Infekcje dróg moczowych w ciąży

Infekcje dróg moczowych w ciąży

fot. Fotolia

Infekcje dróg moczowych w ciąży

fot. Fotolia

Zapalenie pęcherza moczowego w ciąży to dosyć częsty problem przyszłych mam. W ciąży zmienia się pH w pochwie, a cewka moczowa i moczowody stają się szersze, przez co bakterie mają łatwiejszy dostęp do układu moczowego. Pamiętaj, by w tym czasie szczególnie dbać o swoje zdrowie i higienę, ponieważ zapalenie pęcherza daje nie tylko nieprzyjemne objawy – może mieć też poważne skutki dla płodu. Do zapalenia pęcherza w ciąży może dojść już w 1. trymestrze, jednak szczególnie niebezpieczne jest ono pod koniec ciąży: nieleczone może skutkować przedwczesnym porodem. 

Spis treści: 

  1. Zapalenie pęcherza w ciąży: przyczyny
  2. Zapalenie pęcherza w ciąży: objawy
  3. Domowe sposoby na zapalenie pęcherza w ciąży
  4. Zapalenie pęcherza w ciąży: jakie leki bez recepty?
  5. Zapalenie pęcherza w ciąży: leczenie
  6. Zapalenie pęcherza w ciąży: powikłania
  7. Zapalenie pęcherza w ciąży: jak go uniknąć?

Zapalenie pęcherza w ciąży: przyczyny

Do zapalenia pęcherza dochodzi najczęściej na skutek infekcji bakteryjnej. Bakterie mają łatwiejszy dostęp do pęcherza, bo w ciąży cewka moczowa jest rozszerzona.

Najczęstsze przyczyny zapalenia pęcherza w ciąży:

  • Brak higieny po stosunku seksualnym – aby tego uniknąć, warto po stosunku oddać mocz – wówczas jest szansa, że bakterie zostają usunięte z organizmu wraz z wydalanym moczem.
  • Refluks pęcherzowo-moczowodowy – kobiety nierzadko zmagają się z nim w czasie ciąży.
  • Zmiany hormonalne w ciąży – dochodzi do przekrwienia układu moczowego i większej podatności na zapalenie pęcherza lub zapalenie cewki moczowej.
  • Obniżona odporność i osłabienie organizmu kobiety – sprzyja to infekcjom, w tym również infekcjom bakteryjnym układu moczowego,
  • Zakażenie paciorkowcem typu B.

Zapalenie pęcherza w ciąży może nie być jednorazowym incydentem. Bywa, że nawracająca infekcja wiąże się z cukrzycą ciążową i stanowi jeden z jej objawów. Dlatego zawsze, gdy się pojawi, warto wykonać badania w kierunku rozpoznania cukrzycy.

Zapalenie pęcherza w ciąży: objawy

Możesz podejrzewać, że doszło do zapalenia w układzie moczowym, jeżeli:

  • odczuwasz ucisk na pęcherz w ciąży,
  • jednorazowo oddajesz niewielką ilość moczu, chociaż czujesz, jakbyś miała przepełniony pęcherz,
  • masz gorączkę (może być ona skutkiem infekcji bakteryjnej),
  • podczas oddawania moczu czujesz pieczenie, swędzenie,
  • odczuwasz kłujący ból w cewce moczowej (w dole brzucha),
  • w wynikach badania moczu widoczna jest choćby śladowa ilość krwi lub ropy.

Domowe sposoby na zapalenie pęcherza w ciąży

Jak leczyć zapalenie pęcherza w ciąży? Domowe sposoby leczenia, chociaż są skuteczne, działają jedynie doraźnie i mogą uśmierzyć dolegliwości do czasu wizyty lekarskiej.

Nie można jednak poprzestać wyłącznie na nich. W przeciwnym razie może dojść do ostrego zapalenia pęcherza, a tym samym jeszcze większego zagrożenia dla ciąży.

Jeszcze przed wizytą u specjalisty warto:

  • włączyć do diety olej kokosowy i olej lniany – mają działanie antybakteryjne i osłonowe,
  • pić sok z żurawiny lub jeść suszone owoce – żurawina skutecznie zwalcza infekcje dróg moczowych,
  • stosować nasiadówki, np. z rumianku,
  • pić więcej wody, która zwiększa ilość wydalanego moczu i może przyspieszyć walkę z infekcją bakteryjną dróg moczowych,
  • unikać picia kawy i czarnej herbaty (podrażniają pęcherz moczowy),
  • dodawać do potraw natkę pietruszki, czosnek, miód, seler naciowy i korzeniowy (wpływają korzystnie na pracę nerek i dróg moczowych),
  • zakładać ciepłą bieliznę.

Termofor także będzie dobrym sposobemna zapalenie dróg moczowych w ciąży – napełniony gorącą wodą rozgrzeje okolicę pęcherza. 

Zapalenie pęcherza w ciąży: jakie leki bez recepty?

Chociaż są preparaty, które można kupić w aptece bez recepty, i które pomagają zwalczyć zapalenie pęcherza, to jednak w ciąży stosuj je szczególnie ostrożnie. W przypadku ciężarnych to lekarz prowadzący ciążę powinien decydować, jaką formę leczenia zalecić pacjentce.  Nie wszystkie leki, które skutecznie leczą zapalenie pęcherza, zalecane są kobietom w ciąży.

Niektóre z nich zawierają składniki niebezpieczne dla rozwijającego się płodu. Do takich leków należy np. popularny furagin, który, chociaż działa antybakteryjnie, zawiera składniki mogące dostać się przez łożysko do krwiobiegu dziecka.

W pierwszym i trzecim trymestrze ciąży nie należy go stosować, a podczas leczenia zapalenia w układzie moczowym lepiej stosować inne, naturalne metody.

Zapalenie pęcherza w ciąży: leczenie

Nawet jeśli domowe sposoby na zapalenie pęcherza przynoszą ulgę, to w ciąży i tak idź po poradę do specjalisty. Przyszła mama powinna zgłosić się do lekarza, który prowadzi jej ciążę. 

Lekarz prawdopodobnie zleci:

  • badanie ogólne moczu,
  • posiew moczu z antybiogramem.

Dzięki temu lekarz będzie mógł określić rodzaj bakterii, a w konsekwencji dobrać odpowiednie leki (zazwyczaj antybiotyk na zapalenie pęcherza w postaci doustnej). 

Zapalenie pęcherza w ciąży: powikłania

Ostre zapalenie pęcherza w ciąży może negatywnie wpłynąć na rozwój dziecka oraz zdrowie przyszłej mamy.

Zapalenie pęcherza w ciąży a zdrowie dziecka  możliwe skutki i powikłania:

  • poród przedwczesny,
  • urodzenie dziecka z niską masą urodzeniową,
  • wcześniactwo,
  • poronienie.

W sytuacji, gdy do infekcji doszło wskutek zarażenia paciorkowcem grupy B, istnieje ryzyko wystąpienia u noworodka zapalenia płuc, sepsy lub zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.

Skutkiem zapalenia pęcherza w ciąży mogą być także trudności z kolejnym zajściem w ciążę. 

Zapalenie pęcherza w ciąży: jak go uniknąć?

Aby zapobiegać zapaleniu pęcherza w ciąży, trzeba przede wszystkim dbać o higienę intymną:

  • unikać mydeł zapachowych i płynów do higieny intymnej – lepiej podmywać się wyłącznie wodą i pod żadnym pozorem nie wymywać pochwy,
  • nosić przewiewną bieliznę wykonaną z bawełny,
  • nie powstrzymywać się od oddawania moczu – filtruje on układ moczowy,
  • pić dużo wody – bakterie trudniej namnażają się w rozcieńczonym moczu,
  • podmywać się jak najczęściej (w kierunku od przodu ku tyłowi) – szczególnie po każdym stosunku seksualnym.

Zobacz także: 

  • Żurawina w ciąży: czy można ją spożywać i czy pomaga na pęcherz?

Infekcje dróg moczowych w ciąży

Infekcje dróg moczowych w ciąży

Infekcje dróg moczowych w ciąży

Infekcje dróg moczowych w ciąży

Infekcje dróg moczowych w ciąży

Infekcje dróg moczowych w ciąży

Ups! To się często przydarza! – Polki.pl

Infekcje dróg moczowych w ciąży

Jeśli w dzieciństwie miałaś problemy natury urologicznej, refluks pęcherzowo-moczowodowy lub częste zapalenia pęcherza moczowego, możesz być predysponowana do rozwinięcia się tej patologii w trakcie ciąży.

Twój układ moczowy może być nie do końca prawidłowo skonstruowany, a w czasie ciąży, kiedy jest nadmiernie forsowany, często rozwijają się objawy zapalenia.

Różne formy zakażenia

W grupie kobiet ciężarnych najczęstszą formą zakażenia układu moczowego jest tzw. bezobjawowy bakteriomocz. W normalnych warunkach mocz nie zawiera bakterii, w tym przypadku jednak bakterie występują nie dając nieprzyjemnych dla Ciebie objawów. W celu zdiagnozowania tego schorzenia lekarz regularnie zleca badanie ogólne moczu.

Czasem rozwija się również zapalenie pęcherza moczowego, które powoduje ból i częste oddawanie moczu. Najpoważniejszym zakażeniem jest ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek – choroba o szybkim i ciężkim przebiegu objawiająca się bólami i gorączką. Zakażenie może pojawić się jako skutek lżejszych, lecz nieleczonych wyżej wymienionych stanów.

Dlaczego akurat w ciąży?

Rosnąca macica zaczyna uciskać pęcherz moczowy i przesuwa go do góry oraz do przodu. Powoduje to zaleganie moczu, co jest zjawiskiem bardzo niekorzystnym dla organizmu.

Dodatkowo w ciąży powiększa się objętość krwi, a w konsekwencji tego nerki produkują więcej moczu. To również sprzyja zaleganiu moczu.

Ryzyko rozwoju tej grupy schorzeń jest największe w pierwszym trymestrze ciąży.

Zagrożenie dla dziecka

Każde zakażenie, niezależnie od narządu czy patogenu jest groźne dla rozwijającego się dziecka. Zakażenie układu moczowego może prowadzić do poronienia, zwiększa ryzyko niskiej masy urodzeniowej noworodka oraz wcześniactwa.

Zobacz też: Jakie są zalecane badania przesiewowe dla kobiet w ciąży?

Skuteczne leczenie

Lekarz prowadzący dobierze odpowiedni antybiotyk i kontrolując Twój stan oraz przebieg ciąży będzie w stanie nadzorować i zmieniać dawki lub preparaty. Infekcje dróg moczowych leczy się sprawnie. Nie powodują one poważnych powikłań pod warunkiem, że zostaną na czas rozpoznane.

Zobacz także:Kalendarz ciąży tydzień po tygodniu! Częsta dolegliwość kobiety – zapalenie dróg moczowych (ZUM)

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

Infekcje dróg moczowych w ciąży – nieleczone mają groźne skutki dla kobiety i dziecka

Nawracające infekcje dróg moczowych, które mogą się pojawiać nawet kilka razy w roku, znacząco obniżają jakość życia i są głównym powodem, dla którego kobiety zgłaszają się do urologa.

Ich leczenie jest trudne, bo antybiotyki nie zawsze są w stanie kompletnie zniszczyć populację bakterii, a każda kolejna infekcja niszczy śluzówkę pęcherza. Wtedy stosuje się farmakoterapię dopęcherzową, która pozwala zregenerować uszkodzoną błonę śluzową.

Taki rodzaj farmakoterapii jest stosunkową nowością, stosuje się go zaledwie od kilku lat.

– Każda infekcja dróg moczowych – a ocenia się, że każda dorosła kobieta przynajmniej raz w życiu doświadczy takiego epizodu – istotnie obniża komfort życia.

Pojawiają się objawy ze strony dolnych dróg moczowych pod postacią bólu, pieczenia, palenia przy oddawaniu moczu i wreszcie tego, co najbardziej utrudnia życie, czyli naglących parć i częstego chodzenia do toalety.

Najczęściej właśnie to uczucie parcia i pieczenia jest przyczyną zgłoszenia się do lekarza – mówi prof. dr hab. n. med. Piotr Radziszewski, kierownik Kliniki Urologii Ogólnej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Leia também:  Rekonstrukcja ACL (więzadła krzyżowego) - rehabilitacja, powikłania

Infekcje dróg moczowych – przyczyny

Infekcje dolnych dróg moczowych to najczęstsza przyczyna, dla której kobiety trafiają do urologa.

Te bardzo powszechnie powodują bakterie z rodzaju Escherichia coli, które przyczepiają się do śluzówki pęcherza i stopniowo ją niszczą. U około 30 proc.

pacjentów takie infekcje mają charakter nawrotowy i mogą się pojawiać nawet 3–6 razu w ciągu roku. Zwykle powodem nawrotów jest niedoleczona albo niewłaściwie leczona wcześniej infekcja dolnych dróg moczowych.

– Niestety, w Polsce po leczeniu infekcji dróg moczowych nie wykonujemy kontrolnego posiewu moczu. A ten jest konieczny, żeby sprawdzić, czy infekcja została dobrze wyleczona.

Jeżeli nie została, to musimy ją leczyć dalej i wtedy mamy infekcję przewlekłą. Natomiast nawrotowa jest wtedy, kiedy mamy do czynienia z kolejną już infekcją po okresie jej braku.

Taki nawrót może wywołać zarówno ta sama, jak i inna bakteria – mówi prof. dr hab. n. med. Piotr Radziszewski.

Jak podkreśla, skłonność do nawrotowych infekcji dróg moczowych zależy od wielu indywidualnych czynników, ale do głównych należą płeć, aktywność seksualna i wiek, ponieważ u kobiet w okresie przed i po menopauzie dochodzi do zmian w śluzówce pochwy i dróg moczowych, które ułatwiają namnażanie się bakterii.

Infekcje dróg moczowych – jakie badania zrobić

Przy każdej infekcji dróg moczowych urolog powinien zlecić posiew moczu, który wykaże, jaki rodzaj drobnoustrojów za nią odpowiada i określi jego wrażliwość na antybiotykoterapię.

– Nawrotowe infekcje dróg moczowych trzeba rozpatrywać jako proces zapalny dotykający śluzówki, czyli tej warstwy ochronnej, która wyściela pęcherz od środka i zapobiega przedostawaniu się moczu do ściany pęcherza. Ta warstwa składa się głównie z tzw. glikozaminoglikanów, powszechnie nazywanych GAG-ami – mówi prof. Radziszewski.

Kiedy dochodzi do stanu zapalnego – warstwa GAG-ów w pęcherzu moczowym ulega uszkodzeniu. Można to porównać do afty – jeżeli śluzówka jamy istnej jest uszkodzona, pojawia się rodzaj wrzodu, nadżerki. Taki sam proces zachodzi w pęcherzu w trakcie infekcji.

– Jeżeli dochodzi do kolejnych nawrotów infekcji dróg moczowych, ta warstwa ochronna nigdy się nie odbuduje.

Wtedy z jednej strony pęcherz cały czas będzie podrażniony, a z drugiej – bakterie w dalszym ciągu będą mieć idealne środowisko do namnażania się.

I wtedy możemy leczyć pacjentkę kolejnymi antybiotykami, a kolejne infekcje i tak będą się pojawiały, bo nie będzie tej naturalnej bariery ochronnej przed kolonizacją bakteriami – mówi prof. Piotr Radziszewski.

Infekcje dróg moczowych – leczenie

Warstwę ochronną pęcherza można odtworzyć, stosując syntetyczne glikozaminoglikany właśnie w postaci tzw. wlewek dopęcherzowych.

Najczęściej podaje się je w połączeniu z kwasem hialuronowym i siarczanem chondroityny – te dwie substancje powodują łatwiejsze przyleganie do ściany pęcherza. Taki rodzaj farmakoterapii jest stosunkową nowością – stosuje się go zaledwie od kilku lat.

Pozwala zregenerować uszkodzoną błonę śluzową, co zapobiega przenikaniu odpowiedzialnych za infekcję drobnoustrojów do głębszych warstw ściany pęcherza moczowego.

– Syntetycznie wytworzone preparaty niejako wyściełają pęcherz od środka i w tym momencie mamy już na tyle dobre środowisko, że naturalna warstwa glikozaminoglikanów może powoli zacząć się odbudowywać.

Do takich wlewek trzeba dodać jeszcze jedną substancję – siarczan chondroityny, żeby niejako zakotwiczyć te glikozaminoglikany w ścianie pęcherza.

Dzięki temu śluzówka odbuduje się zdecydowanie szybciej i pacjenci są odporni na kolejne infekcje dróg moczowych – mówi prof. Piotr Radziszews ki.

W trakcie leczenia infekcji takie wlewki aplikuje się pacjentce raz na tydzień. Jednak w ramach profilaktyki warto je stosować jeszcze raz na jakiś czas już po zakończeniu farmakoterapii.

– To nie działa jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki, bo pierwsze objawy świadczące o tym, że pęcherz się leczy, obserwujemy dopiero po ok. 5–6 wlewkach.

Po podaniu tej substancji pacjentka czy pacjent muszą pochodzić z taką wlewką w pęcherzu co najmniej godzinę, żeby ona zdążyła „opłaszczyć” całą ścianę pęcherza. Ważna jest cierpliwość.

Natomiast później też warto stosować wlewki od czasu do czasu, żeby pęcherz mógł po prostu odpocząć – mówi prof. Piotr Radziszewski, kierownik Kliniki Urologii Ogólnej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Infekcje układu moczowego w ciąży

Infekcje układu moczowego występują częściej u kobiet niż u mężczyzn (z powodu krótszej cewki moczowej).

Kobieta w ciąży jest bardziej narażona na ten typ zakażenia, ponieważ ciąża powoduje dodatkowe czynniki sprzyjające występowaniu infekcji układu moczowego.

Powiększająca się macica uciska na moczowody, co utrudnia odpływ moczu z nerek. Objawami tego jest poszerzenie miedniczki nerkowej i kielichów. Podczas USG może to być widoczne już od 10. tygodnia ciąży.

Przyczyną zakażenia układu moczowego najczęściej (prawie w 90%) jest bakteria Escherichia coli (E. coli), nazywana potocznie pałeczką kałową, gdyż powszechnie występuje w jelicie grubym.

U kobiety w ciąży należy leczyć zakażenie układu moczowego także wtedy, gdy nie ma objawów zakażenia, a o jego obecności świadczy tylko dodatni wynik posiewu moczu (bakteriomocz bezobjawowy).

Infekcje dróg moczowych – profilaktyka

Oto, co zmniejsza ryzyko zakażenia układu moczowego

  • picie dużej ilości płynów w ciągu doby (co najmniej 1,5-2 l)
  • natychmiastowe oddanie moczu, gdy zachodzi taka potrzeba – bez przetrzymywania.
  • Szczególna higiena intymna – codzienne mycie stref intymnych, a także przed i po stosunku
  • Odpowiedni sposób wytarcia po oddaniu kału – należy podcierać się zawsze w kierunku od przodu do tyłu, co zapobiega przemieszczaniu bakterii z okolicy odbytu w okolicę ujścia cewki moczowej.
  • unikać długich kąpieli w wannie.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Zakażenia układu moczowo-płciowego może być przyczyną niepłodności

Przyczyną niepłodności może być ZUM. Sprawdź objawy i leczenie

Źródło: NewseriaLifestyle

Infekcje dróg moczowych w ciąży

Zapalenie układu moczowego w ciąży (ZUM w ciąży) – przyczyny, objawy, leczenie

Zarówno u kobiet niebędących w ciąży, jak i u tych, które spodziewają się dziecka, zapalenie układu moczowego przebiega z charakterystycznymi symptomami, których nie da się przeoczyć lub pomylić z innym schorzeniem. Do objawów zapalenia układu moczowego w ciąży zalicza się więc: 

  • częste odczuwanie parcia na pęcherz, również bez wydalenia moczu; 
  • kłujący, przeszywający ból podczas mikcji; 
  • ból pęcherza w ciąży, promieniujący do podbrzusza i pachwin; 
  • oddawanie moczu kroplami – a nie strumieniem; 
  • w zaawansowanej postaci choroby: gorączka, dreszcze, a nawet wymioty i biegunka.

ZUM w ciąży nie zawsze przebiega jednak z objawami. Mowa wówczas o tak zwanej bezobjawowej bakteriurii (bakteriomoczu), która dotyka najczęściej kobiet pomiędzy 7 a 16 tygodniem ciąży.

Z uwagi na ten fakt w tym okresie zaleca się wykonanie kobietom w ciąży co najmniej jednego badania moczu (a najlepiej powtarzanego 2 lub 3 razy do 16 tygodnia), by stale monitorować rodzaj oraz ilość bakterii znajdujących się w moczu.

Zapalenie pęcherza w ciąży – przyczyny

Ból pęcherza w ciąży, a także bezobjawowy bakteriomocz które świadczą o infekcji pęcherza, w ciąży ma zazwyczaj kilka określonych przyczyn. Z uwagi na zmiany hormonalne oraz anatomiczne zachodzące w ciele kobiety wraz z rozwojem płodu oraz powiększaniem się macicy, na cały układ moczowy działają różne czynniki.

Przede wszystkim napieranie macicy na pęcherz sprawia, że jego ujście może znaleźć się nieco powyżej dna pęcherza – a to z kolei prowadzi do zalegania w nim moczu. Jeśli znajdują się tam bakterie, to wówczas mają one lepsze środowisko do namnażania się i powodowania infekcji.

Dodatkowo zapalenie pęcherza w ciąży jest bardziej prawdopodobne z uwagi na działanie hormonów (między innymi relaksyny) wpływających rozluźniająco na mięśnie gładkie – a to właśnie z nich zbudowane są niektóre elementy układu moczowego.

Sprawia to, że perystaltyka moczowodów staje się mniejsza i sam mocz znów – w większym stopniu niż u pacjentek niebędących w ciąży – dłużej zalega w drogach moczowych, zwiększając znacząco ryzyko rozwoju bakterii i infekcji intymnej w ciąży.

Zapalenie układu moczowego w ciąży i jego zwiększona częstotliwość u kobiet spodziewających się dziecka jest także powiązana ściśle ze spadkiem odporności w tym okresie – zwłaszcza w pierwszym oraz do połowy drugiego trymestru. Organizm przyszłej mamy „skupia się” bowiem na ochronie płodu, nie chroniąc już kobiety w takim stopniu, jak miało to miejsce przed ciążą.

Bezpośrednie przyczyny infekcji dróg moczowych w ciąży to oczywiście kontakt z bakteriami, na które kobieta narażona jest w toaletach publicznych i innych miejscach, w których korzysta się ze wspólnych muszli klozetowych, pryszniców, środków higieny osobistej, ławek czy szafek.

Najczęstszą przyczyną zakażenia układu moczowego w ciąży jak i poza tym stanem jest kontakt z bakterią Escherichia Coli (E. Coli), określaną również mianem pałeczki kałowej.

Do kontaktu z nią może dojść w wymienionych powyżej miejscach, choć pacjentki często zakażają się nią same, stosując nieprawidłowe wzorce higieniczne – chodzi tu przede wszystkim o podcieranie się po załatwieniu potrzeby fizjologicznej od przodu do tyłu (w stronę odbytu), a nie na odwrót, ponieważ w przeciwnym razie łatwo można przenieść bakterie kałowe w okolicę cewki moczowej – a stąd droga do zakażenia wcale nie jest długa (i to dosłownie – mężczyźni rzadziej chorują na ZUM, ponieważ nie dość, że ich cewka moczowa jest chroniona przez budowę anatomiczną penisa, to jeszcze ich moczowody są dłuższe – bakterie mają więc utrudniony dostęp do samego pęcherza, gdzie rozwija się infekcja).

Leia também:  Ból kciuka – jakie mogą być przyczyny bólu kciuka?

Zakażenie układu moczowego w ciąży – leczenie

Leczenie infekcji dróg moczowych w ciąży opiera się przede wszystkim na podawaniu antybiotyków, bezpiecznych do stosowania u kobiet spodziewających się dziecka (nie wszystkie bowiem mogą być wykorzystywane w leczeniu ZUM w ciąży, ze względu na swoje działanie teratogenne – uszkadzające płód).

W tym szczególnym czasie u pacjentek nie można wykorzystywać antybiotyków z grupy fluorochinolonów. Powszechną w stosowaniu nitrofurantoinę (określaną potocznie mianem furaginy) można podawać w leczeniu zakażenia układu moczowego w ciąży z pominięciem pierwszego trymestru oraz kilku tygodni przed narodzinami dziecka.

Bez względu na trymestr ciąży wykorzystuje się natomiast takie antybiotyki, jak amoksycylina oraz cefaleksyna.

Antybiotyki stosowane w leczeniu infekcji pęcherza w ciąży mają za zadanie zniesienie dolegliwości bólowych (jeśli takie występują), ochronę kobiety przed powikłaniami zapalenia układu moczowego w ciąży (przykładowo – przed odmiedniczkowym zapaleniem nerek), a także ochronę samego płodu. Podawanie antybiotyków trwa zazwyczaj od kilku do kilkunastu dni, a kuracja kończy się wykonaniem badań kontrolnych, po których lekarz podejmuję decyzję o zaprzestaniu bądź kontynuowaniu antybiotykoterapii. W jaki sposób dobiera się konkretny preparat? Na początku stosuje się antybiotyki, które są bezpieczne przy zapaleniu pęcherza w ciąży, a gdy badania laboratoryjne uwidocznią konkretny rodzaj bakterii, który wywołał zakażenie – wówczas lek można zmienić na celowany, dostosowany do niwelowania konkretnego rodzaju mikroorganizmów.

Kuracja antybiotykowa przy zapaleniu układu moczowego w ciąży ma przede wszystkim na celu neutralizację bakterii znajdujących się w drogach moczowych (moczowodach, pęcherzu, cewce moczowej), jak również ich wydalenie z organizmu. Oprócz tego można również stosować preparaty oparte na żurawinie – zawarte w niej substancje zakwaszają mocz, tworząc środowisko niekorzystne zarówno dla rozwoju, jak i namnażania się bakterii.

Zakażenia układu moczowego w ciąży – profilaktyka

Ból pęcherza w ciąży, wywołany infekcją układu moczowego, a także inne objawy tego schorzenia mogą być naprawdę dokuczliwe, ale przede wszystkim – z uwagi na powikłania – zagrażają zarówno przyszłej mamie, jak i rozwijającemu się dziecku.

Z tego względu warto w ciąży wdrożyć profilaktykę ZUM – zwłaszcza, jeśli kobieta już przed zajściem w ciążę miała epizody nawracających zapaleń układu moczowego. Aby im zapobiegać, warto skonsultować się ze swoim lekarzem prowadzącym, ustalając plan działania.

Bezwzględnie powinien on obejmować praktykowanie właściwych nawyków higienicznych, obejmujących: 

  • rezygnację z bielizny wykonanej z syntetycznych materiałów, takich jak poliamid i poliester; 
  • rezygnację z bielizny wpijającej się w ciało (na okres ciąży warto zamienić stringi na figi lub majtki w typie bokserek);
  • rezygnację z noszenia wkładek, które tak naprawdę nie chronią przed zwiększaniem się ilości wydzieliny, ale mogą stać się siedliskiem idealnym dla bakterii i ich namnażania; 
  • wdrożenie właściwych nawyków higienicznych (włączając to opisane wcześniej prawidłowe podcieranie – od strony cewki moczowej do odbytu – nigdy odwrotnie); 
  • unikanie sytuacji ryzykownych, a więc korzystania z sauny, wspólnych ręczników czy z toalet publicznych.

Oprócz tego w celu zapobiegania ZUM w ciąży pacjentki z cukrzycą ciążową powinny regulować jej stan – nieopanowana cukrzyca przyczynia się bowiem do wyjałowienia „dobrej” flory bakteryjnej miejsc intymnych, umożliwiając tym samym łatwiejsze wnikanie bakterii do dróg rodnych oraz do cewki moczowej. W ramach profilaktyki, po konsultacji z lekarzem, można również stosować preparaty żurawinowe i inne preparaty profilaktyczne – takie jak kapsułki FEMISTINA, zawierające innowacyjne składniki, działające kompleksowo dla ochrony przed infekcjami pęcherza.

Zapalenie układu moczowego w ciąży

Zapalenie układu moczowego w ciąży może być niebezpieczne dla rozwijającego się płodu. Ze względu na fizjologiczne zmiany zachodzące w organizmie kobiety, m.in. przekrwienie układu moczowego wywołane działaniem ciążowych hormonów, do zakażenia może dojść bardzo łatwo. Spowalnia perystaltyka moczowodów, drogi wyprowadzające mocz są poszerzone, a jego przepływ jest spowolniony.

1. Bezobjawowy bakteriomocz w ciąży

Bezobjawowy bakteriomocz, niepowodujący żądnych dolegliwości, występuje u około 2-7 proc. ciężarnych. Kobiety, u których w badaniu moczu stwierdza się bakteriomocz, narażone są na wystąpienie odmiedniczkowego zapalenia nerek.

  Powikłania bakteriomoczu ujawniają się najczęściej pod koniec drugiego lub na początku trzeciego trymestru ciąży.

U kobiet, u których ma miejsce zakażenie dróg moczowych w ciąży, wzrasta prawdopodobieństwo porodu przedwczesnego i urodzenia dziecka o małej masie ciała.

Jeśli u kobiety ciężarnej stwierdza się bakteriomocz, wskazane jest określenie wrażliwości obecnych w moczu drobnoustrojów na leki, aby wdrożona farmakoterapia była skuteczna i nie dłuższa niż to konieczne.

Bakterią najczęściej wywołującą zakażenie układu moczowego jest Escherichia coli. 1 proc. przypadków zapalenia dróg moczowych jest powodowany przez paciorkowca grupy B.

Paciorkowiec w ciąży może być groźny dla płodu i wywoływać u noworodka takie choroby jak zapalenie płuc, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych czy sepsa.

Zakażenia układu moczowego w ciąży mogą być powikłane albo niepowikłane. Zakażenia niepowikłane to takie, które występują u chorej bez współistniejących patologii w odpływie moczu i bez czynnika ogólnoustrojowego, który upośledzałby odporność.

Zakażenia powikłane dotyczą tych pacjentek, u których występują zaburzenia w odpływie moczu (np. kamica nerkowa, wady rozwojowe układu moczowo-płciowego) albo współistnieje inna choroba bądź upośledzenie układu immunologicznego.

Powikłane zakażenie układu moczowego w ciąży może grozić u kobiety rozwojem posocznicy i/lub trwałym uszkodzeniem nerek.

2. Zapalenie pęcherza moczowego w ciąży

Czynnikami ryzyka zapalenia pęcherza moczowego są: anatomiczne i czynnościowe wady układu moczowego, częste stosunki płciowe, stosowanie środków plemnikobójczych, niedostateczna higiena osobista, cewnikowanie pęcherza moczowego, zabiegi na pęcherzu moczowym.

Główne objawy zapalenia pęcherza moczowego to: częste oddawanie moczu, ból i pieczenie podczas mikcji, nagłe parcie na mocz, gorączka, nudności, czasami krwiomocz. Leczenie zapalenia pęcherza moczowego powinno prowadzić do wyeliminowania objawów choroby i do wyjałowienia moczu.

Jeśli zlikwiduje się objawy zapalenia, ale obecność bakterii w moczu pozostanie, może to grozić nawrotami zakażenia. W terapii zapalenia pęcherza moczowego stosuje się leki przeciwbakteryjne.

3. Odmiedniczkowe zapalenie nerek w ciąży

Najczęstsze objawy odmiedniczkowego zapalenia nerek to: utrata apetytu, wysoka gorączka, dreszcze, nudności i wymioty, ogólne osłabienie organizmu, ból w okolicy lędźwiowej.

Diagnostyka choroby obejmuje badanie ogólne moczu i posiew moczu, w których często stwierdza się zwiększone wartości leukocytów i ropomocz. Badania dodatkowe: USG jamy brzusznej i urografia. Ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek u kobiety w ciąży jest wskazaniem do hospitalizacji.

U 20-40 proc. ciężarnych pacjentek ostre zapalenie miedniczek nerkowych jest poprzedzone bezobjawowym bakteriomoczem. Na odmiedniczkowe zapalenie nerek kobiety zapadają najczęściej w drugim lub trzecim trymestrze ciąży albo w połogu.

Czynnikami, które podnoszą ryzyko zapalenia nerek w ciąży, są: cukrzyca ciążowa, kamienie nerkowe, anemia sierpowata, niewydolność zastawek pęcherzowo-moczowodowych, urazy rdzenia kręgowego.

Powikłania ostrego odmiedniczkowego zapalenia nerek u kobiet w ciąży to: ostra niewydolność oddechowa i ARDS (obrzęk płuc, atak duszności), wstrząs septyczny, przedwczesne skurcze macicy.

Wszystkie kobiety z ostrym odmiedniczkowym zapaleniem nerek w ciąży powinny być hospitalizowane. Tradycyjne leczenie polega na nawadnianiu organizmu i na pozajelitowej antybiotykoterapii.

Po zakończeniu leczenia należy wykonać badanie moczu, by sprawdzić, czy nie występuje bakteriomocz.

4. Kamica układu moczowego w ciąży

Kamica układu moczowego u kobiet w ciąży stanowi dla lekarza wyzwanie diagnostyczne. Wymaga jednak dokładnego rozpoznania, bo może stanowić przyczynę porodu przedwczesnego.

Ból brzucha u ciężarnej wynikający z obecności kamieni w drogach moczowych wymaga leczenia szpitalnego. Kamienie w moczowodach u ciężarnych stwierdza się dwa razy częściej niż kamienie nerkowe.

Do wystąpienia kamicy może predysponować wodonercze, które stwierdza się jako objaw fizjologiczny ciąży u około 90 proc. przyszłych mam. Wodonercze pojawia się już około 6-10 tygodnia ciąży, a ustępuje w kilka tygodni po porodzie.

Jest wynikiem zmian hormonalnych i mechanicznych spowodowanych ciążą. Ciąża wzmaga też filtrację szczawianów, magnezu i innych substancji, które hamują tworzenie się kamieni moczowych.

Najczęstszymi objawami kamicy dróg moczowych są: ból w okolicy lędźwiowej, zapalenie układu moczowego, krwiomocz. Diagnozowanie bólu okolicy lędźwiowej u kobiet w ciąży skupia się w pierwszym rzędzie na różnicowaniu między patologią pochodzenia urologicznego a pochodzenia ginekologicznego.

Diagnostykę kamicy u ciężarnych zrewolucjonizowało wprowadzenie USG. USG jamy brzusznej jest badaniem pierwszego rzutu. W przypadku wątpliwości diagnostycznych u kobiet z wodonerczem i objawami kamicy stosuje się scyntygrafię nerek lub urografię rezonansu magnetycznego.

Postępowanie lecznicze u kobiet w ciąży polega na nawadnianiu organizmu, stosowaniu leków przeciwbólowych i w razie infekcji – na antybiotykoterapii. 80 proc. ciężarnych z objawową kamicą wydala kamienie po zastosowaniu leczenia. Najczęstsze powikłanie kamicy dróg moczowych w ciąży stanowi poród przedwczesny wywołany atakiem kolki nerkowej.

Jeśli wystąpi czynność skurczowa macicy, należy zastosować leczenie tokolityczne beta-mimetykami.

Leia também:  Zespół Conna (hiperaldosteronizm pierwotny)

5. Przewlekła niewydolność nerek a ciąża

Przewlekła niewydolność nerek prowadzi zwykle do postępującego i nieodwracalnego pogarszania się funkcji nerek. Skutkiem choroby jest spadek filtracji kłębuszków nerkowych i gromadzenie się w ustroju toksycznych produktów przemiany azotowej.

Przewlekła niewydolność nerek może prowadzić do zaburzeń osi przysadka-jajniki. Kobiety z przewlekłą niewydolnością nerek uskarżają się często na spadek popędu płciowego i zaburzenia cyklu miesiączkowego (nieregularne menstruacje, zatrzymanie miesiączki, cykle bezowulacyjne).

Pacjentki poddawane leczeniu z powodu skrajnej niewydolności nerek rzadko zachodzą w ciążę.

Ciąża kobiety z przewlekłą niewydolnością nerek w zaawansowanym stadium ma niewielką szansę na prawidłowy przebieg i pomyślne rozwiązanie. Ponadto ciąża sprzyja gwałtownemu obniżeniu się czynności nerek. Cechy charakterystyczne dla ciąży u kobiety poddanej leczeniu nerkozastępczemu:

  • późne rozpoznanie ciąży (objawy ciąży, takie jak wymioty czy nudności, występują często w przebiegu dializ; zatrzymanie menstruacji może być uważane za skutek choroby podstawowej, a testy ciążowe z moczu nie dają wiarygodnego wyniku z powodu podwyższonego stężenia beta-hCG),
  • poronienie w pierwszym trymestrze ciąży,
  • poród przedwczesny, najczęściej między 32 a 36 tygodniem ciąży,
  • opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego płodu,
  • wielowodzie,
  • zwiększone ryzyko wystąpienia cukrzycy ciążowej,
  • małe prawdopodobieństwo urodzenia zdrowego noworodka (19-37 proc.),
  • zwiększone ryzyko wystąpienia nadciśnienia (79 proc.),
  • częste krwawienia z dróg rodnych,
  • anemia na skutek zwiększonego zapotrzebowania na żelazo,
  • przedwczesne odklejenie się łożyska (30 proc).

Zapalenie układu moczowego w ciąży obejmujące bakteriomocz, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie nerek czy kamicę może powodować zaburzenia wewnątrzmacicznego wzrostu płodu i skutkować porodem przedwczesnym. Dlatego w okresie ciąży należy unikać zaziębiania się i trzeba ciepło się ubierać.

Joanna Krocz

Zakażenie układu moczowego w ciąży

Ciąża zmienia fizjologię kobiety. Poprzez wydzielanie hormonów przygotowujących organizm do porodu zostaje zmniejszone napięcie mięśni, zwłaszcza w okolicy miednicy. Co za tym idzie, rozluźnia się także mięśniówka układu moczowego. Rosnąca macica powoduje zmianę pozycji pęcherza moczowego (którym zaczyna zalegać mocz) oraz naciska na moczowody (utrudniając odpływ moczu z nerek).

Oprócz tego, kobiety posiadają stosunkowo krótką cewkę moczową. Niewielkie krocze przyczynia się do wędrówki bakterii z odbytu do cewki.

Wymienione czynniki powodują zwiększenie ryzyka powstania zakażenie układu moczowego (ZUM).

Dodatkowo, infekcja bakteryjna, grzybicza, a także wirusowa częściej atakuje kobiety z cukrzycą, ze stanem zapalnym pochwy lub po operacjach dróg moczowych.

Nieleczone ZUM może doprowadzić do poronienia bądź porodu przedwczesnego, a co za tym idzie wcześniactwa i dużego prawdopodobieństwa zgonu dziecka podczas porodu. Zakażenie szkodzi również matce, mogąc doprowadzić do choroby nerek, niedokrwistości, a nawet sepsy.

Objawy zakażenia układu moczowego zależą przede wszystkim od rodzaju infekcji oraz miejsca jej występowania. Tak jak już wcześniej wspomniałam, zakażenie może być bezobjawowe, wykryte podczas rutynowego badania moczu podczas kolejnej wizyty u ginekologa.

Niestety, brak leczenia w tym przypadku może spowodować nagłą bolesność w okolicach lędźwiowych, świadczących o przeniesieniu się zakażenia wyżej w układzie moczowym. Ciężarne z ZUM często udają się do toalety, a także skarżą się na ból w okolicach cewki moczowej lub na wysokości spojenia łonowego.

Stany gorączkowe, oraz bóle głowy, czy wymioty świadczą o wysokim zaawansowaniu infekcji.

Najczęściej wykorzystywaną metodą diagnostyczną w przypadku bakteriomoczu jest posiew moczu oddanego do jałowego kubeczka. Aby wyniki były jak najbardziej wiarygodne, mocz powinien być pobrany w określony sposób. Tuż po przebudzeniu, należy podmyć się delikatnie wodą z mydłem.

Podczas mikcji należy oddać niewielką ilość do toalety, następnie podłożyć kubeczek, aby pobrać środkowy strumień. Reszta moczu trafia do toalety.

Ilość koniecznego do badania moczu zależy od tego, czy będzie to tylko badanie na posiew (wystarczy kilka mililitrów), czy także badanie ogólne (50-100 ml).

Leczenie zakażenia układu moczowego polega na odpowiednio dobranej przez ginekologa antybiotykoterapii, oraz podaży płynów zwiększającej diurezę.

Aby skutecznie zmniejszyć ryzyko infekcji należy dbać o higienę okolic intymnych.

Zarówno podcieranie się, jak i mycie powinno przebiegać w kierunku od cewki moczowej do odbytu – nigdy odwrotnie! Warto wspomnieć tutaj o przewiewnej, bawełnianej bieliźnie.

Ponadto, należy dbać o odpowiednie nawodnienie (1,5l w ciągu doby). Ciekawostką może być udowodniona skuteczność w niwelowaniu ryzyka ZUM w przypadku gdy zostaje oddany mocz po stosunku seksualnym.

Odpowiednia dbałość o higienę i zdrowy tryb życia, a także regularne badania i reagowanie na wszelkie symptomy mogące świadczyć o zakażeniu (nie tylko układu moczowego) powinny być ważnymi, o ile nie najważniejszymi „przykazaniami” przyszłej mamy.

2017-02-28

Zapalenie dróg moczowych w ciąży: przyczyny, objawy, leczenie

Zapalenie dróg moczowych w ciąży może obejmować bakteriomocz, zapalenie pęcherza moczowego czy odmiedniczkowe zapalenie nerek. Zdarza się często. Choć to powszechny problem, nie można go bagatelizować, ponieważ może prowadzić do zaburzeń rozwoju płodu, a i skutkować przedwczesnym porodem.

Drogi moczowe powyżej zwieracza pęcherza moczowego zwykle są jałowe. Zdarza się jednak, że w struktury przenikają drobnoustroje, które zaczynają się namnażać. To stanowi przyczynę stanu zapalnego.

Tym samym zapalenie dróg moczowych oznacza obecność drobnoustrojów, najczęściej bakterii, w drogach moczowych. Przyczyną zakażenia układu moczowego najczęściej jest bakteria Escherichia coli (E. coli), nazywana pałeczką kałową, ponieważ występuje w jelicie grubym.

Inne bakterie odpowiedzialne za zapalenie dróg moczowych w ciąży to Klebsiella, Proteus, Enterobacter, Staphylococcus.

Najczęstsze choroby kobiet w ciąży. Jakie są?

Zapalenie dróg moczowych w ciąży może mieć różne przyczyny. Z pewnością patologiom sprzyjają hormony ciążowe, które rozluźniają tkanki zarówno w obrębie narządów rodnych kobiety, jak i dróg moczowych. Patologiom sprzyja:

  • powiększająca się macica, która coraz bardziej uciska na przewody moczowe. To utrudnia odpływ moczu z nerek i prowadzi do zatrzymywania moczu w pęcherzu,
  • przekrwienie układu moczowego,
  • spowolniona perystaltyka moczowodów,
  • poszerzenie dróg wyprowadzających mocz.

Najczęściej jest to zapalenie pęcherza moczowego. Typowe objawy ostrego zapalenia pęcherza to ból lub pieczenie podczas oddawania moczu, parcie na pęcherz, ból podbrzusza, zmiana koloru moczu (na ciemny lub czerwony). W sytuacji, gdy bakterie wnikną poprzez moczowód do jednej lub obu nerek, dochodzi do odmiedniczkowego zapalenia nerek.

Gdy dojdzie do zakażenia nerki, najczęściej pojawia się wysoka gorączka, ból w okolicy nerki, brak apetytu, nudności, wymioty i złe samopoczucie. Objawy występują zarówno nagle, jak i po kilku dniach od zapalenia pęcherza. Jeżeli nie ma objawów zakażenia, ale badania moczu wskazują na obecność bakterii, mówi się o bakteriomoczu bezobjawowym.

To rodzaj nosicielstwa bakterii w cewce moczowej i pęcherzu.

Zapalenie dróg moczowych w ciąży należy leczyć, ponieważ jest niebezpieczne: może wpływać negatywnie na rozwój płodu, a i prowadzić do przedwczesnego porodu. Poza tym powikłania mogą być stanem zagrożenia życia dla kobiety.

To dlatego każda przyszła mama, która odczuwa dolegliwości ze strony układu moczowego, powinna udać się do lekarza (rodzinnego lub prowadzącego ciążę). Aby stwierdzić zapalenie dróg moczowych w ciąży należy wykonać badania moczu (ogólne badanie moczu i posiew moczu).

Obecność zapalenia potwierdza zwiększona liczba leukocytów w moczu. Może również pojawić się białko oraz krew (erytrocyty).

Obecność bakterii potwierdza wynik posiewu, jeżeli w badanym moczu ilość jednego typu bakterii przekracza 1000 w 1 mililitrze moczu u ciężarnej z objawami zakażenia.

Czasem niezbędne są badania krwi lub USG. Bardzo ważny jest wywiad lekarski oraz badanie. Na przykład ból, który pojawia się podczas lekkiego uderzenia pięścią może świadczyć o zakażeniu nerki (tzw. objaw Goldflama). Bardzo ważne jest badanie ginekologiczne, które pozwala stwierdzić bądź wykluczyć zapalenie pochwy lub szyjki macicy.

U ciężarnych leczenia wymaga nawet bakteriomocz bezobjawowy, czyli sytuacja, gdy nie ma objawów zakażenia, ale o jego obecności świadczy dodatni wynik posiewu moczu. Leczenie antybiotykiem zwykle trwa siedem dni, choć może się przeciągnąć i do 14. Po zakończeniu leczenia antybiotykiem należy wykonać kontrolny posiew moczu.

Zapaleniu dróg moczowych w ciąży można zapobiegać. Bardzo ważne jest picie optymalnej ilości płynów w ciągu doby, czyli co najmniej 1,5 litra. Należy chodzić do toalety zawsze, gdy pojawi się taka potrzeba. Ważne jest, by zawsze po stosunku płciowym oddać mocz.

Kluczową kwestią jest codzienna higiena. Należy używać delikatnych płynów przeznaczonych do higieny intymnej. Istotne również jest, by podcierać się zawsze w kierunku od przodu do tyłu.

To zapobiega przedostaniu się bakterii z okolicy odbytu w okolicę ujścia cewki moczowej.

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*