Kiedy możemy podejrzewać zapalenie oskrzeli?

Tags:

  • antybiotyki
  • ostre zapalenie oskrzeli
  • wytyczne antybiotykoterapii

Kiedy możemy podejrzewać zapalenie oskrzeli?

Czynnikiem etiologicznym zapalenia oskrzeli są wirusy, w tym m.in. wirusy grypy, paragrypy, RSV, czy adenowirusy. Nawet kojarzone z lekkim przeziębieniem – rinowirusy – mogą torować drogę innym wirusom, ułatwiając im kolonizację w dolnych drogach oddechowych. 1% przypadków spowodowanych jest zakażeniami drobnoustrojów Chlamydophila pneumoniae i Mycoplasma pneumoniae.

Chorobą przebiegającą pod postacią zapalenia oskrzeli może być również krztusiec. Jest to choroba bakteryjna wywołana Bordetella pertussis, powodująca martwicę nabłonka dróg oddechowych. Charakteryzuje się  przewlekłym (> 3 tyg,), napadowym i duszącym kaszlem. Szczególnie narażone są nieszczepione dzieci lub dorośli, u których zmniejszyła się odporność poszczepienna.

Czytaj również: Ostre zapalenie oskrzelików u dzieci

Szczyt zachorowań na zapalenie oskrzeli obserwujemy w wieku dziecięcym: między 6 mż – 2 rż (zostanie omówione w osobnym artykule) oraz między 9-15 rż (20-30% populacji). U dorosłych częstość występowania pozostaje na poziomie ok. 5%.

Do niedawna najprostsza diagnostyka mówiła, że jeśli kaszel trwa krócej niż 3 tyg. i nie jest to zapalenie płuc, to mówimy o ostrym zapaleniu oskrzeli.

Jednak badania pokazały, że średni czas trwania kaszlu w tym schorzeniu jest dłuższy i wynosi ok. 24 dni. Z powodu uszkodzonych przez infekcję struktur i zwiększonej wrażliwości odruchu kaszlowego, u prawie połowy pacjentów kaszel trwa dłużej niż 20 dni. Poinfekcyjny kaszel może trwać nawet kilka miesięcy.

Diagnostyka zapalenia oskrzeli nie jest prosta, bo objawy są niespecyficzne i podobne do takich jednostek chorobowych jak przeziębienie, krztusiec, astma lub zapalenie płuc. Farmaceuta nie jest w stanie samodzielnie postawić jednoznacznej diagnozy, ale może naprowadzić pacjenta, który „kaszle już prawie trzy tygodnie i nie wie, co robić”.

  • Przeziębienie – objawy i etapy rozwoju infekcji zostały omówione tutaj, współistniejącym obok kaszlu objawem jest katar, ból gardła, osłabienie, rzadko gorączka. Objawy zazwyczaj przechodzą samoistnie po 10-15 dniach.
  • Astma – warto zapytać, czy pacjent nie ma świszczącego oddechu, nie choruje na alergiczny nieżyt nosa, atopowe zapalenie skóry lub w ciągu roku nie zdarzyły mu się napady duszności lub inne objawy związane z ekspozycją na alergen. Można wtedy zasugerować badanie spirometryczne.
  • Krztusiec (koklusz) – u dorosłych osób szczepionych przebieg może być lżejszy niż standardowo i niecharakterystyczny: dominuje przewlekły, napadowy kaszel (> 3 tyg.). Można zasugerować badanie na obecność przeciwciał IgG i IgA przeciwko toksynie krztuścowej – 4-krotny wzrost  miana w próbkach uzyskanych między 3-5 tyg. da jednoznaczną odpowiedź.
  • Zapalenie płuc – rozpoznanie powinien zrobić lekarz osłuchując pacjenta – w zapaleniu oskrzeli słyszalne są świsty, furczenia nad polami płucnymi, ale nieobecne są ogniskowe zmiany osłuchowe. W celu szybszej diagnostyki można sprawdzić ciśnienie krwi (< 90/60 mmHg), rytm serca (>100/min), częstość oddechów (>24/min), temperaturę (>38st). Takie parametry mogą sugerować zapalenie płuc. W przypadku wątpliwości lekarz powinien skierować pacjenta na RTG płuc. Należy podkreślić, że wystąpienie ropnej plwociny nie jest równoznaczne z nadkażeniem bakteryjnym i nie wskazuje na zapalenie płuc.

Zapalenie Płuc – Objawy, Powikłania, Badania

Zapalenie płuc to choroba (najczęściej o podłożu infekcyjnym), którą charakteryzuje stan zapalny obecny w pęcherzykach płucnych, czyli najmniejszych częściach składowych płuc. To właśnie w pęcherzykach płucnych dochodzi do wymiany gazowej, gdzie oddawany jest dwutlenek węgla i przyjmowany jest tlen.

Z tego powodu zapalenie płuc jest chorobą dość niebezpieczną, gdyż w ciężkim jej przebiegu może prowadzić do upośledzenia czynności oddechowej, co może mieć poważne konsekwencje dla zdrowia i życia pacjenta- niebezpieczeństwo to dotyczy szczególnie małych dzieci, osób starszych oraz pacjentów z dodatkowymi chorobami współwystępującymi.

Wyróżnia się różne typy zapalenia płuc, które dzieli się na podstawie czynnika etiologicznego, miejsca w którym doszło do zakażenia oraz dokładniejszej lokalizacji ogniska choroby w obrębie układu oddechowego.

Zapalenie płuc jest chorobą dość często występującą- szacuje się, że na całym świecie co roku choruje na nią około 450 milionów osób (co równe jest ok. 7% populacji świata), z czego większość tych przypadków występuje w tzw. krajach rozwijających się.

Zapalenie płuc przyczyny

Zapalenie płuc najczęściej wywoływane jest przez wirusy lub bakterie, o wiele rzadziej zdarzają się zakażenia związane z innymi drobnoustrojami, takimi jak np. grzyby lub pasożyty (najczęściej występują one u osób z obniżoną odpornością, na przykład w przebiegu choroby AIDS).

Do najczęstszych bakterii wywołujących zapalenie płuc zaliczamy:

  • dwoinkę zapalenia płuc (Streptococcus pneumoniae)
  • Haemophilus influenzae
  • Chlamydophila pneumoniae
  • Mycoplasma pneumoniae

Poza bakteriami (odpowiedzialnymi za około połowę zapaleń płuc) czynnikiem etiologicznym mogą być także wirusy, gdzie zazwyczaj są:

  • rinowirusy
  • wirus grypy
  • RSV (syncytjalny wirus oddechowy)
  • koronawirusy
  • adenowirusy

Rozpoznanie czynnika etiologicznego jest niezwykle ważne podczas procesu leczniczego w przebiegu zapalenia płuc, jako że warunkuje ono dobranie odpowiedniego leczenia, które będzie zarówno bezpieczne dla pacjenta jak i skuteczne w walce z chorobą.

Zapalenie płuc wywoływane przez grzyby (np. Aspergillus) u osób immunokompetentnych występuje bardzo rzadko, za to o wiele częściej zdarza się u osób z niedoborami odporności, które mogą wynikać z dodatkowych chorób (takich jak np. AIDS lub białaczka) lub stosowanego obecnie leczenia immunosupresyjnego, związanego np. z przeszczepem.

Poza podziałem (związanym z patogenem wywołującym chorobę) bardzo ważne jest rozróżnienie na zapalenia płuc szpitalne i pozaszpitalne. Jak sama nazwa wskazuje, związane są one z miejscem w którym doszło do nabycia infekcji przez pacjenta.

Zapalenia szpitalne są o wiele bardziej niebezpieczne, gdyż patogeny je wywołujące często charakteryzuje wysoka antybiotykooporność, a co za tym idzie znacznie trudniej jest wdrożyć skuteczne leczenie.

Najczęściej do tego rodzaju zapalenia dochodzi u pacjentów hospitalizowanych w ciężkim stanie, z licznymi chorobami dodatkowymi.

Szczególnym typem tego zapalenia jest respiratorowe zapalenie płuc, często rozwijające się u osób poddawanych wentylacji mechanicznej.

Jak rozwija się zapalenie płuc?

Bardzo często do rozwoju zapalenia płuc dochodzi w konsekwencji trwającej obecnie infekcji górnych dróg oddechowych, która następnie rozszerza się na niżej położone partie układu oddechowego.

Rozwijające się w taki sposób wtórne zapalenie płuc nie musi być wywołane tym samym czynnikiem etiologicznym.

Oznacza to, że nawet w przypadku przeziębienia może dojść do mikrouszkodzeń nabłonka dróg oddechowych, które następnie stają się bardziej podatne na zakażenia bakteryjne.

W przebiegu zapalenia płuc dochodzi do rozwoju stanu zapalnego w pęcherzykach płucnych. Występują jednak patogeny, które atakują w znacznej większości przypadków tylko płuca, z pominięciem górnych dróg oddechowych, jak np.

koronawirus SARS-CoV-2, dwoinka zapalenia płuc lub też wirus grypy. Jest to konsekwencja reakcji układu immunologicznego człowieka na kontakt z patogenem i próba zwalczania go.

Konsekwencją tego zjawiska są objawy chorobowe oraz wypełnianie się pęcherzyków płucnych płynem wysiękowym.

Zapalenie płuc objawy

Przebieg zapalenia płuc może mieć zróżnicowaną postać, która często zależna jest w głównym stopniu od wieku pacjenta. U osób dorosłych najczęściej dochodzi do rozwinięcia się następujących objawów:

  • kaszel produktywny (mokry, z odkrztuszaniem wydzieliny)
  • znaczne zmęczenie, uogólnione pogorszenie samopoczucia
  • gorączka (może być o różnej wysokości, zależna od czynnika etiologicznego)
  • uczucie duszności
  • bóle w klatce piersiowej
  • dreszcze
  • bóle mięśni i stawów
  • ból głowy

Kiedy możemy podejrzewać zapalenie oskrzeli?

U małych dzieci często można zaobserwować znacznie przyspieszony, świszczący oddech. Dodatkowo mogą pojawić się wymioty.

W przypadku zauważenia u siebie tych objawów należy jak najszybciej skonsultować się z lekarzem.

W dobie obecnie trwającej pandemii choroby COVID-19 konieczne może być wykonanie testu na koronawirusa SARS-CoV-2. Wyniki tego testu będą warunkowały dalsze postępowanie diagnostyczno-lecznicze. W zależności od dokładnych objawów i obrazu klinicznego, a także wyników zleconych przez lekarza dodatkowych badań może zostać podjęta decyzja o włączeniu u danego pacjenta antybiotyku.

W przypadku zleconej antybiotykoterapii należy bezwzględnie przestrzegać zaleceń związanych z dawkowaniem oraz czasem przyjmowania tego leku- jest to niezwykle istotne pod kątem zapobieganiu wykształcenia antybiotykooporności przez bakterie oraz zminimalizowania ryzyka nawrotu choroby.

Zapalenie płuc powikłania

Powikłania wynikające z zapalenia płuc mogą wystąpić u osób z dodatkowymi chorobami, zazwyczaj także w podeszłym wieku.

Jednym z najbardziej niebezpiecznych powikłań jest związana z ciężkim przebiegiem choroby niewydolność oddechowa.

Przy niewydolności oddechowej płuca nie są w stanie dostarczać do krwi odpowiednich ilości tlenu, przez co dochodzi do rozwoju hipoksemii, czyli zbyt niskich poziomów tlenu we krwi.

W zależności od nasilenia tego stanu bardzo często wymagana jest hospitalizacja na oddziale intensywnej opieki medycznej oraz wdrożenie skomplikowanego leczenia, podczas którego może być wymagana wentylacja mechaniczna z użyciem respiratora.

Dodatkowymi powikłaniami zapalenia płuc (dość rzadko występującymi) mogą być:

  • ropień płuc
  • ropniak opłucnej
  • zarostowe zapalenie oskrzelików
  • uogólniona infekcja, sepsa
Leia também:  Ile Kosztuje Prywatne Leczenie Alkoholizmu?

Niektóre z tych powikłań wymagają interwencji chirurgicznej, inne mogą na stałe zmniejszyć wydolność oddechową pacjenta oraz predysponować go do częstszych infekcji dróg oddechowych w przyszłości, które mogą przebiegać wówczas o wiele ciężej. Z tego powodu istotne jest wczesne wdrożenie leczenia, aby jak najskuteczniej zmniejszyć ryzyko występowania tych powikłań zdrowotnych.

Zapalenie płuc badania

Wstępne rozpoznanie jest stawiane przez lekarza na podstawie występujących u pacjenta objawów klinicznych oraz badania fizykalnego, często połączonego z wykonaniem zdjęcia RTG klatki piersiowej.

W celu dokładnego określenia czynnika odpowiedzialnego za zapalenie płuc w danym przypadku mogą zostać zlecone dodatkowe badania laboratoryjne, takie jak morfologia krwi, CRP, prokalcytonina, poziomy elektrolitów oraz równowaga kwasowo – zasadowa (gazomteria).

Dodatkowo przydatnym badaniem jest mikrobiologiczny posiew plwociny, który umożliwia identyfikację obecnych tam patogenów. Co ważne, badania te wykonywane są w warunkach szpitalnych.

W przypadku podejrzewania określonej jednostki chorobowej często dostępne są testy skierowane na wykrycie danego patogenu, jak np. testy w kierunku grypy lub też koronawirusa SARS-CoV-2.

Niezależnie od wyników wykonanych testów zawsze należy skonsultować je z lekarzem prowadzącym leczenie, gdyż tylko w połączeniu z obrazem klinicznym oraz historią choroby są one użyteczne w planowaniu dalszego postępowania medycznego.

INFORMACJEWarto wiedzieć

Test na koronawirusa SARS-CoV-2 – jakie badanie wybrać?

Objawy koronawirusa SARS-CoV-2. Jakie są pierwsze objawy koronawirusa?

Cukrzyca. Jakie są objawy cukrzycy?

Zapalenie płuc – źródła

Leczenie zapalenia oskrzeli i zapalenia płuc — Twój Lekarz

Zapalenie płuc jest chorobą, która może przebiegać jedno- lub obustronnie . Mogą ją powodować bakterie, wirusy i grzyby, ale również mniejsza odporność organizmu odgrywa ważną rolę w jej rozwoju. Grupa ryzyka obejmuje zatem osoby starsze, pacjentów po operacji lub innej poważnej chorobie oraz pacjentów z chorobami układu odpornościowego.

Objawy zapalenia płuc pojawiają się stopniowo, ale szybko. Wszystko zaczyna się od uczucia dyskomfortu w klatce piersiowej, silnego, suchego kaszlu.

Stopniowo pojawiają się i nasilają następujące objawy zapalenia płuc:

  • odkrztuszanie plwociny;
  • wzrastająca potliwość;
  • wzrastająca temperatura ciała
  • spłycenie oddechu;
  • wzrastające osłabienie

Tylko lekarz może prawidłowo zdiagnozować zapalenie płuc. Czasami wystarczy zwykłe osłuchanie przez fonendoskop. Ale jeśli nie ma charakterystycznych szmerów czy dźwięków o charakterze syczącym czy świszczącym, to nie oznacza, że nie ma zapalenia płuc. W takim przypadku potrzeba więcej badań.

Diagnoza zapalenia płuc obejmuje następujące metody:

  • zdjęcia rentgenowskie, chociaż zmiany nie zawsze są widoczne na zdjęciach;
  • badanie krwi;
  • badanie plwociny.

Jeśli zauważysz pierwsze oznaki zapalenia płuc, takie jak kaszel lub gorączka, lub nawet jeśli podejrzewasz chorobę, powinieneś natychmiast zgłosić się do lekarza.

Leczenie zapalenia płuc jest zazwyczaj łatwe na początku i nie wymaga nawet hospitalizacji. Ale kiedy pojawiają się komplikacje, leczenie staje się trudniejsze. Jeśli przegapisz ten czas, możesz mieć ropień płuc.

Mogą wystąpić inne poważne komplikacje, nawet śmiertelne.

Zapalenie oskrzeli jest chorobą układu oddechowego, która powoduje zapalenie błony śluzowej oskrzeli. Podrażniona błona śluzowa zaczyna pęcznieć, co prowadzi do zwężenia dróg oddechowych. Wywołuje to ataki kaszlu, którym może towarzyszyć wydzielanie plwociny i spłycenie oddechu.

Są dwie formy tej choroby:

  • ostra, trwające 1-3 tygodnie;
  • chroniczna, trwająca co najmniej 3 miesiące w roku przez dwa kolejne lata.

Rozwojowi zapalenia oskrzeli sprzyja palenie tytoniu, hipotermia, obniżona odporność i infekcje górnych dróg oddechowych. Ostre zapalenie oskrzeli jest najczęściej powodowane przez wirusy, ale może być wywoływane przez bakterie i grzyby. Zapalenie oskrzeli występuje głównie na tle ostrych infekcji dróg oddechowych lub przeziębień.

Objawy zapalenia oskrzeli:

  • dyskomfort w klatce piersiowej;
  • ogólne osłabienie;
  • suchy kaszel,
  • wzrost temperatury ciała;
  • z czasem, kaszel staje się mokry i plwocina zaczyna odrywać się.

Rozpoznanie zapalenia oskrzeli oparte jest na badaniach laboratoryjnych i instrumentalnych:

  • ogólne badanie krwi;
  • analiza plwociny w celu określenia wrażliwości infekcji na antybiotyki;
  • bronchoskopia, jeśli istnieje podejrzenie guza lub innej choroby;
  • spirometria do wykrywania niewydolności oddechowej;
  • rentgen klatki piersiowej, żeby wykluczyć zapalenie płuc;
  • tomografia komputerowa w przypadku podejrzenia innej poważnej choroby.

Jeśli kwalifikowane leczenie zostanie rozpoczęte w odpowiednim czasie, objawy zapalenia oskrzeli stopniowo znikają, a pacjent szybko zdrowieje. Jeśli leczenie nie zostanie rozpoczęte w odpowiednim czasie, ostre zapalenie oskrzeli może stać się przewlekłe lub prowadzić do zapalenia płuc.

Zapisz się na wizytę

Przyczyny i rodzaje kaszlu

Przyczyny kaszlu

Istnieje wiele potencjalnych przyczyn kaszlu – od „zwykłego” przeziębienia, aż po ciało obce w gardle. Przyczyny kaszlu. Jakie mogą być?

Zapalenie płuc – łatwo go pomylić z grypą, ponieważ ma podobne objawy, takie jak duszności, wysoka gorączka, ból płuc. Można podejrzewać zapalenie płuc wtedy, gdy grypa ma bardzo silny przebieg, a chory wysoko gorączkuje. W takich sytuacjach konieczny jest szybki kontakt z lekarzem.

Zapalenie oskrzeli – popularna infekcja górnych dróg oddechowych, której towarzyszy katar, gorączka, bóle gardła.

Palenie papierosów – długotrwałe przyjmowanie nikotyny może być powodem uporczywego kaszlu, któremu nie towarzyszą żadne inne objawy.

Ciało obce w gardle – kaszel jest naturalnym odruchem organizmu, kiedy coś nam przeszkadza. Może to być obrzęk i ból (jak w przypadku przeziębień), ale może to być i ciało obce. Przy podejrzeniu takiej sytuacji i kiedy brakuje innych objawów (np. gorączki, kataru), konieczna jest szybka wizyta lekarska.

Astma – kaszel w przypadku astmy jest częstym zjawiskiem, wywoływanym przez różne czynniki, takie jak np. zmęczenie, niska temperatura, alergeny w powietrzu czy żywności. Towarzyszy mu zazwyczaj duszność.

Gruźlica – długo utrzymujący się kaszel, w początkowych stadiach choroby suchy, potem mokry, a w ostrym stadium nawet z krwią, to charakterystyczny objaw, wskazujący na gruźlicę.

Niewydolność serca – jeśli szybko się męczysz, masz problem z oddychaniem i duszności, którym towarzyszy kaszel, może to być problem z sercem.

Kaszel mokry i suchy – różnice

Rozróżnienie typów kaszlu jest dla chorego często problematyczne, ale warto próbować, ponieważ jest konieczne – inaczej leczy się kaszel suchy, a inaczej mokry. Oczywiście, istnieją specyfiki na kaszel mokry i suchy jednocześnie, ale mają gorsze działanie, niż sprecyzowane leczenie. Jak rozpoznać czy mamy kaszel mokry czy suchy?

Kaszel mokry a suchy

Kaszel mokry (nazywany produktywnym), jak sama nazwa mówi, charakteryzuje się obecnością wydzieliny, którą przy pomocy kaszlu, organizm chce wykrztusić.

Wydzielinę tę czujemy w gardle, często również ją wypluwamy – powinna być gęsta, biała lub żółtawa. Ta wydzielina to nic innego, jak drobnoustroje z krtani, tchawicy, oskrzeli i płuc. Kaszel pozwala organizmowi oczyścić się z bakterii.

Najlepiej stosować leki rozrzedzające wydzielinę i ułatwiające jej wydalenie.

Kiedy kaszel jest suchy, każdorazowo mamy uczucie pieczenia w gardle i tchawicy, uczucie łaskotania, ból. Nie czujemy żadnej wydzieliny, często jest też bardziej męczący, niż kaszel mokry – występuje w drażniących atakach, wciąż pokasłujemy, często towarzyszy temu łzawienie z oczu.

Warto pamiętać, że kaszel suchy to nie tylko przeziębienie, ale np. astma lub alergia. Dlatego jeśli dolegliwości nie towarzyszą inne, popularne objawy przeziębienia (katar, ból gardła, uczucie rozbicia, gorączka), warto szukać przyczyn gdzieś indziej.

Ponadto kaszel suchy, zazwyczaj po kilku dniach samoistnie zmienia się na mokry, jeśli przyczyną jest infekcja.

Kaszel mokry to niemal 100% pewność, że mamy do czynienia z zakażeniem dróg oddechowych. Organizm usuwa w ten sposób żywe i martwe drobnoustroje z organizmu. Kaszel suchy, o ile nie zmienił się w mokry po kilku dniach i nie towarzyszą mu inne objawy, może być spowodowany astmą, alergią, problemami z sercem czy płucami. Dlatego warto mieć się na baczności i uważnie obserwować swój organizm.

  • Syropy na kaszel mokry, które znajdziesz w e-Ziko:
  • Flavamed 100 ml
  • Mucosolvan 200 ml
  • Bronchosol 200 ml
  • Herbapect 125 ml
Leia também:  Jakie Są Objawy Świerzbu U Człowieka?

Syropy na kaszel suchy

Kaszel suchy, po kilku dniach od przeziębienia zmieni się w kaszel mokry.

Jeśli chcemy go leczyć od razu, możemy wybrać specjalne środki na bazie kodeiny lub dihydrokodeiny, których składnikiem jest opium – działanie narkotyczne i przeciwbólowe ma wpływ na nasz mózg, dzięki czemu odruch kaszlu działa rzadziej.

Leki te, ze względu na swoje szczególne działanie, nie mogą być przedawkowane, ani stosowane dłużej niż 7 dni oraz nie mogą być sprzedawane w sprzedaży wysyłkowej.

  1. Syropy na kaszel suchy, które znajdziesz w e-Ziko:
  2. Pelavo 120 ml
  3. Vicks MedDex 120 ml (miód)

Tabletki do ssania na kaszel

Tabletki na kaszel do ssania to sposób na szybką ulgę w bólu gardła. Na rynku dostępnych jest bardzo wiele specyfików. Tabletki do ssania na kaszel można stosować niemal w każdym wieku, zarówno przy kaszlu mokrym, jak i suchym.

08. Październik, 2021

Komentarze: 0

Mogą być bardzo subtelne, wystąpić nagle lub nara – stać powoli przez lata. Ciągłe zmęczenie, duszność w czasie spaceru lub wchodzenia po schodach, zawroty głowy to objawy chorób serca, które często traktuje się jako konsekwencję codziennej aktywności lub braku formy. Tym – czasem są sygnałem alarmowym. Lekceważone – nasilają się, utrudniają funkcjonowanie i mogą prowadzić do poważnych problemów z układem krążenia. Ważne zatem, by rozpoznać je odpowiednio wcześnie i poddać się diagnostyce.

08. Październik, 2021

Komentarze: 0

Dla wielu kobiet świadomość, że wchodzą w okres klimakterium, jest trudnym przeżyciem. To zrozumiałe, ponieważ traktują ten etap jako koniec biologicznej młodości. – Menopauza, zwana inaczej przekwitaniem lub klimakterium, jest naturalnym etapem w życiu kobiety. To moment zakończenia okresu prokreacyjnego. W okresie perimenopauzy, trwającym zazwyczaj od pół roku do dwóch lat, następuje ustawanie i finalnie zatrzymanie cyklu miesiączkowego. Zazwyczaj występuje u kobiet pomiędzy 45. a 55. rokiem życia.

08. Październik, 2021

Komentarze: 0

Ma wiele twarzy i różne przyczyny. Dopada niezależnie od wieku i wymaga dość długiej terapii.Wszystko będzie dobrze, to ci przejdzie – mówimy często, gdy chcemy wyrazić troskę o bliską osobę, która wyraźnie straciła chęć do życia. Jednak takie pocieszenie oznacza, że mylimy depresję z chandrą. Tymczasem to zupełnie inna choroba.

Prof. Tomasz Targowski: Rozpoznanie i leczenie zapalenia płuc tylko po badaniu radiologicznym

Źródło: Marta Koblańska

Autor: Marta Koblańska |Data: 08.05.2017

– Przy ograniczonej dostępności badań radiologicznych w opiece ambulatoryjnej istnieje obawa, że część zapaleń płuc leczonych ambulatoryjnie może być rozpoznawana bez zdjęcia rentgenowskiego klatki piersiowej.

Tymczasem wytyczne Narodowego Programu Ochrony Antybiotyków są jednoznaczne – nie wolno rozpoznawać i leczyć zapalenia płuc bez wykonania badania radiologicznego klatki piersiowej – mówi prof.

Tomasz Targowski z Kliniki i Polikliniki Geriatrii Narodowego Instytutu Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji w Warszawie.

Zapalenia płuc to ciągle gorący temat. Z jakiego powodu? Zakażenia układu oddechowego, w tym zapalenia płuc stanowią jedną z najczęstszych przyczyn zgonów na świecie, a sytuacja jest tym bardziej poważna wśród osób w wieku podeszłym. Zapalenie płuc stanowi poważne zagrożenie dla osób po 60-tym roku życia, o czym świadczą wskaźniki hospitalizacji w tej grupie w Polsce, które określono dzięki danym zebranym na potrzeby map potrzeb zdrowotnych. To i tak wierzchołek góry lodowej, bo według szacunków jedynie około 25 procent zapaleń płuc leczonych jest w naszym kraju w szpitalu. Według danych z 2012 roku, w Polsce współczynnik hospitalizacji bez względu na przyczynę zapalenia płuc wynosi 150 przypadków na 100 tys. ludności, co oznacza, że w szpitalu leczy się z powodu zapalenia płuc jedynie 150 osób na 100 tys. mieszkańców. Tymczasem na Węgrzech współczynnik wynosi 246, a w Finlandii – 516 na 100 tys. mieszkańców. Nie sądzę, aby to były kraje notujące więcej zachorowań na zapalenie płuc. Wskazuje to jednak na to, że w Polsce o wiele więcej chorych leczonych jest ambulatoryjnie. Stąd warto znać aktualne rekomendacje w tym zakresie.

Z czego wynika niski odsetek hospitalizacji z powodu zapalenia płuc? Czy z trudniejszego rozpoznania na przykład u osób starszych?

Na razie analizujemy to zjawisko i trudno wskazać jedną przyczynę tego stanu rzeczy. Trudności diagnostyczne rzeczywiście mogą pojawiać się u osób starszych ze względu na to, że zapalenia płuc u osób w podeszłym wieku mogą przebiegać w sposób nietypowy, z małą manifestacją kliniczną objawów. To co podpowiada doświadczenie kliniczne, to fakt, że najbardziej charakterystyczne i burzliwe objawy zapalenia płuc zdarzają się przeważnie u młodych, silnych mężczyzn, ze sprawnym układem immnunologicznym. Osoby starsze często chorują inaczej. Objawy u nich są mniej nasilone i niejednoznaczne, a często gorączka, kaszel, czy na przykład zespół majaczeniowy składane są na karb innych schorzeń przewlekłych i podeszłego wieku. Nie wydaje się, aby odsetek zachorowań jako takich był w Polsce mniejszy niż w innych krajach. Nie można jednak wykluczyć, że niski odsetek hospitalizacji wynika z różnic kulturowych. Nie tyle może z mniejszej dostępności do lekarza, ale z mniejszej skłonności do hospitalizowania naszych chorych na przykład przez lekarzy rodzinnych szczególnie na terenach odległych od dużych aglomeracji miejskich. Chodzi więc o lekarzy, którzy starają się rozwiązać problem zachorowania na zapalenie płuc w warunkach ambulatoryjnych, a do szpitala zostają skierowani ci pacjenci, którzy mają najcięższe objawy lub sami pojawiają się na izbach przyjęć, czy szpitalnych oddziałach ratunkowych. Jednak takie wytłumaczenie wymagałoby bardziej szczegółowych analiz epidemiologicznych.

Kiedy można leczyć ambulatoryjnie, a kiedy wskazany jest jednak szpital? Co mówią rekomendacje?

Nowe rekomendacje dotyczące postępowania w pozaszpitalnych zakażeniach układu oddechowego pojawiły się w 2016 roku. Zostały stworzone w ramach Narodowego Programu Ochrony Antybiotyków. Te rekomendacje odnośnie leczenia ambulatoryjnego zapalenia płuc są jednoznaczne i poparte wynikami różnych badań. W rekomendacjach jest powiedziane wprost, że rozpoznawanie zapalenia płuc i wdrażanie leczenia antybiotykiem bez wcześniejszego potwierdzenia choroby w badaniu radiologicznym niepotrzebnie naraża chorego na wystąpienie działań niepożądanych stosowanych antybiotyków. Z drugiej strony przyczynia się do narastania lekooporności bakterii powodujących infekcję. Odnośnie decyzji, czy zastosować hospitalizację znaczenie ma ocena kliniczna pacjenta. Istnieje wiele algorytmów klinicznych, które pomagają lekarzom w podjęciu decyzji o hospitalizacji. Jednym z prostszych i od dawna sosowanych jest skala CURBP 65, w której wyższa punktacja oznacza wyższe prawdopodobieństwo skierowania chorego do szpitala. Przy objawach mniej nasilonych, pomimo świeżych zmian zapalnych widocznych w obrazie radiologicznym, ale gdy chory nie ma liczby oddechów przekraczającej 30 na minutę, nie ma niedociśnienia, bądź nie jest pacjentem w wieku podeszłym, możemy leczyć chorego w warunkach ambulatoryjnych. Natomiast w razie niepowodzenia terapii ambulatoryjnej, natychmiast należy chorego skierować do szpitala. Stąd, jak widać, wszystko zależy od kompetencji lekarza oceniającego pacjenta. Hospitalizacji na pewno wymaga chory z nasilonymi objawami oraz licznymi innymi schorzeniami, które go obciążają.

Czyli decyzja o hospitalizacji opiera się na tym jak rozległe jest zapalenia a nie na rodzaju antybiotyku, który byłby dla chorego optymalny?

Tak, ale należy pamiętać, że o ostatecznym wyborze antybiotyku do leczenia zapalenia płuc decyduje przede wszystkim wynik badania bakteriologicznego. Jeżeli chodzi o kwestię leczenia zapalenia płuc w warunkach ambulatoryjnych, standardem jest leczenie tzw. empiryczne. Oznacza to podjęcie próby terapii antybiotykami I rzutu bez ustalenia rozpoznania bakteriologicznego. W praktyce chodzi o antybiotyki skierowane przeciw patogenom najczęściej wywołującym zapalenie płuc. Jeżeli zapalenie płuc pojawia się jednak w warunkach szpitalnych, należy ustalić rozpoznanie bakteriologiczne, bo tu najczęściej mamy do czynienia z patogenami wywołującymi najcięższe zapalenia, które są często oporne na antybiotyki. Zasadą jest jednak, że jeżeli do lekarza w warunkach ambulatoryjnych trafia pacjent z objawami fizykalnymi zapalenia i zmianami w miąższu płuc, to nie jest bezwzględnie konieczne wykonanie badania bakteriologicznego. Jeżeli zaś terapia empiryczna nie przynosi rezultatu, należy wykonać posiew plwociny, aspiratu oskrzelowego i/lub krwi, a także szereg badań uzupełniających.

Wrócę jednak do kwestii badania radiologicznego. Co się dzieje, jeśli nie jest jednoznaczne?

Nie wyobrażam sobie niemożności rozpoznania zapalenia płuc w obrazie radiologicznym. Przy obecnym stanie wiedzy i postępie technologicznym nie ma miejsca na wątpliwości. Jeżeli wynik klasycznego badania radiologicznego klatki piersiowej jest niejednoznaczny to mamy do dyspozycji tomografię komputerową. Oczywiście czasem może być konieczność sięgnięcia do historii badań, bo chory może mieć stare zmiany włókniste w miąższu płuc, które są pozostałością dawnych procesów chorobowych bądź też choruje na jakąś przewlekłą chorobę płuc, która powoduje zagęszczenia w miąższu nie wymagające antybiotykoterapii.

  • W jaki sposób należy dobrać antybiotyk w warunkach ambulatoryjnych szczególnie, gdy pacjentem jest osoba starsza przyjmująca już leki z racji innych schorzeń?
  • Jakie antybiotyki są do dyspozycji w warunkach szpitalnych?
  • Jakie najczęściej lekarze popełniają błędy przy antybiotykoterapii?
  • Czy antybiotykooporność narasta także wraz z wiekiem?
Leia também:  Ile Trwa Leczenie Zerwanego Ścięgna Achillesa?

W I rzucie należy zastosować antybiotyki beta-laktamowe, czyli amoksycylinę, bądź ampicylinę, bądź amoksycylinę z kwasem klawulanowym ze względu na to, że te leki swoim spektrum działania obejmują patogen Streptococcus pneumoniae, który najczęściej w naszym kraju odpowiada za zapalenia płuc, w szczególności za tzw. zapalenia płuc pozaszpitalne. Dopuszczalne jest również zastosowanie w I rzucie makrolidów, zwłaszcza u młodych dorosłych osób z łagodnym przebiegiem zapalenia i bez chorób współistniejących, albo u tych chorych, u których podejrzewany etiologię atypową zapalenia. W sytuacji, kiedy nie pomaga terapia ambulatoryjna i chory zostaje skierowany do szpitala, antybiotykami II rzutu są cefalosporyny III generacji. Najczęściej są to preparaty podawane dożylnie i co więcej w szpitalu najczęściej stosuje się połączenie dwóch antybiotyków: cefalosporyn III generacji z makrolidem, albo z chinolonem. To wynika z ryzyka lekooporności bakterii. Stąd wybieramy maksymalnie szerokie spektrum działania, dopóki nie zostanie wyizolowana bakteria odpowiedzialna za chorobę. Największy problem stanowi narastanie lekooporności bakterii na antybiotyki. Bakterie bardzo szybko uczą się obrony przed naszymi próbami zniszczenia ich. De facto największym błędem popełnianym przez lekarzy, ale też i przez samych pacjentów jest albo stosowanie antybiotyków bez potrzeby np. w wirusowym zapaleniu oskrzeli, albo przedwczesne kończenie antybiotykoterapii. Należy pamiętać, że leczenie niepowikłanego, pozaszpitalnego zapalenia płuc powinno trwać minimum 7 dni, albo zostać zakończone trzy dni po ustabilizowaniu się stanu pacjenta – opanowaniu gorączki, zmniejszeniu kaszlu, itp. Bywa jednak tak, że chorzy, którzy poczują się lepiej przerywają przyjmowanie antybiotyku. A lekarze popełniają ten błąd, że na zwykłą infekcję wirusową ordynują antybiotyk. Zdarza się też, że wymusza to sam pacjent, który niejednokrotnie żąda przepisania antybiotyku, nawet „na zapas”, gdyby coś się zadziało np. podczas wyjazdu na wakacje lub ferie zimowe. Tymczasem, tak jak wspomniałem, narasta oporność na antybiotyki i stąd bardzo ważne jest, aby ich nie wykorzystywać bez uzasadnionej potrzeby. Lekarzy należy uczulać, aby oszczędnie wykorzystywali antybiotyki. Nie wolno nimi szafować. Nie, wiek nie ma tu nic do rzeczy, no może nie bezpośrednio, choć pośrednio może mieć znaczenie o ile uwzględnimy fakt, że osoby w starszym wieku wymagają często przewlekłej opieki w zakładach opiekuńczych, w domach opieki, czy częściej przebywają w szpitalach. To może mieć znaczenie, bo zwiększa ryzyko zakażenia patogenami wielolekoopornymi. W tym sensie osoby starsze są bardziej narażone na infekcje bakteriami antybiotykoopornymi.

Co można powiedzieć o najczęstszych reakcjach z innymi lekami? Czy można obawiać się o alergię?

Można obawiać się o reakcję nadwrażliwości na antybiotyki, która może mieć charakter alergiczny bądź niealergiczny. Antybiotykoterapii towarzyszy również obawa o działania niepożądane antybiotyków. Może to być reakcja toksyczna związana ze zbyt dużą dawką, niedostosowaną do stopnia niewydolności nerek lub uszkodzenia wątroby. Ryzyko toksyczności rośnie w razie jednoczesnego stosowania antybiotyków z lekami hamującymi układ cytochromu P450, czyli ważnego szlaku enzymatycznego w naszym organizmie. Dzieje się tak, gdy np. stosujemy jednocześnie niektóre leki krążeniowe lub przeciwdepresyjne z antybiotykami z grupy chinolonów lub makrolidów. Nie wszyscy o tym wiedzą, ale cytochrom ten hamowany jest również przez zwykły sok grejpfrutowy, którego nie powinno się pić podczas przyjmowania tych antybiotyków. W grę wchodzą również interakcje z innymi lekami, w szczególności dotyczy starszej populacji. Na przykład należy pamiętać, że antybiotyki beta-laktamowe stosowane u chorych przyjmujących antykoagulanty mogą powodować wzrost ryzyka krwawień. U osób, które stosują allopurynol zwiększa się ryzyko reakcji skórnych – wysypek, jeżeli jednocześnie pacjenci są leczeni aminopenicylinami. Z kolei makrolidy, w tym popularna azytromycyna zwiększają ryzyko zaburzeń rytmu serca.

Czy zawsze kwestia wyboru antybiotyku jest jednoznaczna?

Raczej tak, jeżeli chodzi o zapalenia leczone w warunkach ambulatoryjnych. Dyskutuje się często kwestię optymalnego doboru antybiotyku w warunkach szpitalnych biorąc pod uwagę stan pacjenta, rozległość choroby, schorzenia towarzyszące, wydolność nerek, wątroby, itp.

Jak leczyć zapalenie oskrzeli u dziecka?

Przyczyny zapalenia oskrzeli u dzieci

Zapalenie oskrzeli u dzieci zazwyczaj jest wywoływane przez te same wirusy, które powodują przeziębienie i grypę. Zwykle przeziębienie przeradza się w zapalenie oskrzeli w chwili, w której wirusy zajmują drogi oddechowe dziecka.

Przypadki bakteryjnego zapalenia oskrzeli są najczęściej wywoływane przez bakterie atypowe oraz bakterię wywołującą krztusiec (bordetella pertussis). Warto w tym miejscu zaznaczyć, że – niestety – nawet osoby szczepione przeciwko krztuścowi również mogą zachorować, jednak przebieg choroby jest wtedy łagodniejszy.

Tego typu bakteryjne i wirusowe infekcje mają zwykle ostry przebieg trwający około tygodnia.

Jeżeli kaszel utrzymuje się powyżej trzech miesięcy w ciągu roku, można podejrzewać przewlekle zapalenie oskrzeli powodowane zazwyczaj różnymi przyczynami środowiskowymi, jak np.

długotrwała ekspozycja na dym tytoniowy, zanieczyszczenia, toksyny czy zapylone powietrze. Stosunkowo rzadko występuje ono jednak u małych dzieci.

Objawy ostrego zapalenia oskrzeli

  • Dokuczliwy, silny kaszel.
  • Odkrztuszanie białawej, żółtej lub zielonkawej wydzieliny.
  • Wymioty (kiedy dziecko nie odkrztusza zalegającej w drogach oddechowych wydzieliny, tylko ją połyka, może dojść do wymiotów). 
  • Bóle brzucha.
  • Wyraźnie złe samopoczucie dziecka.
  • Głośny, świszczący oddech (u najmłodszych dzieci i niemowląt występuje oddech spłycony, tzw. sapka).
  • Ból mięśni.
  • Wysoka temperatura ciała.

Oczywiście, nie wszystkie objawy występują jednocześnie i nie w przypadku każdego chorego na zapalenie oskrzeli dziecka.

Przykładowo, ból mięśni i gorączka, poczucie ogólnego osłabienia i rozbicia są charakterystyczne dla grypy, wiec w przypadku, kiedy zapalenie oskrzeli jest spowodowane wirusami grypy i paragrypy te objawy się pojawiają, w innych przypadkach na ogół nie występują.

Większość objawów ostrego zapalenia oskrzeli utrzymuje się około siedmiu dni, po czym stopniowo ustępuje. Sam kaszel u dzieci może się jednak utrzymać nawet trzy tygodnie.

Leczenie zapalenia oskrzeli u dziecka

Niemowlęta w przypadku zapalenia oskrzeli powinny być zawsze hospitalizowane. U nieco starszych dzieci do natychmiastowej wizyty u lekarza pediatry powinny skłaniać:

  • bardzo silny kaszel dokuczający dziecku przez kilka dni,
  • gorączka powyżej 38 stopni utrzymująca się powyżej trzech dni lub niedająca się obniżyć przy pomocy dostępnych preparatów,
  • świszczący oddech i odczuwany przez dziecko ból w klatce piersiowej.

W pozostałych przypadkach natomiast leczenie zapalenia oskrzeli zazwyczaj obejmuje…

  • Podawanie leków mukolitycznych, czyli rozrzedzających i ułatwiających odkrztuszanie wydzieliny. Mogą one występować w postaci syropu lub w formie wziewnej. Po podaniu leku warto oklepać plecy dziecka, pomagając mu w ten sposób pozbyć się zalegającej w drogach oddechowych wydzieliny. W przypadku mokrego kaszlu lekarz pediatra zaleca przyjmowanie leków (zawierające ambroksol, karbocysteinę i in.) ułatwiających odkrztuszanie. Jeżeli kaszel jest suchy i męczący, lekarz może zalecić na noc preparaty przeciwkaszlowe zawierające lewodropropizynę, butamirat czy dla dzieci powyżej 6 lat – dekstrometorfan. Należy jednak pamiętać, że o ile pozwalają one dziecku przespać spokojniej noc, to jednak zatrzymują naturalne odkrztuszanie wydzieliny, przedłużając tym samym proces zdrowienia.
  • W przypadku pojawienia się gorączki, trzeba podać dziecku ibuprofen lub paracetamol oraz zadbać o prawidłowe nawilżenie organizmu przez cały okres choroby. Należy poić dziecko ciepłą herbatą ziołową, wodą, rozcieńczonym sokiem.
  • W przypadku dzieci z silnym kaszlem lub dusznościami lekarz może zastosować wziewne leki rozkurczające oskrzela (np. berodual), ułatwiając tym samym choremu oddychanie.
  • Konieczny jest również odpoczynek w często wietrzonym i odpowiednio nawilżonym pomieszczeniu – można stosować specjalne nawilżacze powietrza lub na przykład rozwiesić mokre ręczniki w pokoju, w którym przebywa dziecko. Nie należy przegrzewać malucha, zwłaszcza w nocy – chłodne powietrze zmniejsza bowiem obrzęk błon śluzowych i ułatwia mu oddychanie.

Data dodania: środa, 16 listopada 2016

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*