Przetoka okołoodbytnicza – przyczyny, objawy, leczenie

Przetoka odbytu
Przetoka okołoodbytnicza – przyczyny, objawy, leczenie
dr hab.n.med. Małgorzata Kołodziejczak Definicja: Przetoka odbytu jest to choroba zapalna, polegająca na wytworzeniu się kanału między odbytem a skórą okolicy odbytu. Okolica zmienionego zapalnie gruczołu odbytowego w kanale odbytu jest najczęściej miejscem otworu wewnętrznego przetoki, a miejsce ujścia przetoki na skórze otworem zewnętrznym. Kanał przetoki, przechodzi przez mięśnie zwieracze na różnej wysokości i dlatego przetoka prawie zawsze osłabia zwieracze. Kanał przetoki przebiega najczęściej w miejscu, gdzie był ropień i z tego powodu często otwór zewnętrzny znajduje się w bliźnie po nacięciu ropnia. Przyczyny Przyczyną przetoki, podobnie jak ropnia odbytu jest infekcja bakteryjna gruczołów, które znajdują się w kanale odbytu. Ropień i przetoka to różne stadia tej samej choroby (ropień jest ostrą fazą, przetoka przewlekłą). Rzadsze przyczyny przetoki to:

  • choroba Leśniowskiego-Crohna,
  • wrzodziejące zapalenie jelita grubego,
  • ciało obce,
  • powikłanie po operacji przeprowadzonej w okolicy odbytu,
  • uraz okolicy odbytu,
  • nowotwór (rzadko),
  • naświetlania (radioterapia nowotworów okolicy krocza i miednicy),
  • gruźlica (rzadko),
  • promienica (rzadko).

Objawy

  • wyciek ropny z niewielkiego otworu okolicy odbytu lub z kanału odbytu,
  • uczucie przykrej wilgoci na skórze przy odbycie,
  • świąd, pieczenie,
  • nawracające ropnie w okolicy odbytu,
  • ból nie jest objawem wiodącym w przetoce odbytu, chyba, że otwór zewnętrzny przetoki ulegnie zatkaniu, treść ropna nie wydostanie się na zewnątrz i powstanie ropień odbytu,
  • gorsze trzymanie gazów i stolca.

Rozpoznanie Pacjent, u którego podejrzewa się przetokę odbytu powinien być zbadany przez chirurga proktologa. Na rozpoznanie przetoki składa się wywiad, przedmiotowe badanie proktologiczne oraz badania dodatkowe.Wywiad (rozmowa z pacjentem)Lekarz zadaje pacjentowi następujące pytania:

  • od kiedy pacjent zauważył u siebie wyciek ropny w okolicy odbytu,
  • czy pacjent miał już nacinane ropnie okolicy odbytu,
  • czy przebył już operacje proktologiczne,
  • czy nie ma objawów nietrzymania stolca lub gazów,
  • o inne choroby (m.in. chorobę Leśniowskiego-Crohna).

Badanie proktologiczne Lekarz ogląda okolicę odbytu: otwory zewnętrzne przetoki, blizny po przebytych operacjach. Badając palcem przez odbyt lekarz szuka bolesnego miejsca, które z reguły odpowiada chorej krypcie, której zakażenie mogło być punktem wyjścia przetoki i ocenia napięcie zwieraczy odbytu. Pacjent powinien mieć wykonaną anoskopię (oglądanie odbytnicy w krótkim wzierniku) oraz rektoskopię (w celu wykluczenia innych chorób). Zapraszamy także do zapoznania się z pełną infografiką w temacie kolonoskopii oraz przygotowania się do badania na stronie www.rakjelita.pl/znalezienie-pomocy.html.Badania dodatkowe

  • przezodbytnicze badanie ultrasonograficzne, podczas którego na specjalnym ekranie można uwidocznić przetokę i jej położenie w stosunku do mięśni zwieraczy odbytu;
  • fistulografia – bardzo rzadko, z reguły w przypadkach przetok, które są wynikiem urazów wypadkowych, wykonuje się tzw. fistulografię. Badanie to polega na podaniu do otworu zewnętrznego (otworu na skórze przy odbycie) środka kontrastowego i wykonaniu zdjęć rentgenowskich. Na zdjęciach tych widać, w którym miejscu kontrast wpływa do odbytnicy;
  • anorektomanometria – badanie, które w sposób dokładny pozwala określić czynność aparatu zwieraczowego pacjenta. Badanie to jest szczególnie wskazane przed operacjami trudnych przetok, które są związane z dużym ryzykiem nietrzymania stolca.

Rozpoznanie przetoki nie wyklucza innych chorób odbytu i jelita grubego. Lekarz wykluczy:

  • nowotwór jelita grubego,
  • chorobę Leśniowskiego-Crohna.

Leczenie Przetoki odbytu leczy się operacyjnie. Operacje przetok są trudne i powinne być przeprowadzone w ośrodkach specjalizujących się w operacjach proktologicznych. Operacje przetok odbytu wykonuje się najczęściej w znieczuleniu nadoponowym. Leczenie nie kończy się bezpośrednio po operacji. Część lub cała rana po wycięciu przetoki pozostaje nie zszyta przez chirurga. Taka rana goi się długo. Po około tygodniowym pobycie w szpitalu, leczenie kontynuowane jest w domu. Badania kontrolne przeprowadza lekarz, który operował pacjenta. Taka opieka trwa minimum 6 do 8 tygodni po zabiegu operacyjnym. W ostatnich latach stosowane są zabiegi zatykania przetok odbytu przy pomocy klejów (m.in. na podłożu naturalnej fibryny pacjenta) oraz tzw zatyczek z materiału biologicznego. Zabiegi te nie są szeroko stosowane w Polsce ze względu na wysoką cenę materiału i ograniczone wskazania do wybranych przypadków.Ryzyko i powikłania związane z:

  • chorobą
    • nawracające ropnie okolicy odbytu;
    • przewlekła infekcja skóry przy odbycie;
    • gorsze trzymanie gazów i stolca;
  • leczeniem operacyjnym
    • nawrót przetoki;
    • nietrzymanie gazów i stolca; Liczba tego typu powikłań jest zdecydowanie mniejsza w oddziałach specjalizujących się w operacjach proktologicznych;
    • krwawienie po zabiegu (rzadko);
    • zakażenie (rzadko).

Czy wiesz, że… Opisy przetoki odbytu zachowały się z czasów starożytnych. Operację przetoki odbytu opisał Hipokrates. Szczególny rozwój proktologii nastąpił w XVII wieku we Francji, kiedy to francuski król Ludwik XIV zachorował na przetokę odbytu. Nadworny chirurg Charles Francois Felix uczył się anatomii kanału odbytu przez rok, przeprowadzając zabiegi na żebrakach paryskich, po czym wykonał operację przetoki u króla Ludwika XIV z dobrym skutkiem. Za swój zabieg Felix otrzymał tytuł szlachecki, posiadłość ziemską i pieniądze. Po udanej operacji nastąpił gwałtowny rozwój chirurgii proktologicznej we Francji w XVII wieku. Przetoka odbytu została uznana na francuskim dworze za chorobę „błękitnej krwi” i wielu zdrowych dworzan z otoczenia króla poddawało się operacji na nieistniejącą przetokę, w celu przypodobania się królowi. Również słynny Szpital Świętego Marka w Londynie, założony w 1835 roku przez Salmona, pierwotnie był przeznaczony do leczenia pacjentów z przetokami odbytu, a dopiero potem stał się wieloprofilowym szpitalem proktologicznym. Najczęściej zadawane pytania przez pacjentów Czy przetoka odbytu boli? Przetoka nie boli. Podstawową skargą pacjenta jest wypływ treści ropnej z otworu w okolicy odbytu i świąd drażnionej ropą skóry. Jeżeli dojdzie do zatkania kanału przetoki, powstaje ropień i wtedy dopiero pojawia się ból. Co jest przyczyną przetoki odbytu i czy można zapobiec jej powstaniu? Większość lekarzy uważa, że ropień i przetoka odbytu to faza ostra i przewlekła tej samej choroby. Główną przyczyną powstania przetok jest zapalenie gruczołów odbytowych. Do innych, rzadszych przyczyn przetok należą niektóre choroby zapalne jelita grubego (choroba Leśniowskiego-Crohna), przetoki spowodowane powikłaniem okołoporodowym (przetoki odbytowo-pochwowe i odbytniczo-pochwowe). Przetoki mogą powstać wskutek przebytych naświetlań u pacjentek z nowotworem narządu rodnego. Inną przyczyną przetok odbytu są ciała obce, które mogą być wynikiem przypadkowego połknięcia np. ostrej małej kości drobiowej czy ości rybiej. Osobnym problemem są przetoki powstałe w wyniku urazów w trakcie stosunków homoseksualnych w samogwałtu. Przetoki mogą też powstać w przebiegu nowotworów tej okolicy. Profilaktyka przetok polega na szybkim leczeniu wszelkich infekcji okolicy odbytu. Nie ma jednak pewnych metod, które mogą uchronić pacjenta przed powstaniem przetoki odbytu. Gdzie i przez kogo powinien być leczony pacjent z przetoką odbytu? Pacjent z tą chorobą powinien być skierowany do ośrodka specjalistycznego, gdyż operacje przetok obarczone są dużą ilością powikłań, głównie w postaci nawrotów przetok i objawów niewydolności zwieraczy odbytu. Na czym polega leczenie przetok odbytu? Leczeniem, w większości z wyboru, jest operacja. Samowyleczenie przetoki należy do rzadkości, a leczenie zachowawcze jest nieskuteczne. Czy operacja przetoki jest operacją poważną? Ile trwa? W jakim znieczuleniu pacjent jest operowany? Operacja przetoki jest operacją specjalistyczną i często trudno jest przewidzieć dokładny czas zabiegu. Może trwać od kilkunastu minut do nawet kilku godzin i dlatego wymagane jest znieczulenie pacjenta, najlepiej zewnątrzoponowe. Ile trwa rekonwalescencja po operacji przetoki? Gojenie po zabiegu jest kilkutygodniowe i wymaga częstych kontroli rany operacyjnej i ścisłego kontaktu lekarza z pacjentem. Część pacjentów operowanych jest w dwóch etapach. Są to pacjenci, u których przebieg przetoki w stosunku do mięśni zwieraczy nie pozwala na operację jednoczasową, gdyż groziłoby to nietrzymaniem stolca. Wtedy stosowana jest dwuetapowa operacja przetoki. Leczenie pacjenta po operacji trwa parę tygodni. Kto najczęściej choruje na przetokę odbytu? Na przetokę częściej chorują mężczyźni niż kobiety (2:1). Przetoka w dużej części dotyczy ludzi w średnim wieku, czynnych zawodowo, których choroba wyłącza z aktywnego życia. Dzieci chorują na przetoki odbytu rzadko, najczęściej są to wtedy przetoki wrodzone. Czy występują nawroty przetok? Po jakim czasie od operacji można powiedzieć o wyleczeniu pacjenta? Najwięcej nawrotów zdarza się w pierwszym roku po przeprowadzonym zabiegu. Jednak nawet po roku nie ma całkowitej pewności, że przetoka nie nawróci. Czasem nawrotowa przetoka może się pojawić nawet po kilkunastu latach. Na szczęście należy to do rzadkości. Czy jeżeli pacjent po kilku latach od operacji zgłasza się z objawami przetoki odbytu, to zawsze jest to przetoka nawrotowa po poprzedniej operacji? Nie zawsze, zdarza się bowiem, że powstanie zupełnie nowy kanał przetoki, którego przyczyną jest infekcja innego gruczołu odbytowego. Źródło artykułu: Kołodziejczak M Przetoka odbytu rozdział z Paweł Grochowicz, Małgorzata Kołodziejczak, Andrzej Ziembikiewicz: “Choroby odbytu, odbytnicy i jelita grubego. Poradnik dla lekarzy i pacjentów”. Wyd. II. Borgis, Warszawa 2010.str:115-125

Przetoka okołoodbytnicza – przyczyny, objawy, leczenie Przetoka okołoodbytnicza – przyczyny, objawy, leczenie Przetoka okołoodbytnicza – przyczyny, objawy, leczenie

Ropień i przetoka okołoodbytnicza – Proktolog Szczecin – Klinika Dr Lubikowski

Przyczyny powstawania – ropień okołoodbytniczy powstaje w następstwie infekcji gruczołów okołoodbytniczych. U większości ludzi występuje 8 do 10 gruczołów okołoodbytniczych. Są one zlokalizowane wzdłuż linii zębatej oddzielającej kanał odbytu od odbytnicy.

Ze światła jelita przechodzą one poprzez mięsień zwieracz wewnętrzny odbytu do przestrzeni międzyzwieraczowej (zlokalizowanej pomiędzy zwieraczem wewnętrznym i zewnętrznym odbytu).

Zamkniecie ujścia gruczołu prowadzi do szybkiego rozwoju w nim bakterii powodujących infekcję, która prowadzi do rozwoju ropnia okołoodbytniczego.

Przetoka okołoodbytnicza – przyczyny, objawy, leczenie Rys.1. Ropień i przetoka okołoodbytnicza

Objawy :

Do najważniejszych objawów ropnia okołoodbytniczego podawanych przez chorych zalicza się: 1. intensywny, stały ból w okolicy odbytu, który nie zależy od defekacji; 2. gorączka; 3. dreszcze; 4. parcie na stolec; 5.

wydalanie treści ropnej wraz ze stolcem w przypadku samoistnego drenowania się ropnia do światła jelita.Badanie chirurgiczne pozwala stwierdzić: 1. obecność guza zawierającego treść płynną (balotowanie); 2.

zaczerwienienie i pogrubienie skóry ponad ropniem w okolicy odbytu; Badania dodatkowe: w przypadku braku możliwości dokładnej oceny chirurgicznej zaleca się wykonanie tomografii komputerowej miednicy.

Podział ropni okołoodbytniczych:

  • Ropień okołoodbytowy (abscessus perianalis) Ropień okołoodbytowy powstaje z zainfekowanego gruczołu okołoodbytniczego i następnie rozwija się w przestrzeni pomiędzy zwieraczem wewnętrznym i zewnętrznym odbytu dochodząc do skóry okolicy odbytu, tworząc bolesny, chełboczący guzek (zdjecie 1)
  • Przetoka okołoodbytnicza – przyczyny, objawy, leczenie Zdjęcie 1. Ropień okołodbytowy
  • Ropień kulszowo – odbytniczy (abscessus ischiorectalis)
  • Ropień międzyzwieraczowy (intersphinteric abscessus)

Ropień kulszowo – odbytniczy powstaje z zainfekowanego gruczołu okoloodbytniczego, a następnie przebija mięsień zwieracz zewnętrzny lokalizując się w przestrzeni kulszowo – odbytniczej. Rozwijając się obustronnie jest nazywany ropniem podkowiastym. Ropień ten objawia się bolesnym, zaczerwienionym guzem w okolicy kulszowej. Ropniowi odbytniczo – kulszowemu towarzyszą zwykle objawy ogólne: gorączka, dreszcze, złe samopoczucie.Rzadko występująca postać ropnia okołoodbytowego, który rozwija się w przestrzeni pomiędzy zwieraczami odbytu, ale nie dochodzi do skory okolicy odbytu. Rozpoznawany jest jako bolesny twór w kanale odbytu w trakcie badania palcem.

Ropień naddźwigaczowy (supralevator abscessus)Ropień ten może powstawać z dwóch odmiennych źródeł. Przyczyna jego rozwoju może być infekcja gruczołów okołoodbytniczych – w tym przypadku ropień wędruje w przestrzeni między zwieraczami odbytu w kierunku dogłowowym rozwijając się ponad dźwigaczem odbytu. Może również powstać w następstwie procesów zapalnych rozwijających się w miednicy (np. choroba Crohn’a, zapalenie uchyłków esicy). Do jego głównych objawów zalicza się silny ból w okolicy odbytnicy, gorączkę, zatrzymanie moczu. Badanie chirurgiczne nie zawsze ujawnia wyraźne cech ropnia. Ropień może znajdować się poza zasięgiem badania palcem przez odbyt. Badaniem z wyboru jest tomografia komputerowa.

Diagnostyka różnicowaRopień okołodbytniczy powinien być odróżniony od innych ropnych schorzeń występujących w okolicy odbytu:

  1. zapalna torbiel przedkrzyżowa,
  2. ropne zapalenie gruczołów potowych,
  3. ropne zapalenie torbieli przywłośnej,
  4. ropień gruczołu Batholiniego.

Leczenie ropni okołoodbytniczych:

Leczenie ropni okołoodbytniczych obejmuje następujące, podstawowe zasady:

  • każdy ropień okołoodbytniczy wymaga drenowania w chwili rozpoznania; brak chełboczącego guzka nie stanowi przeciwwskazania do drenażu;
  • antybiotykoterapia może być stosowana w dodatkowych chorób takich jak: choroby zastawek serca, stosowanie immunosupresji, rozległy cellulitis i cukrzyca.

Około połowy ropni jest przyczyną powstawania przetok okołoodbytniczych. Powstanie przetoki okołoodbytniczej powstaje równie często przy samoistnym lub chirurgicznym drenażu ropnia.

W trakcie drenażu ropnia nie zaleca się wycinania potencjalnego kanału przetoki. Wiąże się to z częściej występującym nieotrzymaniem stolca pojawiającym się po pierwotnej wycięciu przetoki (40% vs 21% chorych).

Jedynym wskazaniem do jednoczasowego drenażu ropnia i wycięcia potencjalnego kanału przetoki są nawroty choroby.

Ropień okołodbytowy (absecssus perianalis)Leczenie ambolatoryjne. Ropień jest nacinany w znieczuleniu miejscowym. Wykonuje się krzyżowe nacięcie w jak najmniejszej odległości od brzegu odbytu. W ten sposób skraca się maksymalnie długość potencjalnej przetoki, która rozwija się w następstwie ropnia.

Ropień kulszowo – odbytniczy (abscessus ischiorectalis)Niewielkie ropnie tego typu mogą być drenowane ambulatoryjnie. Większe ropnie powinny być nacinane w znieczuleniu ogólnym w warunkach bloku operacyjnego. Nacięcie powinno wyć wykonywane według tych samych zasad jak dla ropnia okołoodbytowego.

Ropień międzyzwieraczowy (intersphincteric abscessus)Ropień międzyzwieraczowy powinien być drenowany w warunkach sali operacyjnej. W znieczuleniu ogólnym nacina się ropień od strony światła kanału odbytu przecinając mięsień zwieracz wewnetrzny.

Ropień naddźwigaczowy (supralevator abscessus)Drenaż ropnia naddzwigaczowego zależy od miejsca jego rozwoju. Jego drenaż jest zawsze wykonywany w warunkach sali operacyjne, w znieczuleniu ogólnym.

W przypadku rozwoju z gruczołów okołoodbytniczych i penetracji do okolicy kulszowej, powinien być drenowany poprzez nacięcie skóry w okolicy pośladków.

Ropnie powstałe w następstwie procesów ropnych w miednicy, powinny być drenowane z dostępu poprzez odbytnicę (zapobiega to powstawaniu przetok pozazwieraczowych).

Ropień podkowiastyRopień podkowiasty powinien być drenowany w warunkach sali operacyjnej, w znieczuleniu ogólnym. Główne, głębokie nacięcie jest wykonywane w linii środkowej tylnej głęboko do przestrzeni położonej poza kanałem odbytu i odbytnicą.

Konieczne jest tu pośrodkowe przecięcie zwieracza wewnętrznego odbytu pomiędzy kością guziczną i odbytem oraz rozsunięcie powierzchownej części zwieracza zewnętrznego odbytu celem uwidocznienia drenowanej przestrzeni.

Poprzez dodanie tylnego, pośrodkowego nacięcia dolnej połowy zwieracza wewnętrznego, gruczoł analny, z którego rozwinął się ropień jest również drenowany. Przeciwległe nacięcie powinno być wykonane ponad ropniem kulszowo – odbytniczym.

Badania bakteriologiczne – W większości przypadków nie są konieczne. Do wyjatkowych wskazań należą:

  • konieczność różnicowania pomiędzy ropniem okołoodbytniczym i ropniem z przydatków skóry okolicy odbytu;
  • u chorych leczonych długotrwale antybiotykami;
  • u chorych, u których dolegliwości bólowe nie odpowiadają natężeniem rozpoznanemu ropniowi;
  • u chorych z białaczką lub chłoniakiem, którzy mogą mieć nietypową lub odporną na antybiotyki florę bakteryjną.

Przetoka okołoodbytnicza (fistula perianalis)

Przetoki okołoodbytnicze są najrzadziej spotykanym schorzeniem proktologicznym. U 90% chorych przetoka okołoodbytnicza powstaje z nieznanych przyczyn. Ponad 30 % ropni okołoodbytniczych powstałych również z nieokreślonych przyczyn przekształca się w przetokę. W pozostałych przypadkach jej rozwój się z określonymi chorobami:

  • przetoki pooperacyjne i pourazowe – 3 procent
  • przetoki powstałe w wyniku istnienia szczeliny odbytu – 3 procent
  • przetoki towarzyszące chorobom zapalnym jelit – 3 procent
  • gruźlica –

Przetoka okołoodbytnicza – przyczyny, objawy, leczenie i możliwe powikłania po operacji

Przetoka okołoodbytnicza – przyczyny, objawy, leczenie

Fot: dragana991 / gettyimages.com

Przetoka okołoodbytnicza to patologiczny, wąski, niegojący się kanał, który łączy powierzchnię skóry w okolicy odbytu ze światłem kanału odbytu lub odbytnicy. Istnieje wiele możliwych przyczyn jej powstawania, a najczęstsza to stan zapalny gruczołów okołoodbytowych.

Przetoka okołoodbytnicza może mieć różnoraką postać. Kanały mogą być proste lub kręte, z jednym bądź kilkoma otworami skórnymi, rozwidlone albo jednotorowe.

Szczyt zapadalności na przetokę odbytu przypada na 4.-5. dekadę życia. Częściej stwierdza się ją u mężczyzn. Procesem diagnostyczno-terapeutycznym przetoki odbytu zajmuje się proktolog.

Możliwych jest wiele metod chirurgicznego leczenia tej przypadłości.

Przetoka okołoodbytnicza – co to jest?

Przetoka okołoodbytnicza alternatywnie nazywana jest również przetoką odbytu lub odbytniczą. Definiuje się ją jako wyścielony specjalnym nabłonkiem przewód bądź kanał zlokalizowany pomiędzy skórą okolicy okołoodbytniczej (ujście zewnętrzne przetoki) a odbytnicą lub kanałem odbytu (ujście wewnętrzne przetoki).

Specjaliści biorąc pod uwagę umiejscowienie przetoki względem zwieracza zewnętrznego odbytu (mięsień zamykający odbyt), wyróżnili takie podstawowe jej rodzaje: ponadzwieraczowa, przezwieraczowa, nadzwieraczowa, międzyzwieraczowa, podskórna lub podśluzówkowa.

Należy nadmienić, iż najczęściej spotykane są przetoki przezzwieraczowe i międzyzwieraczowe, które stanowią blisko 95% wszystkich przypadków.

Przetoka odbytu – przyczyny powstania

Przyczyną powstania przetoki odbytu jest stan zapalny rozwijający się w gruczołach okołoodbytowych zwanych też przyodbytowymi. Struktury te położone są w przestrzeni międzyzwieraczowej. Stan zapalny bywa przeważnie spowodowany infekcją wewnątrz odbytu.

Może być konsekwencją stanu zejściowego powstałego po spontanicznej perforacji ropnia okołoodbytniczego, czyli zbiornika ropy umiejscowionego w okolicy okołoodbytniczej.

Innymi możliwymi przyczynami są: nieswoiste zapalenia jelit – wrzodziejące zapalenie jelita grubego i choroba Leśniowskiego-Crohna, zapalenie gruczołów potowych skóry okolicy odbytu, szczeliny odbytu, nisko położone torbiele włosowe.

Przetoki okołoodbytnicze pojawiać się mogą w przebiegu chorób nowotworowych, gruźlicy, zapalenia uchyłków jelita grubego. Zmiana stanowić może też powikłanie po zabiegach proktologicznych lub ginekologicznych.

Przetoka okołoodbytnicza – objawy

Przetoka okołoodbytnicza objawia się w następujący sposób: dolegliwości bólowe w okolicy odbytu (nasilają się podczas kaszlu i defekacji), pieczenie, świąd, stale lub okresowo sączący ropą niewielki otwór (czasami może się pojawiać krew), uczucie wilgoci w okolicy krocza.

W przypadku zarośnięcia się zewnętrznego i wewnętrznego otworu przetoki powstaje ropień okołoodbytniczy. Ma on postać bolesnego wygórowania skóry okolicy krocza. Często towarzyszą mu gorączka i dreszcze. Sporadycznie nie dochodzi do powstania ropnia.

Literatura przedmiotu donosi o bezobjawowych przypadkach choroby określanych asymptomatycznymi.

Przetoka okołoodbytnicza – rozpoznanie i leczenie

Rozpoznanie przetoki odbytu wymaga zebrania wywiadu lekarskiego, czyli tzw. badania podmiotowego, badania przedmiotowego (konieczne badanie per rectum, czyli przez odbyt) i obrazowego – najczęściej wykonywane jest USG przez odbyt.

Uwidocznienie kanału przetoki w USG wymaga podania przez jej ujście roztworu wody utlenionej. Niekiedy przeprowadza się rezonans magnetyczny miednicy. Tomografia komputerowa nie posiada dużego znaczenia w diagnostyce przetok okołoodbytniczych.

Leczenie przetoki okołoodbytniczej ma przeważnie charakter zabiegowy. Jednymi z częściej wybieranych metod są:

  • fistulektomia – wycięcie przetoki,
  • fistulotomia – rozcięcie kanału przetoki,
  • przecinanie specjalną nitką lub gumką mięśnia zwieracza zewnętrznego odbytu.

Inne sposoby leczenia chirurgicznego to zaklejanie kanału przetoki specjalnym klejem tkankowym lub zamykanie silikonowymi zatyczkami. Metody te skuteczne są tylko w przypadku prostych przetok.

Wybór optymalnego rodzaju operacji zależy głównie od przebiegu kanału przetoki. Czas pełnego wyleczenia przetoki po operacji wynosi kilka tygodni.

Nie ma skutecznego farmakologicznego sposobu leczenia tej choroby.

Przetoka okołoodbytnicza – powikłania po zabieg

Zabieg przetoki okołoodbytniczej jak każde postępowanie operacyjne wiąże się z ryzykiem powikłań.

Najczęstsze to krwawienia śród- i pooperacyjne (w ciężkich przypadkach wymagają założenia setonu do kanału przetoki lub reoperacji), a dodatkowo uszkodzenie zwieraczy odbytu, które wiąże się z nietrzymaniem stolca i gazów.

Grupą podwyższonego ryzyka tego skutku ubocznego są osoby poddawane operacjom przetok, które głęboko penetrują do miednicy mniejszej i nawrotowych.

Przetoka okołoodbytnicza – postępowanie po operacji

Postępowanie po operacji przetoki okołoodbytniczej:

  • przestrzeganie higieny okolicy odbytu,
  • dbanie o prawidłowe wypróżnienia, co zapewni dieta bogata w błonnik i spożywanie co najmniej 2 l płynów dziennie,
  • smarowanie blizny zmiękczającymi maściami,
  • zapewnienie prawidłowego składu flory jelitowej – należyta dieta, a niekiedy i zażywanie probiotyków,
  • noszenie przepuszczającej powietrze i umożliwiające wchłanianie potu bawełnianej bielizny.

Jak zbudowany jest układ pokarmowy? Odpowiedź znajdziesz w filmie:

Bibliografia:

1. A. Bochenek, M. Reicher, Anatomia człowieka: podręcznik dla studentów i lekarzy, PZWL, Warszawa 2010.

2. K. Bielecki, A. Dziki, Proktologia, PZWL, Warszawa 2000.

3. D. A. Waniczek, S. Zapotoczny, M. K. Rudzki i wsp., Doświadczenie własne w leczeniu przetok okołoodbytniczych w latach 2006-2009, [w:] „Journal of ecology and health”, 2012, 16(1), s. 35–39.

4. M. Kołodziejczak, P. Ciesielski, Powikłania po leczeniu ropni i przetok odbytu, [w:] „Nowa Medycyna”, 2016, 23(3), s. 114–126.

5. M. Kołodziejczak, B. Kowalski, Ropnie i przetoki odbytu – aktualne postępowanie diagnostyczne i terapeutyczne, „Postępy Nauk Medycznych”, 2006, 5, s. 183–187.


Czy artykuł okazał się pomocny?

Przetoka odbytu: przyczyny, objawy, leczenie

Przetoka okołoodbytnicza – przyczyny, objawy, leczenie
fot. Adobe Stock

Przetoka odbytu jest chorobą zapalną. W jej wyniku powstaje połączenie między światłem odbytu a powierzchnią skóry. Otwory w skórze i odbytnicy połączone są kanałem przetoki, który może przebiegać przez zwieracze odbytu lub je omijać.

Przetoka odbytu:

  1. Przyczyny
  2. Rodzaje
  3. Objawy
  4. Diagnozowanie
  5. Leczenie

Przyczyny przetoki odbytu

Przetoka odbytu często powstaje w wyniku zapalenia gruczołów położonych w ścianie odbytnicy. Zakażenie obejmuje okoliczne tkanki, ze skórą włącznie. Bardzo często powstaje wtedy ropień. Pęka on samoistnie lub zostaje nacięty przez chirurga i oczyszczony. Szacuje się, że nawet u 30% osób, u których prawidłowo leczono ropień, dochodzi do przetoki odbytu.

Po samoistnym pęknięciu ropnia w skórze może zostać otwór, z którego, ropa z krwią lub treść kałowa z ropą. Otwór ten może być położony blisko odbytu lub nieco dalej – na mosznie lub wargach sromowych i połączony jest kanałem przetoki ze światłem odbytnicy.

Wśród przyczyn przetoki odbytu wymienia się:

Rodzaje przetoki odbytu

Ze względu na położenie wewnątrz ciała i na to, przez jakie tkanki przechodzi, przetokę odbytu dzieli się na:

  • międzyzwieraczową – ok. 70% przypadków,
  • przezzwieraczową – kanał przetoki przechodzi przez zwieracz wewnętrzny i zewnętrzny odbytu,
  • nadzwieraczową – kanał przetoki przechodzi przez zwieracz wewnętrzny, ale przebiega nad zwieraczem zewnętrznym odbytu,
  • pozazwieraczową – kanał przetoki położony jest obok obu zwieraczy odbytu.

Objawy przetoki odbytu

Najczęściej pierwszym objawem tej dolegliwości jest ropień. Może on wywoływać gorączkę, dreszcze i miejscowy ostry ból. Miejsce powstania przetoki często jest bolesne, czasami daje uczucie pieczenia. Z przetoki może sączyć się ropa, krew, treść kałowa. Pacjenci z przetoką mogą też skarżyć się na gorsze trzymanie gazów i stolca.

Diagnozowanie przetoki odbytu

Pierwszy etap polega na szczegółowym wywiadzie. Jeśli podczas rozmowy pacjent zgłosi, że miał ropień odbytu, będzie to sygnał dla lekarza, że mogło dojść do powstania przetoki.

Oględziny okolic odbytu pozwalają stwierdzić, czy w skórze znajduje się otwór, a pod nim wyczuwalne zgrubienie.

Ważnym elementem diagnozowania przetoki odbytu jest badanie per rectum, w czasie którego lekarz może palpacyjne odnaleźć kanał przetoki.

Przetokę odbytu potwierdza badanie anoskopowe, USG oraz rezonans magnetyczny.

Leczenie przetoki odbytu

Dolegliwość leczy się chirurgicznie w znieczuleniu od pasa w dół. To, co w czasie zabiegu zrobi lekarz, zależy od głębokości i długości kanału przetoki.

Może to być całkowite jej wycięcie lub nacięcie z pozostawieniem do wygojenia się. Jeśli przetoka objęła mięśnie odpowiadające za oddawanie stolca, dokonuje się nacięcia i założenia w jej wnętrzu gumowej taśmy.

Taśma pozostaje w ciele aż do całkowitego wygojenia się przetoki, czyli nawet na kilka tygodni.

Najnowszą metodą leczenia przetoki odbytu jest wstrzykiwanie do jej wnętrza specjalnych preparatów, które mają całą przetokę zalepić.

Sukces leczenia zależy w dużej mierze od pacjenta – operowane okolice należy utrzymywać w czystości. Niestety dolegliwość może nawracać.

Więcej o chorobach jelit:Zespół jelita drażliwegoPolipy jelita grubegoRak jelita grubego

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

Przetoka odbytu – przyczyny, objawy i leczenie

Cały czas czekamy na podpisanie umowy z NFZ w sprawie programu “Profilaktyka 40 plus”. Na obecną chwilę nie prowadzimy zapisów w celu wykonania skierowań. Jak to będzie możliwe od razu poinformujemy. Szanowni Pacjenci, w dniu 4 czerwca przychodnia czynna będzie w godzinach 8.00-17.00.

Punkt pobrań będzie zamknięty. UWAGA! od teraz osoby chcące wykonać test na Covid-19 wchodzą na stronę gov.

pl/dom i wypełniają formularz na podstawie którego kierowane są na test

Przetoka odbytu jest to choroba zapalna, która polega na wytworzeniu się kanału między odbytem a skórą okolicy odbytu.

Okolica zmienionego zapalnie gruczołu odbytowego w kanale odbytu jest najczęściej miejscem otworu wewnętrznego przetoki, a miejsce ujścia przetoki na skórze otworem zewnętrznym.

Kanał przetoki, przechodzi przez mięśnie zwieracze na różnej wysokości i dlatego przetoka bardzo często osłabia zwieracze. Kanał przetoki przebiega najczęściej w miejscu, gdzie był ropień i z tego powodu często otwór zewnętrzny znajduje się w bliźnie po nacięciu ropnia.
Ze względu na topografię kanału przetoki względem zwieraczy odbytu można wyróżnić:

  • przetokę odbytu międzyzwieraczową – stanowi do 70 %przypadków, przechodzi pomiędzy zwieraczem wewnętrznym a zewnętrznym odbytu
  • przetokę odbytu przezzwieraczową – kanał przetoki penetruje zarówno zwieracz wewnętrzny jak i zewnętrzny odbytu
  • przetokę odbytu nadzwieraczową – po przejściu przez zwieracz wewnętrzny kananł kieruje się ku górze i przechodzi ponad zwieraczem zewnętrznym odbytu
  • przetoka odbytu pozazwieraczową – kanał przetoki leży bocznie w stosunku do zwieracza wewnętrznego i zewnętrznego odbytu.

Przetoka odbytu – jakie są przyczyny przetoki odbytu?

Przyczyną przetoki odbytu, podobnie jak ropnia odbytu jest infekcja bakteryjna gruczołów, które znajdują się w kanale odbytu. Ropień i przetoka to różne stadia tej samej choroby. Ropień jest ostrą fazą, przetoka przewlekłą.
Rzadsze przyczyny przetoki to:

  • choroba Leśniowskiego-Crohna,
  • wrzodziejące zapalenie jelita grubego,
  • ciało obce,
  • powikłanie po operacji przeprowadzonej w okolicy odbytu,
  • uraz okolicy odbytu,
  • nowotwór,
  • naświetlania (radioterapia nowotworów okolicy krocza i miednicy),
  • gruźlica,
  • promienica.

Przetoka odbytu – jakie są objawy przetoki odbytu?

Przetoce odbytu towarzyszą następujące objawy:

  • wyciek ropny z niewielkiego otworu okolicy odbytu lub z kanału odbytu,
  • uczucie przykrej wilgoci na skórze przy odbycie,
  • świąd odbytu,
  • nawracające ropnie w okolicy odbytu,
  • ból w okolicy odbytu związany z okresowym zamknięciem ujścia przetoki, gromadzeniem się w jej kanale ropnej wydzieliny, prowadząc do powstania ropnia okołoodbytniczego, ból może nasilać się podczas kaszlu oraz parcia na stolec, a następnie samoistnie ustępować,
  • gorsze trzymanie gazów i stolca.

Przetoka odbytu – jak przebiega rozpoznanie przetoki odbytu?

Pacjent, u którego podejrzewa się przetokę odbytu powinien być zbadany przez chirurga proktologa. Lekarz proktolog przeprowadzi wywiad z Pacjentem, przedmiotowe badanie proktologiczne oraz badania dodatkowe.

Przetoka odbytu – jak przebiega leczenie przetoki odbytu?

Leczenie przetoki okołoodbytniczej wymaga udziału chirurga proktologa.

W zależności od głębokości i długości przetoki można ją wyciąć w całości, naciąć i zostawić otwartą do gojenia lub – w sytuacji, gdy obejmuje ona mięśnie odpowiedzialne za kontrolę oddawania stolca – otworzyć częściowo i założyć do jej środka gumową taśmę.

Leczenie przetoki odbytu jest procesem długotrwałym i wymaga bardzo dobrej współpracy chirurga z chorym.
Uczucie dyskomfortu, bólu i świądu odbytu wraz z wypływem wydzieliny na skórę wokół odbytu mogą być pierwszymi objawami przetoki odbytu.

Jest to niezwykle uporczywa dolegliwość, która wymaga interwencji chirurgicznej oraz ustalenia przyczyny. Nawrotowa przetoka odbytu może być powikłaniem choroby zapalnej jelit, dlatego w każdym przypadku jej wystąpienia należy zgłosić się do lekarza proktologa.

Przetoka odbytu – gdzie na konsultację do  chirurga proktologa?

Jedną z najlepszych przychodni w Warszawie jest Onkolmed Lecznica Onkologiczna, gdzie w Poradnii Nowotworów Układu Pokarmowego i Poradni Proktologii, konsultują doświadczeni lekarze proktolodzy.

W celu umówienia się na konsultację u chirurga, proktologa  skontaktuj się z placówką Onkolmed Lecznica Onkologiczna pod numerem telefonu: +48222902337

Szanowni Pacjenci,

Przed zapisem do onkologa bardzo prosimy o dokładne zapoznanie się z zakresem działalności danego lekarza (każdy lekarz onkolog leczy inną część ciała).

W przypadku problemu z wyborem właściwego specjalisty onkologa, prosimy o kontakt z Recepcją Onkolmed. Chętnie służymy pomocą. W celu prawidłowego zapisu do specjalisty, przeprowadzamy wywiad z Pacjentem.

Mając tę wiedzę łatwiej jest nam zaoferować konkretną pomoc i wybór odpowiedniego lekarza.

Ze względu na długą listę oczekujących w przypadku rezygnacji z wizyty prosimy o wcześniejsze jej odwołanie. 

Szanujmy się wzajemnie.

Przetoka odbytu – objawy i leczenie – PlusMed Szczecin Gabinety Lekarskie

Najprościej ujmując, jest to kanał łączący światło odbytu ze skórą okolicy odbytu, który stanowi nieprawidłowe połączenie tych dwóch przestrzeni.

Jakie są przyczyny powstania przetoki okołoodbytniczej?

W kanale odbytu znajdują się specjalne gruczoły, wydzielające płyn oraz śluz, umożliwiający łatwiejsze wypróżnianie się. Gruczoły te zlokalizowane są w kryptach. Wiadomo, że nasze jelito grube, którego końcem jest odbyt, zamieszkują liczne bakterie.

Czasami bakterie te wywołują zapalenie krypty i gruczołu, co wedle jednej z hipotez powoduje wystąpienie ropnia odbytu. Nawet przy prawidłowym leczeniu, czyli nacięciu ropnia, może dojść do powstania kanału łączącego kryptę od strony odbytu z okoliczną skórą.

W miarę upływu czasu kanał ten zostaje wyścielony tkanką włóknistą i staje się przetoką odbytniczą. Jest to najczęstsza przyczyna powstawania przetok, niestety nie jedyna.

Do innych przyczyn przetok odbytu zaliczyć możemy: gruźlicę, choroby przenoszone płciowo oraz coraz częściej występujące nieswoiste choroby zapalne jelit.

Objawy

Objawy przetoki odbytu mogą być mało specyficzne, ale uporczywe. Mogą to być nawracające skąpe krwawienia, które można zauważyć na papierze toaletowym.

Objawem świadczącym o pojawieniu się przetoki okołoodbytniczej, może być również nawracający bolesny guzek w okolicy odbytu, czy na okolicznej skórze, który ma tendencję do pękania i wycieku ropnej lub płynnej treści.

Do innych dolegliwości zgłaszanych przez pacjentów zalicza się: uczucie wilgoci w okolicy odbytu, zaczerwienienie, gorączka, bolesne wypróżnienia, bolesne oddawanie moczu i wiele innych.

Diagnoza

Aby postawić właściwą diagnozę przetoki odbytu, potrzebne jest dokładne zebranie wywiadu oraz badanie przez lekarza proktologa.
Diagnostyka przetok jest trudna i tylko doświadczeni lekarze proktolodzy są wstanie ją stwierdzić.

W badaniu wykorzystuje się badanie per rectum, anoskopię, ERUS (USG endorektalne, TRUS). W niektórych przypadkach badania obrazowe muszą zostać pogłębione o rezonans magnetyczny miednicy, celem dokładnego zobrazowania zmian.

U pacjentów w wieku powyżej 50 roku życia wskazane jest wykonanie dodatkowo kolonoskopii, aby wykluczyć inne zmiany, w tym nowotworowe. Jednak to lekarz po zbadaniu i ocenie zmian poinformuje Państwa o takiej konieczności.

Rodzaje przetok

Przetoki odbytu można podzielić w zależności od stosunku przetoki względem zwieracza zewnętrznego odbytu. Według podziału można wyróżnić: przetokę międzyzwieraczową, przetokę przezwieraczową, przetokę nadzwieraczową, przetokę pozazwieraczową. Około 95% przetok można zaliczyć do dwóch pierwszych typów przetok wg powyższego podziału.

Leczenie

Niestety w przypadku przetok odbytu nie ma leczenia za pomocą leków. Jedyną opcją w tych przypadkach jest zabieg operacyjny. W zależności od złożoności i wysokości przetoki zakres operacji może się różnić i obejmować proste przecięcie przetoki, drenaż nitkowy (gumkowy) przetoki, podwiązanie przetoki lub zabiegu zamykające ujście wewnętrzne przetoki.

Z uwagi na złożoność problemu wskazana jest konsultacja z lekarzem proktologiem, która pozwoli na ustalenie indywidualnego dla każdego pacjenta planu diagnostyki i leczenia przetoki odbytu.

Operacja przetoki odbytu – leczenie przetoki okołoodbytniczej

Przetoka okołoodbytnicza jest chorobą zapalną, która polega na wytworzeniu się kanału pomiędzy odbytem a skórą okolicy odbytu. Powstaje zwykle w następstwie zapalenia gruczołów znajdujących się w ścianie odbytnicy, które może przebiegać niemal niezauważalnie lub jako następstwo ropnia okolicy odbytu. W okolicy odbytu powstaje niewielki otwór, z którego następuje wyciek ropny.

Głównymi objawami przetoki okołoodbytniczej są:

  • wyciek ropny z niewielkiego otworu okolicy odbytu lub z kanału odbytu,
  • uczucie wilgoci na skórze przy odbycie,
  • świąd i pieczenie,
  • nawracające ropnie w okolicy odbytu,
  • gorsze trzymanie gazów i stolca.

Przyczyny powstawania przetoki okołoodbytniczej:

Główną przyczyną powstania przetoki okołoodbytniczej, jest infekcja bakteryjna gruczołów, znajdujących się w kanale odbytu.

Rzadszymi przyczynami mogą być:

  • choroba Leśniowskiego-Crohna,
  • wrzodziejące zapalenie jelita grubego,
  • ciało obce,
  • powikłanie po operacji przeprowadzonej w okolicy odbytu,
  • uraz okolicy odbytu,
  • nowotwór,
  • radioterapia nowotworów okolicy krocza i miednicy,
  • gruźlica,
  • promienica.

Leczenie przetok okołoodbytniczych:

Samowyleczenie przetoki należy do rzadkości, a leczenie zachowawcze nie jest zazwyczaj skuteczne. Z tego powodu przetoki okołoodbytnicze leczy się operacyjnie.

Pierwszym etapem leczenia jest konsultacja  u specjalisty proktologa, podczas której lekarz postawi diagnozę. Czasami do rozpoznania choroby wystarczy jedno badanie lekarskie, ale w niektórych przypadkach konieczne jest wykonanie badań dodatkowych (m.in. USG transrektalnego).

Zabiegi usuwania przetok odbytu wykonuje się najczęściej w znieczuleniu nadoponowym („do krzyża”). W zależności od charakteru przetoki można ją wyciąć w całości, naciąć i zostawić otwartą do gojenia lub otworzyć częściowo i założyć do jej środka gumową taśmę.

Inną techniką leczenia przetok jest wstrzykiwanie do ich światła specjalnych preparatów mających wypełnić całą przetokę.

Możliwe powikłania związane z chorobą i leczeniem operacyjnym to m. in.:

  • nawracające ropnie okolicy odbytu;
  • przewlekła infekcja skóry przy odbycie;
  • gorsze trzymanie gazów i stolca;
  • nawrót przetoki;
  • krwawienie po zabiegu;
  • zakażenie.

Leczenie przetok odbytu  oraz gojenie po zabiegu jest procesem długotrwałym i wymaga bardzo dobrej współpracy chirurga z chorym i częstych kontroli rany operacyjnej. Ważnym elementem leczenia jest utrzymanie czystości okolicy odbytu.

Trzeba też pamiętać, że dość często przetoki okołoodbytnicze pomimo prawidłowo prowadzonego leczenia mogą nawracać.

Zapytaj naszych specjalistów zajmujących się leczeniem przetok okołoodbytniczych o metody leczenia Twojej dolegliwości. Zapraszamy na konsultacje proktologiczne do Kliniki WILMED w Warszawie.

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*