Czy strzelające stawy wymagają leczenia? Co oznacza chrupanie, przeskakiwanie i strzykanie w stawach?

Organizm człowieka jest skomplikowaną materią, a na jego prawidłowe funkcjonowanie i utrzymanie zdrowia poszczególnych układów wpływa wiele czynników. Jednym z najważniejszych elementów organizmu, który decyduje o sprawności i kondycji fizycznej jest aparat ruchu.

Na jego budowę składają się układ kostny, mięśniowy oraz stawowy, który odgrywa ważną rolę i umożliwia sprawne wykonywanie ruchu w różnym zakresie.

Stawy często w wyniku różnych czynników są przeciążane, a troska o ich dobrą formę często jest pomijana w holistycznym podejściu do zdrowia. Jedną z dolegliwości, która budzi niepokój u wielu pacjentów jest strzelanie lub strzykanie w ich obrębie podczas poruszania się.

Warto dowiedzieć się, co może oznaczać strzykanie w stawach? Jakie są przyczyny takiego zjawiska? Czy istnieją sprawdzone sposoby na przeskakiwanie stawów?

Czy strzelające stawy wymagają leczenia? Co oznacza chrupanie, przeskakiwanie i strzykanie w stawach?

Staw jest częścią aparatu ruchu człowieka, którego zadaniem jest łączenie minimum dwóch kości i umożliwienie im poruszania się względem siebie. To połączenie ruchome, które wyróżnia się skomplikowaną budową, a każdy jego element jest niezbędny do utrzymania prawidłowej postawy ciała i wykonywania prostych zakresów ruchu. 

Czy strzelające stawy wymagają leczenia? Co oznacza chrupanie, przeskakiwanie i strzykanie w stawach?

  • torebki stawowej – jej rolą jest stabilizacja całego stawu i ochrona przed wydostawaniem się mazi stawowej oraz jej zakażeniem przez patogeny,
  • błony maziowej – to wewnętrzna warstwa torebki stawowej, która jest odpowiedzialna za produkcję mazi stawowej,
  • jamy stawowej – to obszar stawu zlokalizowany między kośćmi, który w całości wypełnia maź stawowa,
  • powierzchni stawowej – to element stawu składający się z wypukłej główki oraz wklęsłej panewki,
  • chrząstka stawowa – to szklista chrząstka, która pokrzywa powierzchnię stawową. Jej zadaniem jest osłona części odpowiedzialnej za łączenie dwóch lub więcej kości.

Prawidłowe funkcjonowanie stawu wymaga sprawności wszystkich elementów, które składają się na jego budowę. Ich dysfunkcja może prowadzić do przewlekłych chorób aparatu stawowego, w tym strzykania i strzelania.

Co oznacza strzelanie w stawach?

Strzelające stawy są często spotykanym zjawiskiem, które u wielu ludzi wywołuje strach, niepokój i obawę przez rozwojem choroby tego narządu.

To przypadłość, która określana jest jako chrupanie, trzaskanie, strzelanie lub przeskakiwanie w stawie, a najczęściej pojawia się podczas rozpoczęcia ruchu po dłuższym momencie unieruchomienia, na przykład podczas podnoszenia się z krzesła czy wstawania z łóżka.

Choć strzelanie w stawach w większości przypadków jest zjawiskiem fizjologicznym, nasilenie objawów, a także pojawienie się innych dolegliwości, jak ból, obrzęk lub zaczerwienienie skóry może świadczyć o dysfunkcji ich pracy lub rozwoju choroby.

Etiologia strzykania i przeskakiwania aparatu stawowego jest wieloczynnikowa.

Powodem pojawienia się tej dolegliwości mogą być zwyrodnienia, niski poziom nawodnienia organizmu, uwarunkowania genetyczne, a także niedobór najważniejszych witamin i minerałów, które są niezbędne do ich prawidłowej pracy i funkcjonowania.

Czy strzelające stawy wymagają leczenia? Co oznacza chrupanie, przeskakiwanie i strzykanie w stawach?

Strzykanie i przeskakiwanie w stawie nie zawsze jest objawem rozwijającej się choroby tego narządu. Trzaskanie i odgłosy podczas rozpoczęcia ruchu mogą być efektem zjawiska, które określane jest hasłem kawitacji.

 To fizjologiczny proces, podczas którego na skutek zmiany położenia powierzchni stawowej następuje nagła, gwałtowna zmiana ciśnienia płynu, który wypełnia jamę stawową.

Skok ciśnienia prowadzi do pojawienia się bąbelków gazu, które na skutek pękania prowadzą do powstania odgłosu, który nazywany jest strzykaniem. 

Niemniej jednak, gdy zjawisku strzykania towarzyszą inne, niepokojące objawy, jak ból, obrzęk stawu, zaczerwienienie naskórka, uczucie gorąca, sztywności oraz problemy z poruszaniem się może to świadczyć o rozwoju choroby stawów. Głównymi przyczynami strzykania aparatu stawowego są:

1. Genetyczne uwarunkowania w budowie stawu

Pierwszą przyczyną strzykania w stawach są uwarunkowania genetyczne. Ich podstawą jest luźniejsza budowa połączenia kości, czego konsekwencją jest charakterystyczne strzelanie podczas wykonywania gwałtownego lub nagłego ruchu. Jeśli dolegliwości nie towarzyszą inne objawy, to osoba, która przewlekle doświadcza przeskakiwania nie ma powodów do obaw.

2. Zbyt niska podaż składników budujących maź i chrząstkę stawową

Do prawidłowego działania aparatu stawowego niezbędne jest dostarczanie składników odżywczych, które wspierają prawidłową budowę mazi i chrząstki stawowej.

Należą do nich przede wszystkim wapń, kwasy omega-3, białko oraz witaminy z grupy B i C.

Niedobór składników odżywczych i witamin prowadzi do obniżonej zdolności regeneracyjnej mazi i chrząstki stawowej, czego skutkiem są dysfunkcje w pracy tych organów.

Czy strzelające stawy wymagają leczenia? Co oznacza chrupanie, przeskakiwanie i strzykanie w stawach?

Przyjmowanie zbyt małej ilości wody prowadzi do odwodnienia organizmu, co znacznie obniża jego funkcjonowanie i odbija się na pracy stawów.

W przypadku małej podaży wody organizm zaczyna ograniczać jej dostarczanie, a przekierowuje ją do najważniejszych organów, jak serce czy mózg.

 Niska ilość dostarczanej wody do stawów prowadzi do wzmożonego tarcia jego elementów, czego objawem jest właśnie strzelanie i strzykanie.

Czy strzelające stawy wymagają leczenia? Co oznacza chrupanie, przeskakiwanie i strzykanie w stawach?

Brak ruchu i pasywny tryb życia w dużej mierze przyczyniają się do obniżenia ruchomości stawów. Regularna aktywność fizyczna o umiarkowanej intensywności pomaga zachować zdrowe stawy, których prawidłowa praca uniemożliwia strzykanie czy przeskakiwanie.

Czy strzelające stawy wymagają leczenia? Co oznacza chrupanie, przeskakiwanie i strzykanie w stawach?

Rozmiękczenie chrząstki stawowej prowadzi do zmian w jej budowie. Chrząstka staje się znacznie cieńsza, a jej powierzchnia zmienia swoją strukturę na włóknistą. Dodatkowo, na jej powierzchni pojawiają się drobne szczeliny, które są głównym powodem pojawienia się bólu i strzelania stawu.

6. RZS – reumatoidalne zapalenie stawu

Mimo, że najczęściej strzelanie stawu jest zjawiskiem fizjologicznym, w niektórych przypadkach może świadczyć o rozwoju poważnych dolegliwości. Jednym z nich jest reumatoidalne zapalenie stawu, czyli choroba o podłożu autoimmunologicznym. W takim wypadku trzaskom i przeskakiwaniu towarzyszy ból, który może świadczyć o rozwijaniu się stanu zapalnego.

7. Otyłość i nadwaga

Zbyt duża masa ciała często jest główną przyczyną pojawienia się chorób stawu i strzykania w ich okolicy. Nadwaga prowadzi do przeciążenia aparatu stawowego, czego konsekwencją są dolegliwości bólowe, ograniczona ruchomość i strzelanie.

Wszelkie objawy utrudniające ruch i powodujące ból stawu powinny zostać skonsultowane z lekarzem. Odpowiednia diagnostyka pomoże ustalić przyczynę pojawienia się zjawiska oraz wdrożyć leczenie, które wpłynie na poprawę jakości życia.

Czy strzelające stawy wymagają leczenia? Co oznacza chrupanie, przeskakiwanie i strzykanie w stawach?

Pierwszym krokiem w znalezieniu skutecznego sposobu na trzaskające stawy jest znalezienie przyczyny dolegliwości. Jedynie trafna diagnoza jest w stanie dobrać terapię, która pozwala na efektywne usunięcie dolegliwości i zahamowanie rozwoju choroby narządu.

Niemniej jednak, jeżeli strzykanie w stawach nie jest uwarunkowane przewlekłą chorobą warto zadbać o ich kondycję stosując suplementy diety, które bogate są w składniki poprawiające ich funkcjonowanie oraz wspierające budowę poszczególnych elementów stawu.

Preparaty powinny wyróżniać się recepturą bogatą w kolagen rybi, witaminę C oraz B, magnez, kwas hialuronowy, wyciągi roślinne oraz substancje przeciwzapalne, które uzupełnią niedobory w organizmie i poprawią funkcjonowanie mazi stawowej oraz chrząstki.

Dodatkowo, świetnym sposobem na niwelowanie strzykania w stawie jest aktywność fizyczna, która poprawi ich ruchomość. Regularne uprawianie sportu znacznie przyczynia się do utrzymania aparatu stawowego w dobrej formie, czego efektem będzie brak strzykania, przeskakiwania i strzelania w obrębie stawów. 

Zdrowe stawy są bardzo ważne w trosce o utrzymanie sprawności fizycznej i ruchomości organizmu. Strzelanie nie zawsze jest powodem do niepokoju, a uzupełnianie niedoborów witaminowych i mineralnych w wielu przypadkach pomaga rozwiązać problem.

Czy strzelające stawy wymagają leczenia? Co oznacza chrupanie, przeskakiwanie i strzykanie w stawach?

Przeskakiwanie w kolanie – co oznacza i jak sobie z nim radzić?

Czy strzelające stawy wymagają leczenia? Co oznacza chrupanie, przeskakiwanie i strzykanie w stawach? 15 listopada 2019Ortopedia

Przeskakiwanie w kolanie przy zginaniu nogi czy chodzeniu to uciążliwy objaw, którego nie należy lekceważyć. Jeśli w kolanie coś przeskakuje, staw chrupocze i trzeszczy, a dodatkowo pojawia się opuchlizna i ból, należy bezzwłocznie ustalić przyczynę dolegliwości i wdrożyć odpowiednie leczenie.

Przeskakiwanie w kolanie – trzaski, strzelanie, chrupot w kolanie

Przeskakiwanie w kolanie nie zawsze musi mieć podłoże chorobowe. Uczucie przeskoku z towarzyszącym chrupotem często występuje fizjologicznie jako efekt ocierania się o siebie powierzchni stawowych.

Staw kolanowy wypełnia płyn maziowy, przemieszczający się w jamie stawowej podczas wykonywania ruchów. Działające na niego ciśnienie powoduje wytwarzanie pęcherzyków gazu, które pękają, dając charakterystyczny, głośny trzask w kolanie, np.

Leia também:  Nadciśnienie tętnicze - jak sobie radzić

 podczas prostowania kończyny. Zjawisko to określamy mianem kawitacji. Może ono wystąpić w obrębie każdego stawu w ciele. Zwykle nie towarzyszy mu ból, a jedynie umiarkowany dyskomfort.

W takiej sytuacji leczenie przeskakującego kolana nie jest konieczne.

Dowiedz się, jakie są przyczyny bólu piszczeli 

Przeskakiwanie w kolanie – przyczyny

Jeśli masz wrażenie, że w kolanie coś przeskakuje, a dodatkowo pojawiają się dolegliwości bólowe i obrzęk, konieczna jest konsultacja ze specjalistą i podjęcie odpowiedniego leczenia.

Jednym z częstych powodów uczucia przeskakiwania w stawie kolanowym jest chondromalacja rzepki.

Na skutek mikrourazów i przeciążeń dochodzi do naruszenia prawidłowej struktury chrząstki stawowej, przez co przestaje ona prawidłowo pełnić swoje funkcje ochronno-amortyzujące.

Pojawia się niestabilność i ból kolana z przodu, nasilający się podczas kucania czy klęczenia. Typowe jest przeskakiwanie w kolanie przy wyproście kończyny z towarzyszącym słyszalnym odgłosem chrupotu.

Czy strzelające stawy wymagają leczenia? Co oznacza chrupanie, przeskakiwanie i strzykanie w stawach?

Przeskakiwanie w kolanie może wymagać leczenia i fizjoterapii

Przeskakiwanie w kolanie po urazie

Ból i przeskakiwanie w kolanie po uderzeniu bądź upadku mogą wskazywać na mechaniczne uszkodzenie stawu. Objawy, takie jak przeskakujące kolano, wzmożona tkliwość, obrzęk oraz problemy z ruchomością sugerują skręcenie stawu kolanowego bądź uraz rzepki i wymagają pilnej interwencji lekarskiej.

Naciągnięcie, naderwanie, zerwanie więzadła

Jeżeli powyższym dolegliwościom towarzyszy dodatkowo uczucie niestabilności („uciekanie kolana”), zależnie od stopnia nasilenia objawów można podejrzewać naciągnięcie, naderwanie lub zerwanie więzadła. Przeskok w kolanie jest dość nieprzyjemny, pacjenci opisują towarzyszące mu uczucie jako wyskakiwanie części kolana na zewnątrz.

Zwichnięcie rzepki

Przyczyną przeskakiwania kolana bywa również zwichnięcie rzepki. Zazwyczaj dochodzi do niego na skutek nagłego urazu. Rzepka ulega przemieszczeniu, które, sporadycznie, staje się nawykowe. Zmiana pozycji rzepki jest zwykle widoczna gołym okiem. Kolano puchnie i boli, a poruszane stawem sprawia dużą trudność.

Przeskakujące kolano a niedobory żywieniowe

Przeskakiwanie w kolanie przy prostowaniu lub zginaniu kończyny może być skutkiem braku dostatecznej ilości określonych substancji odżywczych w chrząstce lub mazi stawowej. Aby zapewnić optymalny poziom nawilżenia stawu, konieczna jest prawidłowa podaż wapnia, magnezu, krzemu, żelaza, kwasów omega 3, witaminy D oraz witamin z grupy B.

Najlepiej przyjmować je wraz z dietą, jeśli jednak naturalne źródła okażą się niewystarczające, zaleca się suplementację preparatami aptecznymi.

Przeczytaj, jak rozpoznać i jak leczyć płaskostopie poprzeczne 

Co robić, kiedy coś przeskakuje w kolanie?

Gdy kolano przeskakuje, a dodatkowe dolegliwości utrudniają sprawne funkcjonowanie, konieczne jest podjęcie odpowiedniej terapii. Zaniedbanie leczenia doprowadzi do nasilenia objawów i rozwoju groźnych zmian zwyrodnieniowych.

Podstawą jest ustalenie przyczyny występowania niepokojących objawów. Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych – konieczne może być wykonanie RTG lub USG kolana.

Leki

Na ból kolana stosuje się leki przeciwbólowe i przeciwzapalne – zwykle są to aplikowane miejscowo maści i żele. Przy znacznie nasilonych, chronicznych objawach lekarz może zdecydować o wykonaniu iniekcji (zastrzyków) steroidowych bezpośrednio do stawu kolanowego. Zastrzyki ze sterydów znoszą stan zapalny, dzięki czemu znacznie łagodzą dolegliwości bólowe.

Rehabilitacja i ćwiczenia

Skutecznym sposobem leczenia przeskakiwania w kolanie jest fizjoterapia, która przyspiesza regenerację uszkodzonych struktur i sprzyja ich wzmocnieniu.

Ważną rolę odgrywają zbiegi, takie jak krioterapia, laseroterapia czy pole magnetyczne, które pomagają zniwelować obejmujący tkanki proces zapalny.

W terapii wykorzystuje się ponadto kinestiotaping, masaż, terapię manualną oraz ćwiczenia – zależnie od potrzeb – rozciągające, stabilizujące, wzmacniające lub poprawiające propriocepcję, czyli czucie głębokie.

Orteza na przeskakujące kolano

Na przeskakującą rzepkę stosuje się także stabilizatory lub ortezy stawu kolanowego. Decyzję o wykorzystaniu tego typu zaopatrzenia medycznego zawsze podejmuje lekarz – nie należy robić tego na własną rękę.

Rolą ortezy jest odciążenie chorego kolana i jego ustabilizowanie. Jest to niezbędne dla prawidłowego gojenia zmian chorobowych. Nogi nie należy forsować – zaleca się odpoczynek i unikanie wykonywania ruchów wywołujących dyskomfort.

Zabieg operacyjny

Operację kolana przeprowadza się w przypadku najbardziej zaawansowanych uszkodzeń w postaci złamań, zwichnięć czy skręceń. Zabieg jest metodą inwazyjną, wymagającą następczego zabezpieczenia stawu kolanowego w gipsie bądź przy użyciu stabilizatora. Konieczna jest także rehabilitacja przeprowadzona pod okiem wykwalifikowanego fizjoterapeuty.

Czy wiesz, jak wybrać wkładki ortopedyczne?

5 możliwych przyczyn strzelających kolan

Strzelające stawy w kolanach mogą budzić niepokój. Przyczyną takiego stanu nie zawsze jest poważna choroba. Trzeba jednak pamiętać, że objaw ten nie powinien być bagatelizowany. W razie potrzeby konieczna jest konsultacja lekarska i wykonanie badań. Zobacz 5 możliwych przyczyn strzelających kolan.

Charakterystyczne chrupanie lub trzaski w stawie kolanowym najczęściej pojawiają się po długotrwałym odpoczynku. Nie zawsze są obecne podczas każdego ruchu.

Są osoby, które obserwują je tylko raz na jakiś czas. Obawy o stan zdrowia pojawiają się głównie wtedy, gdy kolana strzelają często lub pojawiają się przy tym inne dolegliwości ze strony stawu kolanowego, np.

ból, drżenie mięśni, problemy z poruszaniem się.

  • Z artykułu dowiesz się:
  • – czym są strzelające kolana i kogo dotyczy ten problem;
  • – jakie są najczęstsze przyczyny strzelających kolan;
  • – kiedy trzeba zgłosić się do lekarza.

Strzelające kolana – co to za problem i kogo dotyczy?

Strzelające kolana to określenie na zjawisko, które objawia się wyraźnie słyszalnym trzeszczeniem w stawie kolanowym. Zwykle ma to miejsce podczas wykonywania ruchu – niekiedy gwałtownego, ale też celowego i zaplanowanego. Osoba, której to dotyczy, może mieć wrażenie pocierania się o siebie powierzchni stawowych.

Strzelające stawy kolanowe nie są chorobą, ale mogą być objawem pewnych nieprawidłowości ze strony chrząstki stawowej. Jest to struktura, która ulega bardzo dużym przeciążeniom, a ponadto dotykają ją zmiany zwyrodnieniowe spowodowane naturalnymi procesami starzenia się oraz czynnikami zewnętrznymi (m.in. stylem życia).

Strzelające kolana to problem, który może dotyczyć wszystkich osób. Najczęściej zgłaszają go seniorzy. Nie brakuje jednak młodszych pacjentów. Są to zwłaszcza te osoby, które uprawiają sport. Ale nie tylko. Istnieje kilka przyczyn trzasków w kolanie. Należą do nich:

Niedobór substancji odżywczych

Jednym z powodów, przez które strzela staw, jest niedobór substancji odżywczych ważnych dla elementów, z których jest on zbudowany. Mowa o chrząstce stawowej i mazi stawowej. Potrzebne są im: witamina C, witaminy z grupy B, nienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 oraz białko.

Ich niska podaż wraz z dietą może skutkować tym, że staw nie tylko nie będzie pełnił prawidłowo swojej funkcji, ale także utrudniona zostanie jego regeneracja. Warto także wspomnieć, że witamina C jest potrzebna do produkcji kolagenu, z którego zbudowana jest chrząstka.

Genetyka

Zdarza się, że strzelanie w kolanach jest efektem uwarunkowań genetycznych. Niektóre osoby mają nieco inaczej zbudowane stawy. Wówczas dochodzi do przeskakiwania kości w czasie wykonywania ruchów. Warto pamiętać, że w takiej sytuacji trzaskom nie towarzyszą żadne dodatkowe dolegliwości.

Przeciążenie kolan

Strzelające kolana mogą być wynikiem nadmiernej aktywności fizycznej. Sport jest zdrowy, ale nie w sytuacji, gdy przewyższa możliwości organizmu. Warto też pamiętać, że ciało potrzebuje czasu na regenerację. Problem pojawia się głównie u tych osób, które podejmują się ćwiczeń wymagających skakania, klękania lub poruszania się po nierównym terenie.

Reumatoidalne zapalenie stawów

Strzelanie w kolanie może występować w przebiegu chorób przewlekłych. Jedną z nich jest RZS, czyli reumatoidalne zapalenie stawów. Jest to schorzenie autoimmunologiczne, które charakteryzuje się występowaniem stanu zapalnego w stawie (lub wielu stawach). Chory doświadcza też bólu, sztywności, trudności z poruszaniem się. Jest to choroba postępująca.

Chondromalacja chrząstki stawowej

Przyczyną trzaskania i chrupania w kolanie może być chondromalacja rzepki. Pod tą nazwą kryje się schorzenie tkanki chrzęstnej polegające na rozmiękaniu chrząstki stawowej. W efekcie traci ona swoje właściwości i przestaje prawidłowo funkcjonować. Elementy chrzęstne podczas ruchów zaczynają o siebie trzeć, co objawia się właśnie charakterystycznym strzelaniem. Często pojawia się też ból (również w czasie spoczynku) i obrzęk.

Leia também:  Wahania nastroju a menopauza

Kiedy warto zgłosić się po poradę i do kogo?

  1. Niekiedy strzelające kolana są wskazaniem do zasięgnięcia porady lekarskiej.

    Po pomoc należy udać się, gdy:

  2. – trzaskom towarzyszy ból,
  3. – pojawił się obrzęk stawu,
  4. – skóra nad stawem kolanowym jest zaczerwieniona i ucieplona,
  5. – pojawiają się problemy z chodzeniem i wykonywaniem ruchów.

Na początek trzeba udać się do lekarza pierwszego kontaktu. Zleci on podstawowe badania oraz wyda skierowanie do ortopedy. Specjalista ustali przyczynę trzaskania w stawach, a następnie dobierze odpowiednie leczenie.

W terapii sprawdzają się preparaty zawierające kwas hialuronowy, hydrolizat kolagenu, glukozaminę, witaminę C oraz wyciągi z roślin (np. kurkumy, zielonej herbaty, awokado, imbir). Wskazane są także zabiegi fizjoterapeutyczne.

Strzelające kolana są sygnałem od organizmu, że doszło do przeciążenia stawów, konieczna jest zmiana diety lub toczy się proces chorobowy w ich obrębie. Dlatego zawsze warto obserwować swoje ciało i w razie dostrzeżenia niepokojących objawów udać się do lekarza.

Źródła:

1. R. Aleksandrowicz, R. Ciszek, K. Krasucki, Anatomia człowieka. Repetytorium na podstawie Anatomii człowieka A. Bochenka i M. Reichera, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2014.

2. D. Witoński, Chondromalacja – rozpoznanie czy nihilizm diagnostyczny, „Ortopedia. Traumatologia. Rehabilitacja” 2016, nr 5, s. 508-510.

3. A. Marcol-Majewska i in., Reumatoidalne zapalenie stawów – propozycje postępowania diagnostycznego, „Forum Reumatologiczne” 2017, t. 3, nr 2, s. 88–92.

Autorka

Angelika Janowicz – absolwentka Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu na kierunku pielęgniarstwo. Pisze o zdrowiu, ponieważ wie, jak ważna jest edukacja pacjenta. Wielbicielka podróży i kuchni greckiej.

Strzelające Stawy

Zdarza się, że w czasie zajęć jogi prowadzącemu uda się stworzyć magiczną atmosferę. Następujące po sobie pozycje układają się w uwalniającą napięcia i „otwierającą” sekwencję. Skupieni na ruchu i oddechu uczestnicy zajęć odpoczywają od trosk codziennego życia i nie myślą o naglących sprawach. Wtem, na sali, rozlega się dyskretne chrupnięcie. Podłoga?

Nie.

To nie podłoga – to staw.

Strzelające biodro, trzeszczące kolano, strzykające barki, chrzęszczący łokieć, wyłamywane palce wydają dźwięki, raz dyskretne, raz donośne. Posiadacze strzelających stawów woleliby prawdopodobnie stawy dobrze „naoliwione”, działające sprawnie i cicho. Wielu z nich nie wie, co ciało chce wyrazić poprzez te nieartykułowane dźwięki.

Spróbuję rzucić trochę światła na ten temat.

Istnieje kilka teorii na temat strzelających stawów. Teorie te opisują zarówno źródło podejrzanych odgłosów dochodzących z ciała i wpływ uwalniającego je mechanizmu na zdrowie. Sprawdźmy czy należy się ich obawiać i traktować je jako zwiastun zbliżającego się nieszczęścia.

Stawy występujące w ciele różnią się budową i płaszczyznami ruchu – w rezultacie podobne do siebie odgłosy dochodzące z różnych stawów mogą mieć różne źródło.

Na przykład według najnowszych badań trzask wyłamywanego palca powstaje w czasie powstawania pęcherzyka gazu w torebce stawowej. Torebkę stawową wypełnia maź przypominająca konsystencją białko kurzego jajka. W czasie rozciągania torebki stawowej wypełniająca ją maź zostaje poddana wysokiemu podciśnieniu i zaczyna wrzeć już w temperaturze ciała.

Miejcie na uwadze, że ruchy w stawach są przeważnie szybkie w związku z czym spadek ciśnienia jest nagły i chwilowy – natychmiast po powrocie stawu do wyjściowego ustawienia, ciśnienie wzrasta a pęcherzyki gazu zapadają się. Przez pewien czasu toczyła się zażarta dyskusja czy odgłos powstaje w czasie powstawania czy zapadania się pęcherzyków gazu.

Analiza MRI wykazała, że trzask powstaje w czasie powstawania pęcherzyka gazu w mazi stawowej.

Czy to niebezpieczne?

Przełomowe badania Donalda L. Ubera, za które uczony otrzymał nagrodę Ignobla dowiodły, że strzelanie palcami nie prowadzi ani do artretyzmu ani innego rodzaju zmian zwyrodnieniowych.

Uczony przez pięćdziesiąt lat dwa razy dziennie strzelał palcami lewej dłoni. Mimo że jego lewa dłoń ma przebieg o jakieś 36 – 38 000 pstryknięć większy od prawej, obydwie są w równie sprawne.

Palcami możecie strzelać do woli.

Oczywiście nie oznacza to wcale, że do niepokojących odgłosów dochodzących ze stawów powinniśmy podchodzić beztrosko. Każdy staw jest inny i podlega innym obciążeniom w życiu codziennym i w czasie fizycznej praktyki. Przyjrzyjmy się kluczowym stawom.

Biodro

Jeśli w czasie ruchu – czy to zajęć jogi, czy spaceru – biodro trzeszczy i towarzyszy temu wrażenie „przeskakiwania” w stawie, może to być objaw rozwijającego się zespołu trzaskającego biodra. Brzmi groźnie. A co oznacza? Upraszczając sprawy oznacza po prostu przesuwanie się napiętego pasma powięziowego lub mięśniowego nad wyrostkiem kostnym Wyróżnia się dwa typy tego zespołu:

  1. Wewnętrzny – trzask pojawiający się w okolicy pachwiny spowodowany jest przez przesuwaniem się mięśnia biodrowo-lędźwiowego po krętarzu kości udowej. Nadmierne napięcie mięśnia w tych okolicach może prowadzić do podrażnienia kaletki biodrowo-grzebieniowej i bólu.
  2. Zewnętrzny – charakterystyczny dźwięk powstaje w trakcie przeskakiwania napinacza powięzi szerokiej nad wyniosłością biodrowo –udową. Zbyt silne przyparcie pasma biodrowo-piszczelowego do krętarza wielkiego może prowadzić do pojawienia się bólu w kaletce krętarzowej.

W sytuacji, kiedy trzaskom i przeskakiwaniu w stawie biodrowym towarzyszy ból, można podejrzewać, że doszło do podrażnienia kaletek maziowych zlokalizowanych w pobliżu “przeskakujących” struktur. Źródłem podobnej dolegliwości może być uraz lub przeciążenie (obserwuje się to na przykład u osób ćwiczących balet, ale i nie dający odsapnąć biodrom “jogini” są w grupie ryzyka).

Podstawą terapii dolegliwości określanych mianem zespołu strzelającego biodra jest zmniejszenie napięcia tkanek miękkich. W wypadku wewnętrznego shs (z ang.

Snapping hip syndrome) będzie to praca na mięśniu biodrowo-lędźwiowym (rozciąganie, korekcja posturalna) w wypadku shs zewnętrznego praca na paśmie biodrowo-piszczelowym (rozciąganie, z czasem korekta wzorców ruchowych).

Oczywiście w wypadku podobnych dolegliwości stosuje się również leczenie farmakologiczne lub operacje, ale w mojej ocenie są one ostatecznością i póki sama praca z ciałem / fizjoterapeutą może przynieść poprawę, nie warto brać ich pod uwagę.

Kolano

Staw kolanowy to największy i najbardziej skomplikowany staw ludzkiego ciała. Wykorzystujemy go nie tylko do poruszania się, ale również w czasie siadania, wstawania, klękania, skakania. W rezultacie staw ten jest nieustannie poddawany potężnym obciążeniom.

Zachodzące w nim ruchy zgięcia i wyprostu są kombinacją toczenia i ślizgu, dodatkowo w stawie kolanowym dochodzi do niewielkich ruchów rotacyjnych. Przez staw ten przechodzi wiele grup mięśniowych. Tworzą go pokryte chrząstką stawową powierzchnie stawowe kości udowej, piszczelowej i rzepki.

Na kłykciach kości piszczelowej mieszczą się włókniste łąkotki (przyśrodkowa i boczna) a wewnątrz i w okolicy stawu kolanowego przyczepiają się więzadła, które biernie stabilizują kolano, oraz ścięgna mięśni kończyny dolnej, które stabilizują je czynnie.

Z uwagi na złożoną budowę i przenoszone obciążenia staw ten narażony jest na urazy.

Dochodzące z kolan trzaski, wrażenie jego przeskakiwania w trakcie ruchu mogą mieć kilka przyczyn.

Zmiany zwyrodnieniowe (degeneracja chrząstki stawowej zwana również chondromalacją). Jedną z przyczyn trzeszczenia w kolanie są zmiany zwyrodnieniowe, czyli degeneracja chrząstki stawowej, która pokrywa zakończenia kości i pełni funkcję amortyzującą, przenosi obciążenia oraz tłumi wibracje.

Ponadto, dzięki ruchowi w stawie, błona maziowa chrząstki wytwarza maź stawową (płyn stawowy), która „naoliwia” i smaruje stawy. Z powodu niedostatecznej ilości ruchu, zmian zwyrodnieniowych, urazu lub przeciążenia kolana zmniejsza się ilość wydzielanej mazi stawowej. W rezultacie ruch w stawie kolanowym staje się mniej płynny i słychać dochodzące z niego chrupanie.

Często jest to objaw niebolesny, ale mało komfortowy. Najlepszą metodą profilaktyki jest chodzenie – co najmniej siedem – osiem kilometrów dziennie. Najlepiej (pod warunkiem, że jest to mozliwe) zapewniać ciału regularne, nawet krótkie porcje ruchu w ciągu dnia.

Jeśli jest naprawdę źle albo dyskomfort w czasie ruchu jest zbyt silny stosuje się wiskosuplementację, czyli zastrzyki ze stężonego kwasu hialuronowego, który nawilża chrząstkę.

Zjawisko kawitacji – staw kolanowy wypełnia lepki płyn maziowy. W czasie ruchu powierzchnie stawowe przemieszczają się względem siebie wywołując różnicę ciśnienia w przedziałach stawu kolanowego.

Okolica stawu o niższym ciśnieniu zasysa płyn maziowy. Zanim dojdzie do jego przemieszczenia, powstaje pęcherzyk wypełniony gazem. Powstaniu pęcherzyka towarzyszy słyszalny dla otoczenia dźwięk trzasku.

W objawie tym nie ma nic niepokojącego, zwłaszcza, kiedy występuje po dłuższym bezruchu.

Tor ruchu rzepki – mięśnie odpowiadające za ruch i stabilizację czynną kolona przykryte są powięzią, która otacza je od zewnątrz z jednej strony synchronizując ich pracę, z drugiej odgradzając je od siebie.

Zdarza się, że w wyniku urazu, nadmiernej aktywności fizycznej lub zbyt dużych obciążeń przenoszonych przez nieprzygotowany do tego staw, dochodzi do wzmożonego napięcia mięśni i powięzi oraz włóknistych troczków rzepki, które są przedłużeniem głowy bocznej i przyśrodkowej mięśnia czworogłowego i odpowiadają za kontrolę ruchów rzepki.

Nadmierne napięcie wymienionych struktur może wpływać na tor ruchu i ustawienie rzepki. Ściągana (najczęściej na zewnątrz w kierunku potężnego pasma biodrowo-piszczelowego) rzepka nie porusza się płynnie w rynience stawu rzepkowo-udowego, co może być odczuwalne dla pacjenta jako chrupanie w kolanie, a nawet bolesny trzask w kolanie.

W takiej sytuacji najlepiej zgłosić się do fizjoterapeuty, który oceni napięcie tkanek, ustawienie i tor ruchu rzepki.

Staw barkowy

Staw barkowy ma bardzo szeroki zakres ruchu. Dzieje się to kosztem jego stabilności. Prawidłowe funkcjonowanie stawu barkowego jest możliwe dzięki otaczającemu go rozbudowanemu gorsetowi mięśniowemu, który pomaga w utrzymaniu stabilności.

Krótkie, wewnętrzne i w większości niezbyt silne mięśnie umożliwiają zachowanie w barku stabilizacji lokalnej (utrzymują głowę kości ramiennej w centralnym punkcie panewki), a dłuższe i bardziej zewnętrzne mięśnie o większej sile dają możliwość ruchu oraz stabilizacji globalnej.

Przykurcz tylnej i dolnej części torebki stawu ramiennego, może wpływać na zmianę kąta działania mięśnia dwugłowego doprowadzić do sytuacji, w której głowa kości ramiennej przemieszcza się nieprawidłowo względem panewki stawowej a wracając do pozycji prawidłowej “przeskakuje” po obrąbku stawowym uszkadzając go stopniowo coraz bardziej a równocześnie wywołując zgrzytanie w okolicy barku.

W większości wypadków przeskakiwanie stawu wynika ze zbyt słabej stabilizacji lokalnej. W profilaktyce i / lub rehabilitacji tego typu urazów wskazane są ćwiczenia wzmacniające rotatory.

Jeśli na co dzień twój staw ramieniowy burczy na ciebie, nieproszony wydaje odgłosy i do tego sprawia ci dyskomfort, najlepiej skontaktuj się z doświadczonym fizjoteraputą, który dokładnie zdiagnozuje skalę problemu, przeciwskazania i dobierze odpowiednią metodę terapii. Tych odgłosów lepiej nie lekceważyć.

Podsumowanie

Kiedy ciało zaczyna do nas mówić, nie trzeba panikować, lepiej będzie wysłuchać, co ma nam do powiedzenia. Czasami sygnały dochodzące z ciała wskazują po prostu na to, że zbyt dużo czasu spędzamy w bezruchu (zjawisko kawitacji jest dość powszechne po długim okresie spędzonym w jednej pozycji).

Mogą też sugerować, że ciało jest zmęczone i przeciążone a chwila odpoczynku na pewno nie zaszkodzi.

W wypadku, kiedy ciało nie przestaje mówić a trzaskom i zgrzytom towarzyszy ból, obrzęk, stan zapalny lub ograniczona została ruchomość stawu, warto wybrać się na wizytę do specjalisty (fizjoteraputy), który będzie w stanie postawić diagnozę i zasugerować odpowiednią formę terapii.

Dla uporządkowania wypunktuję najczęśtsze przyczyny strzelania stawów:

  • Zjawisko kawitacji
  • Zmiany degeneracyjne w chrząstce stawowej
  • Konflikt tkanek miękkich z wystającymi elementami kostnymi
  • Luźniejsza konstrukcja połączeń między kośćmi

Trzaski, trzeszczenia i strzelanie stawów

Charakterystyczny dźwięk strzelających stawów dla niektórych jest trudny do zniesienia, nawet jeśli są tylko biernymi obserwatorami.

Inni natomiast nie wyobrażają sobie dnia bez „strzelania” stawami palców lub kręgosłupa.

Większość z nas, jeśli zdarzyło nam się wywołać charakterystyczny dźwięk w obecności innych osób, słyszała żeby nie strzelać stawami, bo prowadzi to do zmian zwyrodnieniowych. Ile jest w tym prawdy?

Znalezienie badań naukowych na ten temat nie jest proste, pojedyncze publikacje raczej nie potwierdzają teorii o negatywnym wpływie strzelania palcami na stawy rąk. Ciekawostką wśród badań dotyczących tego zagadnienia jest eksperyment przeprowadzony przez Donalda L. Unger’a, zakończony w 1998 roku.

Przez 50 lat Donald L. Unger strzelał wyłącznie palcami lewej ręki przynajmniej dwa razy dziennie, prawa ręka, której stawami nie strzelał, stanowiła grupę kontrolną. Zmiany zwyrodnieniowe nie występowały w jego przypadku w żadnej z dłoni, co istotne, nie było też różnic między jedną a drugą ręką.

Choć z punktu widzenia EBM (Evidence Based Medicine) trudno uznać takie badania za rzetelne i jednoznaczne rozstrzygające problem, na pewno jest to ciekawostka, której popularność świadczy o tym, że temat jest interesujący dla wielu osób i może stanowić punkt wyjścia do dalszego zgłębiania tematu.

Dla osób strzelających „nałogowo” jednym z rozwiązań, które wydaje się bezpieczniejsze dla stawów jest zastąpienie go trakcją, czyli biernym odciągnięciu od siebie powierzchni stawowych z zachowaniem osi stawu. W skrócie – nie zginamy palca przed strzeleniem, tylko „wyciągamy” go ze stawu wzdłuż.

Skoro samo strzelanie palcami prawdopodobnie nie jest szkodliwe, to czym tak naprawdę jest dźwięk, który słyszymy? Staw znajduje się pomiędzy elementami kostnymi. Przestrzeń w stawie wypełniona jest płynem, który spełnia funkcję podobną do smaru, dzięki  niemu ruchy zachodzące w stawie są bezbolesne i płynne.

Całość stawu otoczona jest torebką stawową, zapobiegającą wydostawaniu się płynu. Zmiana ciśnienia wywołana przez oddalanie od siebie kości powoduje zapadanie się pęcherzyków gazu obecnych w płynie stawowym, co wywołuje charakterystyczny dźwięk. Zjawisko to nazwane jest kawitacją.

Jednak nie wszystkie trzaski i trzeszczenia w naszym organizmie są równie niegroźne, jak te wynikające ze zjawiska kawitacji. Gdyby tak było, prawdopodobnie nie wzbudzałyby negatywnych skojarzeń. Dźwięki wydawane przez stawy, chociaż brzmią podobnie, mogą mieć różne podłoże, na przykład:

  • Zmian degeneracyjnych
  • Konfliktu tkanek miękkich (np. ścięgien) z elementami kostnymi
  • Obecności wolnych ciał w stawie.

Aby dowiedzieć się, czy występujące w naszym ciele strzelanie jest groźne, czy tez nie, najlepiej spokojnie zastanowić się nad okolicznościami, w jakich trzaski w naszych stawach występują. Jeśli zdarza się to sporadycznie, np.

po długim bezruchu, a staw nie powoduje na co dzień dolegliwości bólowych i nie pojawia się w  nim obrzęk, to można podejrzewać, że dźwięk wynika ze zjawiska kawitacji i nie powinien wzbudzać naszego niepokoju. Jeśli trzaski i trzeszczenia występują często (np.

za każdym razem podczas wykonywania określonego ruchu), a dodatkowo odczuwalny jest dyskomfort w okolicy stawu, warto skonsultować się ze specjalistą.

Może to być objaw poważniejszej dolegliwości, której nie należy bagatelizować, specjalista oceni, czy przyczyna trzasków jest poważna i wymaga interwencji (fizjoterapii, leczenia farmakologicznego, operacyjnego), czy też nie powinna budzić niepokoju.

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*