Obrzęk piersi – przyczyny i sposoby na obrzęknięte piersi

Obrzęk piersi – przyczyny i sposoby na obrzęknięte piersi

Agnieszka Łopatowska

Obrzęk piersi – przyczyny i sposoby na obrzęknięte piersi

Justyna Mazur

Obrzęk piersi – przyczyny i sposoby na obrzęknięte piersi

Agnieszka Łopatowska

Obrzęk piersi – przyczyny i sposoby na obrzęknięte piersi

Ewelina Kaczmarczyk

Obrzęk piersi – przyczyny i sposoby na obrzęknięte piersi

Ewa Wojciechowska

Obrzęk piersi – przyczyny i sposoby na obrzęknięte piersi

Ewelina Kaczmarczyk

Obrzęk piersi – przyczyny i sposoby na obrzęknięte piersi

Ewelina Kaczmarczyk

Obrzęk piersi – przyczyny i sposoby na obrzęknięte piersi

Ewelina Kaczmarczyk

Obrzęk piersi – przyczyny i sposoby na obrzęknięte piersi

Ewa Podsiadły-Natorska

Obrzęk piersi – przyczyny i sposoby na obrzęknięte piersi

Ewelina Kaczmarczyk

Ewa Wojciechowska

Ewa Podsiadły-Natorska

Ewelina Kaczmarczyk

Aneta Wawrzyńczak

Ewa Wojciechowska

Ewa Wojciechowska

Justyna Mazur

Magdalena Bury

Ewa Wojciechowska

Natalia Suchocka

Patrycja Nawojowska

Patrycja Nawojowska

Natalia Suchocka

Ewelina Kaczmarczyk

Obrzęk piersi i zapalenie piersi

Obrzęk piersi – przyczyny i sposoby na obrzęknięte piersi

Marzena Soja – mgr położnictwa, specjalista pielęgniarstwa neonatologicznego, Certyfikowany Doradca Laktacyjny, Międzynarodowy Dyplomowany Konsultant Laktacyjny.

Obrzęk piersi

Obrzęk piersi powstaje w wyniku niedostatecznego opróżniania piersi. Może do niego dojść w ciągu pierwszych dwóch tygodni. W okresie nawału i wzmożonej produkcji pokarmu – jeżeli dziecko ssie zbyt rzadko i/lub krótko, dochodzi do zalegania pokarmu.

Przepełnione pęcherzyki mleczne uciskają naczynia krwionośne, przez co zwalnia się przepływ krwi i limfy i następuje obrzęk, czyli przesięk płynu z naczyń do tkanek gruczołu.

Dodatkowo ucisk naczyń krwionośnych zaburza dopływ oksytocyny (hormon, dzięki któremu pokarm wypływa z piersi) i osłabia wypływ pokarmu, a w sytuacji zastoju wypływ pokarmu jest całkowicie zablokowany. Obie piersi są bolesne, twarde, skóra zaczerwieniona, napięta i błyszcząca. Temperatura ciała może być podwyższona.

Łatwo jednak temu zapobiec – piersi muszą być dobrze opróżniane!

Co możesz zrobić, by nie dopuścić do zastoju?

  • Zadbaj od początku o wygodną pozycję, prawidłowe uchwycenie piersi i efektywne ssanie,
  • Karm często i długo (według potrzeb dziecka i swoich, również w nocy), aby piersi nie były nadmiernie przepełnione – zapobiegnie to trudnym powikłaniom, a dziecko będzie najedzone i będzie przybierać na wadze
  • Systematycznie odciągaj pokarm (około 8 razy/ dobę), jeżeli z różnych przyczyn dziecko nie przystawia się do piersi lub ssie nieefektywnie.

Gdy jednak doszło do obrzęku/zastoju, wówczas :

  • skoryguj technikę karmienia (najlepiej z pomocą położnej lub doradcy laktacyjnego),
  • zwiększ częstość, długość karmień,
  • spróbuj zrelaksować się przed karmieniem: miła rozmowa, ćwiczenia rozluźniające obręcz barkową, np. krążenia ramionami,
  • zmiękczaj otoczkę poprzez odciągnięcie niewielkiej ilości pokarmu, aby ułatwić dziecku uchwycenie piersi,
  • stosuj zimne okłady na całe piersi trwające ok. 10 minut, po karmieniach lub między karmieniami,
  • odciągnij troszkę pokarmu (do poczucia ulgi), jeżeli pomimo efektywnego karmienia, piersi pomiędzy karmieniami przepełniają się,
  • odciągaj pokarm systematycznie, zazwyczaj co 3 godziny, jeżeli dziecko nie ssie efektywnie,
  • po konsultacji z lekarzem skorzystaj ze wsparcia farmakologicznego (stosuje się niesterydowe leki przeciwzapalne, najczęściej Ibuprofen).

Zawsze należy unikać:

  • intensywnego masowania piersi, bolesnego uciskania,
  • ściskania, bandażowania piersi,
  • ograniczania przyjmowania płynów.

Zdarza się, że zastój pokarmu występuje w obrębie jednego płata gruczołu piersiowego (zatkanie jednego przewodu mlecznego). Fragment piersi jest bardziej spoisty, twardy, zaczerwieniony, bolesny.

Zaleca się wówczas częste karmienie (co 2 godziny), szczególnie z chorej piersi i zmianę pozycji dziecka do karmienia tak, aby w czasie ssania bródka lub nosek dziecka znajdowały się od strony zablokowanego fragmentu piersi.

Zapalenie piersi

Zapalenie piersi najczęściej występuje między 2 a 6 tygodniem po porodzie, ale może do niego dojść na każdym etapie karmienia. Objawy to ból (czasem bardzo silny), zaczerwienienie i zgrubienie fragmentu piersi, pierś jest ciepła. Mogą wystąpić objawy jak przy grypie: gorączka, bóle głowy, mięśni, nudności, dreszcze, zmęczenie i uczucie rozbicia.

Ważne jest ustalenie przyczyny zapalenia – zbyt rzadkie lub krótkie karmienia (dopajanie, dokarmianie), zbyt płytkie uchwycenie piersi, uszkodzenie brodawki, stres, niedoborowe odżywianie, anemia.

Jest to bardzo poważny stan i wymaga szybkiego działania, aby nie doszło do ropnia, dlatego najlepiej jak najszybciej skonsultować się z lekarzem lub certyfikowanym doradcą laktacyjnym. W leczeniu farmakologicznym stosuje się zazwyczaj niesteroidowe leki przeciwzapalne. Jeżeli po 24 – 48 godzinach nie ma poprawy lub występują rany brodawek, należy zastosować odpowiedni antybiotyk.

Jak jeszcze możesz sobie pomóc w tej sytuacji?

  • Nie przerywaj karmienia piersią, pomimo złego samopoczucia, niepokoju i wątpliwości; głównym elementem leczenia jest właśnie częste karmienie piersią (co ok. 2 godziny), a szczególnie chorą piersią. Nie musisz się też martwić o bezpieczeństwo swojego dziecka, bo pokarm z chorej piersi jest dla niego bezpieczny, a wraz z mlekiem dostanie ono dużo przeciwciał uodparniających.
  • Sprawdź i ewentualnie popraw technikę karmienia.
  • Stosuj laktator, jeżeli dziecko odmawia ssania piersi.
  • Częściej rozpoczynaj karmienie chorą piersią, ale jeżeli występuje silny ból, lepiej zacznij od zdrowej, a po uruchomieniu wypływu pokarmu zmień na pierś chorą.
  • Układaj dziecka w różnych pozycjach przy piersi tak, by bródka lub nos dziecka były po stronie chorego fragmentu piersi.
  • Używaj zimnych okładów po karmieniach (powinny trwać ok. 10 minut), które działają kojąco.
  • Unikaj wszystkich działań mogących wywołać ból piersi!
  • Noś nieuciskający biustonosz.
  • Zwiększ ilości przyjmowanych płynów, odżywiaj się wartościowo.
  • Odpoczywaj.

Ból piersi podczas karmienia

Niektóre mamy doświadczają obrzęku piersi, kiedy te napełniają się mlekiem kilka dni po porodzie. Problem ten jest zazwyczaj chwilowy i łatwy do złagodzenia – dowiedz się, jak to zrobić.

Obrzęk piersi – przyczyny i sposoby na obrzęknięte piersi

Na początku okresu karmienia Twoje piersi wytwarzają niewielkie ilości siary, które stopniowo zwiększają się w miarę upływu pierwszych dni. Pomiędzy drugim a czwartym dniem zaczniesz jednak produkować większe ilości pokarmu – zmiana ta określana jest jako „napełnianie piersi mlekiem”.1

Jednym z objawów tego zjawiska jest uczucie pełności i twardości piersi. Jest ono wywołane nie tylko przez większe ilości mleka, lecz także przez intensywniejsze krążenie krwi oraz dodatkową ilość płynu limfatycznego w tkance piersi.2

W większości przypadków, o ile dziecko wystarczająco często ssie pierś, uczucie ciężkości szybko mija. Niektóre mamy wytwarzają jednak więcej mleka, niż mogą pomieścić ich piersi, co często łączy się z nadmierną twardością i dyskomfortem – jest to stan zwany obrzękiem piersi. Choć zazwyczaj jest on chwilowy i trwa około 24 – 48 godzin, możesz w tym czasie odczuwać ból piersi.

Obrzęk może wystąpić w jednej piersi lub w obu.

Często towarzyszy mu pulsujący ból i opuchlizna, sięgająca nawet do okolic pachy, a także uczucie gorąca i nieregularna struktura piersi – wszystkie te symptomy wynikają z zachodzących wewnątrz zmian.

Możesz również zaobserwować inne objawy obrzęku piersi, takie jak połysk lub napięcie skóry lub twardość i spłaszczony kształt brodawek. Temperatura Twojego ciała może wzrosnąć w tym czasie nawet do około 37,5 – 38,3°C (99 – 101°F).3

Poza bólem piersi pojawiają się także trudności podczas karmienia, które z kolei mogą dodatkowo zaostrzyć stan obrzęku.

Płaski kształt brodawek oraz twardość skóry utrudniają dziecku chwytanie piersi, co często skutkuje bolesnością brodawek. Nieprawidłowe przystawienie przekłada się natomiast na niedostateczne opróżnianie piersi.

Oznacza to, że nieleczone obrzmiałe piersi mogą prowadzić do zablokowania kanalików mlecznych, zapalenia sutka oraz obniżenia poziomu laktacji.

Obrzęk wywołany jest zazwyczaj zbyt rzadkim karmieniem (dziecko powinno ssać pierś co najmniej osiem razy w ciągu doby).

Może on przydarzyć się każdej matce, jednak częściej występuje u kobiet, które przeszły operacje piersi.2 Sprawę często pogarsza nacisk wywoływany przez źle dopasowany biustonosz lub zbyt ciasne ubrania.

Zaostrzenie stanu prowadzić może do zablokowania kanalików mlecznych, a nawet zapalenia sutka.

Obrzęk piersi przytrafia się zarówno kobietom, które nie karmią piersią, jak i tym, które to robią.

Zmiany hormonalne zachodzące w następstwie porodu i wyparcia łożyska, które wspomagają produkcję mleka, występują niezależnie od tego, czy karmisz.

Obrzęknięte piersi bywają także wynikiem nagłego przerwania karmienia, na przykład w wyniku choroby dziecka, rzadszego budzenia, wprowadzenia pokarmów stałych lub rozłąki z dzieckiem.

Najskuteczniejszym sposobem na leczenie obrzęku piersi jest głodne dziecko! Powinnaś zadbać o to, aby piersi były jak najczęściej i jak najbardziej opróżniane, co pozwoli także utrzymać laktację. Najlepiej jest więc karmić na żądanie od 8 do 12 razy na dobę.

Zadbaj także o częsty kontakt „skóra do skóry” z niemowlęciem, kładąc je na klatce piersiowej zarówno w ciągu dnia, jak i podczas nocnych pobudek.

W takim położeniu dziecko może poczuć zapach mleka oraz ma ułatwiony dostęp do piersi. Ty natomiast z większą łatwością zaobserwujesz oznaki głodu i zadbasz o częste karmienie.

Leia também:  Nadciśnienie tętnicze - groźne mity

Pozwól niemowlęciu ssać jedną pierś tak długo, jak tego chce, a potem spróbuj przystawić je do drugiej.

Warto także, aby konsultant laktacyjny lub specjalista od karmienia piersią sprawdził sposób przystawienia dziecka do piersi. Dzięki temu będziesz pewna, że karmienie przebiega efektywnie, a Twoje piersi są wystarczająco opróżniane. Poniżej znajdziesz wskazówki, które pozwolą Ci złagodzić objawy obrzęku.

Metody łagodzenia objawów obrzęku2

  • Pamiętaj o karmieniu piersią co najmniej osiem razy na dobę.
  • Upewnij się, że dziecko prawidłowo chwyta pierś.
  • Wypróbuj różne pozycje do karmienia.
  • Delikatnie masuj piersi podczas karmienia, aby usprawnić ich opróżnianie.
  • Przed karmieniem odciągaj niewielkie ilości mleka ręcznie lub za pomocą laktatora, aby zmiękczyć brodawkę i ułatwić dziecku chwycenie piersi.
  • Jeżeli piersi pozostają twarde i pełne nawet po karmieniu, odciągnij więcej pokarmu, aby złagodzić dyskomfort.
  • Jeżeli dziecko nie jest w stanie ssać piersi, zamiast tego odciągaj pokarm. Opróżniaj piersi, aż staną się zdecydowanie miększe – powtarzaj ten proces co najmniej osiem razy na dobę.
  • Wypróbuj technikę uciskania otoczki (reverse pressure softening), czyli metodę umożliwiającą zniwelowanie pełności piersi. Konsultant laktacyjny lub specjalista od karmienia piersi może pokazać Ci, jak to zrobić.
  • Jeżeli doświadczasz wycieków pokarmu, przed karmieniem lub odciąganiem weź ciepły prysznic albo ogrzej piersi ciepłym okładem, aby złagodzić napięcie i usprawnić przepływ mleka. Nie ogrzewaj jednak piersi dłużej niż przez kilka minut, ponieważ zbyt wysoka temperatura może nasilić obrzęk.
  • Jeżeli nie masz problemów z wyciekami pokarmu, przyłóż do piersi zimny kompres, okład żelowy lub nawet mrożonkę owiniętą w ściereczkę i przytrzymaj przez dziesięć minut, aby złagodzić opuchliznę i ból. 
  • Włóż do biustonosza czyste liście kapusty. Tak, naprawdę! Wiele mam przekonało się już, że łagodzą one opuchliznę i dyskomfort, co znajduje poparcie w dowodach naukowych.4
  • Przyjmuj środki przeciwbólowe o działaniu przeciwzapalnym. Paracetamol i ibuprofen to substancje bezpieczne dla kobiet karmiących. Stosowanie ibuprofenu i karmienie piersią nie jest wskazane w przypadku osób cierpiących na astmę. Zawsze konsultuj się z lekarzem i stosuj się do zaleceń producenta leku i farmaceuty. Zalecane jest także unikanie aspiryny – więcej informacji na temat przyjmowania leków w okresie karmienia znajdziesz w artykule Karmienie piersią podczas choroby.
  • Noś prawidłowo dopasowany biustonosz do karmienia i unikaj fiszbinów. Możesz także całkowicie zrezygnować z biustonosza.
  • Nie pomijaj sesji karmienia ani nie przestawaj karmić, ponieważ może to zaostrzyć obrzęk.

Skontaktuj się z lekarzem, jeżeli temperatura Twojego ciała5 osiągnie lub przekroczy 38°C (101°F) albo jeżeli obrzęk uniemożliwia karmienie piersią.

Bądź cierpliwa. Twoje ciało wciąż przyzwyczaja się do produkcji mleka i karmienia niemowlęcia. Kiedy nabierzecie wprawy, ból piersi i obrzęk szybko miną.

Co wywołuje obrzęk piersi i czy przyczyna może być groźna?

Piersi są zbudowane z kilku rodzajów tkanek: tkanki tłuszczowej, gruczołów sutkowych oraz tkanki łącznej.

Ich struktura w ciągu życia stale się zmienia, chociażby pod wpływem ilości gromadzonych płynów czy zmian hormonalnych. Przyczyn powiększenia piersi jest wiele.

Niektóre z nich występują całkowicie naturalnie, inne są oznaką niegroźnych zaburzeń, a jeszcze inne wskazują na poważną chorobę.

Powiększenie piersi przed miesiączką

Powiększenie piersi na kilka dni przed krwawieniem miesiączkowym jest zjawiskiem całkowicie normalnym. Jest ono spowodowane m.in. gromadzeniem się większej ilości płynów pod wpływem hormonów rosnących w drugiej fazie cyklu.

Czasami obrzęk piersi może stać się tak nasilony, że powoduje ból i dyskomfort podczas codziennych czynności. Jeśli temu uczuciu towarzyszą także złe samopoczucie, zmienność nastroju czy uczucie ciężkości, mówi się o tzw. zespole napięcia przedmiesiączkowego (PMS).

Objawy te zwykle ustępują z początkiem krwawienia.

Obrzęk piersi w ciąży i w połogu

Naturalną rzeczą jest, że piersi powiększają się w czasie ciąży i podczas laktacji. Również leki antykoncepcyjne i niektóre preparaty hormonalne zawierające np. pochodne progesteronu lub estrogenów powodują powiększenie biustu. Do substancji mogących powodować powiększenie piersi należą produkty i napoje z dużą ilością kofeiny lub soli.

Powiększenie piersi między 2. a 3. tygodniem połogu bywa dość często powikłaniem zapalenia gruczołu sutkowego. Źródłem infekcji są bakterie obecne w jamie ustnej noworodka, przenoszone przez personel medyczny lub na odzieży odwiedzających.

Zakażeniom sprzyjają też uszkodzenia samej brodawki sutkowej. Choroba najczęściej rozpoczyna się nagle. Rozwija się gorączka, bóle mięśniowe i dreszcze. Zajęta pierś staje się napięta, gorąca i zaczerwieniona.

Najczęściej zmiana jest asymetryczna – zdrowa pierś pozostaje bez zmian.

Czy obrzęk piersi może oznaczać raka?

Powiększenie piersi może być też symptomem raka gruczołu sutkowego. Istnieją różne rodzaje nowotworów. Większość z nich jest wykrywana jako mniejsze lub większe guzki wewnątrz gruczołu. Rakiem, który powoduje obrzęk całej piersi jest tzw.

rak zapalny sutka. Pierś zajęta nowotworem jest obrzęknięta i zaczerwieniona. Skóra może przybrać strukturę skórki pomarańczy (objaw peau d’orange). Pierś jest także bolesna i tkliwa.

Może dojść do „wciągnięcia” brodawki sutkowej oraz powiększenia okolicznych węzłów chłonnych.

Częściej niż raki gruczołu sutkowego występują nowotwory niezłośliwe, takie jak tłuszczaki, gruczolaki, gruczolakowłókniaki oraz brodawczaki wewnątrzprzewodowe. Zmiany te zwykle nie są na tyle duże, by powodować obrzęk całej piersi.

Zdarza się jednak, że tłuszczaki osiągają spore rozmiary, powodując bolesność uciskową. Najczęściej występującym spośród nowotworów łagodnych jest gruczolakowłókniak. Dotyczy on głównie młodych kobiet.

W przypadku brodawczaków i niektórych typów gruczolaków może wystąpić także mlekotok.

Na jakie objawy dodatkowe zwrócić uwagę?

Powiększenie piersi powoduje widoczne zmiany. Poza tym, że piersi stają się znacząco większe, wyraźniejsze stają się także naczynia na powierzchni piersi. Do pozostałych symptomów należą:

  • uczucie ciężkości,
  • zmiana kształtu piersi,
  • tkliwość i uczucie dyskomfortu w obrębie piersi promieniujące w kierunku pachy,
  • zmiana struktury piersi wyczuwalna dotykiem.

W przypadku zmian dotyczących jednej piersi widoczna może być znaczna asymetria. Zmiany zapalne powodują także wzrost ucieplenia piersi.

Zespół napięcia przedmiesiączkowego jest zjawiskiem powszechnym, ale nie powinien on uniemożliwiać prawidłowego funkcjonowania. Jeśli tak się dzieje, należy zgłosić się do lekarza.

Należy także zasięgnąć porady lekarskiej, jeśli:

  • stwardnienie lub obrzęk piersi nie zmienia się wraz z cyklem menstruacyjnym,
  • zmianie ulegnie skóra brodawki sutkowej lub piersi,
  • skóra piersi stanie się pomarszczona,
  • brodawka ulegnie „wciągnięciu”,
  • tkliwość piersi nie reaguje na leczenie przeciwbólowe,
  • obecny jest wyciek z brodawki.

Diagnostyka obrzęku gruczołu piersiowego

Podczas badania fizykalnego lekarz będzie chciał dokładnie wypytać o wszystkie objawy towarzyszące obrzękowi piersi. Istotne też będą informacje o tym, kiedy dolegliwości się zaczęły oraz jak zmieniają się podczas cyklu.

Następnie konieczne będzie badanie fizykalne, podczas którego badający będzie się starał wyczuć guzki, zgrubienia i inne nieprawidłowe struktury. Główne badania obrazowe stosowane przy diagnostyce zmian w piersiach to USG i mammografia.

Mammografia jest zarezerwowana dla kobiet po menopauzie. U młodszych pacjentek, ze względu na większą ilość tkanki gruczołowej zaleca się badanie ultrasonograficzne.

Jeśli jednak lekarz zleci mammografię młodszej pacjentce jako uzupełnienie USG, nie należy tego zalecenia ignorować.

Jak leczyć powiększoną pierś?

Leczenie w przypadku powiększenia piersi będzie zależało od przyczyny. W przypadku infekcji podstawową metodą będzie antybiotykoterapia oraz regularne masowanie i odciąganie pokarmu z piersi objętej zapaleniem. Lekarz powinien też udzielić porady, w jaki sposób zapewnić czystość ujścia brodawki sutkowej, aby zapobiec infekcjom w przyszłości.

Nadmierny obrzęk piersi w przebiegu zmian hormonalnych związanych z cyklem menstruacyjnym może być zmniejszony poprzez stosowanie leków antykoncepcyjnych.

Środki te pomogą też zniwelować lub chociażby zmniejszyć inne objawy zespołu napięcia przedmiesiączkowego.

Jeśli stosowanie leków antykoncepcyjnych spowodowało bolesny obrzęk piersi, być może konieczna okaże się zmiana rodzaju preparatu lub formy podawania leku (np. z tabletek na plastry antykoncepcyjne).

Jeśli przyczyną obrzęku piersi jest nowotwór, lekarz zadecyduje o sposobie leczenia w zależności od rodzaju, lokalizacji i stopnia zaawansowania guza. W leczeniu stosuje się chemioterapię, radioterapię, metody chirurgiczne lub połączenie wymienionych technik.

Zaleca się usuwanie nowotworów łagodnych gruczołu piersiowego, zwłaszcza gdy powodują one dolegliwości lub istnieje ryzyko rozwoju raka wewnątrz guza łagodnego. Nowotwory te zwykle są usuwane chirurgicznie. Czasami jest też możliwe usunięcie mniejszych guzków przy użyciu biopsji próżniowej.

Doraźną ulgę w bolesnym obrzęku piersi mogą przynieść krótkie (do 10 minut) okłady chłodzące lub leki przeciwbólowe dostępne bez recepty. Bardzo ważne jest stosowanie odpowiednio dobranego biustonosza podtrzymującego, który będzie dodatkowo odciążał piersi.

Leia também:  Como alimentar um peixinho dourado: 12 passos

Bibliografia:

  1. Bręborowicz G. H. (red.), Położnictwo i ginekologia. Tom 1. Wydanie II. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2015, s. 475–476.
  2. Bręborowicz G. H. (red.), Położnictwo i ginekologia. Tom 2. Wydanie II. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2015, s. 231–244.
  3. Anderson W. F. i wsp., Epidemiology of inflammatory breast cancer (IBC). Breast Diseases, 2005, 22: 9–23.

Jak oceniasz artykuł?

Średnia: 1 (1) Zostaw swoją ocenę.

Dziękujemy!

Leczenie obrzęku piersi (przepełnionych, twardych i bolesnych piersi) u kobiet karmiących

Czego dotyczy problem?

Obrzęk piersi oznacza przepełnienie ich mlekiem, co prowadzi do ich obrzmienia, twardości i bolesności. Obrzęk występuje częściej, gdy karmienie jest planowane, gdy kobieta ma trudności z karmieniem piersią lub gdy jest oddzielona od swojego dziecka. To wszystko powoduje, że piersi nie są wystarczająco opróżniane.

Dlaczego to takie ważne?

Obrzęk piersi jest niepokojący i prowadzi do powikłań, takich jak stan zapalny piersi, ból/pękanie brodawek sutkowych i zmniejszenie podaży mleka. W konsekwencji kobiety mogą zaprzestać karmienia piersią. Na razie brakuje spójnych danych na temat skutecznych metod leczenia tej przypadłości.

Jakie dane zebraliśmy?

Podczas niniejszej aktualizacji poszukiwaliśmy badań (2 października 2019) dotyczących jakiejkolwiek metody leczenia obrzęku piersi u karmiących kobiet. Znaleźliśmy 21 badań obejmujących 2170 kobiet i 17 różnych interwencji.

Zimne liście kapusty mogą być bardziej skuteczne w zmniejszaniu natężenia bólu piersi niż rutynowe leczenie lub chłodzące okłady żelowe.

Nie mamy pewności, czy chłodne liście kapusty są lepsze niż liście kapusty w temperaturze pokojowej, ani czy liście kapusty w temperaturze pokojowej są lepsze niż gorące okłady, ani czy krem z ekstraktem z liści kapusty jest lepszy niż krem placebo, ponieważ jakość danych była niska. Chłodne liście kapusty mogą być skuteczniejsze w przypadku twardości piersi niż rutynowe leczenie, ale nie jesteśmy pewni, czy są lepsze niż chłodzące okłady żelowe. Liście kapusty w temperaturze pokojowej mogą być skuteczniejsze w przypadku obrzęku piersi niż gorące okłady. Nie mamy pewności, czy krem z wyciągiem z liści kapusty jest lepszy od kremu placebo, ponieważ jakość danych była niska.

Okład ziołowy w przypadku bólu piersi może być skuteczniejszy niż gorący okład, a masaż połączony z okładem z miąższu kaktusa/aloesu mogą być skuteczniejsze niż sam masaż. Nie mamy pewności, czy okład z miąższu kaktusa/aloesu jest lepszy od masażu, ponieważ jakość danych była niska.

W przypadku twardości piersi okład z miąższu kaktusa/aloesu może być lepszy niż masaż. W przypadku twardości piersi masaż połączony z chłodnym okładem z miąższu kaktusa/aloesu może być lepszy niż sam masaż.

Nie mamy pewności co do wpływu okładów na obrzęk piersi i zaprzestanie karmienia piersią, ponieważ jakość danych była bardzo niska.

Proteaza może skuteczniej łagodzić ból i obrzęk piersi, natomiast serrapeptaza może skuteczniej łagodzić obrzęk w porównaniu z placebo. Nie mamy pewności, czy serrapeptaza zmniejsza natężenie bólu lub obrzęk piersi, ani czy oksytocyna zmniejsza obrzęk piersi w porównaniu z placebo, ponieważ jakość danych była niska.

W przypadku bólu piersi nie mamy pewności co do skuteczności chłodzących okładów żelowych w porównaniu z leczeniem kontrolnym, ponieważ jakość danych była niska.

Chłodzące okłady żelowe mogą być skuteczniejsze niż rutynowe leczenie w przypadku twardości piersi.

Nie jesteśmy pewni, czy więcej kobiet przestaje karmić piersią po leczeniu chłodzącymi okładami żelowymi czy po rutynowym leczeniu, ponieważ jakość danych była niska.

Jakość danych była też niska, jeśli chodzi o opinie kobiet na temat leczenia. Więcej kobiet było zadowolonych ze stosowania zimnych liści kapusty niż z rutynowego leczenia i z chłodzących okładów żelowych. Różnica w zadowoleniu kobiet może być niewielka, jeśli chodzi o chłodzące okłady żelowe i rutynowe leczenie.

W 3 badaniach zgłoszono działania niepożądane. Nie zgłoszono jednak takich działań w żadnej z grup otrzymujących leki (dane niskiej jakości). W przypadku 2/250 kobiet stosujących ziołowy kompres wystąpiło podrażnienie skóry; podrażnienie nie wystąpiło w grupie stosującej gorący kompres (0/250; dane naukowe umiarkowanej jakości).

Co to oznacza?

Istnieją dane naukowe, które wskazują, że niektóre sposoby leczenia, takie jak liście kapusty, chłodzące okłady żelowe, okłady ziołowe i masaż, mogą być obiecujące w leczeniu obrzęku piersi. Potrzebujemy jednak więcej badań, aby poznać rzeczywiste skutki tych interwencji.

Zapalenie piersi – przyczyny, objawy i leczenie

Każda kobieta po urodzeniu dziecka stara się karmić je piersią. Mleko matki zawiera m.in. cenne przeciwciała, aminokwasy, enzymy i czynniki wzrostu. Zwykle w czasie karmienia nie pojawiają się żadne problemy zdrowotne, jednak raz na jakiś czas dochodzi do sytuacji, w której rozwija się zapalenie piersi.

Jest to stan często połączony z zakażeniem, który objawia się najczęściej w pierwszych sześciu tygodniach od dnia porodu. Przyczyną jest najczęściej nieefektywne i niepełne opróżnianie piersi z mleka, co doprowadza do jego zastoju. Jak leczyć i zapobiegać zapaleniu piersi? Odpowiedź znajduje się w niniejszym artykule.

Przyczyny zapalenia piersi mogą być bardzo różne. Najczęściej jednak przyczyną zapalenia piersi jest zastój pokarmu, który może wynikać z nieprawidłowej techniki karmienia dziecka lub też ze zbyt dużej ilości pokarmu, którego dziecko nie jest w stanie wyssać.

Mama karmiąca może wówczas nie odciągać pozostałego pokarmu z gruczołu, doprowadzając do zapalenia. Przyczyn zapalenia piersi może być jednak znacznie więcej.

Do jego powstania może także doprowadzić zatkanie mlecznych przewodów wyprowadzających lub niewłaściwa dieta, która nie jest kompletna we wszystkie niezbędne składniki odżywcze, witaminy i minerały.

Zapalenie piersi może też rozwinąć się w przebiegu niedokrwistości (anemii), jak również na skutek długotrwałego przemęczenia, stresu czy też różnego rodzaju zaburzeń odporności. Zdarza się także, że do zapalenia piersi może też doprowadzić uszkodzenie brodawki piersiowej, czy też zapalenie piersi przebyte już wcześniej z innego powodu. 

Jakie są objawy zapalenia piersi? 

Objawy zapalenia piersi można podzielić na objawy miejscowe i objawy uogólnione. Podstawowym objawem miejscowym sugerującym zapalenie piersi jest bolesność, obrzęk oraz zaczerwienienie fragmentu piersi.

Ponadto, pierś miejscowo staje się również bardzo twarda oraz wyczuwalne jest jej nadmierne ucieplenie (skóra na fragmencie piersi, który objęty jest zapaleniem, jest cieplejsza niż skóra na pozostałej części piersi).

Czasami, kiedy stan zapalny obejmuje duży obszar piersi, cała pierś jest twarda, obrzęknięta, bolesna, zaczerwieniona oraz nadmiernie ucieplona. W przypadku nasilonego stanu zapalnego zaczynają pojawiać się różne objawy ogólne.

Co się do nich zalicza? Jednym z objawów ogólnych zapalenia piersi jest gorączka – niekiedy bardzo wysoka sięgająca nawet 40°C, choć zwykle jest ona niższa i osiąga wartość około 38°C. Gorączce bardzo często towarzyszą również dreszcze oraz bóle głowy, bóle mięśniowe, ogólne zmęczenie i złe samopoczucie.  

Kiedy zazwyczaj dochodzi do rozwoju zapalenia piersi? 

Do rozwoju zapalenia piersi może dojść tak naprawdę na każdym etapie laktacji, jednak najczęściej rozwija się ono pomiędzy drugim a szóstym tygodniem po porodzie.

Zwykle też zapalenie piersi rozwija się znacznie częściej w miesiącach zimowych niż wiosennych i letnich. Nieleczony obrzęk może prowadzić do zapalenia o podłożu zakaźnym oraz do powstawania bolesnych ropni.

Podczas zapalenia piersi może dojść do raptownego pogorszenia się stanu matki, co wymaga natychmiastowego leczenia ambulatoryjnego.

Czy zapalenie piersi obejmuje jedną, czy obydwie piersi? 

Zazwyczaj zapalenie piersi rozwija się jednostronnie, bardzo rzadko dotyczy ono obydwu piersi w tym samym czasie. Najczęściej do rozwoju zapalenia piersi dochodzi w górnym, zewnętrznym  jej kwadrancie (części).  Zapalenie piersi rozwija się tak samo często w piersi lewej, jak i prawej.  

Leia também:  Złamany kciuk – przyczyny, objawy, leczenie

Jakie bakterie najczęściej doprowadzają do rozwoju zapalenia piersi?  

Najczęściej do rozwoju zapalenia piersi przyczynia się zakazanie gronkowcem złocistym penicylinoopornym, czyli Staphylococcus aureus MSSA (ang. Methicillin-Sensitive Staphylococcus aureus, czyli Staphylococcus aureus wrażliwy na metycylinę).

Rzadziej do rozwoju zapalenia piersi doprowadza zakażenie gronkowcem złocistym metycylinoopornym MRSA (ang. Methicillin-Resistant Staphylococcus aureus), jak również gronkowcem skórnym, enterokokami, paciorkowcami czy też drożdżakami (bardzo rzadko).

Należy pamiętać o tym, że lekarz, który rozpozna u pacjentki zapalenie piersi, nie zleca za każdym razem posiewu pokarmu, aby przekonać się, jak bakteria doprowadziła do rozwoju stanu zapalnego.

Jak leczy się zapalenie piersi? 

Leczenie zapalenia piersi polega przede wszystkim na systematycznym i częstym opróżnianiu piersi z zalegającego pokarmu.

Co to oznacza? Chodzi o to, aby do chorej piersi jak najczęściej przystawiać dziecko, jeśli natomiast nie chce ono ssać sutka, wówczas trzeba odciągać pokarm za pomocą laktatora, który można kupić w aptece.

Należy pamiętać o tym, że mleko z chorej piersi jest dla dziecka całkowicie bezpieczne, ponieważ bakterie są opłaszczone przeciwciałami, przez co stają się nieaktywne.

W przypadku, kiedy dojdzie do rozwoju zapalenia piersi, stosuje się także leki przeciwbólowe przeciwzapalne oraz przeciwgorączkowe. Czasami też zachodzi potrzeba zastosowania u kobiety antybiotyku. Jeśli już nastąpi taka konieczność, wówczas antybiotykoterapia powinna trwać około 10–14 dni.

Najczęściej w takiej sytuacji stosuje się penicyliny, amoksycylinę z kwasem klawulonowym, cefalosporyny pierwszej i drugiej generacji oraz makrolidy. Należy pamiętać o tym, że zażywanie tych leków nie stanowi przeciwwskazania do dalszego karmienia dziecka piersią.

W naprawdę sporadycznych  przypadkach zdarzają się sytuacje, w których przebieg zapalenia piersi jest tak ciężki, że kobieta wymaga hospitalizacji oraz dożylnego podawania płynów i antybiotyków w warunkach szpitalnych.  

Jak rozpoznać obrzęk piersi – BebiProgram

Twoje piersi mogą być obrzmiałe, twarde, ciepłe i bolesne. Możesz mieć podwyższoną temperaturę (do 38,4 st. C). Skóra na piersiach staje się błyszcząca, zaczerwieniona, a spłaszczone brodawki chowają się w obrzękniętych otoczkach. Możliwe, że zauważysz też słabsze wypływanie mleka z piersi. 

Błędy popełniane w pierwszych dniach karmienia. To główna z przyczyn występowania obrzęku piersi. Wśród najczęstszych błędów wymienia się nieprawidłową technikę karmienia oraz nieprawidłowe ssanie piersi przez dziecko.

Aby dowiedzieć się, jak uniknąć błędów podczas karmienia piersią, obejrzyj materiał wideo:

Przyczyną obrzęku piersi mogą być też zbyt rzadkie (mniej niż 8 razy na dobę) i zbyt krótkie karmienia (poniżej 10 minut), pomijanie karmienia nocnego, a także stosowanie smoczka czy dokarmianie dziecka.

Błędy popełniane w pierwszych dniach karmienia to główna z przyczyn występowania obrzęku piersi.

Zaburzenia wydzielania oksytocyny. Na skutek silnego stresu, bólu, długotrwałego napięcia lub przemęczenia może nastąpić zablokowanie dostarczania do piersi hormonu stymulującego laktację – oksytocyny. Na szczęście zdarza się to bardzo rzadko.

Uszkodzenia piersi. Obrzęk piersi, które są teraz bardzo delikatne, może wystąpić także wskutek zastojów pokarmu wywołanych urazami (np. uderzeniem lub zbyt mocnym ściśnięciem piersi).

Obrzęk piersi może powodować słabsze wypływanie mleka, co powoduje niepokój dziecka podczas karmienia. Niekiedy mleko nie wypływa wcale – jest to tzw. zastój pokarmu, najpoważniejsza postać obrzęku piersi. Dlaczego dochodzi do zastoju pokarmu?

Zastój pokarmu to najpoważniejsza postać obrzęku piersi. Dochodzi do niego w wyniku błędów w karmieniu – gdy piersi są nieprawidłowo opróżniane.

Stają się wówczas przepełnione, a to spowalnia przepływ krwi i limfy. Płyn z wnętrza naczyń przesiąka do gruczołu tworząc obrzęk. To dodatkowo utrudnia dotarcie hormonu zwanego oksytocyną do mięśni.

Odruch uwalniania pokarmu z piersi zostaje zahamowany.

Jeśli obserwujesz u siebie niepokojące objawy, porozmawiaj z lekarzem albo swoim doradcą laktacyjnym, by wspólnie wypracować właściwe techniki karmienia. 

  • Zadbaj o to, by przystawiać dziecko do piersi prawidłowo. Równie ważne jest przyjęcie właściwej pozycji podczas karmienia.
  • Jeśli masz problem z wypływaniem pokarmu, postaraj się zrelaksować, zastosuj ciepłe okłady lub weź ciepłą kąpiel (ciepło pomaga pobudzać wypływ pokarmu).
  • Nie ograniczaj liczby karmień – nadal karm na żądanie, czyli ok. 8-12 razy na dobę, przynajmniej raz w ciągu nocy.
  • Przystawiaj dziecko, gdy czujesz, że piersi się przepełniają. Jeśli są bardzo pełne i dziecku trudno jest uchwycić otoczkę, pomóż mu, odciągając odrobinę pokarmu. Jeżeli dziecko odmawia jedzenia, odciągnij pokarm.
  • Staraj się nie podawać dziecku smoczka.
  • W przerwach między falami przepływu pokarmu, delikatnie masuj piersi w kierunku brodawki.
  • Ulgę mogą przynieść ci chłodne okłady, ponieważ zimno zmniejsza wytwarzanie mleka. Między karmieniami możesz stosować okłady ze schłodzonych liści kapusty lub schłodzone kompresy żelowe.

Bolesność i obrzęk piersi po porodzie

Bolesność i obrzęk piersi to częsty problem przy karmieniu piersią.

Może mieć różne przyczyny: czasem spowodowany jest nawałem lub zastojem pokarmu w piersi, czasem zmianami hormonalnymi po porodzie, rzadziej infekcją piersi, ropniem czy zatkaniem przewodu mlecznego.

Ból piersi nie powinien pojawiać się podczas karmienia – oznacza on, że kobieta przyjęła nieprawidłową pozycję do karmienia i dziecko ssie pierś nieprawidłowo. Na bóle piersi skarżą się również kobiety zbyt rzadko karmiące dziecko.

1. Przyczyny bólu i obrzęku piersi po porodzie

Laktacja rozpoczyna się już po urodzeniu łożyska po porodzie dziecka. Dzieje się to za sprawą prolaktyny, wytwarzanej przez przysadkę mózgową oraz oksytocyny, produkowanej przez podwzgórze. Poziom prolaktyny, a tym samym i pokarmu, zwiększa się pod wpływem ssania piersi przez dziecko lub samodzielną stymulację sutków.

Nawał pokarmu w piersiach pojawia się u każdej kobiety około 3-4 doby po porodzie.

Wywołuje on obrzmienie piersi (ale nie zaczerwienienie) i tkliwość (ale raczej nie ból), a to dlatego, że poziom prolaktyny, a wraz z nią ilość pokarmu, gwałtownie się zwiększa.

Jeśli zbyt duża ilość pokarmu pojawia się z innych przyczyn, takich jak zbyt rzadkie karmienie niemowlaka, jest to przepełnienie pokarmem.

Zastój pokarmu w piersiach pojawia się do 10. dnia po porodzie i może być spowodowany różnymi czynnikami. Jednym z nich jest niedobór oksytocyny, czyli hormonu pozwalającego wypłynąć pokarmowi na zewnątrz.

Jej poziom się zmniejsza, kiedy kobieta jest zdenerwowana, wyczerpana lub niechętna do karmienia piersią.

Inną przyczyną zastoju pokarmu w piersiach jest niewystarczające odprowadzanie go, a to z kolei jest spowodowane zbyt rzadkim karmienie dziecka lub nieprawidłową techniką karmienia piersią. Obie piersi stają się wtedy zaczerwienione, bolesne, a pokarm z nich nie wypływa.

Zapalenie piersi może być wywołane zatkaniem przewodu mlekowego, infekcją lub urazem. Taki problem dotyczy zazwyczaj jednej piersi. Ilość pokarmu jest wtedy prawidłowa, ale kobieta może uskarżać się na podwyższoną temperaturę ciała i objawy grypopodobne. Pierś lub jej fragment jest obrzmiała i bolesna.

2. Sposoby na bolesność i obrzęk piersi po porodzie

Aby zapobiegać zastojowi i nawałowi pokarmu w piersiach kobieta może prowadzić dzienniczek karmienia dziecka. Pozwoli to na regularne karmienie i prawidłowe rozłożenie karmienia na obie piersi. Można wynotowywać czas karmienia jedną i drugą piersią, a także to, na której piersi dziecko skończyło jeść.

W przypadku zanikania pokarmu w piersiach, trzeba dziecko przykładać do piersi częściej, dłużej karmić, nie dokarmiać mieszankami mlecznymi. Warto także przyjrzeć się, czy stosowana technika karmienia piersią jest poprawna: podczas karmienia dziecko powinno mieć w ustach zarówno sam sutek jak i otoczkę wokół niego.

Ssanie samego sutka przez dziecko może wywołać u kobiety ból.

Zapalenie piersi leczy się za pomocą antybiotyku przepisanego przez lekarza. Można wtedy kontynuować karmienie piersią. Uciskanie sutków nie pomoże, może tylko pogorszyć sytuację. Pomocne mogą okazać się chłodne okłady.

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*