Kolagenoza (choroby tkanki łącznej) – objawy i rodzaje

Kolagenoza (choroby tkanki łącznej) – objawy i rodzajeadiruch (123RF)

Kolagenozy to dawna nazwa grupy chorób dziś znanych jako choroby układowe tkanki łącznej. Wszystkie kolagenozy łączy podłoże autoimmunologiczne. Te specyficzne choroby tkanki łącznej prowadzą do zmian w obrębie całego organizmu – nie tylko stawów czy skóry, ale także narządów wewnętrznych. Ich diagnostyka opiera się w dużej mierze na badaniach serologicznych, a leczenie zależy od typu schorzenia.

Kolagenozy należą do grupy chorób autoimmunologicznych. Oznacza to, że w ich przebiegu układ odpornościowy chorego atakuje komórki własnego ciała, myląc je z patogenami stanowiącymi zagrożenie dla zdrowia. W przypadku kolagenoz autoagresja skierowana jest przeciwko tkance łącznej (chrząstki, kości, krew, tkanka tłuszczowa, limfa).

“Kolagenozy” to nazwa zwyczajowa, która wciąż jest w użytku, choć nie do końca oddaje istotę tej grupy chorób. Są wśród nich bowiem nie tylko schorzenia dotyczące kolagenu, ale także pozostałych składników tkanki łącznej.

Ze względu na powszechne występowanie tego typu tkanek w organizmie, kolagenozy dotykają najczęściej wielu różnych narządów i obszarów ciała.

Do najczęstszych i najbardziej rozpoznawalnych chorób z tej grupy należy reumatoidalne zapalenie stawów oraz toczeń rumieniowaty układowy. American Rheumatism Association wyróżnia aż 16 grup chorób tkanki łącznej, przy czym wiele z nich dzieli się dodatkowo na liczne podtypy.

Choroby tkanki łącznej dotykają wielu osób i znacząco obniżają jakość życia. Ich obraz kliniczny oraz sposób leczenia różni się, niekiedy znacznie, choć proces choroby zawsze dotyczy tej samej tkanki i zawsze oparty jest na mechanizmach autoagresji organizmu.

Kolagenozy obejmują wiele różnych grup i schorzeń. Poniżej opisane zostały niektóre choroby tkanki łącznej, których etiopatogeneza łączy się z działaniem układu immunologicznego.

  • Reumatoidalne zapalenie stawów

To choroba układowa, która rozwija się powoli, niszcząc i deformując stawy. Nieleczona może prowadzić do śmierci chorego. U jej podłoża oprócz nieprawidłowego działania układu odpornościowego leży także obciążenie genetyczne. Kobiety chorują częściej niż mężczyźni. Można też wyróżnić czynniki wyraźnie zaostrzające przebieg schorzenia (np.

stres lub palenie tytoniu).Objawami tej układowej choroby tkanki łącznej są przede wszystkich obrzęk, bóle i zniekształcenia symetrycznych stawów (przeważnie stany zapalne dotyczą stawów dłoni, nadgarstków, stóp, kolan). Chorzy mają podwyższoną temperaturę, czują się osłabieni.

Choroba powoduje też rozwój miażdżycy, uszkadza serce, wzrok, przyspiesza rozwój osteoporozy.

To kolagenoza, która powoduje włóknienie skóry i narządów wewnętrznych. Może przyjmować różne postaci, wyodrębniane na podstawie stopnia nasilenia objawów i zajętej powierzchni ciała. Podobnie jak w przypadku RZS, także ta choroba układowa wiąże się z genetycznymi predyspozycjami i częściej występuje u kobiet.

Powstawanie zmian skórnych przyspieszają i zaostrzają takie czynniki, jak benzen, silikon, chlorek winylu. Rozwój choroby jest powolny, jednak stały i nieodwracalny.Na skórze chorego na twardzinę pojawiają się rogowaciejące zmiany skórne, najczęściej w okolicy kolan i łokci. Skóra jest ściągnięta i błyszcząca.

Z czasem zmiany przenoszą się na inne części ciała, np. klatkę piersiową, pojawiają się zapalenia stawów i dolegliwości ogólne (gorączka, osłabienie). Występuje także objaw Raynauda (napadowy skurcz tętnic w obrębie rąk).

Po latach choroby mogą rozwinąć się powikłania w postaci marskości wątroby lub nadciśnienia płucnego.

  • Toczeń rumieniowaty układowy

Toczeń rumieniowaty układowy to choroba tkanki łącznej dotykająca wielu narządów. Zmiany skórne przyjmują charakterystyczny wygląd – rumień na twarzy (przypominający kształtem motyla) i innych częściach ciała.

Objawy mogą dotykać krwi, nerek, układu nerwowego oraz innych układów organizmu. Na tę kolagenozę także częściej zapadają kobiety, niż mężczyźni. Początkowe objawy mogą dotyczyć tylko jednego narządu, a choroba przebiega z etapami remisji i nawrotów.

Oprócz charakterystycznego “motyla” na twarzy, choroba objawia się także zapaleniami stawów, owrzodzeniami w jamie ustnej, nadwrażliwością na światło słoneczne. W niektórych przypadkach pojawia się łysienie o podłożu autoimmunologicznym.

Czasem okresom zaostrzenia towarzyszy ogólne osłabienie i gorączka.

Czym są i jak leczyć choroby autoimmunologiczne?

  • Kolagenozy mięśni szkieletowych

W tej licznej grupie wyróżnia się takie choroby tkanki łącznej, jak zapalenie wielomięśniowe czy zapalenie skórno-mięśniowe. Zaburzenia mają charakter idiopatyczny – niejasne podłoże i przyczynę. Choroba postępuje, zajmując kolejne grupy mięśni.

Do objawów należy osłabienie kolejnych grup mięśniowych, a także charakterystyczny, fiołkowy rumień na skórze, rumień wokół powiek i grudki w pobliżu stawów paliczkowych. Skóra na dłoniach może ulec pogrubieniu i pękać. Do powikłań należy uszkodzenie mięśnia serowego oraz śródmiąższowe zapalenie płuc.

Kolagenoza, która wzięła swoją nazwę od wykrywanych we krwi chorego przeciwciał antyfosfolipidowych. Te specyficzne przeciwciała powodują niepotrzebne uruchomienie kaskady krzepnięcia, przez co chorzy cierpią z powodu zakrzepicy naczyniowej.

Bardzo częste u pacjentek są powikłania położnicze (poronienia samoistne). Choroba współistnieje też często z toczniem rumieniowatym.Chorym na tę kolagenozę towarzyszy ból stawów, zmiany skórne (owrzodzenia, ogniska martwicy), a także dolegliwości związane z zakrzepami.

Chorzy muszą pozostawać pod stałą opieką lekarza i przyjmować substancje przeciwzakrzepowe, by nie doszło do zawału lub udaru.

  • Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów

Kolagenoza charakterystyczna dla dzieci i młodzieży przed 16. rokiem życia. To choroba przewlekła niszcząca stawy. Towarzyszą jej liczne procesy zapalne. U chorych występują predyspozycje genetyczne do chorób reumatycznych.

Ta choroba tkanki łącznej sprawia pewne trudności diagnostyczne – aby ją zdiagnozować, należy wcześniej wykluczyć szereg innych przyczyn zapalenia stawów.

Objawia się przede wszystkim stanem zapalnym, bólem i obrzękiem w kilku stawach (od jednego aż do większości stawów organizmu i błony naczyniowej oka). Charakterystyczna jest gorączka, wzrastająca wieczorem i spadająca rano. Występuje też wysypka skórna.

Powikłania przyjmują postać zapalenia płuc, opłucnej, mięśnia sercowego i osierdzia. Nieprawidłowo lub zbyt późno leczone, idiopatyczne zapalenie stawów może doprowadzić do niepełnosprawności pacjenta (zniekształcenia stawów, zanik mięśni).

Kolagenozy – diagnostyka chorób tkanki łącznej

Kolagenozy różnią się pomiędzy sobą objawami i przebiegiem. Różne są także procedury diagnostyczne.

Ze względu na autoimmunologiczne podłoże, układowa choroba tkanki łącznej wiąże się często z obecnością specyficznych przeciwciał we krwi pacjenta.

Autoprzeciwciała w przypadku wielu chorób z tej grupy pozwalają określić nie tylko rodzaj schorzenia, ale też jego zasięg i to, jakie narządy zostały zaatakowane.

Podstawą w diagnozie kolagenozy jest więc badanie krwi – ogólne oraz serologiczne, wykrywające konkretne przeciwciała. Bardzo ważny jest też wywiad z doświadczonym diagnostą, który zwróci uwagę na specyficzne objawy lub zjawiska i trafnie postawi wstępne rozpoznania.

Kolagenozy – leczenie chorób układowych tkanki łącznej

Kolagenozy są chorobami autoimmunologicznymi. Ich leczenie obejmuje różne rodzaje terapii ze względu na objawy, jednak łączy je terapia immunosupresyjna. Wyciszenie czynności układu immunologicznego pozwala uzyskać remisję lub znacznie złagodzić objawy.

W chorobach tkanki łącznej stosuje się też powszechnie niesteroidowe leki przeciwzapalne, substancje przeciwbólowe oraz glikokortykosteroidy.

U chorych na zespół antyfosfolipidowy koniecznie jest leczenie przeciwzakrzepowe, a terapia twardziny układowej wymaga podawania leków rozszerzających naczynia krwionośne pacjenta.

W wielu przypadkach chorym pomagają wizyty u fizjoterapeuty, który pomaga przywrócić sprawność stawów i zahamować rozwój zwyrodnień. Niekiedy kolagenozy prowadzą do tak znacznego zniekształcenia stawów, że konieczne jest leczenie operacyjne.

Choroby tkanki łącznej

Kolagenoza (choroby tkanki łącznej) – objawy i rodzaje

Choroby tkanki łącznej, dawniej zwane kolagenozami, to grupa, do której zaliczamy kilka konkretnych jednostek chorobowych. Są to miedzy innymi: toczeń, twardzina układowa, zespół antyfosfolipidowy, zapalenia wielomięśniowe i skórno-mięśniowe, układowe zapalenie naczyń, choroba Stilla, zespół Sjogrena.

Wszystkie wymienione choroby maja kilka cech wspólnych, stąd ujmuje się je w jedną grupę. Choroby tkanki łącznej dotykają wielu narządów, czasem współistnieją ze sobą (u jednej osoby występuje jednocześnie kilka kolagenoz), u ich podłoża leżą zaburzenia układu odpornościowego o charakterze autoagresji (choroby autoimmunologiczna).

Ponadto występują tak zwane zespoły nakładania, czyli jednoczesne występowanie kilku, ale nie wszystkich, objawów dwóch lub więcej różnych chorób tkanki łącznej. Choroby często występują rodzinnie. Wspólny dla większości kolagenoz jest objaw Raynauda.

W przebiegu chorób tkanki łącznej prawie zawsze obserwuje się różne zmiany skórne. Częste jest także zajęcia mięśni oraz narządów wewnętrznych (płuca, serce, nerki, jelita). Leczenie jest niestety jedynie objawowe, w zależności od konkretnej jednostki podaje się preparaty mające na celu spowolnienie lub zatrzymanie progresji choroby.

Leia também:  Przekwitanie – w jakim wieku, objawy, leczenie i czas trwania okresu przekwitania

Toczeń rumieniowaty układowy (SLE) jest przewlekłą, postępującą chorobą o podłożu autoimmunologiczną, w przebiegu której dochodzi…

Choroba reumatyczna, zwana także gorączką reumatyczną, należy to grupy chorób tkanki łącznej o podłożu autoimmunologicznym….

Fenomen Raynauda jest nazywany zespołem lub chorobą, w zależności do tego, czy jest możliwa identyfikacja przyczyn dolegliwości….

Skrobiawica, zwana też amyloidozą, to chorobą, w przebiegu której w tkankach i narządach gromadzi się nierozpuszczalne białko…

Reumatoidalne zapalenie stawów jest to ciężka, przewlekła i postępująca choroba, która często prowadzi do kalectwa i śmierci….

Twardzina układowa to ciężka choroba z grupy układowych chorób tkanki łącznej. Jej etiologia jest nieznana, wiele teorii odwołuje…

Zespół CREST to akronim głównych objawów jednej z postaci twardziny układowej. Twardzina układowa to ciężka choroba należąca do…

Świąd skóry, wyjątkowo dokuczliwa i nieprzyjemna dolegliwość, jest kojarzony przede wszystkim z chorobami dermatologicznymi i…

Kolagen – czym jest, jakie ma właściwości i jak wpływa na zdrowie

Kolagen jest niezwykle istotny dla funkcjonowania organizmu. Jest to białko wytwarzane przez organizm, które stanowi około 30 % białek wszystkich białek w ciele człowieka. Kolagen jest bardzo elastyczny i trwały, to jeden z głównych składników tkanki łącznej.

Spis treści:

Co to jest kolagen?

Jego nazwa pochodzi od greckiego słowa „kolla” oznaczającego klej. Kolagen łączy ze sobą komórki i stanowi budulec ścięgien, skóry, zębów, kości, naczyń krwionośnych, chrząstek i rogówek oka. Pełni również funkcję ochronną narządów wewnętrznych, takich jak:

tworząc wokół nich warstwę zabezpieczającą. Budowa kolagenu różni się w zależności od miejsca występowania i funkcji. Wyróżnić można 29 rodzajów, jednak najważniejsze są 3 rodzaje kolagenu, które tworzą w zależności od typu:

  • ścięgna,
  • tkankę łączną,
  • kości,
  • chrząstkę stawową,
  • szpik kostny.

Udział w jego tworzeniu biorą estrogeny, insulina i hormony tarczycy. Syntezowany jest w komórkach nazywanych fibroblastami.

U młodych i zdrowych osób kolagen ulega regularnej wymianie i jest systematycznie odbudowywany. Niestety już od około 25 roku życia synteza kolagenu stopniowo maleje i wynosi około 1% mniej.

Wraz z wiekiem proces ten się nasila, a od 70 roku życia organizm zupełnie przestaje go produkować, natomiast u kobiet w początkowych pięciu latach po menopauzie ilość kolagenu w skórze spada o około 30%.

Wpływ na przyspieszony rozpad włókien kolagenowych ma również styl życia, zmiany hormonalne, niektóre choroby.

Do czynników powodujących szybszy rozpad włókien kolagenowych należą również:

  • nadmierna aktywność fizyczna, przede wszystkim u osób uprawiających sport,
  • nadmierna ekspozycja na słońce,
  • zbyt niskie lub zbyt wysokie temperatury,
  • palenie papierosów,
  • picie alkoholu.

Zmniejszający się poziom kolagenu prowadzi do:

  • utraty jędrności skóry,
  • pojawienia się zmarszczek,
  • rozstępów,
  • cellulitu,
  • wysuszenia skóry,
  • osłabienia i łamliwości włosów oraz ich wypadania,
  • kruchości paznokci.

Niedobory kolagenu mogą objawiać się osłabieniem, sztywnością i bólem stawów, bólami mięśniowymi, krwawieniami, stanami depresyjnymi, paradontozą, zmianami zwyrodnieniowymi stawów.

Kolagenoza – co to za choroba?

Kolagenoza to grupa układowych chorób tkanki łącznej. Tkanka łączna obecna jest w skórze, naczyniach krwionośnych, kościach i nerwach. Najczęściej zaatakowane są stawy i skóra.

Choroby te mają podłoże autoimmunologiczne, co oznacza, że komórki układu odpornościowego atakują tkanki własnego organizmu. Dotychczas nie udało się wyjaśnić dlaczego tak się dzieje.

Do kolagenoz zalicza się takie choroby jak:

  • reumatoidalne zapalenie stawów,
  • młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów,
  • zespół Sjögrena,
  • twardzina układowa,
  • zespół antyfosfolipidowy,
  • polimialgia reumatyczna,
  • toczeń,
  • zapalenie wielomięśniowe i skórno-mięśniowe,
  • mieszana choroba tkanki łącznej.

Kolagenozy zaliczane są do chorób rzadkich, przy czym kobiety chorują znacznie częściej niż mężczyźni. Przyczyną chorób autoimmunologicznych mogą być uwarunkowania genetyczne, przebyte infekcje, zaburzenia hormonalne i w funkcjonowaniu limfocytów oraz warunki środowiskowe, do których zalicza się narażenie na toksyczne chemikalia i nieodpowiednie odżywianie.

Kolagenozy mogą powodować uszkodzenie i osłabienie funkcji wielu narządów, w których występuje tkanka łączna. Każda z chorób będących kolagenozą może mieć różne objawy, jednak mają kilka wspólnych, do których należą:

  • gorączka lub stany podgorączkowe,
  • utrata masy ciała,
  • zmęczenie i osłabienie,
  • bóle i obrzęki stawów,
  • zmiany skórne.

W celu ustalenia właściwej diagnozy należy wykonać szereg badań laboratoryjnych, a na ich podstawie lekarz może zlecić przeprowadzenie badań specjalistycznych. Stwierdzona kolagenoza jest przyczyną do zmiany stylu życia, zdrowego odżywiania, odstawienia używek.

Konieczne jest również regularne kontrolowanie stanu zdrowia. W leczeniu tych chorób stosuje się sterydy, leki immunosupresyjne, niesteroidowe leki przeciwzapalne i leczenie biologiczne.

Najczęściej występującą kolagenozą jest reumatoidalne zapalenie stawów i toczeń. 

Jakie aminokwasy występują w kolagenie?

W kolagenie występują następujące aminokwasy:

  • glicyna,
  • prolina,
  • lizyna,
  • tyrozyna,
  • metionina,
  • glutamina,
  • arginina.

Kolagen w jedzeniu – gdzie go znajdziemy?

Produkty bogate w kolagen to:

  • galarety wieprzowe, rybne i owocowe,
  • gotowana golonka i kurze łapki,
  • podroby: serce i wątróbka,
  • salceson,
  • produkty na bazie żelatyny wieprzowej,
  • chrząstka rekina.

Kolagen, działanie

Do podstawowych funkcji kolagenu należy łączenie ze sobą komórek. Wpływa na pracę układu immunologicznego poprzez zapobieganie przedostawaniu się drobnoustrojów chorobotwórczych i toksyn do organizmu, ogranicza rozprzestrzenianie się komórek nowotworowych.

Jest odpowiedzialny za ciągłość procesów odnowy komórkowej w skórze, a także poprzez utrzymanie właściwego jej nawilżenia odpowiada za elastyczność, wygląd i kondycję.

Przyspiesza regenerację naskórka, poprawia koloryt skóry, opóźnia procesy starzenia, zapobiega powstawaniu cellulitu i zmniejsza widoczność rozstępów.

Przyspiesza gojenie się ran, tworzy blizny, korzystnie wpływa na odbudowę tkanki łącznej. Kolagen poprzez dostarczanie niezbędnych aminokwasów ma pozytywny wpływ na odżywienie cebulek włosów, zapewniając tym samym ich wzrost i dobrą kondycję oraz regenerację uszkodzeń.

To budulec płytki paznokcia, dzięki któremu jest ona twarda, dlatego jest potrzebny do utrzymania mocnych i zdrowych paznokci. Za sprawą kolagenu następuje lepsze wchłanianie składników mineralnych, zwiększa również gęstość kości.

Wspomaga krążenie, pobudza metabolizm, opóźnia degenerację stawów, wspiera procesy ochronne w obrębie tkanki chrzęstnej, jest nośnikiem niektórych leków, pomaga kontrolować ciśnienie krwi.

Odpowiada także za produkcje mazi stawowej, zmniejsza aktywność enzymów odpowiedzialnych za stan zapalny i bóle reumatyczne.

Kolagen jest konieczny do utrzymania prawidłowego funkcjonowania mięśni, może ograniczać ryzyko chorób mięśnia sercowego, zmniejsza demineralizację kośćca i wspiera zrastanie złamanych kości.

Rozluźnia naczynia krwionośne, rozszerza tętnice i wspomaga oczyszczanie ich ścian z tłuszczu poprawiając tym samym krążenie i zmniejszając możliwość wystąpienia jego schorzeń.

Dostarczając do organizmu niezbędne aminokwasy wspomaga regenerację uszkodzonych ścian komórkowych, dzięki czemu wspiera leczenie refluksu i choroby Leśniowskiego-Crohna. 

Kolagenoza (choroby tkanki łącznej) – objawy i rodzaje

Kolagen, skutki uboczne

Suplementacja kolagenu w rzadkich przypadkach może wywołać skutki uboczne. Należą do nich:

  • reakcja alergiczna,
  • ogólne osłabienie,
  • ból mięśni,
  • kłopoty z wypróżnianiem,
  • kwaśny oddech i nieprzyjemny posmak w ustach.

Dotyczy to szczególnie przypadków, w których przekroczona została dobowa dawka, przy czym maksymalna dawka to 4000 mg. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby chorujące na ciężkie postacie łuszczycy, chorzy na reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowy układowy, zapalenie naczyń krwionośnych i inne kolagenozy. 

Kolagen morski, pozyskiwanie

Kolagen morski, często nazywany również rybim, jest pozyskiwany ze skór ryb morskich, takich jak:

w wyniku kwaśnej hydratacji. Po raz pierwszy został wyodrębniony w 1985 roku. Jest znacznie lepiej przyswajalny niż kolagen wieprzowy, drobiowy i wołowy. Ma budowę zbliżoną do ludzkiego i mniejszą masę cząsteczkową, dzięki czemu łatwiej przenika do krwi.

Zgodnie z przeprowadzonymi badaniami jest produktem, który nie wywołuje reakcji alergicznych, dlatego jego stosowanie jest bezpieczne. Zawiera głównie kolagen typu I, który jest obecny praktycznie w całym organizmie, a bardzo duże jego ilości znajdują się w skórze. Jest także źródłem niezbędnych aminokwasów, do których należą:

  • prolina,
  • glicyna,
  • hydroksyprolina.

Kolagen morski, działanie

Kolagen morski ma pozytywne działanie na ludzki organizm. Do jego głównych zalet zaliczamy:

  • korzystny wpływ na skórę, ponieważ zapobiega starzeniu się i spłyca zmarszczki,
  • wpływ na elastyczność i nawilżenie skóry,
  • działanie zapobiegające utracie owalu twarzy, suchości czy przebarwieniom, co pozwala zachować młody wygląd,
  • ogranicza powstawanie rozstępów i cellulitu.

Ten rodzaj kolagenu wspomaga również regenerację włosów i paznokci, dzięki czemu pozwala zachować je w dobrej kondycji, hamuje wypadanie włosów. Wspomaga gojenie się ran czy też oparzeń. Pobudza naturalną zdolność do produkcji kolagenu w organizmie.

Leia também:  Wszy – leczenie w domu

Wpływa na elastyczność ścięgien, więzadeł i torebek stawowych, zwiększa odporność na urazy i kontuzje w narządzie ruchu oraz zmniejsza ból kolan. Zwiększa gęstość kości, poprawia ich regenerację po złamaniach. Kolagen morski przyspiesza wchłanianie wapnia, łagodzi objawy choroby zwyrodnieniowej stawów, wspomaga tworzenie mięśni.

Korzystnie wpływa na układ krążenia, ponieważ oczyszcza ściany tętnic ze złogów miażdżycowych, co zapobiega rozwojowi groźnych chorób. 

Który rodzaj kolagenu kupić?

Na rynku występują następujące rodzaje kolagenów,

  • kolagen bydlęcy,
  • kolagen wieprzowy,
  • kolagen syntezowany chemicznie,
  • kolagen morski.

Jednak najlepszym wyborem jest sięgnięcie po kolagen morski, który charakteryzuje się wysoką przyswajalnością i jest najbardziej zbliżony do kolagenu wytwarzanego w ludzkim organizmie. Jest nawet o 1,5 raza lepiej przyswajalny niż inne, dlatego łatwo przedostaje się do krwioobiegu.

Zawiera również dużą ilość aminokwasów. Dzięki temu jego stosowanie przynosi szereg korzyści dla zdrowia. Ponadto jest produktem bezpiecznym, ponieważ nie wywołuje alergii.

W przypadku kolagenu wołowego istnieje ryzyko, że może on zawierać cząsteczki chorobotwórcze, które mogą wywołać chorobę Creutzfelda-Jacoba, nazywaną inaczej chorobą „wściekłych krów”. 

Płyn, proszek, kapsułki – jaką formę kolagenu wybrać

Suplementacja kolagenu jest jednym z elementów dbania o zdrowie. Jego przyjmowanie pozwala nie tylko zadbać o urodę, ale również o stawy, kości, naczynia krwionośne. Obecnie kolagen dostępny jest w kilku postaciach:

  • kolagen w płynie,
  • kolagen w proszku,
  • kolagen w kapsułkach,
  • kolagen w tabletkach.

Płyn jest od razu gotowy do picia, zwykle jednak pojedyncze opakowanie nie zawiera zbyt wielu porcji przez co jest zdecydowanie droższą formą suplementacji. Dobrym rozwiązaniem jest wybór kolagenu w kapsułkach lub w postaci proszku.

Te pierwsze można mieć zawsze przy sobie, wystarczy popić je wodą by zapewnić sobie odpowiednią dawkę. Kolagen w proszku ma neutralny smak i zapach, dlatego można go wymieszać z wodą, ale i z różnymi napojami.

Suplementy w tej formie są łatwo przyswajalne i bardzo dobrze tolerowane przez organizm.  

Kolagenozy – przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie

Przeczytaj raport abcZdrowie

Kolagenozy, inaczej choroby układowe tkanki łącznej, to ogólna nazwa grupy chorób, która obejmuje różne schorzenia tkanki łącznej. Ich cechą wspólną jest stan zapalny i proces autoimmunologiczny. Co warto wiedzieć?

1. Co to są kolagenozy?

Kolagenozy jest dawnym określeniem chorób układowych tkanki łącznej (ang. connective tissue disease, CTD), którym towarzyszy proces zapalny. To grupa chorób o podłożu autoimmunologicznym, przyczyniających się do patologicznych zmian tkanki łącznej.

W ich przebiegu komórki układu odpornościowego zwracają się przeciwko komórkom własnym organizmu i atakują tkankę łączna, co jest skutkiem błędnego rozpoznania. Zaburzenie najczęściej dotyczy skóry i stawów.

Przyczyna kolagenozy i chorób autoimmunologicznych nie jest znana. Specjaliści uważają, że na pojawienie się zaburzenia i rozwój choroby wpływają czynniki genetyczne, immunologiczne, hormonalne i środowiskowe.

Obecnie kolagenozy nazywane są chorobami układowymi tkanki łącznej. Ma to związek z tym, że nazwa „kolagenoza” sugerowała, że choroby dotyczą wyłącznie kolagenu, nie innych składników tkanki łącznej, jak jest w rzeczywistości.

2. Najczęstsze kolagenozy

Kolagenozy obejmują wiele różnych grup i schorzeń. Do najczęściej występujących chorób należących do kolagenoz zalicza się takie choroby jak:

  • reumatoidalne zapalenie stawów (RZS). Choroba cechuje się przede wszystkim zapaleniem symetrycznych stawów oraz objawami układowymi,
  • toczeń rumieniowaty układowy. Najczęściej zajęta jest skóra, stawy i nerki, ale zmiany chorobowe mogą dotyczyć każdego narządu i tkanki,
  • twardzina układowa, która prowadzi do postępującego włóknienia skóry i narządów wewnętrznych,
  • zespół Sjögrena, w przebiegu którego uszkodzeniu ulegają komórki ślinianek oraz gruczołów łzowych,
  • polimialgia reumatyczna, objawiająca się głównie bólem oraz sztywnością mięśni karku, obręczy barkowej i biodrowej,
  • zapalenia naczyń z martwicą,
  • zapalenie skórno-mięśniowe i zapalenie wielomięśniowe.
    American Rheumatism Association wyróżnia 16 grup chorób tkanki łącznej, wiele z nich dzieli się dodatkowo na liczne podtypy.

3. Objawy kolagenozy

Najczęściej pierwsze objawy kolagenoz są niespecyficzne. W początkowej fazie rozwoju choroby pojawiają się:

  • bóle stawów,
  • bóle mięśni,
  • ogólne złe samopoczucie,
  • zmęczenie,
  • lekko podwyższona temperatura ciała.

W miarę upływu czasu, wraz z postępowaniem choroby, pojawiają się bardzo zróżnicowane objawy, takie jak na przykład:

  • obrzęk stawów,
  • sztywność stawów,
  • blednięcie, zaczerwienienie lub sinienie palców dłoni i stóp w odpowiedzi na niską temperaturę lub stres,
  • różne objawy skórne, na przykład pogrubienie skóry, wysypka, pergaminowa, ściągnięta, świecąca i stwardniała skóra, czerwone, twarde i bolesne guzki, owrzodzenie w okolicy podudzi oraz zmiany martwicze na palcach,
  • obrzęki dłoni,
  • osłabienie mięśni.

Specyficzne choroby tkanki łącznej prowadzą do zmian w obrębie całego organizmu, nie tylko stawów czy skóry, ale i narządów wewnętrznych. Dzieje się tak, ponieważ proces chorobowy często obejmuje nie pojedyncze, lecz liczne narządy i układy organizmu (tkanka łączna wchodzi w ich skład). To dlatego możliwe są powikłania ze strony nerek, płuc czy serca.

4. Diagnostyka i leczenie

Aby zdiagnozować kolagenozę, lekarz analizuje niepokojące objawy oraz zleca badania laboratoryjne. Podstawą jest badanie krwi: ogólne oraz serologiczne, wykrywające konkretne przeciwciała.

Kolagenozy różnią się pomiędzy sobą zarówno objawami, jak i przebiegiem.

To dlatego w rozpoznaniu brane są pod uwagę określone kryteria diagnostyczne każdego ze schorzeń należących do grupy chorób układowych tkanki łącznej.

Jeśli obraz kliniczny wskazuje na więcej niż jedną, choroba nazywana jest zespołem nakładania. Czasem diagnozowana jest niezróżnicowana choroba tkanki łącznej.

Sposób leczenia kolagenoz zależy od objawów i diagnozy. Podstawowym celem terapii jest zmniejszenie stanu zapalnego, dlatego zaleca się niesteroidowe leki przeciwzapalne, sterydy, leki immunosupresyjne czy leki przeciwmalaryczne.

Terapia kolagenoz jest przewlekła, często prowadzona do końca życia. Rokowania dotyczące jej efektywności oraz przebiegu chorób układowych tkanki łącznej związane są z rodzajem i stopniem zaawansowania schorzenia.

W terapii dużą rolę odgrywa również fizjoterapia, która poprawia mobilność objętych chorobą stawów oraz dieta (zalecana jest dieta śródziemnomorska), wspierająca redukcję nasilenia stanu zapalnego.

Skorzystaj z usług medycznych bez kolejek. Umów wizytę u specjalisty z e-receptą i e-zwolnieniem lub badanie na abcZdrowie Znajdź lekarza.

Monika Grudzińska,  29.03.2021 22:05

Kolagenoza – co to za choroba?

Kolagenoza – co to jest?

Kolagenoza to grupa chorób dotyczących tkanki łącznej, będącej elementem budowy organizmu. Tkanka łączna znajduje się w skórze, kościach, naczyniach krwionośnych czy nerwach. Od nazwy jej składnika, czyli kolagenu tworzącego włókna kolagenowe, pochodzi właśnie nazwa kolagenooza. 

Termin kolagenoza wprowadzono w 1942 roku, określając nim grupę chorób, której wspólna cechą była martwica włóknikowata tkanki łącznej. W roku 1983 Amerykańskie Towarzystwo Reumatologiczne zamiast tego pojęcia wprowadziła nazwę – układowe choroby tkanki łącznej (UChTŁ).

Układowa choroba tkanki łącznej najczęściej atakuje skórę i stawy.

Obecnie do grupy chorób określanej jako kolagenoza zalicza się: reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów (MIZS), toczeń rumieniowaty układowy (TRU), zespół  Sjögrena (ZS), twardzinę układową (TU), zapalenie wielomięśniowe i skórnomięśniowe (PM i DM), zespół antyfosfolipidowy (ZAF), martwicze zapalenia naczyń i inne waskulopatie (układowe zapalenia naczyń), niezróżnicowaną i mieszaną chorobę tkanki łącznej (NChTŁ, MChTŁ), zespoły nakładania, polimialgie reumatyczną, rumień guzowaty.

Choroby określane jako kolagenoza to choroby rzadkie. W Polsce najczęstszą z nich jest reumatoidalne zapalenie stawów (RZS). Większość tych chorób dotyka ludzi młodych lub w średnim wieku, aktywnych zawodowo, którzy mają rodziny. Kobiety chorują 5 razy częściej niż mężczyźni a szczyt zachorowań przypada na 30-50 rok życia.

Przyczyny chorób autoimmunologicznych nie są znane. Mogą do nich należeć uwarunkowania genetyczne, zaburzenia w funkcjonowaniu limfocytów, zaburzenia hormonalne czy przebyte infekcje. Wśród przyczyn chorób określanych jako kolagenoza mogą być także warunki środowiskowe, czyli narażenie na toksyczne chemikalia, lub nieodpowiednie odżywianie (w tym brak witaminy D i C).

Choroby te często dają nieswoiste objawy. Ponieważ tkanka łączna jest elementem budowy wielu narządów, rezultatem tych chorób jest uszkodzenie i osłabienie ich funkcji. Zdarza się, że upływa dużo czasu zanim pacjent uzyska właściwe rozpoznanie.

Kolagenoza, czyli układowa choroba tkanki łącznej, wymaga leczenie farmakologicznego, a w razie potrzeby także pobytu na oddziale szpitalnym. Pacjent pozostaje pod opieką różnych specjalistów, między innymi kardiologa, dermatologa czy reumatologa. W Polsce jest kilkanaście ośrodków wyspecjalizowanych w leczeniu tego typu chorób.

Leia também:  Zapalenie najądrza – przyczyny, objawy, leczenie i powikłania

Kolagenoza – pierwsze objawy

Ponieważ kolagenoza to grupa chorób, każda z nich może dawać charakterystyczne objawy. Można jednak wyróżnić pewne wspólne symptomy, do których należą – gorączka lub stany podgorączkowe, którym nie towarzyszy infekcja, utrata masy ciała oraz zmęczenie i osłabienie. Charakterystyczne objawy to także bóle, obrzęki stawowe czy niewielki białkomocz.

Do podejrzenia, że jest to kolagenoza mogą skłonić także takie objawy jak zmiany skórne, czyli zmiana koloru skóry lub jej tekstury, zmiana wyglądu twarzy, wysypka i pokrzywka, zmiany dotyczące widzenia czy mdłości.

Na chorobę potocznie określaną jako kolagenoza może wskazywać objaw Raynaud, czyli blednięcie oraz sinienie palców rąk pod wpływem zmiany temperatury otoczenia, a także takie objawy jak uczulenie na promienie słoneczne, wypadanie włosów, suchość oczu, jamy ustnej , pochwy oraz osłabienie mięśni. Mogą pojawić się objawy ze strony układu nerwowego, takie jak padaczka, udary mózgu czy zapalenie nerwów. Objawem może być także zapalenie nerek czy zapalenie opłucnej.

Kolagenozy – badania laboratoryjne

W celu postawienia właściwej diagnozy i stwierdzenia, jakiego typu kolagenoza dotyczy danego pacjenta, trzeba wykonać szereg badań laboratoryjnych. Wśród podstawowych badań jest OB, morfologia krwi z rozmazem, określenie poziomu kreatyniny oraz aktywności transaminaz a także badanie ogólne moczu i określenie zawartości białka w moczu.

W celu postawienia dalszej diagnozy lekarz, najczęściej reumatolog, może zlecić badania specjalistyczne, wśród nich badania krwi w kierunku przeciwciał przeciwjądrowych (ANA1, ANA2, dsDNA), RF IgM, accp, testy markerów stanu zapalnego takich jak białko C-reaktywne i szybkość sedymentacji erytrocytów (ESR).

Można wykonać także testy na suchość oczu lub suchość w ustach, biopsje tkanki, badania neurologiczne, takie jak EMG czy EEG oraz badania obrazowe, takie jak badanie USG stawów i brzucha, echo serca, tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny. 

Kolagenoza – rokowania

  • Ponieważ kolagenoza to grupa różnych układowych chorób tkanki łącznej, różne mogą być metody leczenie i różne rokowania, zależne od rodzaju choroby, a także rodzaju autoprzeciwciał, które są charakterystyczne dla danego schorzenia.
  • Niektóre z tych chorób mogą dawać nieznaczne objawy i skutki ich nie muszą być poważne, inne mogą stanowić nawet zagrożenie życia (jeżeli atakowane są takie narządy jak płuca i serca). 
  • Jeżeli układowa choroba tkanki łącznej zostanie właściwie zdiagnozowana na wczesnym etapie, a zmiany w narządach nie są jeszcze zaawansowane i trwałe, pacjent ma szanse kontrolować jej rozwój i nie dopuszczać do powstawania poważnych powikłań.

W celu właściwej diagnozy utworzono kryteria klasyfikacyjne, pozwalające wyodrębnić wyraźnie daną jednostkę chorobową, a potem zastosować dopasowane do niej leczenie. Leczenie kolagenoz może trwać wiele lat i często wymaga przyjmowania leków do końca życia. Zwykle stosuje się sterydy, leki immunosupresyjne, niesterydowe leki przeciwzapalne, a także nowoczesne leki biologiczne.

W Polsce leczenie lekami biologicznymi jest prowadzone w ramach programów finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Obecnie stosowanych jest 11 takich produktów leczniczych.

Leczenie takie stosuje między innymi Ośrodek Terapii Biologicznej – Bio Reumatologia Chorób Reumatycznych Centralnego Szpitala Klinicznego MSWiA w Warszawie.

Diagnoza choroby określanej jako kolagenoza wymaga także od pacjenta zmiany stylu życia, stosowania zdrowej diety, unikania używek. Pomocna jest fizjoterapia, przyjmowanie suplementów diety. Konieczna jest regularna kontrola stanu zdrowia u lekarza.

U pacjentów, u których stwierdzona jest układowa choroba tkanki łącznej, bardzo ważne jest także wczesne wykrywanie i leczenie infekcji, które mogą występować bez objawów i stanowić poważne zagrożenie życia.

Źródła:
Connective Tissue Disease: Types, Diagnosis, Symptoms & Causes (clevelandclinic.org)
Musculoskeletal Manifestations of Non-RA Connective Tissue Diseases: Scleroderma, Systemic Lupus Erythematosus, Still's Disease, Dermatomyositis/Polymyositis, Sjögren's Syndrome, and Mixed Connective Tissue Disease – PubMed (nih.gov)

https://www.gov.pl/web/cskmswia/klinika-reumatologii-chorob-tkanki-lacznej-i-chorob-rzadkich

Kolagenoza objawy – Zaopalenie, Choroby tkanki łącznej jakie badania

Tkanka łączna to szczególny element budowy naszego ciała, znajduje się w bardzo wielu narządach m.in. w skórze, kościach , naczyniach krwionośnych, sercu, płucach, nerwach i wielu innych. Jednym z podstawowych elementów budowy tej tkanki są tzw. włókna kolagenowe.

Od ich nazwy pochodzi nazwa grupy chorób. Kolagenozy to inaczej choroby tkanki łącznej. W chorobach tych organizm nie rozpoznaje własnych komórek, uważa je za obce. Wytwarza przeciwciała przeciwko własnym, rozpoznanym jako obce komórkom.

Prowadzi to do uszkodzenia i osłabienia funkcji wielu narządów.

Są to choroby rzadkie , manifestują się różnorodnymi objawami. Czasami upływa dużo czasu zanim zostanie postawione właściwe rozpoznanie.

Kolagenozy

  • Toczeń rumieniowaty układowy
  • Zespół Sjőgrena (Zespół suchości)
  • Twardzina układowa (Skleroderma)
  • Zapalenie wielomięśniowe i skórno-mięśniowe
  • Mieszana choroba tkanki łącznej (MCTD)
  • Zapalenia naczyń

OBJAWY jakie spotykamy w tych chorobach to:

objawy ogólne:

  • gorączka lub stany podgorączkowe bez objawów infekcji,
  • utrata masy ciała,
  • poczucie zmęczenia i osłabienia

objawy narządowe:

  • Zapalenie stawów lub tylko bóle stawowe
  • Zmiany skórne: wysypki, pokrzywka, objaw Raynaud (blednięcie a potem sinienie palców rąk pod wpływem zimna).
  • Nietolerancja słońca.(uczulenie na słońce)
  • Wypadanie włosów.
  • Suchość w jamie ustnej, nosie, oczach.
  • Osłabienie siły mięśniowej i bóle mięśni
  • Wysiękowe zapalenie opłucnej (błona surowicza, w której ,,zamknięte” są płuca) i osierdzia. (błona surowicza obejmująca serce)
  • Zapalenie nerek mogące doprowadzić do ich niewydolności i nawet konieczności przeszczepu.
  • Objawy ze strony centralnego układu nerwowego np. padaczka, utraty przytomności, udary mózgu, zapalenie nerwów obwodowych.
  • Poronienia

BADANIA, które należy wykonać, aby ustalić rozpoznanie :

  • podstawowe badania laboratoryjne OB., CRP., morfologia z rozmazem, badanie ogólne moczu, clearence kreatyniny, zawartość białka w dobowej zbiórce moczu ),
  • badania specjalistyczne o których decyduje reumatolog na podstawie całości obrazu klinicznego choroby. Należy wymienić takie badania jak:
  • badania immunologiczne- przeciwciała przeciwjądrowe ( ANA1, ANA2, nDNA),
  • badania obrazowe: USG stawów i brzucha, badania radiologiczne (Tomografia, Rezonans, badanie Echo serca)
  • biopsje: skóry, ślinianek, nerki, mięśni,
  • badania neurologiczne EMG, EEG, Rezonans magnetyczny i tomografia głowy i inne.

Leczenie kolagenoz jest wieloletnie, często do końca życia. Stosowane leki to sterydy, leki immunosupresyjne, niesterydowe leki przeciwzapalne a także wprowadzone w ostatnich latach leki biologiczne.

Dzięki właściwej terapii uwzględniającej aktywność choroby oraz wskazania i przeciwwskazania do poszczególnych grup leków

w ciągu ostatnich lat zmienił się przebieg tych chorób oraz tzw. rokowanie.

Najczęstszą poza RZS zapalną chorobą tkanki łącznej jest Toczeń Rumieniowaty Układowy. Opinia, że toczeń równa się sterydy na całe życie na szczęście odchodzi w zapomnienie. Sterydy nadal mają swoje niezastąpione miejsce w medycynie, a w pewnych sytuacjach klinicznych są wręcz niezbędne.

Dzisiaj wiemy, że stosowanie ich ograniczone w czasie, czyli tak krótko jak to możliwe i w najmniejszej skutecznej dawce nie pogarsza przebiegu choroby, a pozwala uniknąć całego szeregu działań niepożądanych. Nowością jest zarejestrowany ostatnio do terapii pewnych form tocznia lek biologiczny.

  • Rozpoznanie i leczenie kolagenoz łączy się ze stałym kontaktem z reumatologiem, ponieważ konieczne jest monitorowanie stanu pacjenta, często modyfikacja leczenia, a w łagodniejszych przypadkach obserwacja pacjenta, aby w odpowiednim momencie wkroczyć z leczeniem.
  • Z uwagi na możliwe związane ze stosowanym leczeniem objawy niepożądane konieczne jest zapobieganie im, wczesne wykrywanie a także terapia (osteoporoza, cukrzyca, nadciśnienie)
  • Bardzo ważne jest również wczesne wykrycie i leczenie infekcji, które u tych chorych występują częściej, mogą przebiegać bezgorączkowo i stanowić zagrożenie życia.

W Rheuma Medicus istnieje możliwość:

  • Konsultacji doświadczonego lekarza klinicysty specjalizującego się w tych chorobach.
  • Wykonania badań immunologicznych (badania USG stawów i narządów wewnętrznych, biopsji ślinianek, densytometrii)
  • Konsultacji innych specjalistów współpracujących z Rheuma-Medicus (dermatolog, okulista, neurolog, laryngolog, kardiolog, ginekolog)
  • Prowadzenie i monitorowanie leczenia.

Kolagenozy:

  • Wcześniej postawione rozpoznanie i rozpoczęte leczenie zwiększa szansę na efekt terapii i lepszy komfort życia z chorobą
  • Konieczność wzmożonej czujności lekarza, a także pacjenta
  • Wiedza pacjenta jest ważnym elementem terapii.
  1. Specjalistyczne Centrum Reumatologii i Osteoporozy 22 10 10 755; 668 117 301
  2. ul. Pruszkowska 6, Warszawa-Ochota

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*