarżą się panie w okresie menopauzalnym i pomenopauzalnym niż w czasie premenopauzy. Z czasem obserwuje się częstsze:

  • kłopoty z koncentracją,
  • nerwice,
  • wahania nastroju,
  • przygnębienie,
  • problemy w zapamiętywaniu,
  • bezsenność,
  • płaczliwość,
  • objawy lękowe
  • rozdrażnienie
  • obniżone libido.

Andropauza objawy psychiczne

U mężczyzn około 50. roku życia także dochodzi do zaburzeń hormonalnych, które mają wpływ na kondycję ich psychiki.

  Wraz z wiekiem wzrasta poziom globuliny wiążącej hormony płciowe oraz spada frakcja wolnego testosteronu.

 Mężczyzna może odczuwać podobnie, jak kobieta w trakcie menopauzy, kłopoty z pamięcią i koncentracją, zmienny nastrój, częściej pojawiają się u niego agresywne zachowania, bywa wybuchowy i porywczy, szybciej się irytuje.

Andropauza powoduje, że słabnie poziom zadowolenia z życia, tym bardziej, że zaczynają się pojawiać kłopoty z seksualnością –  dają o sobie znać problemy z erekcją, słabnie pożądanie, a czasem podniecenie w ogóle zanika. To wszystko sprawia, że obniża się samoocena mężczyzny. Stany depresyjne mogą towarzyszyć nie tylko menopauzie, ale także andropauzie. Nie wolno ich lekceważyć, bo objawy same nie ustąpią. Konieczna jest więc pomoc lekarza.

Czytaj również: Witaminy i minerały dla kobiet w okresie menopauzy

Menopauza a depresja

Choć nie udowodniono bezpośredniego związku między menopauzą, a depresją, to czasem objawy psychiczne przekwitania są tak nasilone, że może pojawić się depresja okołomenopauzalna. Zwłaszcza, jeśli kobieta jest w grupie ryzyka, czyli wcześniej zdiagnozowano u niej depresję wymagającą stosowania leków przeciwdepresyjnych. 

Jak rozpoznać depresję okołomenopauzalną? To bardzo trudne, warto skonsultować się z psychiatrą lub psychologiem, jeśli dłużej niż przez dwa tygodnie kobieta jest w złej kondycji psychicznej, nasila się apatia, ma tylko pesymistyczne myśli, nie ma energii, jest ciągle zmęczona, straciła apetyt lub odwrotnie objada się bez opamiętania, odczuwa ciągłą senność w ciągu dnia lub miewa zaburzenia snu w nocy, nie widzi żadnych pozytywnych rzeczy w życiu, ma poczucie niższej wartości, utraty godności, miewa myśli samobójcze.

Zobacz też: Dieta w menopauzie. Co jeść w okresie klimakterium?

Depresja w menopauzie – jak leczyć?

Kobieta, u której psychiczne skutki menopauzy są bardzo nasilone powinna być pod opieką ginekologia i psychiatry, którzy wspólnie powinni zdecydować o formie leczenia i wdrożeniu np.

hormonalnej terapii zastępczej oraz/lub leków przeciwdepresyjnych. Wiele leków przeciwdepresyjnych można łączyć z lekami hormonalnymi, jednak pacjent powinien być stale monitorowany przez lekarza.

W przypadku ciężkiej depresji konieczne może okazać się włączenie do kuracji:

  • tzw. inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny, które zwiększają poziom serotoniny we krwi,
  • trójcyklicznych leków przeciwdepresyjnych,
  • przeciwlękowych leków z grupy benzodiazepin. 

W łagodniejszych stanach bardzo często wyraźną poprawę nastroju można zaobserwować już po włączeniu tylko hormonalnej terapii zastępczej.

Objawy psychiczne mogą się wyciszyć, kiedy kobieta lepiej się poczuje fizycznie, mniej będą jej dokuczały uderzenia gorąca, nocne poty, poprawi się jakość snu i koncentracja.

Niestety nie u wszystkich kobiet można stosować hormonalna terapię zastępczą.

Na poprawę nastroju wpływają również preparaty z dziurawcem, który jest uważany za najsilniejszy ziołowy antydepresant. Trzeba jednak pamiętać, że preparatów z dziurawcem nie wolno łączyć z niektórymi lekami (np.

antykoncepcyjnymi).Pamiętajmy, że ich stosowanie wymaga konsultacji z lekarzem – ma to szczególne znaczenie, jeśli stosujemy na stałe leki (np.

przeciwkrzepliwe), których działanie może być zaburzone przy jednoczesnym przyjmowaniu preparatów z dziurawca.

Sprawdź: Przedwczesna menopauza – objawy, przyczyny, leczenie

Menopauza a zaburzenia psychiczne – jak sobie pomóc?

W utrzymaniu dobrej kondycji psychicznej w tym trudnym czasie niezwykle ważne jest prowadzenie zdrowego trybu życia.

Regularna aktywność fizyczna to klucz do sukcesu, z jednej strony zapewnia utrzymanie stężenie neuroprzekaźników na stałym, prawidłowym poziomie, z drugiej zaś strony uprawianie sportu gwarantuje wydzielanie endorfin, które poprawiają samopoczucie. Wysiłek fizyczny pozwoli zadbać także o kondycję układu krwionośnego, mięśniowego i kostnego. 

Szczególnie cenny jest ruch na świeżym powietrzu, udowodniono również, że znacząco może poprawiać nastrój ekspozycja na światło.

Bardzo ważna jest również odpowiednia dieta, która zagwarantuje utrzymanie odpowiedniej wagi. W okresie menopauzy w jadłospisie powinny znajdować się między innymi:

  • pełnoziarniste pieczywo i makaron bogate w magnez poprawiający nastrój,
  • produkty sojowe i siemię lniane zawierające fitohormony roślinne,
  • zielone warzywa,
  • owoce,
  • awokado, orzechy, pestki, oleje roślinne bogate w witaminę E,
  • chude mięso i nabiał,
  • odpowiednia ilość wody mineralnej (1,5-2 litry dziennie).

Lepsze samopoczucie w czasie menopauzy mają najczęściej osoby, które czymś się pasjonują, dbają o stały wysiłek nie tylko fizyczny, ale także umysłowy oraz nie zaniedbują kontaktów towarzyskich. Partyjka szachów z sąsiadem lub spacery z przyjaciółką po okolicznym parku na pewno wyjdą nam na zdrowie.

Menopauza (klimakterium) – jakie są pierwsze objawy i zmiany w organizmie?

Zmiany, jakie zachodzą w organizmie kobiety w końcowym okresie płodności, określa się potocznie mianem menopauza. Fachowo jednak powinniśmy mówić o premenopauzie lub perimenopauzie.  Menopauza bowiem to ostatnia miesiączka po której następuje jeden pełen rok bez miesiączkowania.

Wyjaśnijmy te nazwy:

·         Premenopauza – to czas, gdy poziom hormonów w ciele kobiety zaczyna się obniżać, ale menstruacje są jeszcze regularne.

·         Perimenopauza (zamiennie klimakterium) – to czas przed i po ostatniej miesiączce, kiedy poziom hormonów zaczyna się wahać, choć nie ma jeszcze żadnych innych objawów z tym związanych. Pierwszym symptomem sygnalizującym nadejście tego okresu jest skrócenie cyklu menstruacyjnego u kobiety. U większości kobiet po 40. roku życia cykle są zwykle krótsze, niż gdy miały 20 lat.

·         Postmenopauza – to okres, który zaczyna się następnego dnia po wystąpieniu ostatniego krwawienia w życiu kobiety. Pod warunkiem, że od ostatniej miesiączki minęło co najmniej 6 miesięcy.

Menopauza, a właściwie klimakterium – co się zmienia w ciele?

Gdy w ciele kobiety zaczyna się zmieniać poziom hormonów, pojawiają się również zmiany fizyczne i psychiczne. Na przykład obniżenie poziomu estrogenów ma wpływ na skórę – traci ona swoją elastyczność. Mogą również wypadać włosy lub zacząć rosnąć w nietypowych miejscach.

Mniejszy poziom estrogenów oznacza również mniejszą  produkcję łoju przez gruczoły w skórze głowy, przez co włosy stają się suche i łamliwe. U wielu kobiet zmienia się również kształt ciała, inaczej zaczyna się odkładać tłuszcz. Estrogeny bowiem mają wpływ na enzymy odpowiedzialne za spalanie i odkładanie się tłuszczu w różnych partiach ciała.

Kiedy spada ich poziom, sposób odkładania się tłuszczu się zmienia. Biodra stają się mniej wyraziste, talia grubsza. Im bardziej przybywa nam w tali, tym większe ryzyko pojawienia się chorób serc. Zmiany hormonalne mają również wpływ na stawy i kości, układ trawienny, spada odporność. Zmiany zachodzą nawet w mózgu.

U kobiet w okresie klimakterium spada koncentracja, mogą pojawić się problemy z pamięcią, zmianie ulega również nastrój. Pojawia się gorsze samopoczucie.

Objawy menopauzy – czyli jak rozpoznać, że to już klimakterium?

U każdej kobiety inaczej przebiega okres związany z ostatnią miesiączką, czyli menopauzą. Są jednak objawy, na które narzeka większość pań. Należą do nich m.in.:

  • ·         uderzenia gorąca,
  • ·         nocne pocenie,
  • ·         ogólne zmęczenie,
  • ·         problemy ze snem (bezsenność),
  • ·         problemy z pamięcią i koncentracją,
  • ·         wahania nastroju,
  • ·         bóle głowy,
  • ·         suchość i świąd pochwy
  • ·         problemy z pęcherzem
  • ·         zmiany skórne
  • ·         wrażliwość piersi,
  • ·         wzdęcia i gazy.

Jak złagodzić objawy menopauzy (tzn. objawy klimakterium)?

Najczęściej stosowanym sposobem leczenia objawów menopauzy jest podawanie hormonów zastępczych (hormonalna terapia zastępcza, HTZ).

Leia também:  Como casar em skyrim (com imagens)

Uzupełniają one poziom żeńskich hormonów płciowych – estrogenu, a czasami również progesteronu, który w okresie menopauzy również drastycznie spada.

Nie wszystkie kobiety chcą się jednak tej terapii poddać i wolą minimalizować objawy innymi sposobami. Poniżej kilka takich pomysłów na te najpopularniejsze i najbardziej dokuczliwe objawy menopauzy.

Uderzenia gorąca – aby zminimalizować ten objaw można działać na kilku poziomach: zmiana diety (należy wyeliminować produkty wzmagające tę dolegliwość), zwiększenia aktywności fizycznej (regularne ćwiczenia poprawiają krążenie, organizm lepiej znosi ekstremalne temperatury i szybciej się chłodzi), picie ziół lub przyjmowanie odpowiednich suplementów diety. W leczeniu uderzeń gorąca pomocne będą zioła, takie jak: niepokalanek pospolity, dzięgiel chiński, szałwia. Zioła te (w gotowych saszetkach) możesz kupić w aptece. Warto również – w porozumieniu z lekarzem lub farmaceutą – rozważyć przyjmowanie suplementów diety na bazie soi.

Ogólne zmęczenie, osłabienie – tutaj również zaleca się działanie na trzech poziomach. Dieta, aktywność fizyczna i leczenie preparatami na przykład na bazie ziół. W tego typu dolegliwościach zaleca się picie naparów z żeń-szenia syberyjskiego. Roślina ta zwiększa odporność i stymuluje układ odpornościowy.

Problemy ze snem (bezsenność) – na problemy ze snem może wpływać wiele czynników, dlatego w tym przypadku warto zastanowić się nad przyczyną (poza zbliżającą się menopauzą oczywiście).

Stosowanie tabletek nasennych może uzależniać i sprawiać, że z czasem trzeba będzie przyjmować coraz większe dawki. Tego typu preparatu powinniśmy zostawić jako ostateczność. W przypadku tej dolegliwości warto również sięgnąć po zioła dostępne w aptekach.

Na przykład w złagodzeniu uczucia zmęczenia i niepokoju można pić napar z męczennicy. Czasami warto zastosować suplementy pomagające regulować poziom melatoniny.

Wahania nastroju – u kobiet przed menopauzą pojawiają się okresy smutku, zniechęcenia, niepokoju, a nawet poirytowania. Zawsze warto taki stan omówić z lekarzem, ewentualnie sięgnąć po zioła poprawiające nastrój. Na przykład po miłorząb lub dziurawiec. Warto jednak ich stosowanie skonsultować z lekarzem lub farmaceutą, bo dziurawiec może wchodzić w interakcje z niektórymi lekami. 

Bóle głowy – na tę dolegliwość warto stosować miłorząb, który poprawia krążenia i tym samym zapobiega bólom głowy. Na ból głowy można również stosować wrotycz maruna.

Suchość i świąd pochwy – w aptekach jest wiele preparatów nawilżających, kremy, czopki i inne środki nawilżające pochwę. Na przykład krem na bazie korzenia lukrecji. Dobre efekty daje również napar z pluskawicy. 

Uniwersalnym preparatem przynoszącym ulgę w okresie menopauzy jest Doppelherz Aktiv-Meno FORTE – suplement diety, który pomaga kobietom po 40 roku życia dbać o zdrowie.

Menopauza – drugie życie czy przekleństwo?

Zaczynasz odczuwać utrudniające funkcjonowanie dolegliwości fizyczne? A może bliska Ci osoba zmaga się z podobnymi trudnościami? Dobrze trafiłaś_eś! Menopauza Cię nie ominie, jeżeli jesteś osobą miesiączkującą, jednak wiedza o niej na pewno pomoże Ci łagodniej przejść ten okres lub wspomóc bliską Ci osobę. Zazwyczaj boimy się tego, co nieznane – dlatego postaram się krok po kroku przeprowadzić Cię przez każdy etap menopauzy i pokazać, że nie taki diabeł straszny, jak go malują… 🙂

Menopauza – co to takiego?

Spójrzmy na nią pod względem biologicznym i nieco bardziej teoretycznym. Menopauza przez lekarzy określana jest jako klimakterium, natomiast w użyciu potocznym można się spotkać także ze słowem „przekwitanie”.

Jakby jej nie nazwać, oznacza jedno – to etap w życiu każdej osoby miesiączkującej, kiedy jajniki przestają produkować hormony, wskutek czego ustaje comiesięczne krwawienie menstruacyjne. O menopauzie mówi się w momencie, gdy od ostatniej miesiączki minęło co najmniej 12 miesięcy.

Do tego momentu mogą pojawiać się jeszcze rzadsze, sporadyczne i nieregularne miesiączki, ale o tym nieco później…

Przyczyny menopauzy

Klimakterium to naturalny proces, podczas którego wycisza się aktywność pęcherzykowa jajników. Wówczas w organizmie stopniowo zmienia się stężenie hormonów płciowych – zwiększa się stężenie FSH, czyli hormonu folikulotropowego, i LH, czyli hormonu luteinizującego.

W sprzężeniu zwrotnym skutkuje to zmniejszeniem stężenia estrogenów. Te zmiany hormonalne powodują trwałą utratę płodności, cykle są już bezowulacyjne, natomiast krwawienia miesiączkowe stają się coraz bardziej nieregularne.

W pewnym momencie pojawia się ostatnia miesiączka, po której kończy się menstruacja. 

W jakim wieku przychodzi klimakterium?

Każdy organizm jest inny, a symptomy u poszczególnych osób występują w odmiennym czasie i w różnym natężeniu. Przemiany hormonalne związane z menopauzą pojawiają się zazwyczaj między 45. a 55. rokiem życia. Czasami zdarza się i tak, że pierwsze objawy przychodzą w młodszym wieku – nawet przed 40. rokiem życia.

Wtedy mamy jednak do czynienia ze zjawiskiem, które określa się jako przedwczesna menopauza, czyli zbyt wczesne wygasanie czynności jajników – POI/POF. O niej dowiesz się więcej z tego artykułu. Rozpoczęcie menopauzy to bardzo często cecha dziedziczona.

Jeżeli chcesz wiedzieć, w jakim wieku nadejdzie ona u Ciebie – warto spytać o to swoją mamę.

Klimakterium nie przychodzi na szczęście z dnia na dzień. Wszystkie skumulowane ze sobą objawy mogłyby rzeczywiście przynieść złe skutki. Proces ten poprzedzają inne etapy – każdy z nich może trwać nawet do kilku lat.

Wyróżnia się premenopauzę, która występuje przed menopauzą i trwa od 4 do 10 lat, oraz perimenopauzę, która zaczyna się od około 3 do 4 lat przed menopauzą i kończy się rok po niej.

Głównym etapem jest oczywiście menopauza, czyli ostatnia miesiączka, po której przez następne 12 miesięcy nie pojawia się krwawienie menstruacyjne. Po niej mamy do czynienia z postmenopauzą, czyli etapem następującym po ostatniej miesiączce.

Jeżeli jednak w tym okresie pojawi się u Ciebie plamienie – warto udać się do lekarza, ponieważ może to świadczyć o rozroście endometrium lub innych niepokojących schorzeniach.

Czy jest się czego obawiać?

Na pierwszy rzut oka przekwitanie oznacza ulgę i coś, na co się czekało prawie całe swoje życie.

W końcu która_y z nas nie narzeka co miesiąc na okres i PMS? Menopauza wydaje się więc zakończeniem regularnego cierpienia – szczególnie dla tych osób, które mają wyjątkowo obfite krwawienia i uciążliwe dolegliwości towarzyszące miesiączce.

Klimakterium jest jednak niewątpliwie trudnym doświadczeniem – męczące wahania nastroju i gorsze samopoczucie mogą nieco utrudniać życie. 

Menopauza jest więc zazwyczaj demonizowana przez ludzi, ale tak naprawdę to, jak się ją przechodzi, zależy indywidualnie od organizmu. Często okazuje się, że objawy są lekkie, a stres był zupełnie niepotrzebny.

Etapowi temu faktycznie towarzyszą określone dolegliwości fizyczne, jednak pamiętajmy, że nie wszystkie muszą wystąpić u każdego.

Ponadto różna może być ich intensywność oraz okres trwania – mogą zakończyć się stosunkowo szybko, a mogą także pojawiać się nawet na przestrzeni kilku lat, zarówno przed właściwym okresem menopauzalnym, jak i po nim. 

Uff, jak gorąco – pierwsze objawy menopauzy

Trzeba pamiętać, że każdy organizm jest inny i nie wszystkim będą towarzyszyć te same objawy klimakterium. Tak samo czas ich występowania może być różny – u jednych pierwsze symptomy pojawiają się kilka lat przed menopauzą, u innych dopiero kilka miesięcy przed. Jakie zmiany zachodzą w tym czasie w organizmie?

Pierwsze oznaki klimakterium to między innymi zaburzony cykl menstruacyjny – nieregularne miesiączki i zmiany intensywności krwawienia. Częste są uderzenia gorąca, zlewne poty, pojawiające się w dzień i w nocy i powodujące problemy ze snem, wahania nastroju i wahania wagi. Oprócz tego można doświadczyć szeregu innych objawów menopauzy – zarówno w ciele, jak i w umyśle i stanie emocjonalnym.

Fizyczne objawy w okresie menopauzy

Pierwsze, co można zauważyć gołym okiem i co mogą widzieć inne osoby, są zmiany ciała. Osoby w wieku okołomenopauzalnym zauważają wzrost wagi mimo utrzymywania stałej diety. Skóra staje się bardziej wiotka, przesuszona i wrażliwa na słońce, a włosy wypadają w szybszym tempie.

Istnieje również większe ryzyko zachorowania na osteoporozę, czyli zmniejszenie gęstości kości. Częściej pojawiają się choroby kardiologiczne – między innymi kołatanie serca, wzrost ciśnienia tętniczego i stężenia cholesterolu we krwi. Mogą wystąpić infekcje układu moczowego i nietrzymanie moczu. Dokuczliwe są także zawroty głowy i częstsze zmęczenie.

W układzie rozrodczym, oprócz braku menstruacji, zachodzą też inne przemiany. Zwiększa się ryzyko atrofii pochwy, objawiającej się między innymi suchością i zmianami pH.

Skutkiem tego jest spadek libido – seks przez brak nawilżenia pochwy nie sprawia już przyjemności, a często wręcz powoduje ból i podrażnienia.

Wszystko to jest skutkiem zmian hormonalnych w organizmie, a dokładniej spadkiem estrogenów. 

Emocjonalne i umysłowe objawy w okresie menopauzy

Oprócz niedogodności fizycznych dobrze jest przygotować się także na te psychiczne. Wspomniane już zmiany hormonalne mogą powodować drażliwość, wahania nastroju i pogorszenie samopoczucia.

Ponadto możemy mierzyć się ze zmartwieniami, które są niezależne od procesów hormonalnych – klimakterium zbiega się z czasem, kiedy coraz więcej myślimy o życiu na emeryturze, kiedy dzieci wyprowadzają się z domu i kiedy stoi przed nami wyzwanie poukładania sobie wielu sfer życia na nowo. 

Wszystko to może wydawać się przytłaczające – nagle konfrontujemy się ze starzeniem i nieuchronnymi zmianami w wielu obszarach.

Zazwyczaj nie otrzymujemy też wsparcia od społeczeństwa – przekwitanie najczęściej pozostaje przemilczane, rzadko mamy możliwość wymiany doświadczeń z innymi osobami, wstydliwe wydaje się również rozmawianie na ten temat z bliskimi.

Wiele osób martwi się, że w momencie, w którym nie są już zdolne do płodzenia dzieci, stają się mniej wartościowe. Nietrudno jest wówczas o obniżone poczucie własnej atrakcyjności.

Klimakterium a depresja

Coraz częściej mówi się o problemach psychicznych osób doświadczających menopauzy – a zwłaszcza poruszany jest temat depresji.

Narażone są na nią szczególnie te osoby, które już wcześniej miały problemy ze zdrowiem psychicznym i leczyły się z powodu zaburzeń depresyjnych.

Wszystkie dolegliwości fizyczne, zły nastrój i brak wsparcia od bliskich mogą skutkować pogorszeniem stanu psychicznego.

Badacze z Katedry Zdrowia Kobiety Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach przeanalizowali relacje partnerskie w okresie klimakterium. W badaniu wzięło udział 67 kobiet w przedziale wiekowym 45-55 lat wraz z partnerami.

Wyniki wykazały, że mimo objawów menopauzy u badanych kobiet ich partnerzy wciąż uważali je za atrakcyjne. W większości godzili się oni z zachodzącymi zmianami, jednak… nie pomagali w radzeniu sobie z objawami klimakterium.

Leia também:  Choroby autoimmunologiczne – lista, jakie są przyczyny i leczenie

Co więcej, 100% partnerów przyznało, że nie rozmawia ze swoją partnerką na temat menopauzy i nie pomaga jej w tej sytuacji. 

Dlatego tak ważne jest to, aby rozmawiać, dzielić się swoimi rozterkami i wspierać bliskie osoby w czasie tej trudnej drogi.

Pamiętajmy też, że menopauzy nie powinno się wstydzić – dotyka ona przecież wszystkich osób menstruujących! Gdy regularnie powraca gorsze samopoczucie, warto udać się do specjalisty, który pomoże przejść przez ten trudny okres, a jeśli będzie taka potrzeba – przepisze odpowiednie leki. 

Objawy przekwitania – jak sobie z nimi radzić?

Do jednych z najbardziej powszechnych objawów klimakterium należą uderzenia gorąca – badania statystyczne dotyczące tej dolegliwości określają, że doświadcza ich od 55% do 75% osób menstruujących.

Uderzenia gorąca i nocne poty mogą być bardzo uciążliwe w okresie przekwitania.

Jak sobie z nimi radzić? Istnieje kilka sposobów na to, aby złagodzić nie tylko uderzenia gorąca, ale także inne dokuczliwe symptomy menopauzy.

Jednymi z nich jest podejmowanie aktywności fizycznej i utrzymywanie zdrowej, zróżnicowanej diety. Szczególnie ważne są w tym przypadku stałe pory posiłków, które ponadto powinny być obfite w warzywa i owoce, produkty pełnoziarniste i niskotłuszczowe. Tłuszcze zwierzęce warto zastąpić zdrowymi tłuszczami roślinnymi, takimi jak olej lniany.

W okresie przekwitania należy spożywać mniej soli, ponieważ może ona nasilać dolegliwości związane z klimakterium. Dobrze jest również utrzymywać regularną aktywność fizyczną, oczywiście dopasowaną do wieku i predyspozycji ciała. Regularne spacery, basen czy joga doskonale wspomogą osobę w okresie menopauzy i pozwolą utrzymać dobre samopoczucie.

 

W przypadku częstych uderzeń gorąca mogą pomóc preparaty ziołowe, które zawierają hormony pochodzenia roślinnego – fitoestrogeny. Znajdują się one między innymi w koniczynie czerwonej i łąkowej, malwie różowej i mniszku pospolitym. Na rynku dostępne są najczęściej w postaci tabletek lub herbatek do picia. 

Hormonalna terapia zastępcza (HTZ)

Duża część zmian, które zachodzą w ciele w czasie menopauzy, ma wspólne źródło: przemiany związane z gospodarką hormonalną. Z czasem jajniki produkują coraz mniej estrogenu i progesteronu – rozregulowaniu ulegają więc funkcje organizmu, w których mają one swój udział. Część osób decyduje się wówczas na terapię hormonalną, mającą złagodzić nieprzyjemne objawy. 

Metoda HTZ polega na dostarczeniu brakujących hormonów do organizmu, aby wyrównać ich poziom. Ma ona jednak wielu przeciwników, według których terapia jedynie odwleka dolegliwości w czasie, zamiast je zniwelować, oraz zaburza naturalne procesy.

Ważne jest, aby dobrać hormonalną terapię zastępczą indywidualnie do każdej_go pacjentki_a oraz aby wyeliminować przeciwwskazania do jej stosowania. Wśród nich znajdują się między innymi aktywna choroba zakrzepowo-zatorowa, choroby nowotworowe (rak sutka, rak endometrium) oraz choroby wątroby.

Po HTZ najlepiej sięgnąć po ustaniu miesiączki – wówczas ryzyko wystąpienia skutków niepożądanych maleje.

Hormonalna terapia zastępcza może przynieść naprawdę pozytywne korzyści. Jeżeli objawy menopauzy są bardzo dokuczliwe, pomoże ona się ich pozbyć, przynajmniej częściowo. Dzięki niej odzyskasz dobre samopoczucie i komfort. Co więcej, tego typu terapia hormonalna może mieć dobry wpływ na poziom lipidów oraz układ sercowo-naczyniowy.

Z pewnością warto poruszyć to zagadnienie podczas konsultacji ze swoim lekarzem. Na podstawie badania poziomu hormonów uzyskamy wyczerpujące informacje na temat potencjalnych korzyści i zagrożeń związanych z HTZ.

Rozmowy z lekarzami powinny zresztą stać się regularne – podczas menopauzy należy częściej wykonywać dodatkowe badania krwi oraz odwiedzać lekarza ginekologa.

Po ustaniu miesiączki może podwyższyć się ryzyko wystąpienia osteoporozy, dlatego we wskazanym przez lekarza czasie powinno się kontrolować gęstość kości czy przeprowadzać analizę krwi.

Drugie życie

Przyznaję: to wszystko nie wygląda zbyt optymistycznie. Męczące dolegliwości, przemiany ciała i bezpowrotna utrata płodności… Tak naprawdę jednak wiele zależy od podejścia. Rzeczywiście jest to koniec pewnego etapu. Dlaczego jednak nie odwrócić perspektywy i nie potraktować menopauzy jak początku kolejnego rozdziału w naszym życiu? 

Okres klimakterium w większości przypadków oznacza usamodzielnienie się dorosłych dzieci, co przekłada się na większą niezależność rodziców. To czas na podróże, edukację, poszukiwanie nowych pasji. Warto wtedy postawić na samorozwój.

Nie zapominajmy, że jest to też okres, kiedy możemy cieszyć się z owoców pracy całego życia – zarówno tych materialnych, jak i duchowych. To odpowiedni moment na to, żeby zadbać o swoją kobiecość i dobry nastrój.

Menopauza może wpłynąć pozytywnie na jakość życia seksualnego ze względu na to, że nie trzeba już martwić się ciążą, która w starszym wieku mogłaby być zbyt dużym obciążeniem. 

Ciesz się życiem 🙂

Czy rzeczywiście jest się czego bać? A przede wszystkim – czy jest sens martwić się na zapas? Niekoniecznie. Ryzyko wystąpienia nieprzyjemnych dolegliwości podczas przekwitania da się zmniejszyć dzięki odpowiedniej diecie i codziennej dawce ruchu.

Zmiana nastawienia psychicznego bywa nieco bardziej skomplikowana, jednak warto podjąć ten trud i spokojnie poddać się temu, co nas czeka. Zajrzyj też do naszego artykułu z historiami osób w trakcie/po menopauzie, żeby zobaczyć jak z nią jest naprawdę.

Być może okaże się, że jeszcze nigdy wcześniej życie nie było tak intensywne i piękne. Okres przekwitania przyjmij więc ze spokojem, pamiętając, aby utrzymywać relacje z bliskimi osobami, a także dbać o własny organizm.

Traktuj swoje ciało i umysł najlepiej, jak umiesz, i ciesz się życiem!

[Soyfem] Jak zmniejszyć marznięcie i wahania nastroju podczas menopauzy?

  • Climea Test Menopauzalny, test Wyrób medyczny, dostępny w 1% aptek
  • Soyfem Forte, tabletki powlekane glycine max Lek bez recepty, dostępny w 42% aptek
  • Climea Forte, tabletki Suplement diety, dostępny w 91% aptek
  • Soyfem, tabletki powlekane glycine max Lek bez recepty, dostępny w 34% aptek
  • Climea, tabletki calcium+glycine max+tocopherol Środek spożywczy, dostępny w 1% aptek

Menopauza Angelika Talar-Śpionek, mgr farm. W przypadku menopauzy i innych schorzeń okresu menopauzalnego stosowane są leki na receptę oraz produkty bez recepty. Preparaty te mają za zadanie uzupełnić niedobór hormonów, łagodząc tym samym objawy, takie jak np. uderzenia gorąca, bezsenność, wahania nastroju, tycie czy chroniczne zmęczenie.

Menopauza – jak zmniejszyć dolegliwości? Katarzyna Borkowska, mgr farm. Menopauza jest naturalnym etapem w życiu kobiety związanym ze stopniowym wygaszaniem funkcji hormonalnej jajników.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) definiuje menopauzę jako ostateczne ustanie miesiączkowania w wyniku utraty aktywności pęcherzykowej jajników, po którym przez okres 12 miesięcy nie wystąpiło już kolejne krwawienie.

Jak sobie pomóc w tym okresie życia?

HTZ – hormonalna terapia zastępcza w menopauzie Katarzyna Borkowska, mgr farm. Obecnie coraz częściej mówi się i pisze o hormonalnej terapii zastępczej, w skrócie HTZ. W czasach, kiedy obserwujemy proces starzenia się społeczeństwa, jest to temat ważny.

Dotyczy menopauzy zwanej też potocznie okresem przekwitania. Proces ten zachodzi w organizmie kobiety ok.

47-55 roku życia i jest związany z wygasaniem funkcji wydzielniczej jajników, które stopniowo przestają produkować ważne dla kobiety hormony – estrogen i progesteron.

Leki bez recepty – czy na pewno są bezpieczne? Maciej Klimczyk, mgr farm. Z prostymi dolegliwościami zdrowotnymi radzimy sobie sami, stosując leki dostępne bez recepty. To duże udogodnienie, lecz z drugiej strony również spore zagrożenie dla zdrowia.

Preparaty dostępne bez recepty mogą wywoływać poważne problemy, takie jak krwawienie z przewodu pokarmowego, zaostrzenie objawów chorobowych którym chcieliśmy przeciwdziałać, uzależnienie po dłuższym stosowaniu, a nawet doprowadzić do śmierci. Samodzielne leczenie zgagi czy kataru może prowadzić do poważnych powikłań.

Jak sobie z tym radzić, kiedy powiedzieć “stop” i jak to zrobić bez szkody dla naszego zdrowia?

Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) Aleksandra Krawiec, mgr farm. Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) przychodzi z pomocą wielu kobietom w okresie menopauzy, u których leki i suplementy diety dostępne bez recepty nie przynoszą oczekiwanych efektów. Łagodzi ona przykre dolegliwości związane ze spadkiem poziomu hormonów w tym okresie i może ograniczać rozwój wielu chorób.

Skonsultuj się z lekarzem on-line

Potrzebujesz recepty? Odczuwasz niepokojące objawy? Teraz możesz odbyć konsultację z lekarzem nie wychodząc z domu.

Umów telekonsultację

  • Jakie preparaty, inne niż DuoFem, mogę stosować podczas menopauzy? 1 odpowiedź Bogusia, około 2 lat temu
  • Czy Sulfarinol został wycofany z aptek? 176 odpowiedzi Ola, około 2 lat temu
  • Czy Ortanol Max lub len mielony blokują wchłanianie witamin z pożywienia? 12 odpowiedzi Janina, około 22 dni temu
  • Dlaczego plastry Systen Sequi produkowane przez firmę Jansen Cilag się nie odklejały, a te, których wytwórcą jest Theramex nie chcą się trzymać? 28 odpowiedzi Anka, około roku temu
  • Gdzie można kupić Sulfarinol? 7 odpowiedzi Tomi, około roku temu
  • Co zrobić, kiedy Climea Forte nie pomaga zwalczyć problemów związanych z menopauzą? 1 odpowiedź Dana, około roku temu
  • Gdzie i kiedy mogę kupić plastry Systen Conti i Systen Sequi? 8 odpowiedzi Ann, około roku temu
  • Czy plastry Systen Sequi zostały wycofane? 5 odpowiedzi magda, około roku temu
  • Kiedy będzie dostępny Systen Sequi? 6 odpowiedzi Kama, około roku temu
  • Kiedy będą dostępne plastry Estalis oraz Systen Sequi? 6 odpowiedzi KatarzynaP, około roku temu
  • W której aptece w Bydgoszczy kupię Systen Sequi? 5 odpowiedzi Anna, około roku temu
  • Kiedy będzie dostępny Systen Sequi? 5 odpowiedzi Eli, około roku temu
  • Czym zastąpić plastry Systen Sequi? 5 odpowiedzi Zuzka, około roku temu
  • W której aptece mogę kupić plastry Systen Sequi? 6 odpowiedzi Aga, około roku temu
  • Gdzie kupię lek Systen Sequi? 5 odpowiedzi anna, około roku temu

Ostatnio aktywni specjaliści:

Weronika Błaszczyk, lek. redaktor, lekarz ostatni post około 23 godzin temu Bartlomiej Owczarek administrator

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*