Leczenie estrogenami – terapia hormonalna

Okres menopauzy jest jednym z przełomowych  w życiu kobiety. Charakterystyczne dla niego jest pojawienie się wczesnych łagodnych objawów oraz bardziej poważnych, mogących skutkować zmianami w funkcjonowaniu układu krwionośnego, nerwowego oraz kostnego.

Jednym ze sposobów spokojnego przejścia przez okres menopauzy jest hormonalna terapia zastępcza (HTZ).

W Polsce zaledwie 4 proc. kobiet korzysta w okresie menopauzy z hormonalnej terapii zastępczej.

Prawdopodobnie wiąże się to z mitem związanym z tym rodzajem terapii, że jakoby przyczynia się do rozwoju wielu chorób, w tym nowotworów.

Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do stosowania hormonalnej terapii zastępczej, wyszczególnionymi na podstawie wielu badań, są: aktywny rak piersi i macicy, zakrzepica żył głębokich oraz ostra niewydolność wątroby.

Hormonalna terapia zastępcza – jakie niesie korzyści?

Organami najbardziej narażonymi na obniżenie poziomu estrogenów są te należące do układu moczowo-płciowego.

Kobiety w okresie menopauzy skarżą się na suchość pochwy, świąd, pieczenie oraz częstsze infekcje narządów płciowych. Niski poziom estrogenów odpowiada między innymi za problem nietrzymania moczu w tym okresie.

Wpływa to negatywnie nie tylko na codzienne funkcjonowanie, ale także na sferę życia seksualnego.

Dostarczenie estrogenów wpływa pozytywnie na stan skóry oraz śluzówki oka. Estrogeny wykazują ponadto działanie ochronne na serce, obniżają poziom tzw. złego cholesterolu, a także poprawiają stan śródbłonka oraz mięśniówki gładkiej naczyń krwionośnych. Ponadto HTZ zmniejsza blisko o połowę występowanie objawów sercowo-naczyniowych.

Stosowanie hormonalnej terapii zastępczej hamuje pomenopauzalną utratę masy kostnej, co zmniejsza ryzyko wystąpienia osteoporozy.

Badania wykazały, że w grupie kobiet stosujących HTZ odnotowano mniej przypadków złamań szyjki kości udowej, pęknięcia trzonów kręgów oraz choroby zwyrodnieniowej stawów w porównaniu z grupą kobiet niestosujących HTZ.

Hormonalna terapia zastępcza a centralny układ nerwowy

Obniżenie nastroju, drażliwość, podwyższona samokrytyka i zaburzenia koncentracji to typowe objawy przekwitania. Jest to kolejny skutek obniżonego poziomu estrogenów. Stosowanie HTZ daje szansę na całkowitą eliminację dyskomfortu psychicznego.

Natomiast w przypadku ciężkich stanów niezbędne będzie podanie leków przeciwdepresyjnych. Uderzenia gorąca, nadciśnienie oraz otyłość spowodowane są zmianami o podłożu neurohormonalnym w obszarze podwzgórza, który jest odpowiedzialny za procesy regulacji temperatury, jedzenia i ciśnienia krwi.

Leczenie hormonalne łagodzi wymienione objawy.

HTZ a choroba Alzheimera

Estrogeny to hormony mające wpływ na funkcje poznawcze. Istnieją przypuszczenia, że estrogeny nasilają działanie cholinergiczne, którego dysfunkcja leży u podstaw rozwoju choroby Alzheimera. Ponadto te hormony biorą udział w tworzeniu synaps w obszarach mózgu odpowiedzialnych za zapamiętywanie i przechowywanie informacji.

Choroba Alzheimera występuje u kobiet dwa – trzy razy częściej niż u mężczyzn. Wraz z rozpoczęciem się u kobiety zmian o charakterze menopauzalnym dochodzi do spotęgowania procesu zaniku i zmniejszenia się hipokampa i płatu ciemieniowego. Objawy choroby Alzheimera związane są ze zmniejszonym przepływem krwi przez naczynia mózgowe. Estrogeny zwiększają przepływ krwi, m.in.

przez naczynia mózgowe, dzięki czemu zwiększają stopień ukrwienia mózgu.

Ryzyko stosowania HTZ

Oczywiście jak każda farmakoterapia, tak i hormonalna terapia zastępcza niesie za sobą pewne ryzyko i działania niepożądane wynikające z samej natury steroidów. Największym ryzykiem związanym z HTZ są zaburzenia procesu krzepnięcia krwi.

Szacuje się, że populacja kobiet leczących się za pomocą HTZ ma dwa do czterech razy większe ryzyko rozwinięcia się tych zmian w porównaniu z kobietami niestosującymi HTZ. Liczne badania dostarczają wielu dowodów na to, że HTZ zwiększa prawdopodobieństwo rozwinięcia się raka sutka. Występuje ono w przypadku stosowania tej terapii ponad dziesięć lat.

Uważa się, że gestageny nie mają działania protekcyjnego, jeśli chodzi o rozwój raka sutka, macicy i przerost endometrium. Jest to główna przyczyna rezygnacji ze stosowania HTZ.

Rodzaje hormonalnej terapii zastępczej

Hormonalna terapia zastępcza obejmuje produkty lecznicze zawierające tylko estrogeny lub w połączeniu z gestagenami i/lub androgenami, zarówno w formie doustnej, jak i parenteralnej.

Inną formą stosowania HTZ jest miejscowe, dopochwowe podawanie estriolu. Miejscowo stosuje się hormony w postaci wcześniej już wspomnianych kremów, pianek, globulek i pierścieni.

Mogą być one stosowane w niektórych problemach o podłożu seksualnym, a mianowicie obniżonym libido, zaburzeniach odczuwania przyjemności seksualnej, w obniżonym pożądaniu seksualnym, zaburzeniach orgazmu czy dyspareunii.

Hormony działają miejscowo, eliminując obszar działań niepożądanych.

Minimalizowanie skutków ubocznych

Lekarz, przepisując HTZ, dobiera dla swojej pacjentki nie tylko odpowiednią formę, ale także dawkę. Zasada doboru dawek jest następująca: stężenie hormonów powinno być równe jednej trzeciej ich poziomu występującego u kobiety w wieku trzydziestu lat.

W ten sposób organizm przyzwyczaja się stopniowo do mniejszej ilości estrogenów. Obecnie stosuje się niskodawkową HTZ polegającą na podawaniu możliwie najmniejszych dawek hormonów.

Najlepszym momentem rozpoczęcia terapii jest pojawienie się pierwszych symptomów przekwitania.

Należy zauważyć, że korzyści, jakie niesie za sobą stosowanie hormonalnej terapii zastępczej, w większości przypadków znacznie przewyższają ryzyko z nią związane.

  Stosowanie tego rodzaju leczenia prowadzi do zwiększenia jakości życia kobiet.

Lekarze zalecający stosowanie terapii hormonalnej, zwłaszcza długoterminowej, powinni pamiętać o indywidualnym podejściu do problemu każdej pacjentki oraz ryzyku, jakie niesie stosowana metoda.

wróć do bloga czytaj kolejny

  • Leczenie estrogenami – terapia hormonalna tabletka, niedobór minerałów 3.99 zł
  • Leczenie estrogenami – terapia hormonalna syrop, brak apetytu, trawienie, niedobór witamin 9.99 zł
  • Leczenie estrogenami – terapia hormonalna tabletka, niedobór witamin, wypadanie włosów 19.99 zł
  • Leczenie estrogenami – terapia hormonalna tabletka, odporność, niedobór witamin, niedobór minerałów 19.99 zł

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Hormonalna terapia zastępcza – sprawdź, jakie daje korzyści!

Od momentu pierwszej miesiączki do momentu przekwitania (menopauzy) zdrowe jajniki (wraz z przysadką) regulują gospodarkę hormonów kobiecych – estrogenów i progesteronu.

Zazwyczaj w piątej dekadzie życia czynność jajników, a wraz z nią gospodarka hormonalna zaczynają ulegać zaburzeniu.

Proces ten objawia się często uderzeniami gorąca, bólami głowy, drażliwością, suchością pochwy, atrofią pochwy.

UWAGA! Czas menopauzy lub, potocznie, klimakterium to główne wskazanie do stosowania hormonalnej terapii zastępczej.

Jak wygląda leczenie hormonalną terapią zastępczą?

Istnieją dwie możliwości leczenia: terapia estrogenowo-progestagenowa oraz terapia estrogenowa.

Co prawda, estrogeny redukują objawy towarzyszące menopauzie, ale jednocześnie zwiększają ryzyko raka endometrium (śluzówki macicy).

Dlatego też do leczenia włączane są progestageny, które temu ryzyku zapobiegają. Terapia estrogenowa zalecana jest u kobiet po zabiegu histerektomii (usunięcia macicy).

Stosowane w łagodzeniu objawów menopauzy

Hormony można przyjmować na kilka sposobów:

  • doustnie,
  • w plastrach naklejanych na skórę,
  • jako iniekcje podskórne lub domięśniowe (rzadko stosowana metoda),
  • w postaci pierścienia dopochwowego.

Dodatkową korzyścią wynikającą ze stosowania HTZ jest zwiększenie gęstości kości.

Kto odniesie korzyści z hormonalnej terapii zastępczej?

Głównym wskazaniem są nieprzyjemne objawy towarzyszące menopauzie.

Co więcej, kobiety, które wcześnie przestały miesiączkować (około 40 roku życia), również powinny rozważyć stosowanie HTZ, nawet pomimo braku objawów.

Kolejnym wskazaniem jest prewencja osteoporozy u chorych, którzy nie tolerują innego leczenia. Niektóre badania sugerują, że pacjentki stosujące terapię hormonalną rzadziej chorują na raka jelita grubego.

Pacjentki, które doświadczyły wczesnej menopauzy lub miały usunięte jajniki, a nie poddały się HTZ, wykazują wyższe ryzyko zachorowania na:

  • osteoporozę,
  • choroby  serca,
  • depresję.

Które pacjentki powinny unikać hormonalnej terapii zastępczej?

  • Chorujące wcześniej na nowotwór piersi bądź endometrium,
  • po przebytych incydentach zatorowych,
  • po zawale serca,
  • z niektórymi chorobami wątroby,
  • z niewyjaśnionym krwawieniem z dróg rodnych.

Pamiętaj! Samo przebycie menopauzy, bez towarzyszących nieprzyjemnych objawów, nie jest wskazaniem do stosowania terapii hormonalnej!

Leczenie estrogenami – terapia hormonalna

Jakie ryzyko niesie za sobą hormonalna terapia zastępcza?

W 2002 roku opublikowano duże badanie naukowe podważające korzyści oraz bezpieczeństwo stosowania hormonalnej terapii zastępczej. Dzisiaj, dzięki innym badaniom oraz prawidłowej analizie wcześniej wspomnianego badania wiemy, że nie wszystkie grupy pacjentek są jednakowo zagrożone.

Kobiety, które rozpoczęły HTZ co najmniej 10 lat po menopauzie, lub po 60 roku życia, mają większe ryzyko zachorowania na zawał serca, nowotwór piersi czy chorobę zakrzepowo-zatorową. Jeśli terapia zostanie rozpoczęta w ciągu 10 lat od menopauzy, korzyści przewyższają ryzyko.

Leia também:  Głośna muzyka a uszkodzenie słuchu

Każda z pacjentek stosujących hormonalną terapię zastępczą powinna raz w roku przejść profilaktycznie badanie ginekologiczne i internistyczne.

Warto wspomnieć, że izolowane objawy menopauzy, takie jak na przykład suchość i świąd pochwy wpływające negatywnie na satysfakcję ze współżycia, mogą być leczone miejscowo, również hormonalnie.

Wiąże się to z uniknięciem powikłań związanych ze stosowaniem hormonalnej terapii zastępczej, która wykazuje działanie ogólnoustrojowe.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

HTZ – hormonalna terapia zastępcza w menopauzie

Menopauzie towarzyszy wiele dokuczliwych objawów, nazywanych przez specjalistów objawami wypadowymi. Zaliczamy do nich: uderzenia gorąca, kołatanie serca, zimne poty w nocy, problemy z koncentracją, nadmierną nerwowość oraz depresję.

Więcej na temat menopauzy i leczenia znajdziesz w tym artykule.

Czym jest hormonalna terapia zastępcza?

Hormonalna terapia zastępcza to nic innego, jak uzupełnienie estrogenów, których w związku z wygasaniem funkcji jajników zaczyna brakować w organizmie kobiety.

W terapii HTZ wykorzystuje się różne typy estrogenu:

  • estrogeny naturalne, np. beta-estradiol, estriol, estron,
  • estrogeny zwierzęce, np. ekwilina, ekwilenina, hipulina – są to estrogeny końskie, pozyskiwane z moczu źrebnych klaczy.

HTZ to obecnie najskuteczniejsza metoda redukcji objawów menopauzy. Stosuje się ją również w profilaktyce chorób związanych z okresem przekwitania, takich jak np. osteoporoza, czyli odwapnienie kości.

Hormony w hormonalnej terapii zastępczej można podawać:

  • dopochwowo w postaci maści, kremów lub globulek i tabletek (np. Oekolp, Oekolp Forte, Gynoflor, Ovestin globulki),
  • domięśniowo w formie zastrzyku (np. Gynodian Depot),
  • doustnie w postaci tabletek (np. Activelle, Cyclo–Progynova, Estrofem, Estrofem Mitte, Kliogest, Angeliq i inne),
  • przez skórę w postaci aerozolu (Lenzetto) lub w postaci plastrów transdermalnych (np. Systen Conti, Systen Senqui, Systen 50, Estroplast, Climara).

Najbezpieczniejsze formy HTZ

Stosując leczenie estrogenami dąży się do tego, by ich dawki były jak najmniejsze, gdyż ogranicza to możliwe działania niepożądane.

Nowoczesnymi lekami zawierającymi estrogeny są plastry, pierścienie dopochwowe oraz wkładki domaciczne z progestagenem.

Pozwala to ominąć przewód pokarmowy (substancja czynna leku jest uwalniana bezpośrednio do krwiobiegu), co jest istotne w przypadku zaburzeń wchłaniania czy choroby wrzodowej.

Zastosowanie wymienionych postaci leków hormonalnych daje możliwość uwalniania się bardzo małych dawek estrogenów w stałych odstępach czasu, co zwiększa bezpieczeństwo terapii. Ma to duże znaczenie u kobiet z problemami zatorowo–zakrzepowymi, nadwagą, chorobami tarczycy lub nadciśnieniem.

Osobom z podwyższonym poziomem cholesterolu zaleca się stosowanie tabletek doustnych, które korzystnie wpływają na profil lipidowy.

Jakie są korzyści ze stosowania HTZ?

Hormonalna terapia zastępcza, gdy dawka i droga podania hormonu jest właściwie dobrana, daje kobiecie wiele korzyści zdrowotnych.

Przede wszystkim uzupełnienie niedoborów estrogenów wpływa znacząco na poprawę ogólnego samopoczucia, gdyż znosi całkowicie lub w dużym stopniu eliminuje objawy wypadowe. Wpływa też na stan skóry. Poprawie ulega również profil lipidowy – wzrasta stężenie tzw.

dobrego cholesterolu (HDL), a zmniejsza się poziom LDL (złego cholesterolu), którego nadmiar przyczynia się do rozwoju miażdżycy naczyń krwionośnych.

Estrogeny działają kardioprotekcyjnie (ochronnie na serce), a także eliminują wolne rodniki. Odgrywają również bardzo ważną rolę w utrzymaniu prawidłowego stanu kości. Zapobiegając utracie masy kostnej, znacznie zmniejszają ryzyko wystąpienia osteoporozy (odwapnienia kości).

Wykazano, że u kobiet w podeszłym wieku, które stosowały HTZ, rzadziej dochodzi do złamania szyjki kości udowej, pęknięcia trzonów kręgów oraz chorób zwyrodnieniowych stawów.

Warto też przypomnieć, że stosowanie estrogenów w okresie przekwitania, wpływa korzystnie na błonę śluzową pochwy i układu moczowego, eliminując takie objawy jak: suchość pochwy, świąd, częste infekcje dróg moczowych, a także nietrzymanie moczu. U wielu kobiet poprawia to znacznie jakość życia seksualnego.

Zmniejszona produkcja estrogenów w okresie klimakterium bywa powodem występowania objawów depresyjnych. Przy niewielkim nasileniu tych dolegliwości HTZ pozwala całkowicie wyeliminować dyskomfort psychiczny. W przypadku ciężkich depresji konieczna jest wizyta u specjalisty i zastosowanie leków przeciwdepresyjnych.

Ponadto estrogeny pobudzając wydzielanie melatoniny przez szyszynkę pomagają walczyć z bezsennością oraz poprawiają jakość snu.

Istnieją przypuszczenia, chociaż naukowo nie jest to jeszcze dokładnie udowodnione, że suplementacja estrogenowa chroni przed niektórymi chorobami neurologicznymi i psychicznymi, takimi jak schizofrenia czy choroba Alzheimera.

Kiedy zacząć hormonalną terapię zastępczą?

Hormonalną terapię zastępczą należy wdrożyć jak najwcześniej, to znaczy ok. 45 roku życia, już przy pierwszych objawach przekwitania i stosować przez ok. 8 lat.

Zastosowanie leczenia hormonalnego zbyt późno, tj. po 60 roku życia, może zwiększyć ryzyko epizodów sercowo–naczyniowych, takich jak udar mózgu, zmiany miażdżycowe, zawał mięśnia sercowego.

Bezwzględnym wskazaniem do stosowania HTZ jest całkowite usunięcie narządów rodnych kobiety. W tym przypadku terapia hormonalna powinna być prowadzona bez względu na wiek pacjentki.

Jakie są działania niepożądane HTZ?

  • Hormonalna terapia zastępcza oprócz zalet ma też wady.
  • Ryzyko i działania niepożądane, jakie mogą wystąpić podczas leczenia, wynikają z samej natury związków sterydowych, do których zalicza się estrogeny.
  • Do możliwych działań niepożądanych HTZ, należą:
  • zwiększone ryzyko wystąpienia choroby zakrzepowo-zatorowej i udaru mózgu,
  • zastój żylny, niewydolność żylna,
  • nieprawidłowe krwawienia z dróg rodnych,
  • zwiększenie masy ciała,
  • tkliwość piersi,
  • bóle i zawroty głowy,
  • migrena,
  • ból i napięcie w podbrzuszu.

Czy HTZ przyczynia się do rozwoju nowotworów?

Wiele kobiet rezygnuje z hormonalnej terapii zastępczej z obawy przed chorobami nowotworowymi.

Wykazano, że HTZ zmniejsza ryzyko zachorowania na raka jelita grubego, raka wątroby i dróg żółciowych, natomiast nieznacznie zwiększa ryzyko wystąpienia nowotworów zależnych od estrogenów, takich jak rak piersi, rak trzonu macicy oraz guzy mózgu (oponiaki).

Naukowcy w dalszym ciągu badają wpływ hormonalnej terapii zastępczej na powstawanie i rozwój zmian nowotworowych w organizmie kobiety w okresie przekwitania. Dotychczas wykazano, że leczenie estrogenami nie powoduje powstania nowego nowotworu sutka, przyczynia się natomiast do rozwoju już istniejących zmian chorobowych.

Niestety utarty pogląd, że stosowanie preparatów hormonalnych zawierających estrogeny, powoduje nowotwory sutka i macicy sprawia, że wiele kobiet odmawia stosowania HTZ, nawet gdy dolegliwości klimakterium są u nich bardzo nasilone.

W praktyce najczęściej stosuje się preparaty zawierające estrogeny w połączeniu z gestagenami, co zapobiega zmianom nowotworowym śluzówki macicy.

Preparaty zawierające same estrogeny stosuje się rzadko, np. u kobiet po zabiegu usunięcia macicy.

O czym należy pamiętać stosując HTZ?

Aby HTZ była skuteczna i bezpieczna, należy pamiętać o następujących zasadach:

  • przed zastosowaniem HTZ należy indywidualnie rozważyć korzyści z jej stosowania, uwzględniając wszystkie możliwe przeciwwskazania (ciąża, nieuzasadnione krwawienia z dróg rodnych, udar mózgu, choroba zakrzepowa, nowotwór piersi, nowotwór narządów rodnych),
  • leki stosować w najmniejszych skutecznych dawkach,
  • stosując HTZ należy regularnie poddawać się badaniom lekarskim: badanie ginekologiczne (raz w roku); ocena gruczołów piersiowych przez lekarza, USG lub mammografia piersi (raz w roku); badanie cytologiczne śluzówki pochwy (raz na trzy lata),
  • warto też nauczyć się samodzielnie kontrolować piersi i robić to systematycznie, np. podczas codziennych zabiegów higienicznych,
  • wszelkie uwagi dotyczące samopoczucia oraz objawów ubocznych występujących podczas stosowania HTZ należy zgłaszać lekarzowi prowadzącemu leczenie.

Alternatywa dla HTZ

Jako alternatywę dla hormonalnej terapii zastępczej stosuje się syntetyczny steroid o nazwie tibolon (np. Livial). Jego przewagą nad tradycyjnymi hormonami jest to, że nie powoduje zaniku błony śluzowej macicy. Może być więc stosowany u kobiet genetycznie obciążonych ryzykiem wystąpienia nowotworu macicy lub raka sutka.

Tibolon znosi wszystkie objawy menopauzy, działając podobnie do estrogenów. Jest też wykorzystywany w leczeniu chorób towarzyszących menopauzie.

Ocenia się, że w Polsce tylko ok. 5-7% kobiet korzysta z hormonalnej terapii zastępczej, chociaż poważne dolegliwości klimakterium odczuwa dużo większa liczba pań. Wynika to niestety ze zbyt małej wiedzy Polek na temat samej menopauzy, jak i skutecznych metod jej leczenia.

Dla porównania w krajach Europy Zachodniej w okresie menopauzy preparaty hormonalne stosuje ok. 50% kobiet.

Leki hormonalne stosowane w okresie okołomenopauzalnym, w celu uzupełnienia poziomu estrogenów w organizmie kobiety, są stale udoskonalane. Obecnie dobierając odpowiednio postać leczniczą preparatu można podawać estrogeny w bardzo małych dawkach, co znacznie zmniejsza ryzyko działań niepożądanych.

Leia também:  Tarczyca – kiedy operować?

Rezultaty leczenia

Z hormonalnej terapii zastępczej nie wszystkie kobiety mogą korzystać ze względu na ogólny stan zdrowia. Wiadomo natomiast, że u osób, u których można w ten sposób uzupełnić niedobór estrogenów, leczenie przynosi bardzo dobre rezultaty.

Warto więc zainteresować się hormonalną terapią zastępczą i poznać dokładniej zasady jej stosowania, a także wskazania i przeciwwskazania, by z pełną świadomością korzystać z osiągnięć medycyny, do których z pewnością można zaliczyć terapię estrogenową.

Polub nasz profil

Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) – na czym polega?

Czym jest hormonalna terapia zastępcza? To stosowanie hormonów płciowych u kobiet w okresie menopauzy – między wiekiem prokreacyjnym a starzeniem się organizmu.

Celem hormonalnej terapii zastępczej jest nie tylko zmniejszenie objawów zespołu klimakterycznego, ale też m.in. poprawa jakości snu oraz parametrów gospodarki lipidowej.

Jakie są wady i zalety HTZ? Czy hormonalna terapia zastępcza jest bezpieczna?

Zdania na temat hormonalnej terapii zastępczej, która polega na stosowaniu hormonów płciowych w okresie klimakterium, są od wielu lat podzielone. Zwolennicy HTZ wymieniają liczne korzyści leczenia suplementującego hormony u kobiet w okresie menopauzy, przeciwnicy przypominają o zagrożeniach związanych z tego rodzaju terapią.

Warto pamiętać, że hormonalna terapia zastępcza najwięcej korzyści, a najmniej strat przyniesie, gdy realizowana jest w oparciu o zalecenia lekarza, rozsądnie dobrana i odpowiednio zastosowana – ze szczególnym uwzględnieniem aktualnego stanu zdrowia kobiety decydującej się na HTZ. Terapia hormonalna powinna więc zawsze przebiegać pod ścisłą kontrolą i opieką lekarza ginekologa.

>> Sprawdź ofertę Apteline.pl:

  • Preparaty na menopauzę
  • Test płytkowy na menopauzę

Hormonalna terapia zastępcza a menopauza

Menopauza (inaczej: przekwitanie) polega na fizjologicznym i trwałym zatrzymaniu cyklu miesiączkowego – etap ten najczęściej występuje ok. 50.-52. roku życia i poprzedzony jest nieregularnym miesiączkowaniem.

Zmiany hormonalne obejmujące menopauzę wpływają nie tylko na sferę emocjonalną, ale też (a może nawet: przede wszystkim) na regulację układów – nerwowego i płciowego.

W okresie okołomenopauzalnym zmniejsza się wydzielanie estrogenów przez jajniki – proces ten rozpoczyna się nawet na kilka lat przed ostatnią miesiączką i stanowi pierwszy symptom końca płodności.

Niektóre opracowania rozróżniają pojęcie menopauzy, perimenopauzy (jako okresu przed i po menopauzie – inaczej: klimakterium), premenopauzy (okres przed menopauzą) oraz postmenopauzy (okres po menopauzie).

  • objawy psychiczne menopauzy to m.in. zmęczenie, zaburzenia snu, obniżone libido, nadmierna drażliwość;
  • objawy naczynioruchowe menopauzy to m.in. bóle głowy, uderzenia gorąca;
  • objawy skórne menopauzy to m.in. uczucie mrowienia skóry;
  • objawy seksualne oraz objawy ze strony narządów płciowych to m.in. suchość pochwy, świąd, zapalenia dróg moczowych, problemy z osiągnięciem orgazmu.
  • Czytaj więcej: Zakażenia układu moczowego. Leki na infekcję dróg moczowych
  • Co prawda menopauza oraz okres przed i pomenopauzalny to naturalne procesy starzenia się organizmu, ale objawy tego trudnego w życiu każdej kobiety etapu można minimalizować za pomocą odpowiednio dobranej kuracji farmakologicznej – najczęściej w połączeniu z naturalnymi sposobami na objawy menopauzalne.
  • Stosowanymi metodami są: hormonalna terapia zastępcza (uważana obecnie za najskuteczniejszą metodę minimalizowania dokuczliwych objawów naczynioruchowych i zespołu moczowo-płciowego charakterystycznego dla menopauzy), stosowanie antydepresantów i/lub w niektórych przypadkach – leków obniżających ciśnienie krwi.

Jedną z metod łagodzenia objawów menopauzy jest również psychoterapia, zaś do metod niekonwencjonalnych zaliczana jest m.in. akupunktura. W okresie menopauzy bardzo ważna jest również dieta (zmniejszenie kaloryczności produktów, ograniczenie tłuszczów zwierzęcych, włączenie do diety produktów bogatych w wapń) oraz modyfikacja stylu życia (przede wszystkim: rzucenie palenia).

Hormony w HTZ

Zaprzestanie produkcji estrogenu i jego niedobór w okresie menopauzy skutkuje większością dokuczliwych objawów. W ramach hormonalnej terapii zastępczej stosowane są m.in. estrogeny skoniugowane, estriol i estradiol.

W HTZ stosowane są różne formy podania hormonów (przezskórna, dopochwowa, doustna) – według danych Amerykańskiego Stowarzyszenia Klinicznych Endokrynologów terapia przezskórna charakteryzuje się wyższym profilem bezpieczeństwa w porównaniu z doustną.

Hormonalna terapia zastępcza – potencjalne korzyści

Jakie mogą być korzyści z zastosowania hormonalnej terapii zastępczej? Przede wszystkim jest to zmniejszenie objawów menopauzy, poprawa jakości snu, zapobieganie utracie masy kostnej, zapobieganie złamaniom.

Hormonalna terapia zastępcza – potencjalne zagrożenia

Niektóre źródła wskazują na wpływ HTZ na zwiększenie ryzyka wystąpienia raka sutka, raka endometrium, raka jajnika; zwiększenie ryzyka wystąpienia choroby zakrzepowo-zatorowej.

Przeciwwskazania do stosowania HTZ

Do przeciwwskazań zaliczane są m.in.: choroby naczyniowo-sercowe (choroba niedokrwienna serca, udar mózgu) i/lub dodatni wywiad rodzinny w kierunku żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. HTZ nie powinno się również stosować m.in., gdy występują choroby wątroby lub otępienie.

Indywidualizacja hormonalnej terapii zastępczej

Opracowania dotyczące korzyści i zagrożeń wynikających ze stosowania hormonalnej terapii zastępczej zazwyczaj nie dostarczają jednoznacznych odpowiedzi, przykładowo: rozpoczęcie HTZ po upływie 10 lat od menopauzy może mieć zupełnie inny wpływ na organizm niż rozpoczęcie tej samej terapii w pierwszym etapie menopauzy, zaś ryzyko wystąpienia powikłań zależy nie tylko od dawki i typu hormonu, ale też od drogi podania, czasu trwania HTZ oraz tego, czy dodatkowo stosowano progestagen. Na HTZ może składać się tylko terapia estrogenowa (estrogen therapy – ET) lub estrogenowo-progestagenowa (estrogen-progestogen therapy – EPT).

Ryzyko związane z jej prowadzeniem zależy od typu i dawki hormonu, czasu trwania, drogi podawania leków, momentu rozpoczęcia, jak również od tego, czy zastosowano progestagen.

Z danych przekazanych przez Amerykańskie Stowarzyszenie Endokrynologów Klinicznych (AACE) i American College of Endocrinology (ACE) wynika, że stosowanie HTZ jako uzupełnienie niedoboru estrogenów w okresie menopauzy poprawia jakość życia kobiety i minimalizuje objawy menopauzy, ale wymaga indywidualizacji (w ocenie i doborze hormonów powinny być brane przede wszystkim takie czynniki, jak ryzyko chorób sercowych, wiek oraz czas od momentu początku menopauzy).

Estrogen w tabletkach – wskazania i normy

Estrogeny w tabletkach mają bardzo szerokie zastosowanie: są wykorzystywane w antykoncepcji, hormonalnej terapii zastępczej i terapii transseksualizmu. Trzeba jednak pamiętać, że ze względu na możliwe skutki uboczne, nie dla wszystkich kobiet są one wskazane.

Estrogeny – naturalne i syntetyczne – najczęściej stosuje się w antykoncepcji hormonalnej, a także w terapiach uzupełniających niedobór tego ważnego żeńskiego hormonu płciowego.

 Estrogen w tabletkach (dostępne są także plastry z estrogenem) zalecany jest pacjentkom w hormonalnej terapii zastępczej w przypadku niedoboru tego hormonu w okresie okołomenopauzalnym i po menopauzie, w szczególności po operacjach ginekologicznych np.

po usunięciu macicy (zabieg histerektomii) z jajnikami. Estrogeny jako część aktywna HTZ  (oprócz estrogenów preparaty HTZ zawierają także progesteron – hormon kontrolujący przyrost błony śluzowej macicy) mają zastosowanie w leczeniu nieregularnych cykli miesięcznych, niedoczynności jajników (w tzw.

zespole przedwczesnego wygasania jajników), po operacyjnym usunięciu jajników i jako suplement wyrównujący niedobory tego hormonu w transseksualizmie.

Estrogeny – wpływ na kobiecy organizm

Estrogeny mają ogromny wpływ na cykl miesiączkowy, popęd płciowy, proces zapłodnienia, a także wygląd i zdrowie kobiety.

To im zawdzięczamy piękne piersi, seksownie zaokrąglone biodra i kobiecą smukłą talię, wpływają na gospodarkę lipidową i wapniową organizmu, zwiększają przyswajanie białek i krzepliwość krwi.

Pobudzają także produkcję fibrynogenu czy kolagenu, zapewniając jędrność skóry i elastyczność mięśni.

Zobacz także: Stosunek przerywany a ciąża – jakie jest ryzyko?

W okresie dojrzewania estrogeny pobudzają rozwój macicy, narządów rozrodczych i gruczołów piersiowych, a w czasie cyklu miesiączkowego to dzięki nim zachodzi m.in. rozwój i dojrzewanie pęcherzyków jajnikowych.

 Ale estrogeny hamują także owulację, gdy trzeba oraz odpowiadają za przygotowanie śluzówki macicy do ciąży. Potem pomagają we wzroście i rozwoju płodu.

 Hormony są ważne także dla mężczyzn, bo ich niedobór w jądrach może powodować bezpłodność. 
Estrogeny dzielą się na:

  • ●      estradiol
  • ●      estron
  • ●      estriol
  • ●      estetrol (wytwarzany tylko w czasie ciąży)

Estrogeny – czym skutkuje nadmiar, a czym brak tych hormonów

Estrogeny dbają o nasze serce, zmniejszają ryzyko miażdżycy, chronią naczynia, ale z drugiej strony zwiększają ryzyko nowotworów endometrium i nowotworów piersi. Ich wahania niekorzystnie wpływają na zdrowie i samopoczucie kobiety. Źle, kiedy jest ich zbyt dużo, niedobrze też, gdy jest zbyt mało.

  1. Nadmiar estrogenów wywołuje wiele negatywnych objawów, w tym:
  2. ●      obniżenie libido
  3. ●      nieregularne miesiączki
  4. ●      wahania nastroju
  5. ●      wzdęcia
  6. ●      tkliwość piersi
  7. ●      bóle głowy
  8. ●      powstawanie cyst w obrębie piersi
  9. ●      uczucie zmęczenia
  10. ●      wzrost masy ciała
  11. ●      łysienie
  12. ●      zaburzenia pamięci
  13. ●      zaburzenia snu
  14. ●      objawy napięcia przedmiesiączkowego
  15. ●      skłonność do osteoporozy
  16. ●   nawracające infekcje w obrębie pochwy
  17. Nadmiar estrogenu najczęściej występuje u kobiet otyłych, chorych na cukrzycę, nadciśnienie tętnicze, u kobiet w ciąży.  Niedobory estrogenów są równie uciążliwe i mogą manifestować się:
  18. ●      trudnościami w koncentracji
  19. ●      zmęczeniem
  20. ●      zaburzeniami snu
  21. ●      zaburzeniami akcji serca
  22. ●      wzrostem masy ciała
  23. ●      uderzeniami gorąca, potami
  24. ●      suchością oczu, skóry, pochwy
  25. ●      bólami głowy
  26. ●      bólami stawów
  27. ●      obniżeniem libido
  28. ●      zmianami nastroju
  29. ●      niedoborem wapnia
  30. Normy laboratoryjne dla estrogenów wynoszą:
Leia também:  Como alargar as costas (com imagens)

●      trzeci dzień cyklu – = 200 pg/ml (norma na jeden dojrzały pęcherzyk)

●      6-8 dzień po owulacji – >=100 pg/ml (ciałko żółte oprócz progesteronu produkuje również estradiol)

Estrogeny w tabletkach antykoncepcyjnych

Syntetyczne estrogeny występują w dwuskładnikowych tabletkach antykoncepcyjnych. Mają one za zadanie zablokowanie dojrzewania pęcherzyków jajnikowych i nie dopuszczenie do owulacji. Dodatkowymi efektami działania syntetycznych estrogenów (tzw. estradiolu) w tabletkach antykoncepcyjnych jest:

  • ●      poprawa kondycji skóry i włosów
  • ●      powiększenie piersi
  • ●      odkładania tłuszczu w obrębie bioder
  • ●      zapobieganie osteoporozie
  • ●      zatrzymywanie wody
  • ●      niewielki wzrost masy ciała
  • ●      zwiększają ryzyko kamicy żółciowej

Tabletki antykoncepcyjne z estrogenem różnią się między sobą zawartością estradiolu (od 15 do 35 mikrogramów). Przyjmuje się, że dla kobiet młodszych lepsze są tabletki o niskiej zawartości tego syntetycznego hormonu. W niektórych tabletkach występuje także naturalny estradiol (tzw. walerian estradiolu), który jest dobry rozwiązaniem dla starszych kobiet.

Czytaj też: Antykoncepcja niehormonalna – wkładka i inne metody

Estrogen w tabletkach – hormonalna terapia zastępcza

Do czasu menopauzy estrogeny są strażnikami kobiecego zdrowia, po menopauzie czynność jajników ustaje i dochodzi do niedoborów tych żeńskich hormonów. Ich uzupełnienie to główny cel hormonalnej terapii zastępczej.

 To właśnie dzięki estrogenom terapia pomaga złagodzić dolegliwości okresu okołomenopauzalnego, takie jak uderzenia gorąca i nocne poty, senność, wahania masy ciała, spadek libido.

  Estrogeny chronią także kości.

Estrogen w tabletkach – przeciwwskazania

  1. Estrogenów nie wolno przyjmować w czasie ciąży, bo mogą one wpłynąć na feminizację płodu męskiego i na rozwój zarodka, czasami doprowadzając do jego uszkodzenia i obumarcia wewnątrzmacicznego.

  2. Tabletki z estrogenem są niewskazane dla pacjentek, które:
  3. ●     cierpią na choroby wątroby,
  4. ●      mają problem z nadmierną krzepliwością krwi,
  5. ●      cierpią na nowotwory zależne od estrogenów (nowotwory piersi, raka endometrium i jajnika),
  6. ●      miewają niezdiagnozowane krwawienia z dróg rodnych.

Przyjmując preparaty z estrogenem trzeba mieć świadomość, że mogą one wchodzić w reakcję z innymi lekami. Stężenie estrogenów potrafią zmniejszyć leki przeciwpadaczkowe oraz barbiturany i ryfampicyna, a zwiększyć stężenie hormonów mogą niektóre z antybiotyków (makrolidy, ciprofloksacyna). Najnowsze badania potwierdzają jednak, że w przypadku stosowania krótkotrwałej terapii doustnymi antybiotykami takimi jak np. amoksycylina lub doksycyklina w leczeniu częstych infekcji górnych i dolnych dróg oddechowych nie jest wymagane dodatkowe zabezpieczenie antykoncepcyjne. Substancje te bowiem przyjmowane krótkoterminowo nie mają wpływu na skuteczność aktualnie stosowanej antykoncepcji hormonalnej.

Plastry z estrogenem

Wśród preparatów z estrogenami dostępne są nie tylko tabletki, ale także plastry (Evra) naklejane na skórę i kremy do stosowania zewnętrznego, czy preparaty dopochwowe (Nuvaring).

Plastry z estrogenem i inne zewnętrzne metody można stosować, jeśli kobieta nie może przyjmować preparatów doustnych,np. po operacjach na żołądku (bypass gastryczny) lub w zespołach złego wchłaniania np. choroba Crohna (ang.

Crohn's Disease, CD), itp.

Estrogen w tabletkach bez recepty

  • Syntetycznych estrogenów nie można kupić bez recepty, estrogen naturalny znajdziemy natomiast w suplementach diety i w niektórych produktach spożywczych. Roślinny estrogen, zwany fitoestrogenem znajduje się w:
  • ●      soi
  • ●      czerwonym winie
  • ●      czosnku
  • ●      owocach granatu
  • ●      czereśniach
  • ●      produktach zbożowych
  • ●      rabarbarze
  • ●      czerwonej koniczynie

Estrogeny roślinne w tabletkach są wykorzystywane w łagodzeniu dolegliwości okołomenopauzalnych u kobiet, które nie mogą stosować syntetycznych hormonów lub chcą spróbować preparatów łatwo dostępnych w aptekach bez recepty. Pamiętajmy jednak, że te naturalne preparaty mogą zaburzać działanie innych leków, np. przeciwkrzepliwych i dlatego w przypadku wielu schorzeń i przyjmowanych leków należy koniecznie skonsultować się z lekarzem prowadzącym lub rodzinnym, aby dowiedzieć się czy stosowanie konkretnego preparatu jest bezpieczne, i czy nie zachodzą interakcje z innymi lekami. Fitotestrogeny, które dzielą się na izoflawony, lignany i kumestany, poprawiają nawilżenie błony śluzowej pochwy, redukują uderzenia gorąca, obniżają ciśnienie krwi, chronią serce, zmniejszają poziom cholesterolu i zmniejszają ryzyko osteoporozy. Dla niektórych kobiet to jedyna możliwa do zastosowania terapia.

Zobacz też: Antykoncepcja po 40. – jakie tabletki wybrać?

Terapia hormonalna w menopauzie – Holicare Zdrowie i Estetyka

Tera­pia hor­monalna w meno­pau­zie

Ze uwagi na olbrzy­mią róż­no­rod­ność pre­pa­ra­tów hor­monalnej tera­pii uzu­peł­nia­ją­cej (HT) oraz tera­pii zastęp­czej HTZ, ETZ, ofe­ru­jemy pomoc w dobo­rze opty­mal­nego pre­pa­ratu hor­monalnego dosto­so­wa­nego do wyma­gań i ocze­ki­wań.

Nie­zbędne jest uzy­ska­nie dokład­nego wywiadu lekar­skiego doty­czą­cego prze­szło­ści położ­ni­czo -gine­ko­lo­gicz­nej oraz innych cho­rób wystę­pu­ją­cych u Kobiety a także bada­nie gine­ko­lo­giczne z oceną cyto­lo­giczną szyjki macicy. Pro­po­nu­jemy dodat­kowe bada­nia bio­che­miczne oraz hor­monalne, które zapew­nią, iż wybrany pre­pa­rat HT będzie korzystny dla opty­mal­nej tera­pii.

Poda­wa­nie HT ma na celu uzu­peł­nie­nie nie­do­boru hor­monów wystę­pu­ją­cych w okre­sie meno­pauzy natu­ral­nej oraz po inter­wen­cjach chi­rur­gicz­nych.

Zapew­nia sku­teczny spo­sób radze­nia sobie z jej obja­wami – zarówno wcze­snymi jak i póź­nymi.

Popra­wia samo­po­czu­cie, a rów­no­cze­śnie zapew­nia ochronę przed odle­głymi efek­tami nie­do­boru hor­monów płcio­wych (oste­opo­rozą, miaż­dżycą i zmia­nami zani­ko­wymi w obrę­bie dróg moczowo-płcio­wych).

W przy­pad­kach atro­fii uro­ge­ni­tal­nej tzn. zani­ków i ścień­cze­nia błony ślu­zo­wej pochwy z towa­rzy­szą­cym nie­trzy­ma­niem moczu, zasto­so­wa­nie lokal­nej tera­pii hor­monalnej dopo­ch­wo­wej- znacz­nie popra­wia kom­fort utrzy­ma­nia moczu, kon­dy­cję i nawil­ża­nie ślu­zó­wek pochwy wpły­wa­jący m.in. na odpor­ność lokalną na zaka­że­nia dróg moczowo-płcio­wych.

Ist­nieją różne rodzaje i drogi poda­wa­nia HT. Rodzaj leku jaki powinna otrzy­mać każda kobieta jest zda­rze­niem indy­wi­du­al­nym i zależy od wielu czyn­ni­ków.

Mię­dzy innymi od poziomu wydol­no­ści hor­monalnej okresu okołomeno­pauzalnego: czy zakoń­czyło się mie­siącz­ko­wa­nie, czy wyma­gana jest dodat­kowa anty­kon­cep­cja i czy meno­pauza jest wyni­kiem natu­ral­nego fizjo­lo­gicz­nego pro­cesu, czy wyni­kiem zabiegu ope­ra­cyj­nego lub lecze­nia che­mio­te­ra­peu­tycz­nego.

  • Ważne są rów­nież akcep­ta­cja krwa­wień mie­siącz­ko­wych po okre­sie meno­pauzy jak rów­nież prze­ciw­wska­za­nia do sto­so­wa­nia oraz spo­sób apli­ka­cji wybra­nego pre­pa­ratu.
  • Spo­soby przyj­mo­wa­nia HT
  • Ist­nieją dwa rodzaje tera­pii: tera­pia sekwen­cyjna, pod­czas któ­rej wystę­puje regu­larne krwa­wie­nie przy­po­mi­na­jące krwa­wie­nia mie­siącz­kowe, oraz tera­pia cią­gła, pod­czas któ­rej krwa­wie­nia nie wystę­puje – ta ostat­nia dla kobiet już nie mie­siącz­ku­ją­cych od około roku przed włą­cze­niem tera­pii.

U pacjen­tek z zacho­waną macicą zaleca się poda­wa­nie zło­żo­nego pre­pa­ratu zawie­ra­ją­cego obok estro­genu także inny hor­mon – pro­ge­sta­gen – przy­naj­mniej przez 10–12 dni w każ­dym cyklu. Pro­ge­sta­gen hamuje nadmierny roz­rost błony ślu­zo­wej macicy moż­liwy pod­czas lecze­nia tylko z uży­ciem estro­genu.

U kobiet pozba­wio­nych macicy wsku­tek meno­pauzy sztucz­nej – po zabie­gach usu­nię­cia narządu rod­nego- kla­syczna tera­pia uzu­peł­nia­jąca zakłada poda­wa­nie pre­pa­ra­tów zawie­ra­ją­cych tylko estro­geny w spo­sób cią­gły, tzn. apli­ko­wa­nych codzienne lub cyklicz­nie (co 3 do 7 dni) w sta­łej okre­ślo­nej dawce leku.

  1. Moż­liwe drogi poda­wa­nia HT to:
  2. • tabletki doustne
  3. • pla­stry – prze­zskórne wch­ła­nia­nie pre­pa­ratu
  4. • żele w apli­ka­cji bez­po­śred­nio na skórę
  5. • formy dopo­ch­wowe (glo­bulki, krem, sys­temy uwal­nia­jące skład­niki hor­monalne HT)
  6. Prze­ciw­wska­za­nia do sto­so­wa­nia HT

HT nie powinna być sto­so­wana u kobiet u któ­rych stwier­dzono czynny pro­ces nowo­two­rowy (rak piersi, rak jaj­nika, rak macicy), ciężką nie­wy­dol­ność wątroby, ciążę, nie­zdia­gno­zo­wane krwa­wie­nia z dróg rod­nych, oto­skle­rozę, zabu­rze­nia ser­cowo-naczy­niowe i mózgowo-naczy­niowe, jak np. zakrze­powe zapa­le­nie żył lub zato­ro­wość płucną lub mózgową obec­nie lub w prze­szło­ści.

Objawy nie­po­żą­dane w trak­cie sto­so­wa­nia HT

Jeżeli tera­pia hor­monalna sta­so­wana jest pra­wi­dłowo, wystą­pie­nie poważ­nych obja­wów nie­po­żą­da­nych jest mało praw­do­po­dobne. Nie­kiedy sta­so­wa­niu hor­monalnej tera­pii zastęp­czej mogą towa­rzy­szyć objawy nie­po­ko­jące.

Zali­czamy do nich: napię­cie i bole­sność piersi, nud­no­ści, bóle głowy, pla­mie­nia lub prze­dłu­żone i obfite krwa­wie­nia z dróg rod­nych, trą­dzik, skur­cze i bole­sność łydek, zmianę nastroju.

Powyż­sze objawy mają z reguły nie­wiel­kie nasi­le­nie ale wyma­gają kon­sul­ta­cji z gine­ko­lo­giem pro­wa­dzą­cym.

W przy­padku wystą­pie­nia nie­po­żą­da­nych obja­wów ubocz­nych, należy wziąć pod uwagę także zmianę aktu­al­nie przyj­mo­wa­nego pre­pa­ratu hor­monalnego tak by jego sto­so­wa­nie było jak naj­mniej uciąż­liwe a przy tym bez­pieczne.

Jak długo należy sto­so­wać HT?

Niek­tóre kobiety sto­sują HT przez krótki okres – od 6 mie­sięcy do dwóch lat, aby wyeli­mi­no­wać począt­kowe objawy meno­pauzalne. Dziś wiemy, że czas sto­so­wa­nia HT powi­nien być indy­wi­du­al­nie dobie­rany dla każ­dej z Kobiet i dosto­so­wany do indy­wi­du­al­nych ocze­ki­wań oraz wska­zań medycz­nych.

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*