Ból głowy i wymioty – co to znaczy?

Ból głowy to powszechna dolegliwość, jednak nie należy jej lekceważyć, bo może być objawem poważnej choroby. Ból z tyłu głowy może na przykład oznaczać nadciśnienie tętnicze, a ból głowy z prawej lub z lewej strony to częsty objaw migreny. Jakie są rodzaje bólu głowy? Dowiedz się, o jakich chorobach może świadczyć ból głowy z tyłu, w skroniach czy na czubku głowy.

Ból głowy może być chorobą samą w sobie, ale dość często okazuje się, że ból głowy to objaw innej choroby. Niezależnie od tego, jak odczuwamy ból głowy, np. jako:

  • ból z tyłu głowy
  • ból w skroniach
  • ból głowy z prawej strony
  • ból głowy z lewej strony
  • pulsujący ból głowy
  • tępy ból głowy
  • rozsadzający ból głowy

zwykle jest on w jakiś sposób związany z układem krążenia.

Mózg bowiem nie może boleć, bo nie ma w nim tzw. wolnych zakończeń nerwowych odbierających bodźce bólowe.

Ale bardzo wiele jest ich w otaczających mózg trzech oponach (twardej, pajęczej i miękkiej), które wyposażone są również w bardzo gęstą sieć naczyń krwionośnych.

Gdy naczynia się rozszerzają, drażnią zakończenia nerwowe w oponach i właśnie to przysparza nam cierpienia.

Sprawdź też: Migrena to silny przeciwnik – jak ją pokonać?

Spis treści

Ból głowy – rodzaje

Ból głowy może wystąpić jako choroba pierwotna lub objawy wtórny do innych zaburzeń. Można wyróżnić co najmniej kilka rodzajów bólu głowy – w zależności od ich lokalizacji lub specyficznych objawów.

Ze względu na lokalizację wyróżniamy:

  • ból z tyłu głowy – zlokalizowany jest u podstawy czaszki. Może mieć wiele przyczyn, ale najczęściej spotykane to urazy i przeciążenia w obrębie kręgosłupa szyjnego oraz nadciśnienie (wówczas charakterystyczne jest, że ból głowy z tyłu często pojawia się rano – ale nie jest to regułą). Rzadziej ból z tyłu głowy wskazuje na migrenę podstawną lub na guza mózgu zlokalizowanego w części potylicznej.
  • ból głowy z prawej lub z lewej strony – taki jednostronny ból to charakterystyczny objaw migreny lub klasterowego bólu głowy. Czasem jest to skutek przeciążeń i napięć w obrębie prawego lub lewego barku.
  • ból głowy w skroniach – zwykle wskazuje na migrenę lub jest objawem napięciowego bólu głowy. Wtórne przyczyny bólu głowy w skroniach to urazy głowy i szyi, choroby naczyń krwionośnych, zakażenia bakteryjne, wirusowe czy guzy mózgu.
  • ból głowy z przodu w okolicach czoła – to także bardzo częsty objaw migreny i napięciowego bólu głowy, ale może być też powiązany z zapaleniem zatok obocznych nosa (wówczas mamy do czynienia z zatokowym bólem głowy).

Ze względu na charakter bólu głowy można wyróżnić:

  • gromadny ból głowy – to jednostronne napady bólu w okolicy oczodołowo-skroniowej o tej samej porze dnia. To głęboki, silny, trwający 30-180 min ból głowy, często z towarzyszącym łzawieniem, zaczerwienieniem twarzy lub zespołem Hornera. Może pojawić się także niepokój
  • migrenowy ból głowy – często jest pulsujący i jednostronny, trwający 4-27 godzin, niekiedy z towarzyszącą aurą, nudnościami, światłowstrętem, wstrętem do dźwięków lub zapachów. Ból ten ulega nasileniu podczas wysiłku, zmniejszeniu podczas leżenia w ciemnym pomieszczeniu, ustępujący podczas snu
  • napięciowy ból głowy – przerywany lub ciągły, łagodny, obustronny i uciskający ból w okolicy potylicznej lub czołowej, rozchodzący się na całą głowę. Ulega nasileniu pod koniec dnia

Dowiedz się więcej o rodzajach bólu głowy

Ból głowy i wymioty – co to znaczy?

Ból głowy w statystykach¹

W ciągu roku ponad 35 tys. pacjentów trafia do szpitali z bólem głowy. To aż ok. 10 proc. wszystkich hospitalizacji dotyczących 30 głównych schorzeń Polaków.

W czterech województwach ciągnących się z południowego wschodu na północny zachód – od Podkarpacia do Wielkopolski – wskaźniki są najwyższe. Silny ból wymagający leczenia najczęściej dotyka 44-letnią mieszkankę Podkarpacia.

Z kolei cały pas zachodni od Dolnego Śląska do Pomorskiego może pochwalić się najmniejszą liczbą pacjentów leczonych z powodu bólu głowy.

Źródło: www.medycyna-rodzinna.esculap.com

Ból głowy – co oznacza?

Statystyki medyczne wskazują, że zdecydowanie najczęściej we znaki dają się nam tzw. napięciowe bóle głowy, które nie wynikają z żadnej choroby, lecz są chorobą samą w sobie.

Czynników mogących wyzwolić ten rodzaj bólu jest bardzo wiele np.:

  • brak snu
  • przemęczenie
  • głód
  • niewygodna pozycja, powodująca napięcie mięśni
  • a przede wszystkim emocje

Stres inicjuje bowiem proces produkcji określonych hormonów, m.in. katecholamin i kortyzolu, pod wpływem których zwiększa się napięcie mięśni, przyśpiesza akcja serca i rośnie ciśnienie tętnicze.

Reakcją obronną organizmu jest wówczas rozszerzanie naczyń krwionośnych, dzięki czemu ciśnienie obniża się i zmniejsza się zagrożenie np. wylewem. Jednak rozszerzone naczynia wywołują ból głowy.

Jak walczyć z takim bólem? Najszybciej za pomocą tabletki z paracetamolem, ibuprofenem, kwasem acetylosalicylowym. Ale sięgając po nie zbyt często, można się od nich uzależnić i nabawić tzw. polekowego bólu głowy.

Dlatego warto wypróbować także inne środki, które łagodzą napięcie mięśni i nerwów:

Dobry efekt może też przynieść wypicie kawy, bo kofeina powoduje obkurczenie naczyń krwionośnych.

Ból głowy – jaka to choroba? Przyczyny bólu głowy

Ból głowy towarzyszy też wielu chorobom, zarówno tym banalnym (np. przeziębieniu), jak i poważnym. Czasem jest tak charakterystycznym ich objawem, że od razu nasuwa podejrzenie, co może być jego prawdziwą przyczyną.

  • nadciśnienie tętnicze – ból głowy występuje szczególnie wtedy, gdy ciśnienie rośnie skokowo lub jego wartość jest bardzo wysoka; zwykle dokucza rano (rankiem nadciśnienie jest najwyższe), najczęściej w okolicach potylicy – takie bóle są też dość typowe w przypadku guzów nadnerczy, ponieważ to schorzenie prowadzi do wzrostu ciśnienia krwi
  • neuralgia nerwu twarzowego objawia się silnymi napadowymi bólami jednej strony twarzy, które trwają 1-2 minuty i powtarzają się wielokrotnie w ciągu dnia
  • zapalenie zatok – chłód i wiatr zaostrzają zmiany zapalne błony śluzowej zatok, co powoduje tępy ból w okolicy zatok czołowych i przynosowych, który nasila się przy pochylaniu głowy
  • wady wzroku jeśli nie są korygowane za pomocą dobrze dobranych okularów, powodują nadmierne napięcie mięśni gałek ocznych i w efekcie ból w okolicy czołowej i ciemieniowej
  • jaskra z wąskim kątem przesączania – bóle głowy są jednostronne, pojawiają się aureole wokół świateł, zmniejszona jest ostrość wzroku, pojawiają się też wymioty
  • zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, głównie jego odcinka szyjnego, powodują przykurcze mięśni i zaburzenia w przepływie krwi do mózgu, co jest przyczyną bólu zwykle w okolicach potylicy, najczęściej po wykonaniu czynności związanych z odchyleniem głowy ku tyłowi
  • chore zęby – ból towarzyszący stanowi zapalnemu zębów (głównie trzonowych) może promieniować z zatok szczękowych na całą głowę
  • zatrucie substancją toksyczną -ból głowy występuje przy zatruciu tlenkiem węgla, nitrobenzenem (farby, lakiery), alkoholem etylowym, metylowym, nikotyną oraz przewlekłym zatruciu ołowiem
  • olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic – jednostronny pulsujący ból, ból podczas czesania się, zaburzenia widzenia, chromatanie żuchwy, gorączka, utrata masy ciała, poty, tkliwość tętnicy skroniowej, bóle mięśni proksymalnych

Czasem ból głowy sygnalizuje schorzenie, które może zagrozić życiu i wymaga natychmiastowej pomocy lekarza.

  • zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych – silny ból głowy jest pierwszym objawem choroby, towarzyszy mu sztywność karku, gorączka, nudności
  • zapalenie mózgu – gorączka, zmiana stanu psychicznego, napady padaczkowe
  • tętniak mózgu – ból jest bardzo silny, występują także wymioty, podwójne widzenie, osłabienie kończyn
  • wstrząs mózgu – ból pojawił się po urazie głowy i towarzyszą mu zawroty głowy, senność, wymioty
  • krwawienie śródczaszkowe – nagłe objawy – wymioty, zmiana stanu psychicznego
  • krwotok podpajęczynówkowy – szczyt natężenia bólu po kilku sekundach (piorunujący ból głowy), wymioty, omdlenie, przymglenie świadomości
  • krwiak podtwardówkowy – senność, zmiana stany psychicznego, niedowład połowiczy, obecność czynników ryzyka – podeszły wiek, koagulopatia, demencja, stosowanie antykoagulantów, nadużywanie alkoholu
  • guz lub inna nieprawidłowa masa – ostatecznie zmiana stanu psychicznego, napady padaczkowe, wymioty, podwójne widzenie przy patrzeniu w bok

Ból głowy – objawy alarmujące

  • objawy związane z układem nerwowym, np. zmiana stanu psychicznego, osłabienie, podwójne widzenie, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, ogniskowe ubytki  neurologiczne – mogą sugerować zapalenie mózgu, krwiak podtwardówkowy, krwotok podpajęczynówkowy lub śródczaszkowy, guz, inna nieprawidłowa masa w mózgowiu, zwiększone ciśnienie śródczaszkowe
  • wystąpienie bólu głowy po 50. roku życia – to zwiększone ryzyko poważnej przyczyny, np. guz, olbrzymiokomórkowe zapalenie naczyń
  • piorunujący ból głowy – ciężki ból głowy nasilający się w ciągu kilku sekund – może sugerować krwotok podpajęczynówkowy
  • objawy olbrzymiokomórkowego zapalenia tętnic, np. zaburzenia widzenia, chromanie żuchwy, gorączka, utrata masy ciała, tkliwość tętnicy skroniowej, bóle mięśni proksymalnych
  • objawy ogólnoustrojowe, np. gorączka, utrata masy ciała – razem z bólem głowy mogą sugerować raka, nadczynność tarczycy
  • narastający ból głowy
  • przekrwione oczy i aureole wokół świateł – mogą sugerować ostry atak jaskry z kątem przesączania
Leia também:  Infekcje dróg moczowych w ciąży

Uważaj na lody

Ból głowy często pojawia się po szybkim zjedzeniu lodów. Naukowcy od lat szukają przyczyn tego zjawiska.

Dotychczas ustalili, że ma ono związek z silnie unerwionym podniebieniem, zwłaszcza z nerwem trójdzielnym, który odbiera bodźce czuciowe i przekazuje informacje między mózgiem i innymi częściami twarzoczaszki. Reszta to domysły.

Jedna z teorii zakłada, że nerw trójdzielny odczuwa chłód, kontaktując się z podniebieniem i żeby zwiększyć napływ krwi do mózgu oraz uchronić go przed schłodzeniem reaguje rozszerzeniem naczyń krwionośnych w obrębie głowy, co jest przyczyną pulsującego bólu głowy.

miesięcznik “Zdrowie”

Czy artykuł był przydatny?

Więcej z działu Układ nerwowy

Nagły, silny ból głowy

  • Nagły, silny ból głowy
  • Przyczyny nagłego, silnego bólu głowy

Wystąpienie takiego bólu jest niepokojącym symptomem, szczególnie gdy towarzyszą mu dodatkowo wymioty oraz zaburzenia świadomości.

Bardzo często nagły, silny ból głowy wskazuje na niebezpieczne choroby mózgu. Zatem nie należy go ignorować. Klasyfikacja bólu głowy opracowana przez Międzynarodowe Towarzystwo Bólów Głowy wyodrębnia jego 80 różnych rodzajów.

Najczęściej obserwuje się samoistne bóle głowy, na które składają się bóle napięciowe i migrena.

Kiedy silny ból głowy jest niebezpieczny?

Szczególną ostrożność należy zachować, gdy ból głowy:

  1. występuje podczas aktywności fizycznej,

  2. pojawia się w trakcie kaszlu lub zmiany pozycji ciała,

  3. pojawił się pierwszy raz w życiu;

  4. z czasem staje się bardziej intensywny;

  5. występuje razem z towarzyszącym opadaniem kącików ust;

  6. dotyka osób powyżej 50. roku życia;

  7. poprzedzony jest urazem;

  8. występuje w towarzystwie nudności, wymiotów oraz zaburzeń świadomości.

Często atakuje znienacka. Jak zwalczyć migrenę?

Najczęstszą przyczyną nagłego, silnego bólu głowy jest migrena lub inny, podobny do niej, tzw. samoistny ból głowy. Przyczyną tą jednak może być znacznie poważniejsza choroba, taka jak krwotok wewnątrzczaszkowy lub zapalenie opon mózgowych.

W typowych przypadkach rozróżnienie napadu silnej migreny od krwotoku podpajęczynówkowego lub innej poważnej choroby mózgu nie sprawia większych trudności doświadczonemu lekarzowi.

Ogólnie obowiązującą praktyką jest jednak, iż każdy przypadek nagłego, silnego bólu głowy, budzący jakiekolwiek wątpliwości co do swojego pochodzenia, traktowany jest jako niebezpieczny i dlatego wymaga hospitalizacji oraz badań mających na celu wykluczenie poważnych chorób układu nerwowego.

Poznaj rodzaje bólu głowy

Nagłemu, silnemu bólowi głowy często towarzyszą inne dolegliwości, takie jak:

Ich znaczenie różnicujące jest nieduże; mogą pojawiać się zarówno w migrenie, jak i w krwotoku lub guzie mózgu. Dopiero wynik dokładnego badania ogólnego (m.in. temperatura ciała, tętno i ciśnienie tętnicze krwi) i neurologicznego (objawy oponowe, ogniskowe i in.) ma istotne znaczenie w ustaleniu przyczyny. U części pacjentów rozstrzygającą rolę mają dopiero badania dodatkowe, takie jak:

  1. tomografia komputerowa głowy,

  2. badanie płynu mózgowo-rdzeniowego (pobieranego za pomocą nakłucia lędźwiowego – punkcji lędźwiowej).

Stopień zagrożenia, jaki może wynikać z nagle pojawiającego się bólu głowy, oraz trudności diagnostyczne, jakie może on sprawiać, powodują, że każdy przypadek takiego bólu powinien być zbadany przez doświadczonego lekarza.

Wyjątkiem są bóle, które powtarzają się cyklicznie i są podobne do siebie pod względem natężenia i objawów towarzyszących, rozpoznane już wcześniej w sposób nie budzący wątpliwości jako migrena lub inny, samoistny ból głowy.

Profilaktycznie oraz wspomagająco w leczeniu napadowego bólu głowy można stosować ziele kocimiętki w postaci herbatki.

Treści z serwisu medonet.pl mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny.

Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.

Źródła

  • Domowy Poradnik Medyczny, PZWL
  • nagły
  • silny ból głowy
  • ból głowy
  • Nagły wzrost osób w szpitalach i pod respiratorami. Dlaczego tak się dzieje? Najnowsze dane Ministerstwa Zdrowia mówią o rekordowej od czterech miesięcy liczbie nowych przypadków koronawirusa. Jednak przede wszystkim niepokoją dane…
  • “Jest już pewne, że czwarta fala nastąpi”. Gdzie uderzy najmocniej? Lekarz mówi wprost Właściwie jest już pewne, że czwarta fala nastąpi – przyznaje dr Jerzy Karpiński, dyrektor Wydziału Zdrowia Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego. W jego opinii…
  • Codziennie 90 Polaków umiera przez nagłe zatrzymanie krążenia. Można temu zapobiec Szacuje się, że z powodu nagłego zatrzymania krążenia każdego dnia w Polsce umiera aż 90 osób. Wielu zgonów można byłoby uniknąć, gdyby u pacjentów od razu…
  • Nagły wzrost zakażeń w najbardziej zaszczepionym kraju na świecie W piątek izraelskie ministerstwo zdrowia ogłosiło, że wszyscy odwiedzający Izrael muszą poddać się 24-godzinnej kwarantannie, nawet jeśli są zaszczepieni, bądź… PAP
  • Poradzisz sobie w nagłych sytuacjach? Sprawdź, zanim rozpoczniesz urlop! QUIZ Na wakacjach spotkać nas mogą różne nieprzewidziane sytuacje i wypadki. Od naszej reakcji może wtedy zależeć życie – nasze, bliskiej osoby, nieznajomego. Sprawdź,…
  • Poradzisz sobie w nagłych sytuacjach? Quiz, który może uratować ci życie Nieprzewidziane sytuacje i wypadki mogą spotkać nas wszędzie i właściwie o każdej porze. Od naszej reakcji może wtedy zależeć życie – nasze, bliskiej osoby,… Monika Mikołajska
  • Nagły wzrost zachorowań i zgonów z powodu COVID-19. Ekspert wyjaśnia przyczyny W czwartek Ministerstwo Zdrowia poinformowało o prawie 6,5 tys. nowych przypadków zakażeń COVID-19 i 510 zgonach. To znacznie więcej niż w poprzednich kilku… Adrian Dąbek
  • Przed nami gwałtowne ocieplenie. Jak nagłe zmiany pogody wpływają na nasze zdrowie i samopoczucie? Po srogiej zimie czekają nas dni z dodatnią temperaturą. Taka gwałtowna zmiana odbije się na naszym organizmie. W jaki sposób? Dla Medonetu tłumaczy dr Sylwia… Agnieszka Mazur-Puchała
  • “Koronawirus był jak strzał w tył głowy – nagły i silny” [LIST DO MEDONETU] Czytelniczka Monika napisała do nas list, aby podzielić się swoją historią. Na COVID-19 zachorowała w październiku, ale wciąż walczy ze skutkami infekcji….
  • Kiedy nasze ciało zaczyna umierać? Nie każdemu dana jest nagła śmierć bez cierpienia Leżysz w jednym z tych łóżek, za takimi drzwiami, na jednym z takich korytarzy, które wszędzie są podobne do siebie – w jakimś szpitalu, w jakimś mieście, jak…

Migrena – nudności i wymioty, jak im przeciwdziałać, jak leczyć

Migrena występuje u 12‑28% ludzi w pewnym okresie ich życia. Ma charakter rodzinny u ponad połowy pacjentów. Zapadalność roczna wynosi 6‑15% u dorosłych mężczyzn i 14‑35% u dorosłych kobiet. Około 4‑5% dzieci poniżej 12 lat miewa migreny, z małą różnicą pomiędzy dziewczynkami i chłopcami.

Po okresie dojrzewania następuje gwałtowny wzrost liczby przypadków migreny u dziewcząt, który występuje jeszcze we wczesnym życiu dorosłym. U osób w średnim wieku migrena występuje u około 25% kobiet na rok i u mniej niż 10% mężczyzn. Po menopauzie spada liczba ataków migreny u kobiet, a po 70.

roku życia około 5% populacji mężczyzn i kobiet cierpi na migreny.

Migrena to nie tylko ataki bólu głowy, ale i towarzyszące objawy utrudniające normalne funkcjonowanie. Większość pacjentów nie zdaje sobie sprawy, że cierpi na migrenę.

Ponad 60% pacjentów nie konsultuje się z lekarzem, poprzestając na doraźnym przyjmowaniu leków ogólnie dostępnych bez recepty. Problem stanowi lekceważenie problemu bólów głowy zarówno przez pacjentów, jak i lekarzy, niska zgłaszalność do lekarza oraz utrudniony dostęp do specjalistów.

Następstwem tego jest brak właściwego rozpoznania i możliwości optymalnego leczenia u dużej grupy chorych. Niewielu chorych z migreną zasięga opinii specjalisty, ma potwierdzone rozpoznanie i zażywa leki przepisywane na recepty, a jedynie około 7% ataków jest przerywanych tryptanami, specyficznymi lekami przeciwmigrenowymi.

Od 10 lat istnieją dobrze opracowane kryteria rozpoznawania i wytyczne dotyczące leczenia bólów głowy opracowane przez międzynarodowe i krajowe organizacje ekspertów, jak European Headache Federation (EHF) (Europejska Federacja Bólu Głowy), International Headache Society (IHS) (Międzynarodowe Stowarzyszenie Bólu Głowy) czy Polskie Towarzystwo Neurologiczne (PTN) i Polskie Towarzystwo Bólów Głowy (PTBG). Ponadto dla lekarzy i farmaceutów dostępne są liczne szkolenia oraz informacje w pismach fachowych i sieciach internetowych. Również pacjenci coraz częściej korzystają z rożnego poziomu informacji medycznych w ogólnodostępnych portalach internetowych, sami rozpoznają migrenę i poszukują skuteczniejszych sposobów przerywania ataków migreny. W leczeniu migreny preferowane jest leczenie doraźne, a tylko przy częstych i uporczywych atakach wskazane jest okresowo leczenie profilaktyczne.

Rozpoznanie

Skuteczne leczenie migreny uzależnione jest od właściwego rozpoznania. Podstawą rozpoznania jest skrupulatnie zebrany wywiad i ogólne badanie neurologiczne. Zwykle występują migreny epizodyczne, u kobiet w ponad połowie przypadków związane z okresem okołomiesiączkowym. Przeważają migreny bez aury, a jedynie w 20% ataków występuje aura.

Migrena bez aury według Międzynarodowej Klasyfikacji Bólów Głowy z 2004 i 2013 roku jest rozpoznawana, gdy: a) wystąpiło co najmniej 5 napadów spełniających kryteria b‑d; b) napady (ataki) bólów głowy trwają 4‑72 godz.

(nieleczone lub leczone nieskutecznie); c) ból głowy charakteryzuje się co najmniej dwiema poniższymi cechami:

  • jednostronne umiejscowienie bólu,
  • pulsujący charakter,
  • nasilanie się bólu pod wpływem rutynowej aktywności fizycznej;
Leia também:  Problemy z oddawaniem moczu – jakie są przyczyny i jak je leczyć?

d) w czasie bólu głowy występują co najmniej:

  • nudności i (lub) wymioty,
  • fotofobia i fonofobia;

e) brakuje danych wskazujących na inną przyczynę bólu.

U 20% pacjentów występują migreny z aurą. Objawy aury, najczęściej wzrokowej, to migocący mroczek, zygzaki, nawet zaniewidzenie, rzadziej zaburzenia czucia o charakterystycznej propagacji na twarzy, kończynie górnej, ustępujące w odwrotnej kolejności, rzadko osłabienie siły czy zaburzenia mowy. Objawy aury trwają zwykle około 15 do 60 min, dopiero po ich zakończeniu rozpoczyna się ból migrenowy. Bywa, że pacjent ma ataki migreny z aurą i bez aury, a czasem pojawia się sama aura bez bólu migrenowego.

W diagnostyce różnicowej należy brać pod uwagę objawowe bóle głowy w przebiegu poważnej choroby ogólnoustrojowej lub neurologicznej, zaburzenia niedokrwienne, łącznie z udarem mózgu, a także stany zapalne i guzy mózgu. Zawsze wskazana jest specjalistyczna konsultacja neurologiczna.

Tylko kilka procent przypadków wymaga w ramach diagnostyki różnicowej wykonania badań neuroobrazowych, jak tomografia komputerowa (TK), rezonans magnetyczny (MRI), badania naczyń (angio‑TK, angio‑MR) czy skierowania do szpitala. Ostry ból głowy może stanowić wiodący objaw krwawienia podpajęczynówkowego lub krwotoku wewnątrzczaszkowego, nagłego niedokrwienia mózgu, tętniaka rozwarstwiającego tętnicy szyjnej czy kręgowej.

Ból głowy i powoli narastające objawy neurologiczne oraz napady padaczkowe bywają objawem guza mózgu, ale sam ból głowy rzadko stanowi pierwszy objaw guza mózgu czy móżdżku. Ból głowy, wymioty i sztywność karku oraz podwyższona temperatura mogą być objawem zapalenia opon mózgowo‑rdzeniowych lub powikłań zapalenia uszu, zębów, zatok przynosowych.

Silny ból za okiem i tkliwość gałki ocznej mogą wystąpić w napadzie jaskry, czasem sprowokowanym podaniem kropli rozszerzających źrenice przed badaniem okulistycznym.

Migrena należy do samoistnych bólów głowy, nie zagraża życiu, ale może je znacznie utrudniać; zwiększa ryzyko wystąpienia schorzeń naczyniowych, nadciśnienia tętniczego, udaru mózgu; częściej towarzyszą jej zaburzenia nastroju, objawy lękowe i depresyjne.

Rozpoczyna się już w dzieciństwie, wcześniej u chłopców, u dziewcząt zwykle występowanie migren nasila się od okresu dojrzewania.

Ataki stają się najbardziej uciążliwe w wieku dorosłym, w okresie największej aktywności życiowej, rodzinnej i zawodowej, znacznie upośledzają jakość życia.

Ciężkie ataki migreny występujące częściej niż raz w miesiącu obserwujemy u 1/3 pacjentów.

Uniemożliwiają one codzienne funkcjonowanie, często unieruchamiają w łóżku nawet na kilka dni w miesiącu, powodują niesprawność w domu i absencję w pracy.

Zwykle migrena ma charakter epizodyczny, ale u około 3% osób może przejść w postać przewlekłą, kiedy bóle głowy występują nawet przez 15 i więcej dni w miesiącu.

Migrena występuje napadowo, czasem w zależności od wielu czynników wewnętrznych i zewnętrznych: dużego zmęczenia, braku snu, głodu, przy zmianie pogody lub w podroży.

Nieprzewidywalny charakter migreny sprawia, że pacjenci żyją w ciągłej obawie przed następnym atakiem.

Często atak występuje w sytuacji, kiedy nie ma możliwości natychmiastowego dostania się do lekarza, szczególnie do specjalisty, aby dostać receptę i wykupić lek.

Bóle migrenowe mogą występować od kilku razy w roku do 4‑6 razy w miesiącu. Kiedy pacjent ma „stale ból głowy”, nie można rozpoznać migreny. Trzeba także wykluczyć polekowe bóle głowy (tzw. „z odbicia”).

Na podstawie wywiadu i kalendarza pacjenta można przeanalizować ilość i rodzaj zażywanych środków farmakologicznych, w tym leków stosowanych „bez recepty”, preparatów zalecanych na rożne dolegliwości bólowe, np.

na bóle kręgosłupa czy bóle miesiączkowe, przyjmowanych aktualnie i w przeszłości.

Chorzy z migreną potrzebują skutecznego i bezpiecznego leku, który działa szybko i specyficznie w ataku migreny – przerywa ból migrenowy i objawy towarzyszące migrenie: nudności, nadwrażliwość na światło, dźwięki i zapachy.

Nudności są obecne już w fazie prodromalnej ataku migreny, mają źródło w jądrach pnia mózgu i strukturach podkorowych i są stałym składnikiem bólu migrenowego. Taka dolegliwość znacznie ogranicza możliwości połykania i wchłaniania oraz przyswajania leków podawanych doustnie.

Tryptany należą do specyficznych leków stosowanych u chorych z migreną. Są stale udoskonalane przez wprowadzanie coraz to nowszych generacji i form podawania tych leków. Najważniejsze jest szybkie działanie leku już w fazie wstępnej, zanim rozwinie się pełny atak, a nudności czy wymioty ograniczą możliwość stosowania leków doustnych.

Próby objawowego zastosowania leku przeciwwymiotnego zwykle nie poprawiają sytuacji, gdyż często substancje te działają sedatywnie lub nasennie, co ogranicza możliwości powrotu do aktywności.

Dlatego tak ważne jest wczesne zastosowanie leku łatwego do przyjęcia doustnego, nawet bez popijania, który może przerwać atak migreny również w obecności nasilonych nudności.

Leczenie

Migreny nie da się całkowicie wyleczyć, ale można coraz skuteczniej leczyć jej ataki, zmniejszać nasilenie i częstość ich występowania.

Pacjent z postawionym rozpoznaniem migreny powinien mieć ustalone skuteczne leczenie doraźne i łatwy dostęp do leku.

Atak migreny przebiega bardzo rożnie, nawet u tej samej osoby, dlatego leczenie powinno być dobrane zależnie od rodzaju i nasilenia jej ataków.

Istnieje wiele leków i schematów leczenia w zależności od postaci i ciężkości migreny. Nowoczesne preparaty działające szybko i skutecznie są dostępne na receptę. Gdy dobór leku odbywa się metodą prób i błędów, to przy braku skuteczności pacjent może łatwo zrezygnować i wybrać samoleczenie.

Sukces w dużej mierze zależy od współpracy chorego z lekarzem, od ich wzajemnego zaufania i cierpliwości. Ogromną rolę w leczeniu ma też identyfikacja czynników prowokujących wystąpienie napadu, o ile uda się je poznać.

Już samo ich wyeliminowanie może pozwolić na zredukowanie lub odstawienie leczenia.

Wskazane jest leczenie zindywidualizowane, stopniowane, najlepiej dostosowane do oczekiwań i potrzeb pacjenta, zależnie do typu i natężenia napadów migreny. Zaleca się głównie doraźne leczenie ataków migreny.

W większości przypadków obserwuje się częste nadużywanie leków ogólnodostępnych, takich jak paracetamol, kwas acetylosalicylowy, metamizol oraz niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), czyli ibuprofen, diklofenak lub naproksen. Powszechnie stosowane, a czasem nadużywane, są złożone leki przeciwbólowe z kofeiną oraz kodeiną.

Dostępne bez większych ograniczeń leki bez recepty (OTC), stosowane bez kontroli często w większych dawkach mogą prowadzić do poważnych objawów ubocznych, a czasem do polekowych bólów głowy.

Leki stosowane w przypadku migreny

Aktualnie zaleca się leczenie doraźne migreny, stosowanie leków na początku ataku, kiedy jeszcze nie rozwinie się „kaskada migrenowa”, czyli złożona reakcja naczyniowo‑nerwowa z obrzękiem ścian naczyń i wyzwoleniem kinin zapalnych.

Wcześnie zastosowane aspiryna, NLPZ czy tryptany skuteczniej przerywają napad bólu i objawy towarzyszące, takie jak nudności, wymioty, nadwrażliwość na światło, dźwięki i zapachy. Pacjenci, którzy stosują skuteczny lek przeciwmigrenowy, mają poczucie bezpieczeństwa i lepszej kontroli nad chorobą i własnym życiem.

Są mniej podatni na nadużywanie leków i mają niższe ryzyko rozwinięcia wtórnych zaburzeń depresyjnych. Tylko przy uporczywych i częstych migrenach rozważa się wprowadzenie leczenia profilaktycznego.

Leki stosowane doraźnie w napadach migrenowych to:

  1. Nieswoiste środki przeciwbolowe i przeciwzapalne: głownie kwas acetylosalicylowy (Aspiryna, ASA), paracetamol, metamizol i niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), jak ibuprofen, diklofenak czy ketoprofen.
  2. Nieselektywne leki przeciwmigrenowe, jak ergotamina i dihydroergotamina.
  3. Selektywne leki przeciwmigrenowe: tryptany.
  4. Leki pomocnicze: przeciwwymiotne i prokinetyczne oraz leki uspokajające.

Wszystkie rekomendacje leczenia zalecają wczesne podawanie leku, na początku ataku migreny. Odradza się przyjmowanie leków doraźnych częściej niż 2‑3 razy w tygodniu. Zawsze istnieje możliwość nadużycia leków doraźnych i powstania zespołu przewlekłych polekowych bólów głowy.

Leki przeciwwymiotne

W trakcie ataku migreny występują nudności i wymioty oraz zmniejsza się wchłanianie przez śluzówkę żołądka, co ogranicza działanie leków doustnych. Wskazane jest łączenie stosowanych leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych z lekiem przeciwwymiotnym.

W celu poprawienia wchłaniania przez śluzówkę żołądka zaleca się wczesne podanie leku prokinetycznego.

Tryptany, zwłaszcza nowej generacji, mają działanie przeciwwymiotne, więc zwykle nie ma konieczności dodawania leku przeciwwymiotnego, ale dodanie leku o działaniu prokinetycznym może być pomocne w zwalczaniu silnych nudności.

Źródło:

Wysocka-Bąkowska M.M.: Nudności i wymioty wyzwaniem w terapii migreny. Leczenie doraźne migreny. Neurologia Praktyczna 2015; 2: 47-56.

Objawy i zagrożenia w bólach głowy – Skuteczne leczenie Bólu i Kontuzji, Najnowsza Technologia / AthleticoMed

Duża część populacji skarży się na występujące okresowo bóle głowy. Przyjmuje się, że około 90% ludzkości ma, miało lub będzie miało ból głowy. Najczęściej takie bóle występują sporadycznie, podczas stresu, zmęczenia, infekcji – ustępują samoistnie lub po zażyciu zwykłych środków przeciwbólowych, nie wymagają wizyty u lekarza. Są to zwykle tzw. napięciowe bóle głowy.

Jednak wśród tego „tłumu” pacjentów z bólami głowy, można znaleźć również takie, które są objawem poważnej, zagrażającej życiu choroby neurologicznej.

Jeśli miewasz bóle głowy lub niedawno rozpoczął się u Ciebie ból głowy – przeczytaj jakie objawy są niepokojące i powinny skłonić cię do pilnej wizyty u lekarza

  • NAGŁY, BARDZO SILNY BÓL GŁOWY – to stan zagrożenia życia. Pacjenci określają go jako „najsilniejszy w życiu”, „ jakby zostali uderzeni w głowę”, „jakby coś pękło w głowie”. Bólowi towarzyszą nudności lub wymioty, może wystąpić utrata przytomności. Taki ból może być objawem krwawienia podpajęczynówkowego (spowodowanego pęknięciem tętniaka naczyń mózgowych), dlatego ZAWSZE wymaga pilnej konsultacji neurologicznej i wykonania badania KT głowy. Jeśli Twój ból wystąpił nagle, jest bardzo silny i nie ustępuje – należy natychmiast wezwać pogotowie.
  • NARASTAJĄCY STOPNIOWO BÓL GŁOWY – to ból, który początkowo występuje „od czasu do czasu”, następnie częstość się zwiększa aż do codziennego bólu głowy. Z dnia na dzień jest silniejszy, dołączają nudności i wymioty (najczęściej rano po przebudzeniu) lub inne objawy neurologiczne. Taki narastający ból może być objawem guza mózgu lub zakrzepicy zatok żylnych mózgu. Wymaga konsultacji neurologicznej i wykonania badania neuroobrazowego ( KT lub MR głowy).
  • NARASTAJĄCY BÓL GŁOWY Z GORĄCZKĄ – gorączka i ból głowy to dość częste objawy, jednak jeśli występują jednocześnie, ból głowy jest silny, występuje światłowstręt, sztywność karku (czyli niemożność całkowitego przygięcia głowy do klatki piersiowej) – należy wykluczyć zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.
  • BÓL GŁOWY PO URAZIE GŁOWY – może być objawem krwiaka przymózgowego, złamania kości czaszki lub innych zmian pourazowych. Wymaga wykonania badania KT głowy.
  • BÓL GŁOWY PODCZAS PRÓBY VALSALVY – każdy nieustępujący ból, który wystąpił podczas kichania, defekacji, w czasie wysiłku fizycznego oraz stosunku wymaga konsultacji neurologicznej i dalszych badań.
  • BÓL GŁOWY ROZPOCZYNAJĄCY SIĘ PO 55 ROKU ŻYCIA – większość łagodnych pierwotnych bólów głowy (migrena, napięciowy ból głowy) rozpoczyna się w młodym wieku. Dlatego każdy nowy ból głowy, szczególnie u osób starszych, wymaga diagnostyki.
  • BÓL GŁOWY Z TOWARZYSZĄCYMI OBJAWAMI NEUROLOGICZNYMI – jeśli oprócz bólu głowy występuje niedowład ręki, nogi lub połowy ciała, zaburzenia mowy, zaburzenia świadomości, podwójne widzenie lub inne zaburzenia widzenia, zawroty głowy wskazana jest konsultacja neurologiczna i badanie neuroobrazowe aby wykluczyć udar mózgu lub inne schorzenia neurologiczne.
  • BÓL GŁOWY U OSOBY Z CHOROBĄ NOWOTWOROWĄ – może być objawem przerzutów nowotworowych do mózgu, wskazane badanie KT lub MR głowy.
Leia também:  Grzybica międzypalcowa – jak leczyć grzybicę stóp między palcami?

Nie zapomnij o konsultacjach z neurologiem

Jeśli nie masz opisanych powyżej objawów, jednak twoje bóle głowy są uciążliwe, powtarzają się, nie reagują na leczenie, utrudniają pracę i życie codzienne – warto zgłosić się na planową konsultację neurologiczną. Istnieje bardzo wiele przyczyn bólu głowy. W niektórych przypadkach np.

migreny, napięciowego, klasterowego lub innego pierwotnego bólu głowy można zastosować specjalistyczne leczenie. Neurolog zbierze dokładny wywiad, przeprowadzi badanie, zdecyduje o konieczności dalszej diagnostyki i zaplanuje terapię.

Taka konsultacja i badania mogą rozwiać obawy pacjenta co do „poważnej” choroby, co może zmniejszyć stres i ułatwić leczenie.

Dr n.med. Magdalena Nowaczewskaspecjalista neurolog

Ból głowy

Ból głowy jest jedną z najczęstszych dolegliwości człowieka i może być spowodowany wieloma przyczynami, nie zawsze jest to objaw poważnej choroby. Wyodrębnia się ból głowy pierwotny (samoistny)ból głowy wtórny, czyli wywołany różnymi chorobami.

Najczęstszym samoistnym bólem głowy jest migrena, w przypadku samoistnych bólów głowy nie stwierdza się zmian strukturalnych w obrębie mózgu. Mózg nie ma czuciowych receptorów bólowych, więc za przyczynę występowania bólu głowy uważa się zmiany w naczyniach lub nerwach albo nieprawidłowe wydzielanie neuroprzekaźników.

W przypadku wtórnych bólów głowy, mechanizm ich powstawania ma związek z przemieszczaniem się, uciskiem lub pociąganiem struktur wewnątrzczaszkowych, takich jak duże naczynia żylne, tętnice, opony. Ból tego rodzaju może także wynikać ze zmian patologicznych w zatokach żylnych mózgu, uszkodzeniach okostnej czy kości.

Jakie są najczęstsze przyczyny bólu głowy?

Do najczęstszych pierwotnych, samoistnych bólów głowy należą: migrena, ból głowy typu napięciowego i klasterowy ból głowy.

Najczęstsze wtórne bóle głowy powodują choroby naczyniowe mózgu, a wśród nich krwotok podpajęczynówkowy, w przebiegu którego ból głowy jest pierwszym, stałym, kardynalnym objawem, zwykle występującym natychmiast po krwawieniu z tętniaka.

Ból głowy często występuje w krwotocznym udarze mózgu; towarzyszą mu wówczas inne objawy, takie jak niedowłady, porażenia. Rzadziej ból głowy pojawia się w udarze niedokrwiennym.

Ból głowy w chorobie nadciśnieniowej występuje przy gwałtownym wzroście wartości ciśnienia krwi w tzw. nadciśnieniu złośliwym. Bóle głowy jako pierwszy objaw stwierdza się u kilkunastu procent pacjentów z guzami wewnątrzczaszkowymi.

W późniejszym przebiegu nowotworów mózgu na ból głowy skarży się ponad połowy chorych. Bóle głowy występują także w przebiegu chorób kości czaszki (np. choroba Pageta).

Nierzadkie są bóle głowy w chorobach oczu, szczególnie w jaskrze, niekiedy w wadach refrakcji, zwłaszcza podczas dłuższej pracy angażującej wzrok.

Choroby laryngologiczne, takie jak ostre zapalenie ucha środkowego czy ostre zapalenie zatok przynosowych, powodują bóle głowy połączone z charakterystycznymi dla danej jednostki objawami, takimi jak umiejscowienie bólu w okolicy ucha czy wyciek z nosa.

Uporczywe i przewlekłe bóle głowy i twarzy pojawiają się w zespole stawu skroniowo-żuchwowego. Ból głowy jest jednym z objawów zmian zapalnych w układzie nerwowym, takich jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych czy zapalenie mózgu.

Najczęściej towarzyszy mu wówczas podwyższona temperatura, bóle mięśni, ogólne osłabienie. Z kolei u pacjentów z urazami głowy ból głowy może wystąpić bezpośrednio po urazie lub w ciągu kilku dni po nim.

Czasami ból głowy, który występuje po kilku tygodniach po urazie może być jednym z objawów narastającego przewlekłego krwiaka mózgu.

Problemem są także przewlekłe pourazowe bóle głowy występujące u wielu chorych do 8 tygodni od urazu, towarzyszy im zazwyczaj obniżenie nastroju, zawroty głowy, męczliwość. W przypadku bólu głowy pochodzenia szyjnego występują napady połowiczego bólu głowy, który zaczyna się w okolicy szyi i promieniuje do okolicy czołowo-skroniowej i oczodołu.

Zwraca się także uwagę na przewlekłe bóle głowy, które występują u osób nadużywających leków przeciwbólowych. W takich przypadkach to same leki wywołują ból głowy i powodują przyjęcie kolejnej dawki środka przeciwbólowego. Nazywa się je bólami głowy z odbicia.

Co robić w razie wystąpienia bólu głowy?

Ból głowy jest najczęściej objawem choroby, ale nie zawsze jest objawem alarmującym. Może towarzyszyć złemu samopoczuciu, obniżonemu nastrojowi, banalnej infekcji kataralnej, zatruciu pokarmowemu. Jeśli nie ustępuje, a zwłaszcza kiedy się nasila, wymaga dalszej diagnostyki.

Pilnego zgłoszenia do lekarza wymaga ból głowy o nagłym początku, bardzo silny ostry ból głowy, narastający ból głowy, ból głowy wywołany wysiłkiem fizycznym, kaszlem, aktywnością seksualną oraz niepokojące objawy towarzyszące bólowi, jak podwyższona temperatura, bóle stawów, mięśni, zaburzenia świadomości, zaburzenia pamięci, narastające w ciągu dni nudności i wymioty poranne. Niepokojące jest także wystąpienie bólów głowy po raz pierwszy u osoby po 50. roku życia oraz zmiana charakteru dolegliwości u osoby, u której już wcześniej występowały bóle głowy.

Co zrobi lekarz, jeśli zgłosimy się z bólem głowy?

Przede wszystkim lekarz zbierze dokładny wywiad, który pozwala na wysunięcie wstępnego rozpoznania. Lekarz zapyta, czy ból głowy był ostry, piorunujący, czy przewlekły, narastający lub nawracający.

Ustali jak dawno ból głowy się rozpoczął i w jakich okolicznościach (po urazie, w trakcie infekcji), jak często występuje (w tygodniu, miesiącu), zapyta także o czas trwania pojedynczego epizodu bólu, miejsce bólu i ewentualne jego promieniowanie. Lekarz poprosi pacjenta o ocenę nasilenia bólu, najczęściej w 10-stopniowej skali (od 0 do 10).

Ważne są objawy poprzedzające ból, na przykład w migrenie zaburzenia wzrokowe, czy dodatkowe objawy podczas trwania bólu, w migrenie objawy towarzyszące jak nudności, wymioty, nadwrażliwość na światło, hałas, zapachy. Niekiedy ważna jest godzina występowania bólu głowy, na przykład ból klasterowy pojawia się o podobnej godzinie, często w nocy.

Lekarz zapyta też o czynniki wyzwalające lub nasilające ból głowy, takie jak aktywność fizyczna, alkohol (czerwone wino w migrenie), mówienie oraz czynniki łagodzące ból (np. położenie się w przypadku migreny).

Istotne jest ustalenie do tej pory stosowanego leczenia, w tym konkretnych preparatów, ich skuteczności lub jej braku. Aby ocenić nasilenie dolegliwości lekarz poprosi pacjenta o zapisywanie przyjmowania wszelkich leków przeciwbólowych w określonym czasie (tydzień, miesiąc).

W razie nawrotów bólu głowy lekarz poprosi pacjenta o opisanie przeciętnego, typowego bólu głowy.

Następnie zbada pacjenta, zmierzy ciśnienie tętnicze, przeprowadzi orientacyjne badanie neurologiczne, a potem skieruje pacjenta na badanie okulistyczne z oceną dna oka i ewentualnie ciśnienia śródgałkowego, a w razie wskazań – także na badanie laryngologiczne.

Biorąc pod uwagę charakter bólu głowy i rozpoznanie różnicowe, lekarz zleci badania laboratoryjne krwi, takie jak morfologia, OB czy inne badania biochemiczne, a także badania obrazowe (RTG czaszki i kręgosłupa szyjnego).

Prawidłowy wynik badania neurologicznego wskazuje w większości przypadków, że nie występuje poważne uszkodzenie układu nerwowego.

Natomiast przy stwierdzeniu objawów ogniskowego uszkodzenia mózgu (osłabienie kończyn, zaburzenia czucia, asymetria w odruchach, objawy patologiczne) konieczne jest wykonanie badań neuroobrazowych, takich jak tomografia komputerowa głowy lub rezonans magnetyczny głowy. Stwierdzenie objawów oponowych (niemożność przygięcia głowy do klatki piersiowej) wskazuje na konieczność wykonania nakłucia lędźwiowego z badaniem płynu mózgowo-rdzeniowego.

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*