Plamy na twarzy – jakie są przyczyny zmian i przebarwień na twarzy?

Zaburzenia barwnikowe skóry to grupa chorób, w których dochodzi do zmiany zabarwienia skóry. Zmiany mogą dotyczyć zarówno niewielkiej powierzchni naszych powłok, jak również zajmować skórę praktycznie całego ciała.

Kolor skóry jest uzależniony od wielu czynników min. od zawartości barwników. Melanina czyli brunatny barwnik skóry jest produkowana przez melanocyty. Melanocyty znajdują się głównie w warstwie podstawnej naskórka. Co ciekawe ich ilość jest porównywalna u wszystkich ras na świecie.

Ciemniejsze zabarwienie skóry jest wynikiem większej ilości melanocytów aktywnych. Aktywne komórki barwnikowe zawierają melanosomy, czyli ciałka wewnątrzkomórkowe, w których następuje synteza melaniny. Proces ten zwany jest melanogenezą.

Melanina jest dostarczana przez melanocyty do komórek naskórka, gdzie następnie gromadzi się dookoła jądra komórkowego. W ten sposób chroniony jest materiał genetyczny keratynocytów przed wpływem czynników zewnętrznych a przede wszystkim przed promieniowanie ultrafioletowym.

Melanogeneza jest procesem złożonym i regulowanym przez wiele czynników. Zaburzenie poszczególnych etapów syntezy i transportu melaniny powoduje powstanie przebarwień lub odbarwień skóry.

Plamy na twarzy – jakie są przyczyny zmian i przebarwień na twarzy?
Wikimedia Commons

Jakie są objawy?

Zaburzenia barwnikowe skóry objawiają się w postaci plam o zabarwieniu ciemniejszym w stosunku do skóry otaczającej, czyli przebarwieniach lub o zabarwieniu jaśniejszym – mówimy wtedy o odbarwieniach. Zmiany zabarwienia mogą ograniczone lub uogólnione i zajmować skórę całego ciała.

Przebarwienia uogólnione skóry

Jest wiele przyczyn występowania uogólnionych przebarwień skóry.

Należą do nich choroby genetyczne takie jak nerwiakowłókniakowatość, zaburzenia hormonalne, a wśród nich niewydolność lub nadczynność kory nadnerczy czy nadczynność tarczycy, choroby wątroby, choroby nerek, nowotwory, niedobory witamin, zaburzenia metaboliczne takie jak hemochromatoza, jak i również spożywanie niektórych leków. Ogniska przebarwień mogą dotyczyć praktycznie każdej okolicy skóry a także zajmować błony śluzowe. Objawy skórne w wyżej wymienionych chorobach mogą być pierwszym objawem rozwijającego się procesu patologicznego.

Przebarwienia ograniczone skóry

Do przebarwień ograniczonych skóry zaliczamy melasmę, plamy typu kawy z mlekiem, piegi, plamy soczewicowate oraz przebarwienia pozapalne.

Melasma

Melasma, zwana inaczej ostudą, występuje głównie u kobiet. Zmiany lokalizują się na skórze twarzy. Mają charakter ciemnobrunatnych plam o nieregularnym brzegu, jak gdyby „wygryzione przez mole”.

Objawy często pojawiają się w ciąży lub przy stosowaniu doustnych środków antykoncepcyjnych, dlatego uważa się, że przyczyną mogą być zaburzenia hormonalne. Zmiany mogą całkowicie cofnąć się po zaprzestaniu stosowania tych środków lub po zakończeniu ciąży.

Promieniowanie słoneczne znaczne nasila przebarwienia, dlatego też bardzo ważna jest ochrona skóry przed nasłonecznianiem i stosowanie kremów z filtrem UV.

Plamy typu kawy z mlekiem

Plamy typu kawy z mlekiem (plamy café au lait) mogą być obecne już przy urodzeniu lub pojawić się w dzieciństwie.

Zmiany te o charakterze plam barwy jasnobrunatnej lokalizują się najczęściej na tułowiu. U dzieci średnica waha się od 0,2 do 4 cm a u dorosłych może sięgać nawet do 30 cm.

Przyczyną jest zwiększona ilość melaniny w melanocytach i komórkach naskórka warstwy podstawnej.

Pojedyncze plamy stanowią tylko defekt kosmetyczny, jednak zwiększona ilość plam typu kawy z mlekiem może sugerować zespół genetyczny: nerwiakowłókniakowatość.

Piegi

Piegi są to niewielkie (najczęściej do 3 mm średnicy) plamy barwy jasno do ciemnobrązowej
zlokalizowane najczęściej na twarzy. Zmiany występują u osób z jasną karnacją. W wyniku promieniowania słonecznego stają się ciemniejsze. Przyczyną powstawania piegów jest miejscowa zwiększona aktywność melanocytów.

Plamy soczewicowate

Plamy soczewicowate są wynikiem zwiększonej ilości melanocytów i melaniny w naskórku. Objawiają się jako plamy barwy ciemnobrązowej, średnicy od 2 do 20 mm. Mogą lokalizować się na skórze każdej okolicy.

Plamy soczewicowate mogą występować u dzieci, ale są bardziej typowe dla osób starszych, u których często i przewlekle występowała ekspozycja na promieniowanie słoneczne.

Liczne plamy soczewicowate zlokalizowane na skórze, wargach ustnych i błonach śluzowych jamy ustnej mogą sugerować Zespół Peutz-Jeghersa – chorobę genetyczną, w której dochodzi do zajęcia przewodu pokarmowego.

Przebarwienia pozapalne

W wyniku procesu zapalnego w skórze dochodzi do lokalnego pobudzenia melanogenezy. Nieprawidłowe rozmieszczenie barwnika powoduje wystąpienie przebarwień pozapalnych w skórze. Zapalenie i w następstwie przebarwienia może być wywołane wieloma czynnikami.

Choroby skóry takie jak trądzik, liszaj płaski, łuszczyca mogą przebiegać z pozostawieniem przebarwień. Kolejnym przykładem jest kontaktowe zapalnie skóry. Ogniska hiperpigmentacji pojawiają się w następstwie stosowania leków ogólnie lub miejscowo. Lista leków mogących wywołać reakcje zapalne skóry jest bardzo długa.

Mogą to być leki przeciwgrzybicze, przeciwdepresyjne, przeciwbólowe, cytostatyki, antybiotyki i wiele innych Stan zapalny skory może być następstwem bezpośredniego kontaktu skóry z pewnymi substancjami chemicznymi zawartymi w środkach pielęgnacyjnych, perfumach lub nawet w niektórych roślinach, z którymi mamy kontakt na co dzień.

Reakcja zapalna może być wywołana przez wspólne działanie wyżej wymienionych czynników i promieniowania słonecznego.

W większości przypadków po różnym okresie czasu przebarwienia pozapalne mogą ustępować.

Odbarwienia uogólnione

Bielactwo wrodzone (albinizm)

Bielactwo wrodzone, czyli albinizm, jest chorobą genetyczną. W wyniku nieprawidłowego funkcjonowania enzymu pełniącego ważną rolę w syntezie melaniny dochodzi do całkowitego lub częściowego niedoboru tego barwnika w komórkach skóry, jej przydatków i w oku.

Choroba objawia się uogólnionym, wyraźnym zmniejszeniem zabarwienia skóry. Skóra jest różowa. Włosy są białe lub płowożółte. Zmianom skórnym mogą towarzyszyć objawy okulistyczne takie jak oczopląs, zez czy fotofobia. W związku z brakiem barwnika, który chroni przed promieniowaniem UV wzrasta ryzyko rozwoju złośliwych nowotworów skóry.

Bielactwo nabyte

Bielactwo nabyte jest częstym zaburzeniem pigmentacji. Przyczyna nie jest do końca poznana. W wyniku uszkodzenia komórek barwnikowych zahamowaniu ulega synteza melaniny. W blisko połowie przypadków zmiany pojawiają się przed 20 rokiem życia. Choroba tak samo często występuje u kobiet jak i u mężczyzn.

Bielactwo nabyte objawia się pojawianiem plam odbarwieniowych, często występujących na grzbietach rąk i stóp, nadgarstkach, powierzchniach wyprostnych okolic stawów jak i w okolicy otworów naturalnych naszego ciała. Zmiany często lokalizują się symetrycznie. Nasilenie zmian następuje w wyniku stresu lub intensywnego nasłonecznienia.

Choroba ma różny przebieg. Zmiany mogą postępować, zajmując coraz większe powierzchnie skóry. Samoistne remisje są niezwykle rzadkie.

W niektórych przypadkach bielactwu nabytemu mogą towarzyszyć choroby autoimmunologiczne, a wśród nich przede wszystkim choroby tarczycy.

Odbarwienia pozapalne

Odbarwienia pozapalne powstają jak skutek procesu zapalnego skóry. W wyniku spadku ilości melaniny powstają plamy o jaśniejszym zabarwieniu w stosunku do skóry otaczającej. Do chorób mogących wywołać odbarwienia należą: łupież biały, wyprysk rąk, łupież pstry (zobacz: Grzybice skóry), ziarniniak grzybiasty, sarkoidoza, gruźlica, łuszczyca.

Co zrobić w przypadku wystąpienia objawów?

W przypadku pojawienia się wspomnianych objawów należy zgłosić się do dermatologa. Lekarz zaproponuje leczenie i oceni czy konieczna będzie szersza diagnostyka celem wykluczenia chorób ogólnoustrojowych.

Sposoby leczenia

Podstawą leczenia i zapobiegania przebarwieniom jest skuteczna ochrona przed promieniowaniem. Zaleca się unikanie nasłonecznienia zarówno naturalnego jak i sztucznego np. w solarium. Ważne jest stosowanie preparatów z silnymi filtrami przeciwsłonecznymi (SPF>50).

Celem przyspieszenia ustąpienia zmian stosuje się preparaty miejscowe o działaniu złuszczającym, rozjaśniającym i hamującym melanogenezę.

W przypadku głębiej umiejscowionych zmian konieczne są bardziej inwazyjne metody leczenia takie jak peelingi chemiczne, kriochirurgia lub zabieg laserowy.

W przypadku przebarwień, które są objawem innych chorób należy leczyć schorzenie podstawowe.

W leczeniu bielactwa nabytego zwykle terapię rozpoczyna się od stosowania preparatów zewnętrznych z grupy glikokortykosteroidów lub inhibitorów kalcyneuryny.

Kolejną metodą leczenia są naświetlania: fotochemioterapia z wykorzystaniem promieniowania UVA w skojarzeniu z ogólnym stosowaniem środków fotouczulających, lub naświetlanie promieniowaniem UVB o długości fali 311 nm.

W niektórych przypadkach skuteczne jest leczenie chirurgiczne z zastosowaniem przeszczepów naskórka. Zabieg polega na przeszczepie naskórka z okolic skóry zdrowej na ogniska zmienione chorobowo.

Niestety pomimo licznych możliwości terapeutycznych leczenie bielactwa często okazuje się nieskuteczne.

Nie ma swoistej terapii albinizmu. Zasadnicze znaczenie ma ochrona przed promieniowanie UV poprzez stosowanie preparatów z wysokim filtrem przeciwsłonecznym, obserwacja skóry pod kątem rozwoju nowotworów złośliwych i opieka okulistyczna.

Co na przebarwienia? Najlepsze kremy wybielające przebarwienia – ranking

Plamy na twarzy – jakie są przyczyny zmian i przebarwień na twarzy?

Przyczyny przebarwień, ich rodzaje. Jak wybrać kosmetyki na przebarwienia?

SPIS TREŚCI:

█ Co to są przebarwienia na twarzy?

Przebarwienia skóry to rodzaj zaburzenia barwnikowego. Zmiany hiperpigmentacyjne skóry to problem estetyczny, który związany jest m.in. z działalnością promieniowania UV (np.

na twarzy, dekolcie i dłoniach), wiekiem, stosowanymi lekami (HTZ na menopauzę, antykoncepcja) i zmianami hormonalnymi (ciąża, menopauza). Jak wyglądają te zmiany? Mogą być punktowe lub nieco bardziej rozlane.

Ich kolor zmienia się z bladoróżowych czy czerwonych na beżowe i przechodzące w brąz.

Przebarwienia na twarzy częściej dotykają kobiet. W ujęciu statystycznym z problemem tym zmaga się 35% kobiet po 30% roku życia i 90% po 50. roku życia. Jaki jest tego powód? U kobiet dochodzi do częstszych zmian hormonalnych, które są efektem ciąży lub menopauzy. Nie bez znaczenia jest stosowana przez nie antykoncepcja hormonalna i HTZ na objawy przekwitania.

Zmiany barwnikowe na skórze związane z wadliwym działaniem układu barwnikowego skóry, na który składają się melanocyty i melanina, czyli barwnik skóry, ale również odpowiedzialny za kolor włosów czy tęczówki oka. Na proces melanogenezy, czyli produkcji barwnika skóry istotne znaczenie mają wspomniane wyżej czynniki.

Leia também:  Como casar em skyrim (com imagens)

Najbardziej podatna na przebarwienia jest cera jasna i z uszkodzona barierą hydrolipidową skóry.

█ Przebarwienia na twarzy i skórze – rodzaje

Zależnie od ilości barwnika w poszczególnych warstwach skóry wyróżnia się kilka rodzajów przebarwień. Należy przy tym pamiętać, że duża ilość melanocytów jest zlokalizowana w warstwie podstawnej naskórka, a w mniejszej ilości w skórze właściwej.

Zależenie od głębokości przebarwienia na twarzy czy skórze wyróżnia się:

  • przebarwienie naskórkowe (powierzchowne) powstałe w wyniku nagromadzenia w naskórku nadmiernej liczby melanocytów lub nadprodukcji melaniny,
  • skórne (głębokie), w których melanina zlokalizowana jest skórze w warstwie brodawkowatej (pierwsza warstwa skóry właściwej, a pod nią znajduje się warstwa podbrodawkowata, siateczkowa)
  • mieszane – barwnik obecny jest w warstwie brodawkowatej i naskórku.

Powyższe przebarwienia to tzw. przebarwienia melaninowe. W literaturze spotyka się również przebarwienia hemosyderynowe związane z niewydolnością żylną i wysoką koncentracją jonów żelaza.

Zabarwienie skóry, na które wpływ ma podłoże genetyczne jest zależne od barwników skóry jak eumelanina (od brązowego do czarneg) i feomelanina (od czerwonego do żółtego). Kolor skóry zależy od stosunku tych 2óch barwników oraz aktywności melanosomów. Liczba melanocytów jest stała i nie ma bezpośredniego znaczenia dla koloru skóry.

Zależnie od warunków fizycznych zmienia się aktywność układu barwnikowego skóry. Niekiedy jednak dochodzi do niejednolitego wybarwienia – powstają ciemniejsze plamy, które są efektem przewlekłego stanu zapalnego (np. w przypadku trądziku) lub być uwarunkowane genetycznie np. piegi (częściej u osób z jasną karnacją, uroda celtycka, rudymi włosami).

█ Jak usunąć przebarwienia na twarzy?

Jak można usunąć przebarwienia na twarzy? Przebarwienia na twarzy można usunąć następującymi metodami jak: mikrodermabrazja np. diamentowa (nie stosuje się jej do zmian przebarwieniowych głębszych), specjalistyczne peelingi w gabinetach medycyny estetycznej (np.

kwas glikolowy (2-hydroksyoctowy) w większym stężeniu i inne peelingi medyczne), terapie laserowe z wykorzystaniem IPL (światła impulsowego).

Oprócz tego do dyspozycji pozostaje szeroki wybór dermokosmetyków przeznaczonych do skóry skłonnej do przebarwień, które nie tylko walczą z obecnymi przebarwieniami, ale również chronią przed powstaniem nowych.

Proces likwidacji przebarwień na skórze zajmuje wiele tygodni o ile nie miesięcy.

█ Dermokosmetyki i kosmetyki na przebarwienia i plamy na twarzy

Jaki mechanizm wykorzystują kosmetyki na przebarwienia twarzy? Najczęściej produkty rozjaśniające (wybielające) wykorzystują hamowanie enzymu tyrozynazy, który jest istotnym elementem melanogenezy. Po złagodzeniu przebarwień i w trakcie ich niwelowania obowiązkowo stosuje się ochronę przeciwsłoneczną – bezwzględnie i niezależnie od pogody.

Nieco inny mechanizm działania prezentuje krem Keladerm, który stosuje się w przypadku zmian hemosyderynowych.

Jakie składniki występują w produktach rozjaśniających przebarwienia? Warto pamiętać, że krem na przebarwienia stosuje się najczęściej rano i wieczorem. Niektóre z nich jak np. retinol jedynie wieczorem.

Składniki rozjaśniające do porannej i wieczornej pielęgnacji cery z przebarwieniami

  • witamina C to naturalny antyoksydant, który występuje w stężeniu minimum 10%. Zmniejsza zmiany pigmentacyjne, rozjaśnia skórę, a dodatkowo posiada działanie przeciwstarzeniowe – pobudza produkcję kolagenu i wspiera naczynia krwionośne z czego ucieszy się skóra naczyniowa. Warto zdać sobie sprawę, że domowe sposoby i sok z cytryny to dużo słabsza metoda.

BIODERMA PIGMENTBIO C-CONCENTRATE ROZJAŚNIAJĄCY KONCENTRAT Z WITAMINĄ C REDUKUJĄCY PRZEBARWIENIA 15ML

Inny produkt: SESDERMA C-VIT INTENSYWNE SERUM 10AMP X 1,5ML.

  • kwas azelainowy – dedykowany do cery trądzikowej i z przebarwieniami. To inhibitor wspomnianej wyżej tyrozynazy. Ma za zadanie rozjaśnić przebarwienia, a także wykazuje działanie przeciwbakteryjne i przeciwzapalne.

ACNE DERM KREM 200 MG/G (20%) 20G

Inny produkt: SESDERMA AZELAC RU EMULSJA ROZŚWIETLAJĄCA SPF50 50ML

  • niacynamid – przyspiesza regenerację uszkodzeń naskórka wywołanymi promieniowaniem UV, a także wpływa na melanocyty i hamuje ich aktywność.

LA ROCHE-POSAY EFFACLAR SKONCENTROWANE SERUM 30ML

Składniki rozjaśniające i kosmetyki wybielające na przebarwienia do stosowania tylko wieczorem!

  • kwas glikolowy – to rodzaj kwasu AHA (czyli owocowch), zależnie od stężęnia działą nawilzajaco lub zluszczajaco (w wyzszych), moze miec dzialanie draznice, ostroznie przy cerze wrazliwej, to rodzaj peelingu chemicznego

SHECELL DERMATOLOGIC SKÓRA Z PRZEBARWIENIAMI DERMOAKTYWNY KREM, SKÓRA Z PRZEBARWIENIAMI 40ML

  • retinoidy – powodują rozproszenie barwnika skóry, czyli melaniny w warstwie podstawnej naskórka i wpływa na melanocyty. wyrównuje koloryt cery. maja działanie przeciwstarzeniowe dodatkowo

LA ROCHE-POSAY REDERMIC [R] INNOWACYJNA KURACJA DO WALKI Z OZNAKAMI STARZENIA 30ML

█ Przebarwienia skórne, czyli czego nie robić?!

  1. Nie wystawiaj się niepotrzebnie na słońce i długie wizyty w solarium.
  2. Kremy z filtrem przeciwsłonecznym to obowiązkowy element pielęgnacji – niezależnie od pory roku. Filtry przez cały rok!
  3. Niektóre zabiegi nie bez przyczyny stosuje się 1-2 razy w tygodniu jak peeling kwasowy.

  4. Domowe sposoby na przebarwienia mogą przysporzyć więcej problemów niż korzyści. Krem z witaminą C zamiast soku z cytryny.
  5. Pamiętaj o płaszczu hydrolipidowym skóry (właściwe nawilżenie, odżywienie skóry).
  6. Istotne jest czytanie składów – niektóre substancje są fotouczulające.

    Zwróć na nie uwagę!

█ Przyczyny przebarwień na twarzy

Zależnie od czynników zewnętrznych skóra może przybierać nieco inny kolor. Wśród tych czynników należy wymienić czynniki mechaniczne (intensywne mechaniczne peelingi), fizyczne (promieniowanie słoneczne), leki (np. homonalne – tabletki antykoncepcyjne, HTZ, niektóre zioła jak dziurawiec), zmiany fizjologiczne (hormonalne jak ciąża i menopauza), zaburzenia metabolizmu.

Przebarwienia na twarzy od słońca i promieniowania UV

Melanina pełni funkcję ochronną przed promieniowaniem UV. Niekiedy dochodzi jednak do naruszenia skóry, gdzie dochodzi do wzmożonej aktywności melanocytów i produkcji melaniny. W ten sposób powstaje opalenizna.

Niekiedy nadmierne promieniowanie prowadzi jednak do powstania plam m.in. na twarzy, dłoniach.

Co jest istotne w przypadku promieniowania UV i przebarwień skóry? Przez cały rok dochodzi do nas promieniowanie UVA, którego skutki widoczne są po czasie (nie są one związane z piękną opalenizną). Jego skutkiem mogą być właśnie przebarwienia.

Dlatego stosowanie filtrów przeciwsłonecznych przez cały rok to nie jest mit! Dobre produkty przeciwsłoneczne chronią od powstawania przebarwień dzięki obecności filtrów UVA i UVB. Warto chronić skórę przed promieniowaniem słonecznym, które jest istotnym czynnikiem w fotostarzeniu się skóry.

Przebarwienia po trądziku, wypryskach i stanach zapalnych

Przebarwienia na twarzy potrądzikowe zlokalizowane są na miejscach “po pryszczach czy wypryskach”. Najczęściej zmiany te występują na czole i brodzie, a także na policzkach.

Nie bez znaczenia w pielęgnacji cery trądzikowej jest stosowanie filtrów przeciwsłonecznych, niewyciskanie zmian, które mogą zakończyć się wywołaniem stanu zapalnego, który sprzyja przebarwieniom.

Oprócz tego reakcje alergiczne, infekcje skóry i jej przewlekłe stany zapalne AZS mogą przyczynić się do przebarwień.

Przebarwienia a zmiany hormonalne, leki z hormonami

Okres ciąży i menopauzy to okres w życiu kobiet, gdzie dochodzi do prawdziwej burzy hormonalnej (lub wręcz przeciwnie). Znacząco zmienia się poziom hormonów. W przypadku ciąży często mówi się o zmianach barwnikowych jak ostuda (melasma, chloasma) np.

 PHARMACERIS W ACIPEEL 3X DEPIGMENTACYJNE SERUM NA PRZEBARWIENIA 30ML. Ciążowe przebarwienia na skórze często przypominają szare / brązowe plamy o nieco nieregularnym kształcie. Są zlokalizowane na czole, policzkach, podbródku, nad górną wargą.

Na skutek zwiększonej ilości hormonów dochodzi do zwiększonej produkcji melaniny.

W przypadku menopauzy zmieniają się procesy metaboliczne w skórze, spowolniona zostaje synteza kolagenu, elastyny, kwasu hialuronowego. Zmiany te mogą przyczynić się do pojawienia nie tylko zmarszczek, ale również przebarwień. Na skutek spadku estrogenów dochodzi do zaburzonej pracy melanocytów – skóra staje się przezroczysta z widocznymi brunatnymi przebarwieniami.

Warto pamiętać, że przebarwienia skóry mogą być związane ze stosowaniem hormonalnej terapii zastępczej w menopauzie i tabletkami antykoncepcyjnymi.

Inne przebarwienia na twarzy i skórze

Poniżej wymieniono i opisano inne potencjalne czynniki mające wpływ na pojawienie się przebarwień:

  • Przebarwienia mogą powstać na skutek błędów pielęgnacyjnych — częste peelingi skóry bez zabezpieczenia jej filtrem (skóra z uszkodzonym płaszczem hydrolipidowym jest bardziej narażona na niektóre zmiany),
  • związane z chorobami metabolicznymi (cukrzyca, niedoczynność tarczycy).
  • plamy starcze / soczewicowate – to małe, ciemne i dobrze odgraniczone od otaczającej je skóry plamki, umiejscowione zwykle na skroniach i dłoniach, często są pierwszym etapem rozwoju tzw. znamienia melanocytowego; powstają na skutek starzenia się skóry oraz nadmiernej, kumulowanej przez lata ekspozycji na słońce; są one związane z wiekiem i ekspozycją na promieniowanie w okresie przedmenopauzalnym.; mogą one osiągać rozmiary 1 cm średnicy
  • przebarwienia od leków niehormonalnych np. zawierających dziurawiec (dziurawiec jest obecny w suplementach diety). W przypadku stosowania dziurawca nie należy poddawać się nadmiernej ekspozycji słonecznej,
  • breloque dermatitis – na skutek oleju bergamotowego (bergaptenu). To plamy pojawiające się w miejscu aplikacji perfum,
  • na skutek oparzeń i innych uszkodzeń mechanicznych – związane z rozpadem melanosomów, gdzie nagle uwalniają duże ilości melaniny do warstwy rogowej skóry

Przyczyny powstawania zmian pigmentacyjnych

Ciemne plamy o zróżnicowanej wielkości i intensywności, pojawiające się na twarzy, w okolicy dekoltu czy na dłoniach, świadczą o zaburzonej pracy melanocytów. Melanocyty to komórki odpowiadające za poprawną produkcję melaniny czyli pigmentu, od którego zależy kolor skóry, włosów lub tęczówki oka.

Przebarwienia pojawiają się, gdy melanina jest nieregularnie rozłożona pod powierzchnią skóry. Zmiany pigmentacyjne skóry tworzą się w obszarach nagromadzenia barwnika, przybierając formę nieregularnych plam o brązowym, szarym lub żółtawym zabarwieniu.

Jakie istnieją rodzaje i przyczyny powstawania przebarwień skórnych? Czy można je zniwelować? Odpowiadamy.

Spis treści:

  • Przyczyny powstawania zmian pigmentacyjnych
  • Rodzaje zmian pigmentacyjnych
  • Zabiegi niwelujące zmiany pigmentacyjne

We wpisie dowiesz się, jakie są główne przyczyny powstawania zmian pigmentacyjnych, jakie istnieją rodzaje zmian pigmentacyjnych, oraz za pomocą jakich zabiegów kosmetycznych można zniwelować zmiany pigmentacyjne.

Najczęstszą przyczyną powstawania zmian pigmentacyjnych, jest działanie promieni słonecznych. Z tego powodu należy przywiązywać szczególną uwagę do stosowania odpowiednich preparatów z filtrem nie tylko w okresie letnim, ale na przestrzeni całego roku.

Ochrona skóry przed intensywnym promieniowaniem UV, pomoże zapobiec rozwojowi istniejących już przebarwień skóry, ale także zapobiegnie powstawaniu nowych. Ilość i intensywność zmian pigmentacyjnych, jest uzależniona od panującej pory roku. Zmiany będa bardziej wyraźne w okresie letnim, zaś mniej widoczne w okresie zimowym.

Kolejną przyczyną powstawania przebarwień skórnych są predyspozycje genetyczne. Powszechne są także przebarwienia hormonalne, powstające przede wszystkim na tle zaburzeń endokrynologicznych.

Innymi przyczynami powstawania zmian pigmentacyjnych mogą być uszkodzenia mechaniczne naskórka, narażenie skóry na działanie substancji chemicznych, przyjmowanie leków bądź nieprawidłowości w syntezie białek.

Rodzaje zmian pigmentacyjnych

Istotne jest, aby regularnie kontrolować znamiona w celu wykluczenia czerniaka, czyli złośliwego powikłania znamienia skórnego. Wyróżniamy znamiona barwnikowe nabyte i wrodzone. Znamię barwnikowe wrodzone istnieje na ciele od chwili narodzin, w charakterze pojedynczego, owalnego przebarwienia skóry.

Znamiona nabyte dzielimy na łagodne oraz atypowe. Łagodne znamiona pojawiają się zwykle w wieku dziecięcym, ich nasilenie następuje w wieku dojrzewania. Rozwój czerniaka ze znamion łagodnych jest mało prawdopodobny. Atypowe zmiany pigmentacyjne cechują się nieregularnością, szerokim obszarem występowania i różnorodnością kolorów.

Tego typu zmiany podlegają stałej obserwacji lekarskiej.

Zabiegi niwelujące zmiany pigmentacyjne

Do najskuteczniejszych zabiegów likwidujących zmiany pigmentacyjne, należy laserowe usuwanie przebarwień. Jest to metoda, która polega na nagrzewaniu melaniny zawartej w skórze, za pomocą światła lasera.

Po wykonanym zabiegu przebarwienia ulegają przyciemnieniu, a następnie dochodzi do procesu złuszczania naskórka. Proces ten trwa około 7 dni a po jego zakończeniu, przebarwienia zostają zniwelowane.

Jeśli przebarwienia są głębsze i bardziej rozległe, należy zastosować kilka zabiegów w odstępach 4 tygodni. Po zabiegu należy regularnie stosować kremy z wysokimi filtrami UV.

Przyczyny powstawania przebarwień i ich rodzaje

Przebarwienia skóry to jaśniejsze bądź ciemniejsze niż karnacja plamki. Najczęściej pojawiają się na twarzy, dekolcie, szyi, dłoniach i łydkach, a na ich powstawanie wpływa nadmiar lub brak barwnika skóry – melaniny. Dlaczego konkretnie powstają przebarwienia na skórze? Dowiedz się, kiedy występują m.in. przebarwienia pozapalne, polekowe i posłoneczne oraz poznaj ich inne rodzaje.

Melanina to naturalny pigment skóry, który powstaje w procesie melanogenezy. Nadaje barwę nie tylko skórze, ale również włosom i tęczówce oka.

Melanina wytwarzana jest w melanocytach i może mieć różne natężenie barwy – od czarnej, poprzez brunatną, brązową, czerwoną do żółtej. Barwnik ten chroni skórę przed szkodliwym działaniem promieni słonecznych, które absorbuje i rozprasza.

Ciemniejsze i jaśniejsze plamy na ciele (przebarwienia) powstają, gdy melanocyty działają nieprawidłowo.

Przebarwienia skóry – przyczyny powstawania zmian skórnych

Przebarwienia na skórze powstają, gdy w niektórych miejscach znajduje się za dużo lub za mało komórek wytwarzających melaninę. Syntezę barwnika intensywnie pobudzają promienie ultrafioletowe, dlatego przebarwienia pojawiają się najczęściej pod wpływem nadmiernej ekspozycji na słońce.

Warto również podkreślić, że niektóre czynniki zwiększają wrażliwość na promienie UV, co przyczynia się do szybszego pojawienia się plam na ciele. Jedną z przyczyn ich powstawania są zmiany hormonalne, które mogą być związane m.in. z ciążą, dysfunkcjami tarczycy (nadczynność), menopauzą oraz niewydolnością nadnerczy.

Ponadto, często występują także przebarwienia polekowe, które wynikają ze stosowania antykoncepcji, antybiotyków tetracykliny oraz kortykosteroidów. Nierzadko występują także zmiany pozapalne, do których zalicza się przebarwienia po trądziku, urazy skórne, wysypki itp.

Tego typu zmiany skórne mogą pojawiać się także pod wpływem substancji fotouczulających zawartych np. w perfumach, kosmetykach i lekach. Co ciekawe, najczęściej znikają samoistnie, jednak by przyspieszyć proces i zwiększyć jego skuteczność stosuje się dermokosmetyki o specjalistycznych formułach (np.

kosmetyki Novaclear Whiten, które nie tylko rozjaśniają przebarwienia, ale również zapobiegają ich powstawaniu i mają działanie anti-aging).

Jakie jeszcze wyróżnia się rodzaje przebarwień? – piegi, ostuda i tzw. plamy starcze

Do przebarwień skóry zalicza się także piegi, które najczęściej występują na twarzy i są rozsiane. Przebarwienia tego typu mogą mieć różną wielkość oraz barwę (żółtą lub ciemnobrunatną). Piegi w przeciwieństwie do innych zmian skórnych, nie występują na dłoniach i podeszwach.

Innym, powszechnie powstającym przebarwieniem jest ostuda (inaczej melasma), czyli zmiany powstające najczęściej u kobiet pod wpływem zmian hormonalnych. Tego typu przebarwienia skórne występują jako ciemne, symetryczne plamy, najczęściej pojawiające się nad górną wargą, na policzkach, czole i karku. Innym rodzajem przebarwień są plamy soczewicowate tzw. plamy starcze.

Najczęściej mają regularny kształt, brązową barwę oraz pojawiają się na grzbietach dłoni, twarzy, dekolcie i przedramionach.

Przebarwienia skórne, w zależności od natężenia i przyczyny powstania, można szybciej lub wolniej usunąć. Tego typu zmiany skórne mogą być wybielane dedykowanymi im kosmetykami (warto wybierać takie, które nie tylko je usuwają, ale również zapobiegają powstawaniu nowych) oraz zabiegami kosmetycznymi i specjalistycznymi wykonywanymi w gabinecie lekarskim.

Przebarwienia na twarzy – jak usunąć? Przyczyny i lek

Przebarwienia na twarzy to najczęściej problem estetyczny. Wiele kobiet boryka się z plamkami, piegami czy przebarwieniami słonecznymi. Przyczyn takich zmian jest wiele. Jak można usunąć lub zamaskować te kłopotliwe nierówności kolorytu skóry?

źródło:123RF

Ciemniejsze plamy na skórze, potocznie nazywane przebarwieniami, powstają na skutek nieprawidłowego działania melanocytów, czyli komórek wytwarzających melaninę. Jest ona odpowiedzialna za barwę skóry, a jej nadmiar powoduje nierówności w kolorze. 

Wszelkie plamki i przebarwienia są szczególnie dokuczliwe i nieestetyczne, jeśli pojawiają się na twarzy. Trudno jest wtedy ich nie zauważyć i o nich zapomnieć. Istnieje jednak wiele sposobów wyrównywania takich niedoskonałości.

Przebarwienia na twarzy

Brązowe przebarwienia na twarzy to problem wielu kobiet. Pojawiają się także u mężczyzn, jednak to głównie kobiety szukają skutecznych sposobów na ich usuwanie.

Często takie zmiany skórne występują także w postaci czerwonych przebarwień na twarzy. Te powstają na skutek rozszerzania się naczyń krwionośnych pod skórą.

Z wiekiem przebarwienia się nasilają i nie zawsze makijaż jest dobrym sposobem na ich ukrycie. 

Czym są te uciążliwe nierówności w kolorze skóry na twarzy? U wielu kobiet są uwarunkowane genetycznie. Jeśli mama borykała się z przebarwieniami na twarzy to istnieje duże prawdopodobieństwo, iż córka będzie miała podobny problem. Tego typu zmiany powstają na skutek nierównomiernego gromadzenia się melaniny w komórkach. Melanina to grupa pigmentów, znajdujących się w skórze. 

To dzięki niej skóra jest chroniona przed szkodliwym działaniem związków promieniowania ultrafioletowego. Zwiększone wydzielanie tego składnika powoduje zmianę koloru skóry na ciemniejszy i często objawia się w postaci piegów na twarzy, plam i innych przebarwień. Co jest tego powodem? Główną przyczyną jest nadmierne punktowe gromadzenie się melaniny w skórze. 

Plamy na skórze mogą pojawiać się w różnych formach. Często występują jako przebarwienia na twarzy po trądziku. Najczęściej zlokalizowane są w tych miejscach, w których występowały zmiany chorobowe, czyli policzki, broda i czoło. Innym rodzajem są przebarwienia na twarzy od słońca.

Nadmierna ekspozycja na słońce, bez stosowania filtrów ochronnych bardzo szkodzi skórze. U wielu osób występują także białe przebarwienia na twarzy. Tego typu plamy mogą być powikłaniem po zbyt intensywnych kąpielach słonecznych lub sygnałem o niedoborze witamin i minerałów. 

Niestety niekiedy są objawem choroby skóry – bielactwa. W tych przypadkach konieczna jest już fachowa pomoc dermatologiczna. Wsparcia medycznego wymagają także żółte przebarwienia na twarzy.

Pojawiają się nie tylko jako efekt nadmiernego opalania czy uczulenia po kosmetykach, ale często świadczą o chorej wątrobie.

Żółta skóra informuje, iż w tkankach gromadzi się nadmiar niewydalonej bilirubiny, a skóra ulega zażółceniu.

Wiele kobiet boryka się z przebarwieniami na twarzy w ciąży. Zmiany hormonalne w organizmie kobiety i zwiększona ilość estrogenów powoduje wzmożoną pracę komórek barwnikowych. Tego typu przebarwienia mogą występować pojedynczo lub w większych skupiskach. 

Wiele z nich nie znika po urodzeniu dziecka, a pozostaje niestety w postaci przebarwień na twarzy po ciąży. Istnieje jednak wiele sposobów na walkę z nieestetycznymi plamami, ale na początku należy dokładnie poznać przyczyny takich zmian skórnych.    

Przyczyny przebarwień na twarzy

Główną przyczyną powstawania przebarwień jest nierównomierne rozkładanie melaniny w skórze. Czasem plamy są także efektem zaburzeń w wytwarzaniu tego barwnika. Każdy naskórek składa się z wielu warstw. 

Osoby posiadające jasną karnację charakteryzuje występowanie melaniny w najgłębiej położonej warstwie skóry, graniczącej ze skórą właściwą. Osoby o ciemnej karnacji posiadają melaninę we wszystkich warstwach naskórka. 

Co ma wpływ na gwałtowne zwiększenie produkcji melaniny? Przyczyny powstawania przebarwień są następujące:

  • nadmierne opalanie, bez stosowania filtrów ochraniających skórę twarzy,
  • zaburzenia hormonalne, a przede wszystkim choroby tarczycy lub jajników,
  • zakłócenia gospodarki hormonalnej w ciąży,
  • nieprawidłowa praca hormonów w okresie menopauzy,
  • dłuższe stosowanie antykoncepcji hormonalnej,
  • nieleczony trądzik,
  • nieprawidłowo przeprowadzane zabiegi pielęgnacyjne twarzy, które doprowadzają do uszkodzenia skóry,
  • stany zapalne skóry,
  • choroby wątroby,
  • działanie niektórych leków – przeciwzapalnych, przeciwgrzybicznych i antybiotyków,
  • działanie określonych ziół,
  • niedobór witamin z grupy A i PP,
  • perfumy,
  • retinol zawarty w kosmetykach,
  • czynniki genetyczne.

Ustalenie przyczyn powstawania zmian na skórze pozwoli na dobranie odpowiednich zabiegów na przebarwienia na twarzy.

Pierwszym etapem w usuwaniu przebarwień powinna być odpowiednia diagnostyka. Często wymaga ona wizyty u lekarza dermatologa, który ocenia zmiany na podstawie wyglądu, wielkości i intensywności koloru. Zmiany na skórze najlepiej leczyć i usuwać jesienią lub zimą, kiedy jest zdecydowanie mniejsza ekspozycja na słońce. 

Oto kilka podpowiedzi, jak zlikwidować przebarwienia na twarzy

  • metody lecznicze, wykonywane przez profesjonalistów – działanie laserem lub światłem pulsującym, krioterapia, zabieg dermapen (mechaniczne uszkadzanie warstwy naskórka), 
  • peelingi chemiczne, takie jak kwas glikolowy, azelainowy i trójchlorooctowy,
  • kosmetyki na przebarwienia na twarzy, których zadaniem jest likwidowanie przebarwień kwasami owocowymi, witaminą C, kwasem kojowym lub arbutyną,
  • zabiegi mikrodermabrazji, czyli mechanicznego złuszczania naskórka,
  • maść na przebarwienia na twarzy, która zawiera substancje lecznicze i rozjaśniające,
  • pielęgnacja przy użyciu dermokosmetyków, zawierających składniki regenerujące i ochraniające (pantenol, witamina E, masło Shea lub oleje roślinne),
  • zabezpieczenie twarzy przed nadmiernym promieniowaniem słonecznym.

Domowe sposoby na przebarwienia na twarzy

Istnieją także domowe sposoby na przebarwienia na twarzy:

  • tonik z cytryny o działaniu wybielającym – wystarczy przecierać plamy na twarzy wacikiem nasączonym sokiem z cytryny,
  • maseczka z sody oczyszczonej, która powstaje z połączenia sody oczyszczonej z wodą mineralną do konsystencji papki,
  • maseczka z ogórka, który rozjaśnia i nawilża cerę,
  • przemywanie cery octem jabłkowym, zmieszanym z wodą,
  • sok z aloesu, który nawilża i uelastycznia skórę.

Czytaj też:

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!

Przebarwienia na twarzy – przyczyny, diagnostyka, leczenie

Przebarwienia na twarzy często pojawiają się po zakończeniu lata jako wynik opalania. Niejednokrotnie jednak mogą one towarzyszyć różnym chorobom skóry lub być efektem schorzeń innych narządów.

1. Przyczyny przebarwień na twarzy

Przyczyn hiperpigmentacji jest wiele. Burza hormonów, fotouczulające składniki kosmetyków czy problemy z wątrobą. Niewątpliwe najczęstszą przyczyną powstawania przebarwienia na twarzy jest nadmierna ekspozycja na słońce.

Plamy na twarzy pojawiają się przede wszystkim u kobiet i stanowią dosyć spory problem estetyczny. Mogą to być przebarwienia lub ostuda.

Przebarwienia na twarzy powstają najczęściej z powodu zaburzeń czynnościowych komórek, które odpowiedzialne są za wytwarzanie melaniny (melanocytów). Zdarza się, że te komórki są zbyt reaktywne lub w niektórych partiach ciała jest ich zbyt wiele.

Melanocyty są odpowiedzialne za powstawanie opalenizny. Jeżeli melanogeneza przebiega nieprawidłowo, dochodzi do nierównomiernego rozłożenia barwnika w skórze. W efekcie powstają nieestetyczne przebarwienia na twarzy. Do najczęstszych wykwitów naskórkowych zaliczamy:

  • piegi,
  • plamy soczewicowate,
  • ostudę,
  • przebarwienia pozapalne.

Czynnikiem uaktywniającym powstawanie plam na twarzy jest ekspozycja na słońce (promieniowanie UV). Ich obecność obserwuje się nie tylko na skórze twarzy ale też dekoltu, piersi czy ramion. Przebarwienia są szeroko obserwowane w szczególności u kobiet (statystycznie co 3 kobieta ma przebarwienia skórne). Częstość ich występowania wzrasta wraz z wiekiem.

Ponadto czynnikami predysponującymi do tworzenia się przebarwień są także: zaburzenia hormonalne (związane zarówno z ciążą jak i okresem menopauzy), antykoncepcja hormonalna, hormonalna terapia zastępcza, choroby tarczycy, nadnerczy czy jajników.

Przebarwienia na twarzy związane z ostudą (melanodermią) na skórze pojawiają się jako następstwo opalania, wahań hormonalnych związanych z ciążą, menopauzą, zapaleniami przydatków czy zaburzeniami miesiączkowania.

Mogą występować po zakończeniu menopauzy jako efekt zakończenia produkcji hormonów żeńskich progesteronu i estrogenów. Ponadto mogą być oznaką zaburzonej pracy nadnerczy, wątroby czy tarczycy.

Przebarwienia na twarzy spowodowane ostudą mają głównie kolor brązowawy, są symetryczne i nie mają wyraźnej granicy. Dotyczą przede wszystkim skóry czoła, policzków, warg, nosa czy brody. Przebarwienia na twarzy powstają szczególne latem, w czasie ciąży oraz podczas stosowania hormonalnej antykoncepcji.

2. Metody diagnozowania

Jeżeli na skórze twarzy pojawiają się przebarwienia, które są niepokojące to z pewnością warto udać się do lekarza dermatologa, który je oceni pod względem wielkości, intensywności koloru. Jeżeli budzą natomiast podejrzenia to konieczne jest przeprowadzenie badań dermatologicznych lub czasem pobranie wycinka do badania histopatologicznego.

Ostuda jest diagnozowana przede wszystkim na podstawie wywiadu lekarskiego oraz badania dermatologicznego. Ponadto często wykorzystuje się do tego celu lampę Wooda (emitującą promieniowanie UV), która daje możliwość określenia głębokości położenia barwnika. Czasami w przypadku podejrzanych zmian konieczne jest pobranie wycinka skóry i przekazanie go do badania histopatologicznego.

3. Jak skutecznie leczyć przebarwienia na twarzy?

Leczenie przebarwień na twarzy odbywa się w oparciu o przeprowadzone wcześniej badanie dermatologiczne.

W wielu przypadkach wystarczające jest stosowanie kremów czy maści na skórę, które będą ją rozjaśniały.

Czasami jednak jeśli przebarwienia na skórze twarzy są powodowane problemami z innymi narządami to konieczne jest podjęcie przede wszystkim leczenia choroby podstawowej a dopiero potem plam na twarzy.

Obecnie istnieje wiele rozmaitych preparatów wybielających. Wydawałoby się, że problem przebarwień na twarzy można rozwiązać samemu. Wcześniej jednak lepiej zasięgnąć porady dermatologa lub kosmetologa.

Pomogą nam oni uniknąć różnych komplikacji i dobiorą odpowiedni do potrzeb skóry preparat. Nowoczesne kosmetyki powinny być nie tylko efektywne, ale też bezpieczne.

W walce z przebarwieniami na twarzy istotną rolę odgrywają dwa etapy:

  • zmniejszanie wydzielania melaniny,
  • złuszczanie warstwy rogowej.

3.1. Kosmetyki wybielające

Kosmetyki wybielające działają na proces wytwarzania melaniny. Obecnie kosmetologia wykorzystuje wiele środków. Należą do nich:

  • hydrochinon – składnik pochodzenia roślinnego, znacząco wpływa na zahamowanie melanogenezy,
  • arbutyna – pochodna hydrochinonu, w kosmetyce silne działanie wybielające wykazuje jej czysta postać,
  • kwas kojowy – blokuje tyrozynazę (enzym odpowiedzialny za melanogenezę), lepiej stosować go na noc, gdyż światło powoduje jego rozkład,
  • pochodna askorbylu – chroni skórę przed szkodliwym działaniem UV, spowalnia syntezę melaniny, działa rozjaśniająco.

3.2. Złuszczanie naskórka

Poprzez zabieg złuszczania naskórka możemy osiągnąć efekt rozjaśnienia lub nawet usunięcia przebarwienia na twarzy z powierzchni naskórka. Istnieje wiele rozmaitych metod, do najpopularniejszych zaliczamy:

  • kwasy AHA – stosowane w wyższych stężeniach usuwają przebarwienia,
  • peeling kawitacyjny – zabieg wykorzystujący ultradźwięki, likwiduje płytkie przebarwienia skóry twarzy,
  • mikrodermabrazja – obecnie bardzo popularna, zaletą tej metody jest możliwość kontrolowania głębokości ścierania naskórka, dość skuteczna w walce z przebarwieniami.

W usuwaniu przebarwień na twarzy pomocne są też zabiegi, takie jak:

  • Dermamelan – to terapia, którą można wykonać przy każdym rodzaju skóry. Nie zawiera czynników złuszczających, dzięki czemu można wykonać ją o każdej porze roku. Zabieg dodatkowo chroni przed działaniem wolnych rodników, odmładza skórę i nadaje jej blask.
  • Cosmelan – jest jedną z najskuteczniejszych terapii wybielających przebarwienia skórne, a przy tym odznacza się dużym bezpieczeństwem. Jest polecany szczególnie w przypadku przebarwień, takic jak ostuda oraz zmian barwnikowych, które pojawiły się podczas stosowania terapii hormonalnych.
  • Peelingi medyczne – peelingi chemiczne zawierają mieszankę związków, które mają zdolność przenikania do głębokich warstw skóry. Seria takich zabiegów nie tylko rozjaśnia przebarwienia, ale też działa odmładzająco.

3.3. Profilaktyka przebarwień posłonecznych

Profilaktyka przebarwień posłonecznych polega na unikaniu promieniowania UV, a także na stosowaniu odpowiednich filtrów słonecznych. Wybierajmy preparaty, które zawierają faktory zarówno dla UVB, jak i UVA.

To gwarancja, że kosmetyk będzie bardzo skuteczny. Najlepiej wybierać te wodoodporne, bo zabezpieczają naszą skórę nawet w wodzie. Nakładajmy je grubą warstwą i dosmarowywujmy się często. W okresie silnego nasłonecznienia unikajmy składników fototouczulających, takich jak:

  • dziegieć,
  • dziurawiec,
  • ruta,
  • różne olejki zapachowe np. bergamotkowy,
  • składniki, których bazą jest alkohol np. perfumy.

3.4. Usuwanie przebarwień laserem

Laser to obecnie najnowocześniejszy zabieg stosowany przez lekarzy. Jest to jedna z najbardziej skutecznych metod stosowanych w celu usunięcia przebarwienia na twarzy. Wiązka lasera powoduje oparzenie. Termiczne uszkodzenie powoduje, że barwnik się rozdrabnia i zostaje usunięty przez organizm.

Ciągły rozwój rynku kosmetycznego daje wielu osobom, zarówno kobietom, jak i mężczyznom, szanse na pozbycie się uporczywego przebarwienia na twarzy.

Niestety, wynik zabiegów stosowanych zarówno w domu, jak i w gabinetach, nie jest widoczny od zaraz. Na pewno jednak warto uzbroić się w cierpliwość. Efekt może być bardzo zadowalający.

Pamiętajmy, aby w pielęgnacji cery i w wyborze zabiegów pokierował nas odpowiedni specjalista z dziedziny kosmetologii lub medycyny.

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*