Naturalne hormony – jak działają fitohormony?

Naturalne hormony – jak działają fitohormony? Naturalne hormony – jak działają fitohormony?

Aktualizacja: 19 grudnia 2018

Naturalne hormony – jak działają fitohormony?Fitohormony to hit wśród zabiegów z zakresu medycyny estetycznej i kosmetologii. Stosowanie ich wpływa na łagodzenie objawów menopauzy, a także przedłuża młodość. Czym dokładnie są fitohormony oraz na czym polega ich działanie? Podpowiadamy.

Czym są fitohormony?

Fitohormony (fitoestrogeny) to naturalne związki odpowiadające za wzrost, czas dojrzewania oraz kwitnienie roślin. Ich działanie mocno zbliżone jest do działania żeńskich hormonów płciowych – estrogenów. Do fitohormonów zalicza się m.in. auksyny, cytokininy, a także gibereliny. Ich synteza zachodzi w stożkach wzrostu pędów i korzeni roślin.

Jak działają fitohormony?

Na początku warto nadmienić, że bardzo często ginekolodzy sugerują kobietom hormonalną terapię zastępczą, a więc przyjmowanie hormonów płciowych występujących w postaci tabletek, kapsułek czy plastrów. Jednak nie wszystkie podejmują tego rodzaju terapię. Przede wszystkim ze względu na obawy o swoje zdrowie, a także ze względu na strach o ewentualne skutki uboczne takiego leczenia.

Fitohormony to odpowiedniki ludzkich hormonów żeńskich. Co to oznacza? Podobnie jak estrogeny ludzkie wiążą się z receptorami estrogenowymi neuronów podwzgórza bezpośrednio wpływając na funkcjonowanie jajników.

Efektem tego jest łagodzenie objawów menopauzy (klimakterium), która bezpośrednio wiąże się z niedoborem naturalnych estrogenów. To właśnie dlatego w tym czasie odczuwalne są uderzenia gorąca, nagłe pocenie się, rozdrażnienie, napady płaczu, nerwowość, zawroty i bóle głowy.

Fitoestrogeny dodatkowo korzystnie wpływają na nabłonek, który wyściela narząd rodny.

Należy zaznaczyć, że hormony roślinne nie mogą całkowicie zastąpić ludzkich hormonów. Zalecane są głównie wtedy gdy objawy menopauzy nie są zbyt silne lub gdy potrzebne jest uzupełnienie hormonalnej terapii zastępczej.

Inne działanie fitohormonów:

  • spowalnianie procesów starzenia się skóry
  • ochrona przed osteoporozą
  • regulacja poziomu cholesterolu
  • regulacja ciśnienia krwi

Gdzie można znaleźć fitohormony?

Do głównych źródeł hormonów roślinnych zalicza się:

Szeroki zakres roślin, z których pozyskiwane są fitohormony, przekłada się na równie szeroki wachlarz preparatów ziołowych przeznaczonych dla kobiet w okresie menopauzy. Można zakupić je bez recepty, najczęściej w postaci tabletek.

Wskazówka

Aby terapia fitohormonami przynosiła zamierzone efekty potrzebna jest do tego również zmiana stylu życia. Pozytywny wpływ na przebieg menopauzy ma m.in.

aktywność fizyczna, która dodatkowo wspomoże kontrolę nad masą ciała oraz przyczyni się do poprawy nastoju i samopoczucia.

W tym czasie zalecana jest również odpowiednio zbilansowana dieta, w którą warto dodatkowo włączyć inne produkty bogate w fitohormony.

Czym jest hormonalna terapia zastępcza (HTZ)?

Hormonalna terapia zastępcza służy przede wszystkim załagodzeniu tzw. objawów wypadowych zespołu klimakterycznego, a także zapobieganiu następstwom menopauzy. Głównym elementem zastępczej terapii hormonalnej stanowią estrogeny. Wykazują one korzystne działanie na błonę śluzową układu moczowego i płciowego niwelując m.in. stany zapalne pochwy i cewki moczowej.

Pozytywne działanie HTZ objawia się również w postaci zmniejszenia objawów choroby niedokrwiennej serca oraz osteoporozy. Oprócz tego wpływa na poprawę jakości snu, a także skraca czas zasypiania.

Ważną informacją jest fakt, że przyjmowanie estrogenów może wpływać na rozwój raka błony śluzowej macicy. Oznacza to, że u każdej pacjentki, u której nie przeprowadzano zabiegu usunięcia macicy, terapia obejmuje połączenie estrogenów z gestagenami (progesteronem), które wykazuje działanie ochronne.

Przeciwwskazania do hormonalnej terapii zastępczej

  • krwawienia z pochwy niewiadomego pochodzenia
  • zakrzepica naczyń głębokich
  • niewydolność wątroby
  • nowotwory piersi
  • nowotwory błony śluzowej macicy

Uwaga

Przed podjęciem hormonalnej terapii zastępczej konieczne jest wykonanie badania ginekologicznego wraz z cytologią oraz obrazem USG błony śluzowej macicy. Dodatkowo lekarz zleca mammografię, badanie gospodarki lipidowej, układu krzepnięcia krwi oraz badanie wydolności wątroby.

Naturalne hormony – jak działają fitohormony?Naturalne hormony – jak działają fitohormony?Spirulina – witaminy i minerały (100% naturalne) Spirulina posiada w pełni naturalne witaminy i minerały o wysokim stężeniu. W jej skład wchodzą m.in.: biotyna, beta-karoten, kwas foliowy, tiamina, niacyna, witamina D, E i inne witaminy oraz białko i błonnik. To też źródło cynku, magnezu, wapnia, żelaza

Zobacz tutaj …

Naturalne hormony – jak działają fitohormony? Naturalne hormony – jak działają fitohormony?

Fitoestrogeny – hormony z natury – blog ze Straganu

Naturalne hormony – jak działają fitohormony?

Z brakiem równowagi hormonalnej boryka się coraz więcej kobiet. Zanim sięgniemy po syntetyczne hormony, warto spróbować naturalnego leczenia, bazującego na fitohormonach. Co to są fitoestrogeny? To substancje roślinne, które swoją budową i oddziaływaniem na organizm zbliżone są do kobiecych hormonów przede wszystkim estrogenów.

Hormon kobiecości

Spośród fitohormonów szczególną uwagę zwracają fitoestrogeny, ze względu na ich udowodnioną skuteczność. Ich budowa jest bardzo podobna do żeńskich hormonów wydzielanych przez jajniki, odgrywających w organizmie kobiety ogromną rolę.

Ich prawidłowy poziom wpływa na sylwetkę, wygląd skóry, układ krążenia, gospodarkę węglowodanową, płodność, kondycję kości, a także psychikę. Coraz więcej kobiet cierpi na niedobór estrogenów. Do jego gwałtownego spadku dochodzi w czasie przekwitania, jednak obecnie na zaburzenia gospodarki hormonalnej cierpią również młode osoby.

Spowodowane jest to między innymi nieprawidłowym trybem życia, nadmiarem stresu, błędami dietetycznymi, zażywaniem różnego rodzaju leków.

Naturalne hormony – jak działają fitohormony?

Warto szukać rozwiązań w naturze! Foto: Michael Dam Unspah

Natura na ratunek

Występujące w roślinach fitohormony pomagają regulować ich wzrost, rozwój, czas dojrzewania i kwitnienia. Badania potwierdziły, że w organizmie zachowują się podobnie jak żeńskie hormony płciowe estrogen i progesteron. Stosowanie ich przez dłuższy czas pozwala odbudować naturalny rytm hormonalny organizmu.

Pierwsze efekty są widoczne zazwyczaj po około 2-3 miesiącach kuracji. Niektórzy lekarze są zdania, że leczenie substancjami roślinnymi z powodzeniem może zastąpić hormonalną terapię zastępczą w czasie menopauzy. Może też być jej uzupełnieniem, gdy natężenie dolegliwości każe jednak sięgnąć po klasyczne metody.

Należy zaznaczyć, że działanie fitohormonów jest słabsze niż hormonów występujących w organizmie i hormonów syntetycznych.

Aby można mówić o konkretnym efekcie terapeutycznym, ważna jest ich odpowiednie dawkowanie. Przy niedoborach estrogenu optymalna dawka dobowa to ok. 60 mg dziennie, co jest równe 0,5 litra mleka sojowego albo 120 g sera tofu. Aby organizm dobrze przyswoił fitoestrogeny, należy mu również dostarczać dużych ilości błonnika.

Naturalne hormony – jak działają fitohormony?

Wiele produktów zawiera fitoestrogeny. Foto; Rawpixel Unsplah

Estrogeny na talerzu

Wśród występujących w roślinach fitoestrogenów wyodrębniono kilka klas, m.in.: izoflawony, lignany i kumestany.

Znajdziemy je w ziołach, roślinach strączkowych, owocach, warzywach i niektórych zbożach. Ich najbogatsze źródła to:

  • soja – najwięcej izoflawonów jest w prażonych nasionach soi i w mące sojowej; na drugim miejscu należy wymienić tofu, miso i tempeh. Ważne, aby to nie była soja modyfikowana genetycznie.
  • len
  • nasiona sezamu
  • pestki słonecznika
  • zielona herbata
  • pełnoziarniste produkty zbożowe (pszenica, ryż, jęczmień, żyto, owies)
  • oliwa
  • ciecierzyca, fasola, bób
  • gruszki, wiśnie, czereśnie, jabłka, truskawki, rabarbar, nasiona granatu
  • marchew, cebula, czosnek, szczypiorek
  • zioła: koper włoski, czerwona koniczyna, pluskwica groniasta, chmiel, żeń-szeń, liście maliny i jeżyny (mieszanki ziołowe doskonale sprawdzają się np. przy zaburzeniach miesiączkowania czy przy dolegliwościach związanych z klimakterium)
  • czerwone wino
    UWAGA: Na produkty bogate w fitohormony (przede wszystkim soję), powinny uważać kobiety w ciąży oraz matki karmiące. Wiąże się to z ryzykiem podwyższonego poziomu estrogenów u ich dzieci, co może skutkować zaburzeniami w okresie dojrzewania.

Te produkty kupisz w naszym sklepie:

Tagi: fitoestrogenyfitohormonylennaturalne hormonysłoneczniksoja

Menopauza naturalnie? | Roślinna hormonalna terapia zastępcza!

Menopauza naturalnie, czyli zrównoważona dieta, aktywność fizyczna i dobór odpowiednich ziół, które mogą skutecznie uchronić nas przed szeregiem przykrych zmian związanych z wahaniem poziomu hormonów w naszych organizmach.

[aktualizacja 07’2020]

Kiedy występuje menopauza?

Menopauza nie jest chorobą, choć wiele pań obawia się towarzyszących jej dolegliwości. Na szczęście około 60-70% kobiet nie zaznaje żadnych objawów poza zanikiem miesiączki lub odczuwa je w sposób umiarkowany.

Leia também:  Mielofibroza (włóknienie szpiku) – przyczyny, objawy, leczenie

Pozostałe mogą wybierać pomiędzy rozwiązaniami medycyny klasycznej oraz naturalnej, bo zrównoważona dieta, aktywność fizyczna i dobór odpowiednich ziół mogą skutecznie uchronić nas przed szeregiem przykrych zmian związanych z wahaniem poziomu hormonów w naszych organizmach.

Przed menopauzą nie ma ratunku, bo to tak samo integralna część życia każdej kobiety, jak dojrzewanie. Około 50. roku życia, po 35 – 40 latach pracy, jajniki przechodzą na emeryturę i przestają produkować komórki jajowe oraz hormony płciowe – estrogeny, progesteron i androgeny.

Menopauza – co oznacza okres przejściowy?

Okres przejściowy poprzedzający menopauzę trwa zwykle około 2 lat. Organizm musi się w tym czasie przyzwyczaić do zmienionych warunków. Do tej pory estrogeny sterowały szeregiem procesów:

  1. wpływały na naszą psychikę i popęd płciowy,
  2. regulowały gospodarkę lipidową,
  3. zwiększały wydalanie cholesterolu z żółcią,
  4. zwiększały poziom α-lipoprotein i fosfolipidów,
  5. regulowały gospodarkę wapniową zwiększając odkładanie wapnia w kościach,
  6. stymulowały wzrost kości i chrząstek,
  7. zwiększały przyswajanie białek oraz syntezę hormonów nadnerczy i białek endogennych, w tym białek wiążących hormony tarczycy,
  8. zwiększały krzepliwość krwi,
  9. wpływały na aktywność neuroprzekaźników, np. serotoniny, regulację krążenia mózgowego, odżywienie komórek mózgowych i wzrost komórek nerwowych, o nadzorowaniu pracy całego układu rozrodczego już nie wspomnę.

I nagle organizm musi sobie poradzić bez nich… Może zareagować różnie

Co by się jednak nie działo – najważniejsze jest nasze nastawienie i dobre przygotowanie! Bo jeśli menopauza zastaje kobietę, która wcześniej cierpiała na nadwagę lub otyłość, prowadziła bardzo intensywny lub stresujący tryb życia i krótko sypiała, sięgała po przetworzoną przemysłowo żywność oraz nie znajdowała czasu na aktywność fizyczną, to zmiany hormonalne, jakie zostały wywołane tymi czynnikami na pewno nie będą sprzyjać łagodnemu wejściu w czas przekwitania.

Zdrowy tryb życia należy zacząć prowadzić jak najwcześniej:

  • zredukować zbędne kilogramy,
  • zacząć porządnie się wysypiać,
  • przynajmniej godzinę dziennie poświęcić na przyjemną dla nas formę rekreacji na świeżym powietrzu,
  • zacząć regularnie jeść – 5 posiłków dziennie i to, co natura dała, czyli warzywa, owoce, zboża, jaja, mięso, nabiał, surowe oleje i aromatyczne ziołowe przyprawy.

Profilaktyka jest najważniejsza!

Menopauza. Przykre i dokuczliwe objawy

Nie zawsze jednak da się uchronić przed towarzyszącymi menopauzie dolegliwościami, choćby dlatego, że mogą one być dziedziczone z matki na córkę.

Chyba najbardziej charakterystycznym objawem są uderzenia gorąca, czyli nagłe zmiany temperatury ciała. Wrażenie uderzenia występuje, gdy podwyższająca się temperatura osiąga szczyt i nagle opada do normalnej.

Uderzenia mogą podnieść temperaturę ciała o kilka stopni w krótkim czasie i spowodować uczucie osłabienia lub nawet zasłabnięcie, czasem silne pocenie.

Oprócz uczucia dyskomfortu nie stanowią zagrożenia dla zdrowia, warto je jednak łagodzić przy pomocy naturalnych środków roślinnych.

Pozostałe, dokuczliwe zmiany możemy podzielić na kilka grup:

  • psychiczne: huśtawki nastrojów, drażliwość i zaburzenia koncentracji, depresja, osłabienie pamięci, zmniejszone libido, bezsenność i zaburzenia rytmu snu,
  • ze strony narządów płciowych i seksualne: suchość, świąd lub stany zapalne pochwy, odczuwanie bólu w trakcie stosunku, problemy w osiągnięciu orgazmu, nawracające zapalenia dróg moczowych i nietrzymanie moczu,
  • inne objawy fizyczne: nadmierna potliwość, bolesność stawów i kości, bóle krzyża i bóle głowy.

Menopauza. Zagrożenie chorobami sercowo-naczyniowymi i osteoporozą

Oprócz tego spadek poziomu estrogenów we krwi może zwiększyć ryzyko rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego.

Badania dowiodły, że ich niedobór powoduje wzrost poziomu całkowitego cholesterolu, jego frakcji LDL i trójglicerydów, a także spadek poziomu frakcji HDL.

Pomoże się przed tym uchronić przede wszystkim odpowiednia podaż świeżych warzyw i owoców w diecie, które powinny się znaleźć w każdym posiłku.

Niezwykle niebezpiecznym pokłosiem zmian hormonalnych jest osteoporoza, na którą nie znajdziemy lepszego lekarstwa niż ruch.

Naturalne hormony – jak działają fitohormony?

Żadna dieta nie będzie nas tak skutecznie chroniła przed ubytkiem masy kostnej co codzienny, długi spacer. Kości i stawy muszą pracować, by się prawidłowo odżywiać i funkcjonować.

Pamiętajmy, że wapń jest makroskładnikiem i występuję w wielu produktach spożywczych, a poza tym kości potrzebują nie tylko wapnia, ale także kolagenu (ryby!) i wielu innych składników. Z pożywienia kości będą czerpać to, czego potrzebują, jeśli tylko pozwolimy im odpowiednio się rozruszać.

Osteoporoza jest chorobą niezwykle podstępną. Według statystyk, w Unii Europejskiej co 30 sekund dochodzi do złamania, połowa poszkodowanych traci zdolność samodzielnego poruszania się, a co piąta kobieta umiera w pierwszym roku po złamaniu.

Warto więc zadbać o tę sferę życia i regularnie robić badania.

Szkodliwe metabolity hormonów płciowych mogą stać się przyczyną jeszcze innego cichego mordercy – raka.

Po 50 roku życia występuje 80% zachorowań na raka piersi, przy czym prawie 50% diagnozuje się między 50 a 69 rokiem życia. Ryzyko zachorowania na raka piersi wzrasta z wiekiem, aż do połowy siódmej dekady życia, po czym zmniejsza się.

Podobnie jest z rakiem szyjki macicy, choć stanowi nieznacznie mniejszy problem. Około 60% zachorowań występuje między 45 a 64 rokiem życia.

Ryzyko zachorowania na raka szyjki macicy wzrasta z wiekiem do końca szóstej dekady życia, po czym wraz z przechodzeniem do starszych grup wiekowych ulega zmniejszeniu.

Ponieważ wiele nowotworów hormonozależnych jest powiązanych z dietą, w ramach profilaktyki warto sięgać po produkty bogate w hormony roślinne i związki indolowe.

Menopauza i roślinna hormonalna terapia zastępcza

W leczeniu dolegliwości związanych z menopauzą lekarze zalecają często zastępczą terapię hormonalną. Nie jest ona jednak do końca bezpieczna.

Doniesienia wskazują, że zastępca terapia hormonalna wpływa negatywnie na pracę tarczycy i może pogłębiać jej niedoczynność oraz może mieć wpływ na rozwój niektórych chorób o podłożu autoimmunologicznym.

Na pewno bezpieczniejszym, choć działającym znacznie wolniej i łagodniej rozwiązaniem jest wzbogacenie diety produktami zawierającymi fitohormony (hormony roślinne), między innymi roślinny estradiol.

Każdy organizm produkuje hormony, także rośliny. U tych stworzeń pojęcie hormonów oznacza grupę związków organicznych należących do regulatorów wzrostu i rozwoju roślin.

Kilkaset gatunków roślin produkuje odpowiadające ludzkim związki o budowie steroidowej – fitoestrogeny, z których nasz organizm może syntetyzować hormony płciowe (estron i 17β-estradiol) pasujące do receptorów w ludzkich komórkach, które konkurują o te miejsca receptorowe z naszym estrogenem i jego metabolitami.

Odkryto je już w 1926 roku, a ich dobroczynne działanie na kobiecy organizm potwierdzono w szeregu badań klinicznych. Wiele z tych roślin, zawierających odpowiedniki żeńskich hormonów płciowych, wykorzystywanych jest leczniczo od tysięcy lat.

Menopauza i zapotrzebowanie na fitoestrogeny

Fitoestrogeny dzielą się na 3 podstawowe grupy, do których należą:

  • izoflawony – należące do flawonoidów, zawarte w soi i jej przetworach, soczewicy, fasoli, bobie, grochu, kwiatach koniczyny, pszenicy i jej kiełkach, jęczmieniu, życie i ryżu – przede wszystkim w otrębach tych zbóż,
  • lignany – związki będące produktami pośrednimi biosyntezy ligniny zawarte w wiśniach, gruszkach, jabłkach, siemieniu lnianym, nasionach słonecznika, marchwi, koprze włoskim, cebuli, czosnku, olejach roślinnych i chmielu,
  • kumestany – wykazujące podobieństwo strukturalne do izoflawonów, zawarte w kiełkach soi i lucerny oraz w czerwonej koniczynie.

Wszystkie te związki oraz syntetyzowany z nich estradiol wykazują wspólne właściwości:

  • przeciwwirusowe, bakteriobójcze i przeciwgrzybicze,
  • hamujące nadmierne i niekontrolowane namnażanie się komórek, przeciwnowotworowe i hamujące rozrost naczyń krwionośnych wokół guza,
  • antyoksydacyjne i antymutagenne,
  • przeciwzapalne.

W licznych badaniach wykazano, że fitoestrogeny działają ochronnie na frakcję cholesterolu HDL, wpływają na regulację gospodarki mineralnej, poprawiając remineralizację kości oraz powodują obniżenie ryzyka zachorowania i śmiertelności z powodu chorób nowotworowych, między innymi raka piersi.

Leia também:  Ból brzucha, uczucie ciężkości i dyskomfort po jedzeniu tłustych potraw

Podobnie jak naturalne estrogeny, mogą wiązać się z receptorami estrogenowymi w podwzgórzu i hamować wydzielanie hormonu luteinizującego, łagodząc tym samym objawy ze strony układu nerwowego, występujące w okresie okołomenopauzalnym, takie jak: uderzenia gorąca, zaburzenia snu, niepokój, zlewne poty, napady płaczu, wzmożona nerwowość, stany depresyjne, zawroty i bóle głowy, poczucie wyczerpania fizycznego i psychicznego oraz zmiany zanikowe w obrębie narządów rodnych (regenerowanie nabłonka).

Wielu badaniach klinicznych potwierdzono też korzystny wpływ fitoestrogenów na metabolizm tkanki kostnej. Pobudzają namnażanie i różnicowanie osteoblastów (komórek tworzących kości) oraz odpowiadają za wzrost syntezy kolagenu w tkance kostnej przeciwdziałając osteoporozie.

Łagodzące dolegliwości izoflawony sojowe

Soja oraz inne rośliny z rodziny bobowatych są jednymi z najlepiej opisanych źródeł hormonów roślinnych.

Badania przeprowadzone w Japonii i Chinach wykazały, że spożywanie produktów sojowych może przyczyniać się do obniżenia zachorowalności na raka piersi, jelita i prostaty oraz wykazuje szereg właściwości łagodzących dolegliwości związane z okresem menopauzy.

Naturalne hormony – jak działają fitohormony?

W grupie izoflawonów sojowych największą aktywnością estrogenopodobną odznaczają się genisteina, daidzeina i ich glikozydy. Genisteina wykazuje słabe powinowactwo do receptora estrogenowego, ale konkuruje z jego naturalnym substratem – β-estradiolem.

Przełomowe okazały się wyniki badań dotyczące epidemiologii nowotworów. Wykazano związek przyczynowy między spożywaniem znacznych ilości produktów sojowych, obfitujących w genisteinę, a zachorowalnością na nowotwór sutka.

Badania przeprowadzone na zwierzętach udowodniły hamujący wpływ diety bogatej w soję na proces kancerogenezy indukowany czynnikami chemicznymi i promieniowaniem. Usunięcie soi z diety doświadczalnych zwierząt całkowicie znosiło ten efekt.

Genisteina działa antyproliferacyjnie w stosunku do komórek estrogenozależnych i niezależnych.

Poza tym podanie genisteiny łącznie z lekami przeciwnowotworowymi pozwala na zmniejszenie dawek tych ostatnich, a także obniżenie efektów niepożądanych.

Z kolei daidzeina wykazuje działanie estrogenowe i antyestrogenowe. Wykazuje działanie antyoksydacyjne, przeciwnowotworowe, przeciwmiażdżycowe i pobudza kościotworzenie.

Lignany lniane i ich potencjał leczniczy!

Niepozorne nasiona lnu skrywają w sobie wielki potencjał leczniczy, także w przypadku dolegliwości związanych z menopauzą. W połowie ubiegłego wieku odkryła je i spopularyzowała niemiecka naukowiec, dr Johanna Budwig.

Żaden inny produkt spożywczy nie dostarcza tak dużych ilości kwasów wielonienasyconych z grupy n-3, które są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego i odpornościowego oraz utrzymania w dobrej kondycji całego organizmu.

Naturalne hormony – jak działają fitohormony?

Siemię lniane zawiera 30-40% cennego oleju, 25% pełnowartościowego białka, 3-10% śluzów oraz 0,7% fosfatydów (złożonych tłuszczów zawierających fosfor, do których należą między innymi lecytyny). Poza tym glikozydy cyjanogenne, enzymy, fitosterole, fenolokwasy, lignany oraz witaminy A, E i z grupy B.

Lignany lniane są wiązane przez komórki różnych tkanek: piersi, macicy i przysadki mózgowej poprzez receptory dla estrogenów. Mogą dzięki temu redukować ryzyko wystąpienia różnych typów chorób hormonozależnych, w tym nowotworów piersi, jajnika i szyjki macicy.

Fitoestrogeny dobre na wszystko?

Naturalne hormony – jak działają fitohormony?

Rola estrogenów w kobiecym organizmie jest wciąż odkrywana. Ich wyższy poziom zwiększa płodność kobiety oraz wpływa na zdrowy wygląd skóry. Dowiedziono, że hormony estrogenowe chronią nie tylko narządy rodne, ale wzmagają także komórkową odporność organizmu, chroniąc go przed infekcjami dróg oddechowych. 

Jednym ze sposobów na uzupełnienie ich niedoborów są fitoestrogeny – naturalne substancje pochodzenia roślinnego, podobne w budowie do żeńskich hormonów wydzielanych przez jajniki. 

Po co nam estrogeny?

Estrogeny to grupa hormonów płciowych, które są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu kobiety, ale też mężczyzny. Produkowane są w jajnikach, nadnerczach, w podskórnej tkance tłuszczowej, wątrobie, jądrach i innych narządach.

Zgodnie z informacjami opublikowanymi przez amerykańskich naukowców, na łamach czasopisma „eLife”, to właśnie większa ilość estrogenu w organizmie kobiety sprawia, że skuteczniej zwalczają one bakteryjne infekcje dróg oddechowych niż mężczyźni.

Podobne wnioski wysnuto już dawno na temat chorób układu sercowo-naczyniowego – te również częściej zdarzają się u mężczyzn, ponieważ większa ilość estrogenów chroni kobiety przez tego typu schorzeniami.

Estrogeny dodają energii, zwiększają wydolność organizmu, a także pozytywnie wpływają na układ krążenia. Ich odpowiedni poziom zabezpiecza przed zmianami degeneracyjnymi takimi jak osteoporoza czy wysuszanie śluzówek oraz podwyższa poziom koncentracji i poczucie komfortu psychicznego.

Suplementowanie mężczyzn małymi dawkami estrogenów, podnosi ich sprawność, ponieważ hormony te ulegają przekształceniu w męskie androgeny, chroniąc przed andropauzą.

Podobnie jak u kobiet hormony te korzystnie wpływają na procesy życiowe mężczyzn, choć nie polecane są w tym przypadku zbyt duże dawki oraz preparaty pochodzenia roślinnego.

Fitoestrogeny

W ostatnich latach coraz częściej zwraca się uwagę na możliwość zastąpienia estrogenów – fitoestrogenami. Te naturalne związki występujące w roślinach regulują ich wzrost, czas dojrzewania i kwitnienia.

Poza tym pełnią w nich funkcje: grzybobójcze, antyutleniające i budulcowe. Ich działanie jest nieco zbliżone do działania żeńskich hormonów płciowych, ale znacznie słabsze.

Jednak jako suplement diety mogą pozytywnie wpłynąć na organizm.

Dieta bogata w zdrowie

Niedobory hormonalne można dostarczać organizmowi za pomocą środków farmaceutycznych jednak korzystniej jest uzupełnić jadłospis w owoce i warzywa, które zawierają naturalne fitohormony. Najbogatszym źródłem fitohormonów są przede wszystkim nasiona roślin strączkowych w tym soja i jej przetwory.

Fitoestrogeny z soi, słonecznika lub zielonej herbaty, dzięki swemu oddziaływaniu na odradzanie się komórek poprawiają elastyczność i koloryt skóry.

Znakomitym źródłem tych związków są także rośliny takie jak soczewica, szpinak, koniczyna czerwona, orzechy ziemne, lucerna, ziarna sezamu, czerwone wino, jabłka, rabarbar, produkty zbożowe, czosnek, czereśnie i owoce granatu.

Nie wszystkie osoby reagują na fitoestrogeny  w taki  sam sposób.  Ich działanie zależy od składu całej diety. Z pewnością organizm lepiej przyswoi te związki jeżeli jest ona bogata w błonnik.

Należy pamiętać, że działanie fitoestrogenów osłabiają także papierosy i alkohol.

Uzupełniając dietę o fitoestrogeny trzeba zdawać sobie sprawę, że nigdy w pełni nie zastąpią one działania naturalnych ludzkich hormonów – komentuje dr Ewa Czernicka-Cierpisz.

Pozytywne działanie fitoestrogenów

Działanie fitoestrogenów w ludzkim organizmie wpływa na wiele procesów. Wspomniane związki działają przeciwzapalnie, bakteriobójczo, chronią przed wirusami i grzybami.

Dzięki posiłkom bogatym w fitohormony można łatwo podnieść odporność na infekcje bakteryjne, a kobiety mające problemy z zajściem w ciążę zwiększą swoją szansę na szczęśliwe macierzyństwo.

Przypuszcza się też, że fitoestrogeny wpływają na obniżenie ryzyka chorób układu krążenia, obniżają ciśnienie tętnicze krwi. Mogą także zmniejszać ryzyko rozwoju niektórych nowotworów, w tym nowotworu piersi, tarczycy i prostaty.

Fitoestrogeny pozytywnie wpływają na układ nerwowy oraz spowalniają proces wiotczenia skóry i tworzenia się zmarszczek. Największą rolę odgrywają u kobiet przechodzących menopauzę, ponieważ przeciwdziałają między innymi chorobom groźnym dla płci żeńskiej szczególnie w tym okresie.

Dzieję się tak w przypadku osteoporozy – estrogeny pochodzenia roślinnego, wykazują zdolność hamowania tworzenia komórek kościogubnych i pobudzania czynności komórek kościotwórczych. Z tego powodu dieta bogata w fitoestrogeny wzmacnia układ kostny oraz zmniejsza ryzyko wystąpienia wspomnianego schorzenia.

Poza tym związki te łagodzą nieco objawy klimakterium związane z niedoborem naturalnie produkowanych u kobiet estrogenów.

Podziel się

HTZ – hormonalna terapia zastępcza w menopauzie

Menopauzie towarzyszy wiele dokuczliwych objawów, nazywanych przez specjalistów objawami wypadowymi. Zaliczamy do nich: uderzenia gorąca, kołatanie serca, zimne poty w nocy, problemy z koncentracją, nadmierną nerwowość oraz depresję.

Więcej na temat menopauzy i leczenia znajdziesz w tym artykule.

Czym jest hormonalna terapia zastępcza?

Hormonalna terapia zastępcza to nic innego, jak uzupełnienie estrogenów, których w związku z wygasaniem funkcji jajników zaczyna brakować w organizmie kobiety.

W terapii HTZ wykorzystuje się różne typy estrogenu:

  • estrogeny naturalne, np. beta-estradiol, estriol, estron,
  • estrogeny zwierzęce, np. ekwilina, ekwilenina, hipulina – są to estrogeny końskie, pozyskiwane z moczu źrebnych klaczy.
Leia também:  Zapalenie zatok a ból i zawroty głowy

HTZ to obecnie najskuteczniejsza metoda redukcji objawów menopauzy. Stosuje się ją również w profilaktyce chorób związanych z okresem przekwitania, takich jak np. osteoporoza, czyli odwapnienie kości.

Hormony w hormonalnej terapii zastępczej można podawać:

  • dopochwowo w postaci maści, kremów lub globulek i tabletek (np. Oekolp, Oekolp Forte, Gynoflor, Ovestin globulki),
  • domięśniowo w formie zastrzyku (np. Gynodian Depot),
  • doustnie w postaci tabletek (np. Activelle, Cyclo–Progynova, Estrofem, Estrofem Mitte, Kliogest, Angeliq i inne),
  • przez skórę w postaci aerozolu (Lenzetto) lub w postaci plastrów transdermalnych (np. Systen Conti, Systen Senqui, Systen 50, Estroplast, Climara).

Najbezpieczniejsze formy HTZ

Stosując leczenie estrogenami dąży się do tego, by ich dawki były jak najmniejsze, gdyż ogranicza to możliwe działania niepożądane.

Nowoczesnymi lekami zawierającymi estrogeny są plastry, pierścienie dopochwowe oraz wkładki domaciczne z progestagenem.

Pozwala to ominąć przewód pokarmowy (substancja czynna leku jest uwalniana bezpośrednio do krwiobiegu), co jest istotne w przypadku zaburzeń wchłaniania czy choroby wrzodowej.

Zastosowanie wymienionych postaci leków hormonalnych daje możliwość uwalniania się bardzo małych dawek estrogenów w stałych odstępach czasu, co zwiększa bezpieczeństwo terapii. Ma to duże znaczenie u kobiet z problemami zatorowo–zakrzepowymi, nadwagą, chorobami tarczycy lub nadciśnieniem.

Osobom z podwyższonym poziomem cholesterolu zaleca się stosowanie tabletek doustnych, które korzystnie wpływają na profil lipidowy.

Jakie są korzyści ze stosowania HTZ?

Hormonalna terapia zastępcza, gdy dawka i droga podania hormonu jest właściwie dobrana, daje kobiecie wiele korzyści zdrowotnych.

Przede wszystkim uzupełnienie niedoborów estrogenów wpływa znacząco na poprawę ogólnego samopoczucia, gdyż znosi całkowicie lub w dużym stopniu eliminuje objawy wypadowe. Wpływa też na stan skóry. Poprawie ulega również profil lipidowy – wzrasta stężenie tzw.

dobrego cholesterolu (HDL), a zmniejsza się poziom LDL (złego cholesterolu), którego nadmiar przyczynia się do rozwoju miażdżycy naczyń krwionośnych.

Estrogeny działają kardioprotekcyjnie (ochronnie na serce), a także eliminują wolne rodniki. Odgrywają również bardzo ważną rolę w utrzymaniu prawidłowego stanu kości. Zapobiegając utracie masy kostnej, znacznie zmniejszają ryzyko wystąpienia osteoporozy (odwapnienia kości).

Wykazano, że u kobiet w podeszłym wieku, które stosowały HTZ, rzadziej dochodzi do złamania szyjki kości udowej, pęknięcia trzonów kręgów oraz chorób zwyrodnieniowych stawów.

Warto też przypomnieć, że stosowanie estrogenów w okresie przekwitania, wpływa korzystnie na błonę śluzową pochwy i układu moczowego, eliminując takie objawy jak: suchość pochwy, świąd, częste infekcje dróg moczowych, a także nietrzymanie moczu. U wielu kobiet poprawia to znacznie jakość życia seksualnego.

Zmniejszona produkcja estrogenów w okresie klimakterium bywa powodem występowania objawów depresyjnych. Przy niewielkim nasileniu tych dolegliwości HTZ pozwala całkowicie wyeliminować dyskomfort psychiczny. W przypadku ciężkich depresji konieczna jest wizyta u specjalisty i zastosowanie leków przeciwdepresyjnych.

Ponadto estrogeny pobudzając wydzielanie melatoniny przez szyszynkę pomagają walczyć z bezsennością oraz poprawiają jakość snu.

Istnieją przypuszczenia, chociaż naukowo nie jest to jeszcze dokładnie udowodnione, że suplementacja estrogenowa chroni przed niektórymi chorobami neurologicznymi i psychicznymi, takimi jak schizofrenia czy choroba Alzheimera.

Kiedy zacząć hormonalną terapię zastępczą?

Hormonalną terapię zastępczą należy wdrożyć jak najwcześniej, to znaczy ok. 45 roku życia, już przy pierwszych objawach przekwitania i stosować przez ok. 8 lat.

Zastosowanie leczenia hormonalnego zbyt późno, tj. po 60 roku życia, może zwiększyć ryzyko epizodów sercowo–naczyniowych, takich jak udar mózgu, zmiany miażdżycowe, zawał mięśnia sercowego.

Bezwzględnym wskazaniem do stosowania HTZ jest całkowite usunięcie narządów rodnych kobiety. W tym przypadku terapia hormonalna powinna być prowadzona bez względu na wiek pacjentki.

Jakie są działania niepożądane HTZ?

  • Hormonalna terapia zastępcza oprócz zalet ma też wady.
  • Ryzyko i działania niepożądane, jakie mogą wystąpić podczas leczenia, wynikają z samej natury związków sterydowych, do których zalicza się estrogeny.
  • Do możliwych działań niepożądanych HTZ, należą:
  • zwiększone ryzyko wystąpienia choroby zakrzepowo-zatorowej i udaru mózgu,
  • zastój żylny, niewydolność żylna,
  • nieprawidłowe krwawienia z dróg rodnych,
  • zwiększenie masy ciała,
  • tkliwość piersi,
  • bóle i zawroty głowy,
  • migrena,
  • ból i napięcie w podbrzuszu.

Czy HTZ przyczynia się do rozwoju nowotworów?

Wiele kobiet rezygnuje z hormonalnej terapii zastępczej z obawy przed chorobami nowotworowymi.

Wykazano, że HTZ zmniejsza ryzyko zachorowania na raka jelita grubego, raka wątroby i dróg żółciowych, natomiast nieznacznie zwiększa ryzyko wystąpienia nowotworów zależnych od estrogenów, takich jak rak piersi, rak trzonu macicy oraz guzy mózgu (oponiaki).

Naukowcy w dalszym ciągu badają wpływ hormonalnej terapii zastępczej na powstawanie i rozwój zmian nowotworowych w organizmie kobiety w okresie przekwitania. Dotychczas wykazano, że leczenie estrogenami nie powoduje powstania nowego nowotworu sutka, przyczynia się natomiast do rozwoju już istniejących zmian chorobowych.

Niestety utarty pogląd, że stosowanie preparatów hormonalnych zawierających estrogeny, powoduje nowotwory sutka i macicy sprawia, że wiele kobiet odmawia stosowania HTZ, nawet gdy dolegliwości klimakterium są u nich bardzo nasilone.

W praktyce najczęściej stosuje się preparaty zawierające estrogeny w połączeniu z gestagenami, co zapobiega zmianom nowotworowym śluzówki macicy.

Preparaty zawierające same estrogeny stosuje się rzadko, np. u kobiet po zabiegu usunięcia macicy.

O czym należy pamiętać stosując HTZ?

Aby HTZ była skuteczna i bezpieczna, należy pamiętać o następujących zasadach:

  • przed zastosowaniem HTZ należy indywidualnie rozważyć korzyści z jej stosowania, uwzględniając wszystkie możliwe przeciwwskazania (ciąża, nieuzasadnione krwawienia z dróg rodnych, udar mózgu, choroba zakrzepowa, nowotwór piersi, nowotwór narządów rodnych),
  • leki stosować w najmniejszych skutecznych dawkach,
  • stosując HTZ należy regularnie poddawać się badaniom lekarskim: badanie ginekologiczne (raz w roku); ocena gruczołów piersiowych przez lekarza, USG lub mammografia piersi (raz w roku); badanie cytologiczne śluzówki pochwy (raz na trzy lata),
  • warto też nauczyć się samodzielnie kontrolować piersi i robić to systematycznie, np. podczas codziennych zabiegów higienicznych,
  • wszelkie uwagi dotyczące samopoczucia oraz objawów ubocznych występujących podczas stosowania HTZ należy zgłaszać lekarzowi prowadzącemu leczenie.

Alternatywa dla HTZ

Jako alternatywę dla hormonalnej terapii zastępczej stosuje się syntetyczny steroid o nazwie tibolon (np. Livial). Jego przewagą nad tradycyjnymi hormonami jest to, że nie powoduje zaniku błony śluzowej macicy. Może być więc stosowany u kobiet genetycznie obciążonych ryzykiem wystąpienia nowotworu macicy lub raka sutka.

Tibolon znosi wszystkie objawy menopauzy, działając podobnie do estrogenów. Jest też wykorzystywany w leczeniu chorób towarzyszących menopauzie.

Ocenia się, że w Polsce tylko ok. 5-7% kobiet korzysta z hormonalnej terapii zastępczej, chociaż poważne dolegliwości klimakterium odczuwa dużo większa liczba pań. Wynika to niestety ze zbyt małej wiedzy Polek na temat samej menopauzy, jak i skutecznych metod jej leczenia.

Dla porównania w krajach Europy Zachodniej w okresie menopauzy preparaty hormonalne stosuje ok. 50% kobiet.

Leki hormonalne stosowane w okresie okołomenopauzalnym, w celu uzupełnienia poziomu estrogenów w organizmie kobiety, są stale udoskonalane. Obecnie dobierając odpowiednio postać leczniczą preparatu można podawać estrogeny w bardzo małych dawkach, co znacznie zmniejsza ryzyko działań niepożądanych.

Rezultaty leczenia

Z hormonalnej terapii zastępczej nie wszystkie kobiety mogą korzystać ze względu na ogólny stan zdrowia. Wiadomo natomiast, że u osób, u których można w ten sposób uzupełnić niedobór estrogenów, leczenie przynosi bardzo dobre rezultaty.

Warto więc zainteresować się hormonalną terapią zastępczą i poznać dokładniej zasady jej stosowania, a także wskazania i przeciwwskazania, by z pełną świadomością korzystać z osiągnięć medycyny, do których z pewnością można zaliczyć terapię estrogenową.

Polub nasz profil

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*