Choroby autoimmunologiczne – lista, jakie są przyczyny i leczenie

Choroby autoimmunologiczne – lista, jakie są przyczyny i leczenie

Coraz częściej słyszy się o chorobach autoimmunologicznych. Co to jest? Schorzenia te wynikają z nieprawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego. Choroby autoimmunologiczne nazywane są również chorobami z autoagresji – oznacza to, że układ immunologiczny uznaje swoje własne komórki za obce i próbuje je zwalczać. Postępujące zapalenie autoimmunologiczne z czasem zaczyna dawać objawy ze strony narządów lub całych układów w organizmie.

Co to jest choroba autoimmunologiczna?

Najprościej mówiąc, to choroba układu immunologicznego (odpornościowego). Autoimmunizacja polega na reakcji obronnej organizmu skierowanej przeciwko własnym komórkom.

Układ odpornościowy traci zdolność do rozróżniania antygenów „własnych” i „obcych”, co prowadzi do niszczenia swoich tkanek.

Choroby autoimmunologiczne atakują różne narządy lub układy i mają przebieg przewlekły oraz charakteryzują się okresami zaostrzeń i remisji.

Choroby autoimmunologiczne diagnozowane są coraz częściej w różnych grupach wiekowych. Szacuje się, że problemy immunologiczne dotyczą 3-8% światowej populacji. Bardziej podatne na autoimmunologiczne choroby są kobiety. Zmiany immunologiczne w organizmie najczęściej pojawiają się około 30. roku życia. Możliwe jest współwystępowanie kilku chorób autoimmunologicznych u jednej osoby. 

Choroby immunologiczne – rodzaje

Reakcja autoimmunologiczna może być skierowana przeciwko poszczególnym narządom:

  • choroby autoimmunologiczne tarczycy – choroba Hashimoto, choroba Gravesa-Basedowa,
  • choroby autoimmunologiczne jelit – wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna, celiakia,
  • choroby autoimmunologiczne nadnerczy – choroba Addisona,
  • choroby autoimmunologiczne skóry – bielactwo, łuszczyca, łysienie plackowate,
  • choroby autoimmunologiczne o podłożu neurologicznym – miastenia, stwardnienie rozsiane,
  • choroby autoimmunologiczne trzustki – cukrzyca typu 1 (insulinozależna).

Choroba immunologiczna może być również skierowana przeciwko całym układom w organizmie:

  • reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) – choroba autoimmunologiczna atakująca stawy, a z czasem też inne narządy,
  • łuszczycowe zapalenie stawów (ŁZS) – immunologiczne zapalenie stawów i skóry, z czasem zajmuje również inne partie ciała, np. oczy i serce,
  • zespół Sjögrena – uszkodzeniu ulegają komórki ślinianek i gruczołów łzowych, 
  • twardzina układowa – choroba autoimmunologiczna skóry i tkanki łącznej, powoduje postępujące włóknienie skóry oraz narządów wewnętrznych, 
  • toczeń rumieniowaty układowy – atakuje tkankę łączną, uszkodzeniu ulegają najczęściej skóra, stawy i nerki,
  • anemia złośliwa (choroba Addisona Biermera) – choroba autoimmunologiczna krwi wywołana przez zaburzenia wytarzania czynnika IF niezbędnego do wchłaniania witaminy B12.

Przyczyny chorób autoimmunologicznych

W większości przypadków trudno określić jedną, główną przyczynę choroby o podłożu immunologicznym. Zwykle wymienia się kilka różnych czynników, które mogły wywołać reakcję autoimmunologiczną w organizmie. 

Przyczyny środowiskowe powstawania chorób autoimmunologicznych, które wymienia się najczęściej:

  • stres,
  • zaburzenia hormonalne,
  • antygeny z żywności,
  • zanieczyszczenie powietrza,
  • infekcje wirusowe i bakteryjne,
  • stosowane leki,
  • promieniowanie ultrafioletowe.

Wskazuje się również genetyczne predyspozycje do autoimmunologii – w niektórych rodzinach częstotliwość zapadania na choroby autoimmunologiczne jest większa niż w innych.

Choroby autoimmunologiczne – objawy

Objawy chorób autoimmunologicznych zależą od tego, jaki narząd lub układ w organizmie został zaatakowany. Zatem schorzenia z autoagresji wywołują m.in.

 objawy skórne, bóle stawów, objawy ze strony układu pokarmowego, niedokrwistość, przemęczenie, zawroty głowy, podwyższoną temperaturę ciała i wiele innych, nieswoistych symptomów, które powinny zostać zweryfikowane odpowiednimi badaniami.

Choroby autoimmunologiczne mają przebieg przewlekły, charakteryzują się okresami zaostrzeń i remisji. Ich konsekwencją może być inwalidztwo, a nawet śmierć.

Choroby autoimmunologiczne – diagnostyka

Jednym z podstawowych markerów diagnostycznych w schorzeniach autoimmunologicznych jest obecność swoistych przeciwciał we krwi. Na przykład obecność przeciwciał przeciwko insulinie czy dekarboksylazie kwasu glutaminowego nasuwa podejrzenie rozwoju cukrzycy typu 1.

Z kolei obecność przeciwciał anty-TPO czy anty-TG może świadczyć o rozwijającej się chorobie Hashimoto. Lecz same przeciwciała nie są wystarczające do postawienia diagnozy. Konieczne są dodatkowe badania, np.

 USG tarczycy w przypadku choroby Hashimoto, USG nadnerczy w chorobie Addisona, biopsja jelita cienkiego w przypadku celiakii.

Jak leczy się choroby autoimmunologiczne?

Celem leczenia chorób autoimmunologicznych jest przywrócenie tolerancji immunologicznej na własne antygeny. To bardzo trudne, ponieważ często za daną chorobę odpowiada reakcja immunologiczna przeciwko całej grupie antygenów, a nie jednemu.

Leczenie chorób autoimmunologicznych polega więc przede wszystkim na podawaniu leków hamujących działanie układu odpornościowego (leki immunosupresyjne).

Leczenie zaburzeń autoimmunologicznych to również terapia objawowa – podawanie leków przeciwzapalnych, przeciwbólowych oraz kortykosteroidów.

Duże nadzieje w leczeniu chorób autoimmunologicznych pokłada się w lekach biologicznych – terapie polegają na zastosowaniu laboratoryjnie wytworzonych cząsteczek, które naturalnie występują w organizmie i mają za zadanie regulować procesy związane z odpornością.

Według aktualnych badań nie jest możliwe całkowite wyleczenie choroby autoimmunologicznej. Jednak dzięki wdrożeniu właściwego leczenia farmakologicznego i (w wielu przypadkach) żywieniowego można osiągnąć długotrwałą remisję.

Dieta w chorobach autoimmunologicznych

W przypadku niektórych chorób autoimmunologicznych ogromną rolę w ich leczeniu odgrywa dieta. Nie ma uniwersalnych zaleceń żywieniowych dla wszystkich chorób autoimmunologicznych.

Często sposób odżywiania jest kwestią bardzo złożoną i wymaga indywidualnego podejścia zależnego od stanu chorego.

Przykładowo w ciężkich postaciach chorób nieswoistych jelit konieczne jest zastosowanie żywienia dojelitowego lub nawet pozajelitowego (dożylnego).

W celu minimalizowania objawów chorób autoimmunologicznych często zaleca się stosowanie diet eliminacyjnych. Korzystne działanie diety eliminacyjnej wykazano m.in. w przebiegu choroby Hashimoto czy RZS.

Do najczęściej eliminowanych składników należą gluten, laktoza, a także białka mleka. Największą skuteczność dietoterapii wykazano w przypadku celiakii – dieta bezglutenowa stanowi w tym przypadku obowiązkowy element leczenia.

Dzięki całkowitej eliminacji produktów zawierających gluten, osoby chore na celiakię mogą osiągnąć całkowitą remisję i odzyskać komfort życia. 

Obecnie Centrum Medyczne Synexus prowadzi badania dotyczące niektórych schorzeń z autoagresji – reumatoidalnego zapalenia stawów, bielactwa, choroby Leśniowskiego-Crohna czy wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. Pacjenci, u których zdiagnozowano te choroby autoimmunologiczne, mogą zyskać szansę na zakwalifikowanie się do badań klinicznych innowacyjnych leków.

lek. Michał Dąbrowski

Choroby autoimmunologiczne – czym są, objawy i przyczyny

Układ immunologiczny jest strażnikiem naszej odporności i zapobiega rozwinięciu się różnego rodzaju infekcji. Zwykle jest on naszym sprzymierzeńcem, jednak w wyniku pewnych błędów w jego funkcjonowaniu, nasza największa broń może stać się wrogiem naszego organizmu. Mamy wówczas do czynienia z chorobami autoimmunologicznymi.

Co to jest choroba autoimmunologiczna

Skąd tak właściwie biorą się choroby autoimmunologiczne? Aktywność układu immunologicznego zapewnia nam odporność na różnego rodzaju zakażenia.

Dzięki niemu większość kontaktów z patogenami nie kończy się zachorowaniem, a nawet wówczas, gdy dojdzie do wniknięcia mikroorganizmów, bądź ich toksyn do organizmu, rozpoczyna się walka o jak najszybsze zwalczenie zakażenia i możliwie najmniejsze konsekwencje dla organizmu. Układ odpornościowy reaguje na obce antygeny.

Charakteryzuje go obecność mechanizmów autotolerancji, które sprawiają, że układ odpornościowy nie jest wrażliwy na komórki własnego organizmu i zapobiegają tym samym atakowi na nie. Tak dzieje się, gdy wszystkie mechanizmy funkcjonują prawidłowo.

Niestety, zdarza się również, że w wyniku pewnych zaburzeń, układ immunologiczny traktuje komórki i tkanki własnego organizmu jako zagrożenie i rozpoczyna przeciwko nim atak, którego celem jest ich zniszczenie. Wykształcają się wówczas choroby z autoagresji, czyli inaczej choroby autoimmunologiczne. Dotyczą one ok. 3-8% populacji na świecie i co ciekawe, zdecydowanie częściej cierpią na nie kobiety.

Rodzaje chorób autoimmunologicznych

Choroby autoimmunologiczne nie są jednolitą grupą chorób i wśród nich można wyróżnić choroby z autoagresji narządowo swoiste, czyli takie które ograniczone są do jednego narządu oraz układowe, które dotyczą całej tkanki, bądź też wielu narządów.

Lista chorób autoimmunologicznych

Do pierwszej grupy zaliczyć można takie choroby, jak choroby autoimmunologiczne tarczycy (choroba Hashimoto, choroba Gravesa-Basedowa), niedokrwistość złośliwą (inaczej niedokrwistość Addisona-Biermera), chorobę Addisona, miastenię, cukrzycę typu I, stwardnienie rozsiane oraz pęcherzycę zwykłą. Wśród autoimmunologicznych chorób układowych wymienić można wrzodziejące zapalenie jelita grubego, twardzinę układową, toczeń rumieniowaty układowy, pierwotną marskość żółciową wątroby. Pozostałe choroby to przykładowo:

  • Choroba Crohna
  • ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia
  • bielactwo nabyte
  • łuszczyca
  • łysienie plackowate
  • sarkoidoza

Przyczyny chorób autoimmunologicznych

Przyczyny chorób autoimmunologicznych to przede wszystkim zaburzenia w mechanizmach autotolerancji, a więc tych, które chronią komórki własnego organizmu przez błędnym rozpoznaniem przez układ odpornościowy jako zagrożenie.

W rozwoju schorzeń autoimmunologicznych dużą rolę odgrywają czynniki genetyczne. Duże znaczenie mają także czynniki środowiskowe, a więc stosowane przez nas leki, długotrwałe i powtarzające się sytuacje stresowe, jak również nasza dieta.

Leia também:  Como apresentar um prato (com imagens)

Co interesujące, nie rzadko zdarza się, że czynnikiem mającym udział w rozwoju chorób autoimmunologicznych jest infekcja bakteryjna lub wirusowa.

Czy choroby autoimmunologiczne są dziedziczne?

Jedną z głównych przyczyn chorób autoimmunologicznych, są czynniki genetyczne. Dlatego też skłonność do zachorowalności na choroby autoimmunologiczne jest dziedziczona. Warto jednak pamiętać, że potrzebne są tutaj także dodatkowe mechanizmy, takie jak działania leków czy też infekcje wirusowe.

Choroby autoimmunologiczne – lista, jakie są przyczyny i leczenie

Objawy chorób autoimmunologicznych

Choroby autoimmunologiczne to bardzo zróżnicowana grupa chorób, dlatego też trudno jest określić ich konkretne objawy. Zależą one bowiem ściśle od tego, z jaką chorobą są związane.

Niemniej jednak szczególnie alarmujący powinien być fakt, gdy nagle u młodej, dotychczas zdrowej osoby dorosłej (w szczególności kobiety), pojawiają się objawy świadczące o dysfunkcji organizmu.

Objawami, które mogą budzić niepokój są przewlekłe zmęczenie, zmiana w wyglądzie skóry, zmiana masy ciała niezwiązana z dietą, nieprzemijające bóle stawowe o niewyjaśnionej przyczynie, zwiększone pragnienie, zespół suchego oka, czy też problemy z wątrobą.

Objawy te związane są z najczęściej występującymi chorobami autoimmunologicznymi. Należy jednak pamiętać, że naszą uwagę zawsze powinny zwracać nietypowe reakcje organizmu, w szczególności, gdy mają charakter przewlekły, bądź powtarzający się.

Diagnostyka chorób autoimmunologicznych – jakie badania wykonać?

Rozpoznanie choroby autoimmunologicznej zazwyczaj nie jest łatwe i zwykle wymaga co najmniej kilku wizyt u lekarza oraz wykonania szeregu badań diagnostycznych. Podstawowymi badaniami są morfologia krwi z rozmazem, ocena wskaźników stanu zapalnego oraz badanie ogólne moczu.

Niekiedy pomocne może być również wykonanie proteinogramu oraz oznaczenie poziomu cholesterolu. Badania te mogą być sygnałem świadczącym o niekorzystnych zmianach zachodzących w organizmie, jednak laboratoryjna diagnostyka chorób autoimmunologicznych opiera się przede wszystkim na badaniu autoprzeciwciał.

Część z nich obecna będzie we wszystkich chorobach autoimmunologicznych, zaś inne są ściśle związane z występowaniem określonej jednostki chorobowej. W diagnostyce chorób autoimmunologicznych niekiedy konieczne jest również wykonanie innych badań, np.

oznaczenie poziomu hormonów (w chorobach autoimmunologicznych tarczycy, cukrzycy).

Czy można wyleczyć choroby autoimmunologiczne

Choroby autoimmunologiczne należą do grupy chorób, których wyleczenie nie jest możliwe. Jednak podjęcie leczenia i kontrola stanu zdrowia pod okiem specjalistów pomagają wielu chorym na normalną aktywność we wszystkich sferach życia.

Jak i gdzie leczyć choroby autoimmunologiczne?

W tym momencie wiele osób może zadawać sobie pytanie, kto leczy choroby autoimmunologiczne? Początek diagnostyki chorób autoimmunologicznych zwykle zaczyna się w gabinecie lekarza podstawowej opieki zdrowotnej.

W przypadku podejrzenia występowania takiej choroby, pacjent kierowany jest do odpowiedniej poradni specjalistycznej (w zależności od podejrzewanej choroby).

Może do być poradnia diabetologiczna, endokrynologiczna, dermatologiczna, gastroenterologiczna, reumatologiczna. 

Podstawę terapii chorób autoimmunologicznych stanowi leczenie objawowe – i tak, przy chorobie Hashimoto podaje się hormony tarczycy, przy cukrzycy typu I – insulinę, a w chorobie Addisona – brakujące hormony nadnerczy.

Terapia chorób autoimmunologicznych opiera się również na stosowaniu leków immunosupresyjnych, które mają zmniejszyć odpowiedź nieprawidłowo funkcjonującego układu odpornościowego. Najnowszą terapią jest terapia biologiczna.

Oparta jest ona na wykorzystaniu terapii celowanej z wykorzystaniem przeciwciał, której celem jest blokada czynników powodujących objawy choroby.

Choroby autoimmunologiczne u dzieci

Pomimo, iż szczyt zachorowań na choroby autoimmunologiczne to 20-30 lat, to należy pamiętać, że wiele z nich może również pojawić się już w wieku dziecięcym.

Dlatego też, nie należy bagatelizować żadnych niepokojących objawów.

Dodatkowo, szczególną uwagę należy zwrócić, gdy u dzieci występuje problem ze wzrastaniem, przybieraniem na wadze, trudności w nauce, czy też w ogólnym rozwoju dziecka.

Sprawdź też: Jak wzmocnić odporność dzieci przed zimą?

Kategoria: Produkty wzmacniające odporność dzieci w Aptece Nowa Farmacja

Piśmiennictwo:

1. Gołąb J., Jakóbisiak M., Lasek W. Immunologia. Wydawnictwo Naukowe PWN 2002, Warszawa 2. Szeblowska D., Hebzda A., Wojtuń S. Choroby autoimmunizacyjne w praktyce lekarskiej. Pediatr Med Rodz 2011; 7(3): 218-222

Choroby autoimmunologiczne, czyli dysfunkcje układu autoimmunologicznego

Choroby autoimmunologiczne dosięgają coraz większej częściej naszego społeczeństwa. Niestety jednak, o ile medycyna jest już je w stanie rozpoznać, o tyle przyczyny ich powstawania nadal pozostają niejasne. Wiadomo jednak, że na ich rozwój wpływ ma immunologia naszego organizmu.

To, w jaki sposób układ immunologiczny funkcjonuje, sprawia, że produkowane w naszym ciele komórki mogą zacząć być niszczone. Co jeszcze należy wiedzieć o chorobach autoimmunologicznych. Przeczytaj poniższy artykuł i dowiedz się, co to są choroby autoimmunologiczne oraz, jak z nimi walczyć.

Choroby autoimmunologiczne to schorzenia, które wpływają na obniżenie naszej naturalnej odporności. Tym samym stajemy się mniej odporni na zagrażające nam zakażenia. W wyniku zachwiania swojego funkcjonowania układ odpornościowy zaczyna reagować na obce antygeny.

 W efekcie zaczyna dochodzić do zaburzeń mechanizmów autotolerancji, dzięki którym z kolei ludzki układ odpornościowy staje się jeszcze bardziej wrażliwy na komórki własnego organizmu. Wskutek tego system immunologiczny samoistnie zaczyna je atakować oraz niszczyć.

To właśnie wtedy dochodzi do powstawania chorób autoimmunologicznych, które wykształcają się z opisanej wyżej autoagresji.

Choroba autoimmunologiczna – przyczyny i objawy

W świetle najnowszych badań choroby autoimmunologiczne najczęściej dotykają kobiety. Szacuje się, że w skali całego świata cierpi na nie ok. 3-8% całej populacji.

 Powodem ich występowania są zaburzenia w mechanizmach auto tolerancji, z powodu których organizm ludzki zaczyna atakować własne komórki.

Objawami są najczęściej spadek odporności, zwiększona podatność na infekcje oraz wiele innych chorób wewnętrznych oraz skórnych, które opiszemy w następnych akapitach. Zanim poruszymy ten temat, należy jednak się zastanowić nad tym, czym tak naprawdę są one spowodowane.

Czy choroby autoimmunologiczne są dziedziczne?

Dokładne przyczyny występowania chorób autoimmunologicznych niestety nie są nam dokładnie znane. Nie da się jednak ukryć, że ogromne znaczenie mają tu przede wszystkim czynniki genetyczne.

 Wieloletnie badania nad tym zagadnieniem wykazały, że bardziej podatne na te choroby są osoby, w których rodzinie schorzenia te już występowały.

 Należy jednak pamiętać, że czynnikiem decydującym o tym, czy choroba się rozwinie, czy nie, są dodatkowe mechanizmy. Mowa tu m.in. o niepożądanym działaniu zażywanych leków oraz przebytych infekcjach wirusowych.

Ogromne znaczenie ma także stres oraz to, w jaki sposób na niego reagujemy. Okazuje się również, że nie bez znaczenia jest i sposób, w jaki się odżywiamy. Niezrównoważona dieta lub jej całkowity brak sprzyja rozwojowi chorób autoimmunologicznych.

Jak rozpoznać chorobę autoimmunologiczną u siebie?

Nie da się ukryć, że tego rodzaju schorzenia mają bardzo zróżnicowane objawy. Za szczególnie alarmujące objawy można jednak uznać dysfunkcje, które niepodziewanie z dnia na dzień atakują osoby dotychczas niemające problemów zdrowotnych.

Choroba autoimmunologiczna – objawy

Wśród najczęściej występujących objawów chorób autoimmunologicznych należy wymienić m.in.:

  • Długotrwałe poczucie zmęczenia;
  • Zmiany skórne;
  • Nagłe tycie lub utratę kilogramów – o ile nie są spowodowane dietą i sposobem odżywania się;
  • Chroniczne bóle stawów;
  • Zwiększone pragnienie
  • Zespół suchego oka;
  • Problemy zdrowotne z wątrobą.

Najczęstsze choroby autoimmunologiczne – wewnętrzne

Choroby autoimmunologiczne należą do bardzo szerokiej grupy schorzeń, które mogą objawiać się na wiele sposobów.

Choroby autoimmunologiczne – lista

Do najczęstszych schorzeń autoimmunologicznych należą choroby takie jak:

Ich objawy mogą dotyczyć osób w różnym wieku, płci, a także obejmować wywołanymi zmianami chorobowymi różne narządy. Niestety z reguły są one trudno widoczne, przez co jeszcze ciężej je wykryć. Najczęściej wymieniane przez lekarzy choroby autoimmunologiczne skóry to:

  • Atopowe zapalenie skóry;
  • Bielactwo;
  • Łuszczyca;
  • Łysienie plackowate;
  • Pęcherzyca.

Jakie badania są potrzebne przy chorobach autoimmunologicznych?

Każda z chorób autoimmunologicznych wymaga zdiagnozowania w celu podjęcia decyzji o metodzie leczenia. Jego brak może bowiem prowadzić do powstawania wielu, bardzo ciężkich powikłań.

 W przypadku występowania zmian skórnych, najlepiej skonsultować się niezwłocznie z lekarzem dermatologiem. Choroby autoimmunologiczne wewnętrzne wymagają wykonania znacznie większej ilości badań diagnostycznych.

Leia também:  Krostki na twarzy – jakie są przyczyny i jak pozbyć się krost na skórze twarzy?

W tym celu należy przeprowadzić m.in.:

  • Morfologię krwi z rozmazem;
  • Badania oceniające wskaźniki stanu zapalnego;
  • Badania ogólne moczu;
  • Tzw. proteinogram – czyli badanie diagnostyczne białek surowicy;
  • Badanie poziomu cholesterolu.
  • Badanie autoprzeciwciał;
  • Badania hormonalne – np. pod kątem rozpoznania chorób tarczycy lub cukrzycy.

Jak wyleczyć choroby autoimmunologiczne?

Leczenie chorób autoimmunologicznych ma na celu pobudzenie oraz przywrócenie dawnej tolerancji immunologicznej własnych antygenów. Dlatego też w trakcie terapii chorym na choroby autoimmunologiczne najczęściej podaje się leki przeciwzapalne. Są to m.in. glikokortykosteroidy, leki z grupy NLPZ oraz te, które przejawiają działanie cytotoksyczne.

Bardzo często towarzyszy im również zażywanie leków przeciwbólowych, które mają na celu łagodzenie bólu. Są to m.in. paracetamol oraz ibuprofen. Wskazane jest zażywanie leków biologicznych, których głównym zadaniem jest odbudowa systemu odpornościowego.

 W wielu przypadkach nie może obejść się także bez zażywania leków immunosupresyjnych, a w przypadkach chorób zaawansowanych (takich jak np. choroba Leśniowskiego-Crohna) konieczne jest też leczenie chirurgiczne. Osobom zmagającym się z chorobami autoimmunologicznymi zalecana jest fizjoterapia oraz suplementacja.

Do najskuteczniejszych suplementów diety należy m.in. Olimp Gold-Vit D3+K2 oraz suplementy na bazie kurkumy i piperiny.

Jaka dieta i suplementacja przy chorobach autoimmunologicznych?

Na końcu warto również wspomnieć, że leczenie chorób autoimmunologicznych wymaga nie tylko stosowania wielu mieszanek leków i suplementacji, ale również i stosowania odpowiedniej diety. Wielu ekspertów poleca stosowanie restrykcyjnej diety dr.

Dąbrowskiej, która opiera się na spożywaniu wyłącznie owoców i warzyw. Osobom z tymi schorzeniami zaleca się także wyeliminowanie z diety najbardziej szkodliwych produktów, w tym cukrów. Ich przyjmowanie może bowiem nie tylko pogorszyć stan chorego, ale osłabić działanie podawanych mu leków.

Poza szkodliwymi cukrami należy także całkowicie pozbyć się z posiłków produktów spożywczych, które są bogate w gluten, lub zawierają soje. Nie zaleca się także spożywania nabiału, produktów na bazie zbóż oraz wszelkich roślin strączkowych.

Osoby cierpiące na schorzenia autoimmunologiczne nie powinny także przyjmować warzyw psiankowatych, orzechów oraz nasion.

Choroby autoimmunologiczne – przyczyny, leczenie, dieta. Lista chorób

Choroby autoimmunologiczne (choroby z autoagresji) nie są powodowane przez wirusy, bakterie lub inne patogeny, które przedostają się do naszego organizmu, inicjując reakcję obronną w postaci stanu zapalnego. W tym przypadku układ immunologiczny nie musi mierzyć się z drobnoustrojami, ale sam jest zagrożeniem dla człowieka, bo zaczyna wytwarzać przeciwciała przeciwko zdrowym komórkom ludzkiego organizmu.

Czym są choroby autoimmunologiczne?

W przypadku schorzeń autoimmunologicznych nasz układ odpornościowy nie funkcjonuje w prawidłowy sposób – zamiast niszczyć zagrażające nam patogeny, atakuje w pełni zdrowe komórki, doprowadzając do powstawania przewlekłego stanu zapalnego, a także wyniszczenia konkretnych narządów i układów. Właściwa reakcja immunologiczna polega na rozpoznaniu wnikającego do organizmu wroga, mobilizacji sił do jego neutralizacji oraz wytworzeniu przeciwciał, które pozwalają uchronić się przed ponownym zakażeniem. To dzięki prawidłowej reakcji immunologicznej na niektóre choroby zakaźne zapadamy tylko raz oraz nabywamy odporność po przyjęciu szczepionek. Dzięki właściwemu działaniu układu immunologicznego pojawiają się u nas także objawy świadczące o tym, że nasz organizm zaczyna walczyć z chorobą, czyli m.in. stan podgorączkowy i gorączka.

Podobnie układ immunologiczny działa w przypadku np. urazów – mobilizuje do działania komórki w celu odbudowy uszkodzonej warstwy naskórka, skóry właściwej lub kości. W przypadku autoagresywnego działania układu immunologicznego białka organizmu traktowane są jak nieznane, obce komórki, co inicjuje reakcję obronną.

Charakterystyczne dla schorzeń autoimmunologicznych jest to, że niszczenie komórek organizmu nie następuje nagle i z dużą intensywnością – układ immunologiczny atakuje zdrowe komórki organizmu stopniowo, co powoduje, że objawy schorzeń z autoagresji bywają niespecyficzne i często nie dostrzegamy ich przez dłuższy czas.

Choroby autoimmunologiczne – przyczyny

Choroby autoimmunologiczne są przedmiotem intensywnych badań naukowców. Dzięki nim dowiedziono związku schorzeń z autoagresji z działaniem niektórych substancji chemicznych, przewlekłymi stanami zapalnymi, które powoduje m.in. nieprawidłowo skomponowana dieta, a także niektórymi infekcjami o podłożu bakteryjnym i wirusowym.

Potwierdzono też, że choroby autoimmunologiczne mogą być dziedziczone oraz mogą mieć związek z pojawieniem się w organizmie komórek nowotworowych.

Powyższe czynniki mogą być impulsem inicjującym nieprawidłową odpowiedź immunologiczną, jednak za niszczenie zdrowych komórek organizmu i związane z tym objawy odpowiadają limfocyty, które nie posiadają antygenów zgodności tkankowej.

Choroby autoimmunologiczne – lista

Choroby autoimmunologiczne dotyczą różnych narządów i układów. Najczęściej dotyczą tkanki łącznej, skóry, układu neurologicznego, układu hormonalnego, a także układu pokarmowego. Jedną z częściej występujących i dobrze poznanych chorób autoimmunologicznych jest cukrzyca typu 1.

W tym przypadku w wyniku nieprawidłowej odpowiedzi immunologicznej zaburzony zostaje prawidłowy mechanizm wydzielania insuliny oraz funkcjonowania trzustki. Do innych, dość dobrze poznanych, chorób autoimmunologicznych, z którymi każdy z nas miał lub może mieć styczność, zaliczamy m.in.

:

Do mniej znanych i rzadziej występujących schorzeń autoimmunologicznych zaliczamy m.in. ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia kręgowego, sarkoidozę, toczeń rumieniowaty układowy oraz chorobę Leśniowskiego-Crohna.

Czytaj też:Co to jest dieta Hashimoto? Czy mogą stosować ją także zdrowe osoby?

Czym są choroby autoimmunologiczne? | Poradnik NN.pl

Choroby autoimmunologiczne związane są z nieprawidłowym działaniem układu odpornościowego. Jego komórki zaczynają atakować własne tkanki, co zaburza funkcjonowanie organizmu. Dlatego konieczne jest odpowiednie leczenie. Choroby autoimmunologiczne mogą dotyczyć wszystkich narządów wewnętrznych i układów.

Zadaniem układu odpornościowego jest ochrona organizmu przed patogenami, które wywołują różnego rodzaju choroby.

Ma on zatem zdolność do rozróżniania zdrowych komórek od tych potencjalnie niebezpiecznych. Niekiedy zdarza się jednak, że produkowane przeciwciała i limfocyty zaczynają atakować prawidłowe tkanki.

Taki proces nazywany jest autoimmunizacją, a jego efektem są choroby autoimmunologiczne.

Co to są choroby autoimmunologiczne?

Choroby autoimmunologiczne to schorzenia przewlekłe, które powstały na skutek nieprawidłowego działania układu odpornościowego. Mogą one dotyczyć wszystkich układów w ciele człowieka. Do najczęściej występujących chorób autoimmunologicznych zalicza się:

  • cukrzycę typu 1,
  • chorobę Crohna,
  • chorobę Addisona (pierwotna niedoczynność kory nadnerczy),
  • schorzenia tarczycy: chorobę Gravesa-Basedowa i chorobę Hashimoto,
  • miastenię,
  • stwardnienie rozsiane,
  • reumatoidalne zapalenie stawów,
  • toczeń rumieniowaty,
  • zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa,
  • łuszczycowe zapalenie stawów,
  • niedokrwistość złośliwą,
  • celiakię,
  • autoimmunologiczne zapalenie wątroby,
  • choroby skóry: łuszczycę i łysienie plackowate.

Prawdopodobnie jedną z chorób autoimmunologicznych jest również bielactwo.

Jakie są przyczyny chorób autoimmunologicznych?

Choroby autoimmunologiczne powstają na skutek autoimmunizacji, czyli atakowania przez komórki układu odpornościowego własnych, zdrowych tkanek. Spowodowane jest to przepuszczaniem przez tzw. barierę szpikową błędnych limfocytów – takich, które nie mają antygenów zgodności tkankowej.

Przyczyny chorób autoimmunologicznych nie zostały do końca poznane. Wciąż trwają badania, których celem jest poznanie czynników odpowiedzialnych za wadliwe działanie układu immunologicznego i autoimmunizację. Zwykle rolę za powstawanie tego typu schorzeń przypisuje się wadom genetycznym, ale zwraca się także uwagę na:

  • stres, 
  • przebyte infekcje bakteryjne i wirusowe,
  • substancje toksyczne występujące w środowisku,
  • błędy żywieniowe (np. zwiększone spożycie jodu),
  • niektóre leki.

Jeśli jesteś szczególnie narażony na czynniki takie jak stres czy częste infekcje, przede wszystkim zadbaj o profilaktykę, zdrową dietę i odpoczynek. Dodatkowym wsparciem na wypadek zachorowania na choroby autoimmunologiczne w przyszłości może być również ubezpieczenie na życie z pakietem ubezpieczenia na wypadek poważnego zachorowania.

Objawy chorób autoimmunologicznych

Objawy chorób autoimmunologicznych zależą od tego, które tkanki są atakowane przez układ odpornościowy. W przypadku tkanki łącznej (reumatoidalne zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, łuszczycowe zapalenie stawów) dolegliwości dotyczą układu ruchu.

Pojawia się stan podgorączkowy, utrata wagi, ogólne osłabienie. Do tego dochodzi ból i sztywność stawów. Natomiast cukrzyca typu 1 objawia się podwyższonym stężeniem glukozy we krwi, wzmożonym pragnieniem, częstym oddawaniem moczu i zmęczeniem.

Jeszcze inne objawy pojawiają się przy schorzeniach tarczycy lub układu pokarmowego.

Objawy chorób autoimmunologicznych mogą wystąpić w każdym wieku. Niektóre z nich (np. cukrzyca typu 1) po raz pierwszy pojawiają się u dzieci lub osób młodych. Część schorzeń może przebiegać z okresami zaostrzeń i remisji.

Leczenie chorób autoimmunologicznych

Leczenie chorób autoimmunologicznych również zależy od rodzaju schorzenia. Musisz zdawać sobie sprawę, że terapia ma na celu wyłącznie łagodzenie objawów i poprawę jakości życia. Można stosować leki immunosupresyjne, przeciwbólowe, przeciwzapalne i kortykosteroidy. Dostępne jest także leczenie biologiczne i poprzez fizjoterapię. Niektóre terapie wymagają hospitalizacji.

Leia também:  Rak pęcherzyka żółciowego – jakie objawy daje nowotwór złośliwy?

Jedną z chorób autoimmunologicznych jest cukrzyca typu 1.

Jeśli obawiasz się bycia diabetykiem, kup pakiet dla chorych na cukrzycę – zapewnisz sobie w ten sposób poczucie bezpieczeństwa finansowego w razie zachorowania.

W ramach polisy otrzymasz także pomoc w zorganizowaniu niezbędnych konsultacji i badań specjalistycznych. Gdy przez chorobę nie będziesz mógł wykonywać pracy, możesz liczyć na 5-letnią rentę.

Zobacz też: Cukrzyca a renta z ZUS – co należy się chorym na cukrzycę i jak otrzymać świadczenia?

Tagi:
#choroby cywilizacyjne
#nowotwory
#zdrowie

CHOROBY AUTOIMMUNOLOGICZNE – VitaImmun

Przyczyną chorób autoimmunologicznych jest nieprawidłowa reakcja układu odpornościowego.

U zdrowej osoby komórki immunologiczne pełnią rolę ochronną i atakują czynniki mogące być przyczyną choroby, takie jak bakterie, wirusy, toksyny i inne.

U osoby z chorobą autoimmunologiczną układ odpornościowy zaczyna się „mylić” i zamiast atakować elementy obce i szkodliwe dla organizmu „przepuszcza atak” na komórki gospodarza.

Przyczyny chorób autoimmunologicznych:

  • Można powiedzieć, że każda choroba autoimmunologiczna ma taką samą przyczynę – zaburzenie pracy układu odpornościowego – a manifestacja jest tylko objawem. Przykładowo, w chorobie Hashimoto następuje atak na komórki tarczycy, w chorobie Crohna i wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego na komórki przewodu pokarmowego, w reumatoidalnym zapaleniu stawów (RZS) atakowany jest narząd ruchu, a w łuszczycy komórki skóry. Choroba autoimmunologiczna zawsze ma charakter przewlekły, a chroniczny stan zapalny prowadzi do pogorszenia zdrowia i samopoczucia chorego.

Zalecane badania:

Dowiedz się więcej o chorobie Bezpłatne konsultacje telefoniczne

Kup badanie:

Informacje szczegółowe

Stosowane standardowo leczenie (leki immunosupresyjne, leki sterydowe, leczenie biologiczne) hamują nadreaktywny układ immunologiczny.

Terapia ta jest w wielu sytuacjach niezbędna, prowadzi do zahamowania stanu zapalnego (stan reemisji) i ograniczenie skali uszkodzeń atakowanego narządu czy organu.

Niestety, z reguły dość szybko po odstawieniu leczenia choroba wchodzi ponownie w postać aktywną i stan zapalny narasta. Leczenie to nie jest również pozbawione działań niepożądanych.

Z tego względu warto rozważyć wdrożenie działań dodatkowych, mających na celu uspokojenie i „odciążenie” rozregulowanego w chorobach autoimmunologicznych układu odpornościowego.

Warto wykonać ocenę mikroflory jelitowej i wdrożenie celowanej suplementacji probiotykami. Pamiętajmy bowiem, iż bakterie jelitowe są głównymi trenerami układu odpornościowego.

Zaburzenie równowagi mikrobiologicznej jelita przy współistniejącej predyspozycji genetycznej do rozwoju choroby sprzyja dysfunkcji układu immunologicznego, co prowadzić może do rozwoju przewlekłego procesu zapalnego.

Odpowiednio dobrane probiotyki hamują stan zapalny, uszczelniają barierę jelitową i przywracają równowagę bakterii jelitowych, co jest niezwykle istotne u pacjenta z chorobą autoimmunologiczną i znacznie ułatwia wprowadzenie choroby w stan reemisji.

Wyciszenie stanu zapalnego w organizmie wymaga ponadto modyfikacji diety. Istnieje wiele teorii, które wskazują na powiązanie pomiędzy dietą typową dla społeczeństw zachodnich (żywność wysokoprzetworzona, bogata w konserwanty, barwniki, wzmacniacze smaku) z lawinowym wzrostem występowania chorób nowotworowych oraz autoimmunizacyjnych.

Mówiąc prosto – jemy byle co i w biegu. Z tego względu wyeliminowanie z diety wszelkich pokarmów niepożądanych jest kluczowe dla zahamowania toczącego się procesu chorobowego. Rosnąca popularnością cieszą się protokoły autoimmunologiczne.

Są to diety z eliminacją wszystkich pokarmów, które mogą nadmiernie pobudzać i aktywować stan zapalny u pacjenta z chorobą autoimmunologiczną. Należy jednak pamiętać, iż nie ma jednego uniwersalnego sposobu odżywiania dla każdej osoby i to, że jednej osobie szkodzi mleko, nie znaczy że jest ono problemem dla innej osoby.

Z tego względu u pacjentów z chorobą autoimmunologiczną zaleca się wykonywanie badań na utajone alergie pokarmowe IgA i IgG – zależne, celem identyfikacji konkretnych pokarmów aktywujących układ odpornościowy.

Wprowadzenie diety eliminacyjno-rotacyjnej na podstawie przeprowadzonych badań jest niezmiernie istotne w opisywanych chorobach i przyczynia się do hamowania stanu zapalnego w organizmie i wprowadzenie choroby w stan remisji (wyciszenia ).

Nie mniej ważnym badaniem w chorobach autoimmunologicznych jest ocena prawidłowości procesów metabolicznych zachodzących w komórkach organizmu oraz analiza zdolności do usuwania toksyn z organizmu.

Analiza OAP, zwana także metabolicznym odciskiem palca ocenia również zaburzenia pracy mitochondriów.

Dzięki temu możliwa jest szczegółowa analiza procesów zachodzących w każdej żywej komórce i dopasowanie celowanej suplementacji, wyciszającej stan zapalny w organizmie i usprawniającej pracę układu odpornościowego.

Choroby autoimmunologiczne – na czym polegają, jakie są ich przyczyny i objawy?

Układ immunologiczny chroni organizm człowieka przed szkodliwym działaniem czynników zewnętrznych, identyfikując i usuwając patogeny. Jego prawidłowe funkcjonowanie zależy od wielu różnych czynników takich jak genetyka, stres, wiek czy występowanie chorób przewlekłych. Na system immunologiczny wpływają immunomodulatory, substancje stymulujące lub hamujące układ odpornościowy.

Autoimmunizacja to autoimmunologiczna odpowiedź organizmu przeciwko własnemu antygenowi lub grupie antygenów prowadząca do rozwinięcia choroby autoimmunologicznej.

Ten rodzaj chorób charakteryzuje się uszkodzeniem tkanek organizmu, zakłóceniem czynności fizjologicznych oraz chronicznym przebiegiem wraz z okresami zaostrzeń i remisji. W procesie tym powstają autoprzeciwciała.

Liczba zachorowań na choroby autoimmunologiczne wzrasta z roku na roku, szacuje się, że schorzenia te dotyczą od 3 do 8% populacji. Znacznie częściej chorują kobiety niż mężczyźni.

Obecnie nie ustalono konkretnej przyczyny chorób autoimmunologicznych. Natomiast przypuszcza się, że wpływ na ich rozwój mają czynniki środowiskowe, immunologiczne, genetyczne i endokrynologiczne np. przebyte infekcje wirusowe i bakteryjne, silny stres, niedobory witaminy D, stosowane leki, predyspozycje genetyczne oraz zaburzenia hormonalne.  Organizm człowieka zasiedlony jest przez liczne drobnoustroje, które w większości stanowią bakterie. Ich rodzaje i liczebność mogą różnić się u różnych osób. Wyniki przeprowadzonych badań wskazują na możliwy udział mikroflory jelitowej w rozwoju chorób autoimmunologicznych. Wykazano, że zaburzenie równowagi mikrobiologicznej, nazywane dysbiozą występuje u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi i wiąże się ze zmniejszoną różnorodnością bakterii w jelicie, zwiększonym stanem zapalnym i zaburzonym funkcjonowaniem bariery jelitowej. Stan mikroflory jelit można sprawdzić za pomocą odpowiednich badań np. MikrofloraScanPlus, GutFlora+ lub Valida PLUS.

Do chorób autoimmunologicznych należy ponad 80 jednostek chorobowych. Można je podzielić ze względu na miejsce w którym znajdują się autoprzeciwciała na:

  • Narządowo swoiste – zaburzenia dotyczą jednego narządu lub określonego typu komórek np. stwardnienie rozsiane (SM), zapalenie tarczycy Hashimoto lub cukrzyca typu 1.
  • Narządowo nieswoiste, nazywane układowymi, ponieważ dotyczą wielu narządów lub tkanek np. twardzina układowa, toczeń rumieniowaty i reumatoidalne zapalenie stawów.

Przykładowe choroby autoimmunologiczne:

  • tarczycy: zapalenie tarczycy Hashimoto, choroba Gravesa-Basedova;
  • nadnerczy: choroba Addisona;
  • jelit: choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego;
  • wątroby: autoimmunologiczne zapalenie wątroby, pierwotna żółciowa marskość wątroby i chroniczne aktywne zapalenie wątroby;
  • skóry: bielactwo, łuszczyca, łysienie plackowate;
  • neurologiczne: stwardnienie rozsiane (SM), miastenia;
  • trzustki: cukrzyca typu 1;
  • układowe: reumatoidanlne zapalenie stawów (RZS), łuszczycowe zapalenie stawów (ŁZS), zespół Sjögrena, twardzina układowa, toczeń rumieniowaty układowy.

Choroby autoimmunologiczne mogą mieć różnorodne objawy od ogólnych do charakterystycznych i specyficznych, w zależności od narządu i układu którego dotyczą. Cechą charakterystyczną chorób autoimmunologicznych jest przewlekły przebieg z okresami zaostrzeń i remisji.  Ponadto występowanie jednej choroby autoimmunologicznej, zwiększa ryzyko pojawienia się kolejnej.

Obecnie nie ma skutecznego leku, leczenie chorób autoimmunologicznych zazwyczaj ma charakter objawowy i hamuje nadreaktywny układ immunologiczny. Leczenie może wiązać się z występowaniem działań niepożądanych. W niektórych schorzeniach np. chorobie Hashimoto duże znaczenie odgrywa dieta.

Osoba u której zdiagnozowano chorobę o charakterze immunologicznym powinna być pod stałą opieką lekarza specjalisty.

  1. De Oliveira. i wsp., Intestinal dysbiosis and probiotic applications in autoimmune diseases. Immunology 2017;152(1):1-12.
  2. Szczeblowska D., Hebzda A., Wojtuń S., Choroby autoimmunizacyjne w praktyce lekarskiej. Pediatria i Medycyna Rodzinna 2011;7(3):218-222.
  3. Wang L., Wang F.S., Gershwin M.E., Human autoimmune diseases: a comprehensive update. Journal of Internal Medicine 2015;278(4):369-395.

Aktualizacja: 2021-10-08

Data publikacji: 2021-10-08

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*