Alergia na mleko krowie u dzieci

Autor: Ekspert BebiProgram

Alergia na białka mleka krowiego, potocznie (choć nieprawidłowo!) nazywana „skazą białkową”, to najczęstsza postać alergii pokarmowej u niemowląt i małych dzieci.

Spis treści:

Czym jest alergia na białka mleka krowiego?

Alergia pokarmowa występuje najczęściej wśród niemowląt i dzieci do 3. roku życia, wśród których ok. 6–8% demonstruje różnorodne objawy niepożądanych reakcji na pokarmy; częstość ta jest mniejsza wśród młodzieży (ok. 3–4%) oraz dorosłych (ok. 1–3%).

Większe prawdopodobieństwo zachorowania na alergię mają dzieci, których przynajmniej jedno z rodziców to alergik. Głównym alergenem pokarmowym u małych dzieci jest mleko krowie i nabiał, na drugim miejscu jaja kurze, a na trzecim orzechy. Podstawową metodą leczenia alergii pokarmowej u dziecka jest dieta eliminacyjna.

U niemowląt niekarmionych piersią stosuje się wówczas specjalne preparaty, nazywane hydrolizatami białek mleka (np. Bebilon Pepti DHA). Ich zastosowanie wymaga wcześniejszej konsultacji z lekarzem. Także jeżeli karmisz dziecko piersią, do Twojego mleka mogą przedostawać się alergeny pokarmowe.

Nie ograniczaj swojej diety w celach profilaktycznych, ale zwracaj uwagę na to, co jesz i obserwuj dziecko. Jeśli wystąpią u niego objawy mogące sugerować reakcję alergiczną, skonsultuj się z lekarzem. Co najmniej 80% dzieci z alergią pokarmową rozpoznaną w okresie niemowlęcym „wyrasta” z choroby do 5. roku życia.

Alergia na białka mleka krowiego ustępuje szybciej u dzieci z niskim stężeniem przeciwciał IgE.

Alergia na mleko krowie u dzieci

Leczenie alergii pokarmowej

Postępowanie lecznicze musisz skonsultować z lekarzem. Nie podejmuj sama decyzji co do eliminacji produktów w diecie dziecka lub swojej, jeżeli karmisz piersią. Pamiętaj, że każdy z wymienionych objawów mogących sugerować alergię, może też być spowodowany wieloma innymi chorobami.

Niektóre z objawów uważanych za typowe dla alergii mogą też występować u dzieci zdrowych i wynikać z niedojrzałości przewodu pokarmowego. Tak jest np. w wielu przypadkach kolek jelitowych i ulewań.

Rozpoznanie przyczyny obserwowanych dolegliwości i wybór metody postępowania to zadanie lekarza!

Czy alergia ustąpi?

U co najmniej 80% niemowląt z alergią na białka mleka krowiego alergia zanika do 4.-5. roku życia, o ile oczywiście jest ona odpowiednio leczona. Przydatne w prognozowaniu zdrowienia z alergii jest oznaczanie stężenia tzw.

specyficznych przeciwciał IgE przeciwko białkom mleka krowiego.

Jeżeli niemowlę z objawami alergii na mleko krowie nie ma podwyższonego stężenia specyficznych IgE, to alergia może minąć u niego szybciej (nawet w wieku 2-3 lat), a szansa na całkowite wyleczenie z alergii na białka mleka wynosi nawet powyżej 90%.

Próby prowokacyjne

W odpowiednim momencie lekarz zleci tzw. test prowokacji, który polega na podaniu niewielkiej ilości mleka lub produktu nabiałowego i obserwowaniu reakcji organizmu – może się okazać, że reakcja alergiczna już nie wystąpi.

Jest to ważny test diagnostyczny i nie należy bezkrytycznie wydłużać diety eliminacyjnej bez okresowych prób prowokacji. U dzieci z cięższymi postaciami alergii próby prowokacji przeprowadza się w szpitalu lub pod nadzorem lekarza w gabinecie w poradni alergologicznej.

Zawsze zapytaj lekarza o plan wykonania prób prowokacyjnych i nie wykonuj ich na własną rękę.

Przyczyny alergii na białka mleka krowiego

W mleku krowim znajduje się wiele rodzajów białek, dzielonych na dwie duże grupy: białka kazeinowe i białka serwatkowe. Alergia na białka mleka krowiego najczęściej dotyka niemowląt, ponieważ im młodsze dziecko, tym większa jest przepuszczalność ścian jelita i tym większe prawdopodobieństwo uczulenia na obce gatunkowo białka.

Większe ryzyko wystąpienia alergii występuje też u dzieci, których rodzice lub rodzeństwo również cierpią na alergię, ponieważ dziedziczą one geny odpowiedzialne za większą wrażliwość układu immunologicznego na alergeny.

W rozwoju reakcji alergicznej mają znaczenie także inne czynniki środowiskowe, takie jak narażenie na dym tytoniowy, zaburzenia flory bakteryjnej jelit czy stosowanie doustnych antybiotyków.

Alergia na mleko krowie u dzieci

Karmienie niemowlęcia z alergią na białka mleka krowiego

Jeżeli lekarz potwierdzi alergię na białka mleka krowiego u Twojego dziecka, będzie to oznaczać eliminację z diety niemowlęcia mleka krowiego i produktów zawierających białka tego mleka.

Jeżeli karmisz piersią, po konsultacji z lekarzem będziesz musiała sama przejść na dietę eliminacyjną i zrezygnować z mleka i jego przetworów w swojej diecie.

Stwarza to ryzyko niedoboru wapnia i witaminy D3 w diecie mamy karmiącej, z tego powodu zwykle konieczna jest suplementacja preparatami wapnia i witamin. Zapytaj lekarza o dokładne zalecenia lub skonsultuj się z dietetykiem.

Jeżeli z różnych przyczyn nie karmisz niemowlęcia piersią, potwierdzone przez lekarza rozpoznanie alergii na białka mleka krowiego pociąga za sobą zmianę mleka modyfikowanego na hydrolizat białek mleka.

Na rynku dostępne są mieszanki mleko zastępcze różniące się rodzajem białka (serwatkowe lub kazeinowe) i innymi składnikami, takimi jak skład tłuszczowy, prebiotyki czy probiotyki. Dobór produktu jest indywidualny i zawsze powinien zależeć od decyzji lekarza.

Jeżeli masz wątpliwości odnośnie stosowanej u dziecka mieszanki, nie zmieniaj jej na własną rękę, tylko skonsultuj się z lekarzem, najlepiej ze specjalistą alergologiem lub gastroenterologiem.

Rozszerzanie diety niemowlaka z alergią pokarmową

Celem, do którego należy dążyć w żywieniu niemowląt, jest wyłączne karmienie piersią przez pierwszych 6 miesięcy życia. Wprowadzanie pokarmów uzupełniających należy rozpocząć nie wcześniej niż po ukończeniu przez dziecko 17. tygodnia życia i nie później niż w 26. tygodniu życia.

Także u dzieci z alergią na białka mleka krowiego wprowadzanie pokarmów uzupełniających zwykle nie wymaga modyfikacji w porównaniu ze schematem żywienia dzieci zdrowych. Oczywiście nie dotyczy to produktów nabiałowych, takich jak śmietana, jogurt, twarożek, czy kaszki mleczne, które są przeciwwskazane u dzieci z alergią na białka mleka krowiego.

Około 20% dzieci z alergią na mleko krowie ma objawy alergiczne po spożyciu wołowiny lub cielęciny.

W czasie rozszerzania diety zaleca się zwykle, aby nowe pokarmy wprowadzać do diety pojedynczo, tak aby w przypadku reakcji alergicznej wiedzieć jaki produkt jest przyczyną reakcji alergicznej.

Nie wykazano natomiast żadnych korzyści zdrowotnych z opóźniania wprowadzania do diety innych niż mleko pokarmów potencjalnie alergizujących, takich jak jajka, gluten czy ryby. Ich wprowadzanie powinno odbywać się tak jak u dzieci zdrowych.

Pamiętaj, że częstym problemem u niemowląt i małych dzieci jest niechęć do nowych produktów w diecie objawiająca się odmową spożywania niektórych pokarmów. Nie oznacza to zwykle alergii i należy ponawiać próby ich podawania.

Poważnym zagrożeniem diety współczesnych dzieci jest nadmierne spożycie cukrów.

Z tego powodu w aktualnych zaleceniach żywieniowych dla dzieci sugeruje się, aby pierwszym pokarmem uzupełniającym były nie owoce, ale mniej słodkie produkty warzywne, takie jak marchewka, ziemniaczki, kalafior itp. Dzieci, które zaczynają rozszerzanie diety od owoców często odmawiają potem spożywania mniej słodkich warzyw.

Karmienie piersią jest najwłaściwszym sposobem żywienia niemowląt. Przed podjęciem decyzji o zmianie sposobu karmienia skonsultuj się z lekarzem. Dowiedz się więcej… Karmienie piersią jest najwłaściwszym i najtańszym sposobem żywienia niemowląt oraz rekomendowane dla małych dzieci wraz z urozmaiconą dietą.

Mleko matki zawiera składniki odżywcze niezbędne do prawidłowego rozwoju dziecka oraz chroni je przed chorobami i infekcjami. Karmienie piersią daje najlepsze efekty, gdy matka prawidłowo odżywia się w ciąży i w czasie laktacji oraz gdy nie ma miejsca nieuzasadnione dokarmianie dziecka.

Przed podjęciem decyzji o zmianie sposobu karmienia matka powinna zasięgnąć porady lekarza.

W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie w ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies.

Pliki cookies umożliwiają nam zbieranie anonimowych danych statystycznych w celu usprawnienia działania witryny, a po uzyskaniu Twojej zgody, umożliwiają nam dokonywanie pomiarów i analiz korzystania z witryny (analityczne pliki cookie), dostosowywanie witryny do Twoich zainteresowań (personalizujące pliki cookie) oraz przedstawianie odpowiednich dla Ciebie informacji oraz reklam (pliki cookie do targetowania).

Alergia na białka mleka krowiego – przyczyny, objawy, leczenie

Alergia na białko krowie (białka mleka krowiego) najczęściej pojawia się u niemowląt i małych dzieci, choć może występować również u dorosłych.

Uczulenie na białko krowie daje niecharakterystyczne objawy, a jego diagnostyka jest długotrwała. Jeśli jednak zostanie wdrożone odpowiednie leczenie, alergia na białka mleka krowiego może minąć.

Jakie są przyczyny i objawy alergii na białko krowie? Na czym polega terapia? Jaka dieta jest wtedy konieczna? Co można, a czego nie można jeść?

Spis treści:

Alergia na białko krowie (białka mleka krowiego) najczęściej pojawia się u niemowląt i małych dzieci (rzadziej u dorosłych), dając niecharakterystyczne objawy.

Objawy alergii na białka mleka krowiego są wynikiem chorobliwej reakcji układu odpornościowego na działanie białek mleka, najczęściej kazeiny, która stanowi 80 proc. białek mleka. Pozostałe 20 proc. to białka serwatkowe.

Nie tracą one swoich alergizujących właściwości nawet po:

  • pasteryzacji
  • ogrzewaniu
  • przygotowaniu suchego proszku

w związku z tym objawy uczulenia na białko mleka krowiego mogą wywołać także przetwory mleczne, m.in.:

  • sery
  • masło
  • śmietana
  • serwatka
  • lody

Części dzieci uczulonych na mleko krowie ma objawy alergiczne także po spożyciu wołowiny lub cielęciny.

Jednak pojedyncze doniesienia wskazują na to, że poddanie dłuższej ekspozycji mleka na wysoką temperaturę zmniejsza jego alergenowość powodując, że produkty piekarnicze zawierające białka mleka (upieczone ciastka) są tolerowane przez część spożywających je dzieci¹.

Alergia na białka mleka krowiego – przyczyny

Tego typu alergia pokarmowa występuje najczęściej wśród niemowląt i dzieci do 3. roku życia, rzadziej u młodzieży oraz dorosłych. Dlaczego?

Mleko jest w pierwszych miesiącach życia jedynym, a w kolejnych podstawowym składnikiem diety. Spożywanie tylko jednego rodzaju pokarmu w połączeniu z niedojrzałością przewodu pokarmowego sprzyja rozwojowi alergii.

Leia também:  Gorączka Q – objawy, leczenie, szczepionka

Większe ryzyko rozwoju alergii na białko mleka krowiego występuje zwłaszcza u dzieci, których przynajmniej jedno z rodziców jest alergikiem.

Alergia na białka mleka krowiego – objawy

  • Jak objawia się alergia na mleko krowie?
  • Zarówno u niemowlaka, dzieci, jak i u dorosłych pojawiają się objawy na skórze, ze strony układu pokarmowego i oddechowego.
  • W skrajnych przypadkach może dojść do wstrząsu anafilaktycznego.

Alergia na białka mleka krowiego – badania

W przypadku podejrzenia alergii na białka mleka krowiego przeprowadza się punktowe testy skórne, oznaczenie asIgE (w badaniach krwi) i testy prowokacji pokarmowej.

Przy podejrzeniu uczulenia na białka krowie wprowadza się także dietę eliminacyjną.

W przypadku niemowląt karmionych piersią, matka powinna wyeliminować z własnej diety wszystkie produkty mleczne (na okres 2 – 6 tygodni), a także białko jaja kurzego, które jest drugim w kolejności najczęstszym alergenem pokarmowym u najmłodszych. Poza tym powinna również przyjmować witaminę D oraz kwasy DHA.

  1. Czytaj też: 
  2. Testy skórne – punktowe i naskórkowe (płatkowe)
  3. PROFIL ALERGICZNY – badania na alergię pokarmową i nie tylko

Alergia na białka mleka krowiego – leczenie

Po potwierdzeniu alergii na białka mleka krowiego, należy wyeliminować mleko z diety w jakiejkolwiek formie.

Wyjątek stanowi sytuacja, gdy w testach prowokacji pokarmowej wykazano brak reakcji na pewną ilość mleka lub na mleko poddane obróbce termicznej, tzn. w produktach piekarniczych.

W takim przypadku, ta ilość mleka powinna być nadal dziecku podawana, istnieje bowiem duża szansa, że przewlekłe stymulowanie układu odpornościowego minimalną ilością alergenu drogą pokarmową wpłynie na przyspieszenie rozwoju tolerancji.

Całkowite odstawienie mleka u takich dzieci naraża je na ostrą reakcję alergiczną po przypadkowym spożyciu nawet minimalnych ilości mleka, czasem już kilka dni od wprowadzenia bardzo restrykcyjnej diety bezmlecznej².

Dieta bezmleczna powinna być stosowana minimum przez okres 6 miesięcy lub do 9.-12. miesiąca życia. Po jej zakończeniu należy przeprowadzić prowokację, aby ocenić czy okres stosowania diety był wystarczająco długi.

Jeśli testy są ujemne (tzn. nie pojawiają się objawy alergii), można stopniowo wprowadzać do diety mleko.

Ponowne wprowadzanie mleka do diety należy rozpoczynać od mleka poddanego obróbce termicznej, czyli temperaturze 180ºC przez 30 minut (w produktach piekarniczych tzw. mleko “pieczone”)².

  • Kolejne produkty mleczne wprowadza się również po prowokacji pod kontrolą lekarza.
  • U dzieci, które nie rozwiną samoistnej tolerancji na mleko, podejmowane są próby odczulania mlekiem metodą doustną (SOTI).
  • Jeśli niemowlę jest karmione mieszankami mlecznymi, należy je zastąpić mieszanką mleczną o wysokim stopniu hydrolizy (również przez okres 2-6 tygodni).
  • U dzieci spożywających pokarm stały oraz osób dorosłych, u których podejrzewa się alergię na białka mleka krowiego, dieta eliminacyjna nie ogranicza się tylko do rezygnacji z mleka i jego przetworów, lecz także produktów, w których białka mleka są “ukryte”.

Jeśli pomimo restrykcyjnej diety bezmlecznej objawy nadal się utrzymują, to z dużym prawdopodobieństwem można wyeliminować alergię. Wtedy może stopniowo wprowadzać mleko do diety, a następnie wyeliminować dwa kolejne najczęstsze potencjalne alergeny pokarmowe, np. pszenicę i soję.

Ustąpienie objawów potwierdza alergię na białka mleka krowiego.

U większości dzieci alergia na białka mleka krowiego ustępuje

Zdecydowana większość (80-85 proc.) dzieci z alergią na białka mleka krowiego rozwija tolerancję na mleko przed ukończeniem 5. roku życia.

Jednak szansa na ustąpienie alergii jest mniejsza u dzieci z wysokim poziomem sIgE wobec kazeiny, reagujących na mleko poddane obróbce termicznej, uczulonych na inne pokarmy, przede wszystkim na jajo, ze współistnieniem astmy i alergicznego nieżytu nosa.

Alergia na białko mleka krowiego – co jeść?

Mleko i jego przetwory są głównym źródłem wapnia i witaminy D, dlatego należy wprowadzić do diety produkty, które pokryją zapotrzebowanie na te substancje.

Mleko krowie można zastąpić mlekiem ryżowym lub mlekiem owsianym. Lepiej zrezygnować z mleka sojowego czy koziego, bo ono również może uczulać.

Polecane są warzywa i owoce bogate w wapń – szczególnie suszone figi, warzywa liściaste, takie jak jarmuż czy brokuły.

Jednocześnie należy unikać źródeł szczawianów, które ograniczają wchłanianie wapnia, takich jak:

  • szpinak
  • szczaw
  • rabarbar
  • herbata czarna
  • boćwina

Czytaj też: Kamica szczawianowa – rodzaj kamicy nerkowej

Z kolei witaminy D dostarczą tran i tłuste ryby morskie. Poza tym powstaje ona w organizmie pod wpływem promieniowania słonecznego.

Czytaj też: Witamina D – źródła pokarmowe. Występowanie witaminy D

Alergia na białka mleka krowiego – uważaj na te produkty

W niektórych produktach mogą być “ukryte” białka mleka krowiego. Uważaj przede wszystkim na:

Jadłospis dla dziecka z alergią na białka mleka krowiego

Źródło: x-news/Dzień Dobry TVN

Alergia na mleko krowie u dzieci Dziennikarka specjalizująca się w tematyce zdrowotnej, a zwłaszcza obszarach medycyny, ochrony zdrowia i zdrowego odżywiania. Autorka newsów, poradników, wywiadów z ekspertami i relacji. Uczestniczka największej Ogólnopolskiej Konferencji Medycznej “Polka w Europie”, organizowanej przez Stowarzyszenie “Dziennikarze dla Zdrowia”, a także specjalistycznych warsztatów i seminariów dla dziennikarzy realizowanych przez Stowarzyszenie.

Czytaj też:

Alergia na mleko krowie u dzieci Monika Majewska

Skaza białkowa i alergia na mleko

Przyczyny skazy białkowej u niemowląt

Alergia na białko mleka krowiego zwana jest potocznie i nieprawidłowo „skazą białkową”. Alergia pokarmowa to niepożądana reakcja organizmu, w której bierze udział układ immunologiczny2.

Pojawianie się alergii przede wszystkim we wczesnym okresie życia wynika głównie z tego, że układ odpornościowy dziecka jest jeszcze niedojrzały.

Rozwija się jeszcze długo po narodzinach, co może powodować nadwrażliwość na różne pokarmy.

Objawy “skazy białkowej” czyli objawy alergii

Reakcja po kontakcie z alergenem może wystąpić w ciągu kilku minut lub po kilku godzinach, a objawy są zróżnicowane i mogą dotyczyć: skóry, układu oddechowego, przewodu pokarmowego oraz innych układów1. Białka mleka krowiego może przedostać się z pożywienia matki do mleka kobiecego i uczulać dziecko3.

Objawy ze strony przewodu pokarmowego występują najczęściej. Zazwyczaj obejmują: biegunkę, nudności, wymioty i ból brzucha. Wątpliwe (niepotwierdzone) to natomiast kolka niemowlęca, zaparcie czy refluks żołądkowo-przełykowy.

 Najczęstsze objawy skórne to pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy i atopowe zapalenie skóry. Ze strony układu oddechowego symptomy to nieżyt nosa i astma, a najciężsą postacią manifestacji alergii jest wstrząs anafilaktyczny1.

Leczenie żywieniowe alergii

W przypadku zdiagnozowanej przez lekarza alergii na białko mleka krowiego u niemowlęcia, konieczna jest eliminacja mleka i nabiału z diety matki karmiącej.

Podobnie w przypadku objawów występujących u małego dziecka: lekarz podejmie decyzję dotyczącą ewentualnych badań, wprowadzenia diety eliminacyjnej u dziecka, warto też by określił czas stosowania diety.

Dieta eliminacyjna często jest trudna do zbilansowania, dlatego w celu jej rzetelnej oceny warto zasięgnąć porady dietetyka 1.

Co należy wyeliminować z diety dziecka?

  • mleko (w tym standardowe mleko modyfikowane), kaszki mleczne, jogurty, kefiry, maślankę, śmietanę, sery, serki topione, desery mleczne, masło, margaryny mleczne
  • naleśniki, ciastka, biszkopty, herbatniki, krakersy, wafle, gofry, budynie oraz wszystkie słodycze, które w składzie mają dodatek mleka
  • pieczywo z dodatkiem mleka lub serwatki– bułeczki maślane, rogaliki francuskie, bułki do hamburgerów, chleb tostowy, pieczywo żytnie
  • parówki, wędliny z dodatkiem mleka
  • mleko owcze i kozie
  • niekiedy również wołowinę i cielęcinę (rekcja krzyżowa)1

U dzieci z rozpoznaną alergią na mleko, rozszerzanie diety warto prowadzić pod nadzorem lekarza prowadzącego. Także zdrowym dzieciom zaleca się, aby nie wprowadzać kilku nowych produktów równocześnie i nowe produkty wprowadzać stopniowo, obserwując reakcję dziecka i zaczynając od małych ilości, np. 3-4 łyżeczek 4. 

Czytaj etykiety

Składniki wywołujące alergię mogą być ukryte w produktach spożywczych, których nawet nie podejrzewasz o to, że mogą wywołać niepożądaną reakcję alergiczną u dziecka. Dlatego zawsze dokładnie czytaj etykiety.

Dieta eliminacyjna powinna być tak dobrana, by wpływała na ustąpienie lub złagodzenie objawów alergicznych, a przy tym nie zaburzała prawidłowego rozwoju dziecka.

Stosując ją, należy pamiętać o wprowadzeniu składników zastępczych, których wartość odżywcza jest zbliżona do eliminowanego pokarmu1.

Uzupełnianie wapnia przy alergii na białka mleka

W przypadku wyeliminowania z diety dziecka mleka i produktów mlecznych, ważne jest uzupełnianie wapnia i witaminy D. Małe dziecko potrzebuje aż 4 razy więcej wapnia niż osoba dorosła5, dostarczenie tej ilości nie jest łatwe nawet dla dzieci bez alergii, a zbilansowanie diety eliminującej mleko i przetwory mleczne jest wielkim wyzwaniem.

Zwracaj uwagę, aby w diecie Twojego dziecka CODZIENNIE pojawiły się co najmniej 3 porcje mleka i produktów mlecznych (mleka roślinnego wzbogacanego w wapń i witaminę D lub mleka modyfikowanego dla dzieci z alergią). To najlepsze i najłatwiejsze do podania małemu dziecku źródło wapnia.

 Wapń zawierają także niektóre warzywa i nasiona (np.  jarmuż, boćwina, brokuły, kapusta, szpinak, rośliny strączkowe, pestki słonecznika, sezam) jednak w znacznie mniejszej ilości i gorzej przyswajalne niż z produktów mlecznych5. Przed rozpoczęciem suplementacji skonsultuj się z lekarzem.

Przeczytaj artykuły: Wapń – kluczowy składnik diety oraz Witamina D. Co warto o niej wiedzieć.

Wyrastanie z alergii1

Wielu pacjentów nabywa wraz z wiekiem tolerancję. Alergia na białka mleka w okresie niemowlęcym dotyczy średnio 2-3% dzieci i u co piątego z nich rozwinie się tolerancja już w 1. roku życia, a u co drugiego przed 8. rokiem życia.

 Ważne by monitorować nabywanie tolerancji przez stopniowe wprowadzenie białka mleka krowiego do diety dziecka w warunkach domowych lub przez przeprowadzenie doustnej próby prowokacji (DPP), pod nadzorem lekarza.

Wybór metody zależy od obecności wyprysku atopowego u dziecka i nasilenia alergii, decyzję podejmuje lekarz. Niezależnie jednak od przebiegu choroby zaleca się regularne konsultacje ze specjalistą, w 1. roku życia średnio co 2 miesiące a następnie co 6-12 miesięcy.

Wczesne odkrycie, że dziecko już wyrosło z alergii jest bardzo korzystne: pomoże uniknąć niepotrzebnego przedłużania restrykcyjnej diety.

  • Właściwe rozpoznanie alergii i dobrze dobrana dieta eliminacyjna są bardzo ważne, ponieważ warunkują prawidłowy rozwój fizyczny i intelektualny dziecka6
  • Rozwój układu pokarmowego dziecka
  • Alergia na mleko krowie u dzieci
Leia também:  Dlaczego przeziębienia i grypy nie leczy się antybiotykami?

Wszystko o alergii na białka mleka krowiego u niemowlaka

Alergia na białka mleka krowiego (znana również jako skaza białkowa) jest najczęściej występującą postacią alergii pokarmowej i występuje częściej niż przypuszcza wiele osób – u dzieci w wieku do 3 lat u 1 na 14 dzieci.

Alergia występuje wtedy, gdy układ odpornościowy identyfikuje białka obecne w krowim mleku jako szkodliwe i uruchamia reakcję alergiczną.

Może to prowadzić do objawów, które mogą wystąpić natychmiast (w ciągu kilku minut) lub mogą pojawić się z opóźnieniem nawet do kilku dni po spożyciu nabiału lub żywności zawierającej białka mleka krowiego.

W jaki sposób diagnozuje się alergię na białka mleka krowiego?

Jeżeli zauważasz pewne objawy, które sugerują, że Twoje dziecko może mieć alergię na białko mleka krowiego porozmawiaj z lekarzem. W trakcie wizyty zada szczegółowe pytania na temat oznak i objawów, a także zbada dziecko. Może również zalecić przeprowadzenie niektórych badań:

  • Na skórę Twojego dziecka nałożona zostanie niewielka ilość białka mleka. Odczyn w miejscu przeprowadzenia badania wskazuje na alergię.
  • Testy laboratoryjne z krwi, które sprawdzą reakcję immunologiczną dziecka na mleko poprzez zmierzenie ilości występujących w krwii przeciwciał białka mleka krowiego.

Jakie są objawy?

Uczulenie na białka mleka krowiego może zostać wywołane przezszereg różnych objawów:

Ważna informacja:

W skrajnych przypadkach alergia na białka mleka krowiego może wywołać poważną reakcję alergiczną – wstrząs anafilaktyczny, stanowiący zagrożenie dla życia. Do objawów wstrząsu anafilaktycznego należą: świąd skóry, wysypka, obrzęk oczu, ust i warg, trudności z oddychaniem i utrata przytomności. Jeżeli podejrzewasz wstrząs anafilaktyczny, natychmiast wezwij pogotowie.

Wskazówka: zacznij prowadzić dzienniczek z opisem objawów występujących u Twojego dziecka jeżeli podejrzewasz, że maluch może mieć alergię na białka mleka krowiego. Nawet jeżeli objawy wydają się być niepowiązane ze sobą – przyda się on podczas rozmowy z lekarzem.

Dieta eliminacyjna: lekarz poprosi o wyeliminowanie mleka z diety dziecka i Twojej, jeżeli karmisz piersią), a następnie ponowne wprowadzenie mleka, aby sprawdzić, czy spowoduje to reakcję (ponowne wystąpienie objawów).

Próby wprowadzania alergenu w pokarmach: Twoje dziecko będzie otrzymywać niewielkie dawki pokarmów, które mogą zawierać lub nie zawierać białka mleka krowiego w coraz większych ilościach, aby sprawdzić czy występuje reakcja alergiczna.

Enfamil Premium MFGM 2 mleko następne. Karmienie piersią jest najlepszym sposobem żywienia niemowląt. Próbki Enfamil Premium MFGM 2 są dostępne dla mam z dziećmi, które ukończyły 6 miesiąc życia. Kod rabatowy wynosi 100zł przy zamówieniach min. 250zł wyłączając Enfamil Premium MFGM 1, Enfamil Comfort i produkty Lovela.

Przygotowanie do wizyty

Jeżeli umówiłaś się na wizytę aby porozmawiać z lekarzem o podejrzeniu alergii na białka mleka krowiego, możesz mieć sporo na głowie. Aby pomóc Ci się przygotować do wizyty, zachęcamy do skorzystania z naszej listy kontrolnej, dzięki której będziesz mieć pewność, że jak najlepiej ją wykorzystasz.

  • Prowadź dziennik objawów, z podaniem terminu ich wystąpienia i opisem produktów, które dziecko jadło tego dnia
  • Sporządź listę leków, witamin lub suplementów, które przyjmujesz Ty lub dziecko
  • Przygotuj się na pytania, które mogą zostać zadane, zanotuj informacje potrzebne do udzielenia odpowiedzi. Możliwe pytania to:
  • Kiedy po raz pierwszy zaobserwowała Pani niepokojące objawy po spożyciu mleka przez dziecko?
  • Czy może Pani opisać, co się dzieje?
  • Czy tak dzieje się za każdym razem?
  • Jak szybko pojawiają się objawy po zjedzeniu lub wypiciu przez dziecko mleka/produktów mlecznych?
  • Czy jest coś, co łagodzi lub nasila te objawy?
  • Czy u innych osób w rodzinie zdiagnozowano alergię na białko mleka krowiego?

Zapisz pytania, które możesz chcieć zadać lekarzowi, na przykład:

  • Czy Pani/Pana zdaniem jest to alergia na białka mleka krowiego, czy nietolerancja laktozy?
  • Czy będą wykonywae badania?
  • Czy można wyrosnąć z alergii na białka mleka krowiego?
  • Czy trzeba będzie wykluczyć mleko i produkty mleczne z diety mojego dziecka? Co z moją dietą?

Zapytaj lekarza czy jest coś, co powinnaś zrobić przed wizytą – na przykład czy dziecko powinno przestać przyjmować pewne leki przed przeprowadzeniem testów pod kątem alergii.

Żywienie w przypadku alergii na białka mleka krowiego

Jeżeli u Twojego dziecka zdiagnozowana zostanie alergia na białko mleka krowiego, Twój lekarz doradzi zmiany w diecie, które trzeba będzie wprowadzić.

Do takich zmian będzie należeć wykluczenie produktów zawierających mleko krowie lub białka mleka krowiego z diety Twojego dziecka oraz Twojej jeżeli karmisz piersią. Lekarz lub dietetyk może pomóc Ci zaplanować zbilansowane posiłki, aby zastąpić substancje odżywcze występujące w mleku krowim.

Być może Ty lub Twoje dziecko będziecie również musieli przyjmować suplementy, aby zapewnić odpowiednie spożycie wapnia, witaminy D i B?.

Jeżeli Twoje dziecko jest karmione mlekiem modyfikowanym lub jeżeli planujesz jego wprowadzenie, lekarz może przepisać specjalną mieszankę dla Twojego dziecka.

Opieka nad dzieckiem z alergią na białka mleka krowiego bywa czasem stresująca, ale pamiętaj, że nie jesteś sama. Spróbuj porozmawiać z innymi rodzicami dzieci z alergią – to często świetne źródło porad i wsparcia. Zapytaj lekarza, czy w Twojej okolicy funkcjonują grupy wsparcia i skontaktuj się z taką grupą.

Kiedy moje dziecko wyrośnie z alergii na białka mleka krowiego?

Dobra wiadomość: dzieci wyrastają z alergii na białka mleka krowiego – większość w wieku 3 do 5 lat. Twoje dziecko powinno być badane przez lekarza co 6-12 miesięcy, aby sprawdzać czy wyrosło z alergii.

Chcesz dowiedzieć się więcej? Sprawdź na: www.nutramigen.pl

*Przyjęto za: Vandenplas Y, Koletzko S, Isolauri E et al. Guidelines for the diagnosis and management of cow's milk protein allergy in infants. Arch Dis Child 2007;92:902-8.

Bibliografia:

Eksperci: alergia na mleko krowie często przechodzi w marsz alergiczny, czyli kolejne choroby

Eksperci: alergia na mleko krowie często przechodzi w marsz alergiczny, czyli kolejne choroby

Alergia na mleko krowie to poważna choroba, która często może przechodzić w marsz alergiczny, szczególnie gdy nie jest odpowiednio leczona. Leczeniem jest w tym przypadku zastosowanie diety eliminacyjnej – gdy matka karmi piersią – ona powinna eliminować potencjalne alergeny z diety.

Gdy dziecko jest żywione sztucznie, należy zastosować preparat mlekozastępczy, w pierwszej kolejności na bazie hydrolizatu białka.

W Polsce takie produkty są refundowane – przekonywali eksperci podczas poniedziałkowej debaty „Alergia na mleko – przejściowy problem okresu niemowlęcego czy zapowiedź kolejnych chorób?”, zorganizowanej przez redakcję “Polityki Zdrowotnej”.

Prof. Mieczysława Czerwionka-Szaflarska, konsultant krajowy w dziedzinie gastroenterologii dziecięcej, podkreślała, że alergia na mleko krowie, czasem postrzegana jako przejściowa dolegliwość, to tak naprawdę poważna choroba. – Co dziesiąte dziecko ma alergię pokarmową, a jeżeli chodzi o alergię na białko mleko krowiego, to jest ok. 3-4 proc.

 niemowląt  – wskazywała. Jak mówiła, manifestacja tej choroby bardzo się zmieniała na przestrzeni lat. Kiedyś były to ciężkie enteropatie, czyli przewlekłe biegunki, które kończyły się nawet zgonem dzieci. Wtedy jednak rzadziej była rozpoznawana odpowiednia choroba, a na dodatek nie było preparatów mlekozastępczych do leczenia  dzieci.

Części podawano dożylnie składniki pokarmowe.

– Obecnie możemy skutecznie leczyć dzieci, gdy rozpoznamy problem. Lekiem jest dieta eliminująca białko mleka krowiego. Te dzieci mogą teraz dostawać preparaty mlekozastępcze, które są produktami refundowanymi – wyjaśniła prof. M. Czerwionka-Szaflarska. Są szczegółowo badane pod kątem bezpieczeństwa i skuteczności, powinny być oceniane podobnie jak produkty lecznicze pod kątem efektywności.

Różne postaci choroby

Jak podkreśliła krajowa konsultant, objawy choroby mogą mieć różne nasilenie i formę. – To nie jest tylko wysypka. Obecnie jeżeli chodzi o objawy najczęściej rozpoznawane przez lekarza, przoduje atopowe zapalenie skóry, wyprysk, pokrzywka, ale są też inne objawy ze strony przewodu pokarmowego, układu oddechowego i najgroźniejsze ogólnoustrojowe – czyli reakcje anafilaktyczne (wstrząsowe).

– Alergia na białko mleka krowiego to jednostka chorobowa, która ma różnoraką manifestację kliniczną. Jedna trzecia atopowego zapalenia skóry jest spowodowana alergią na białko mleka krowiego i w tych przypadkach istotna jest nie tylko pielęgnacja skóry.

Odpowiednia dieta jest w stanie pomóc, spowodować szybkie ustąpienie objawów – zwróciła uwagę prof. M. Czerwionka-Szaflarska. Dodała, że także w przypadku objawów mniej jednoznacznych, np.

niedożywienia u dzieci, nawet przy braku innych bardziej charakterystycznych objawów, trzeba zastanowić się, czy nie chodzi o alergię pokarmową, która powoduje u części dzieci odmowę jedzenia szkodliwych pokarmów.

Marsz alergiczny, czyli kolejne choroby

– Często mamy taką sytuację, że dziecko zaczyna chorować na astmę oskrzelową i nie jest to łączone z tym, że ono w przeszłości miało alergię pokarmową, a to jest marsz alergiczny, czyli przejście choroby w kolejną chorobę. Nawet dobrze leczone dzieci mogą w kolejnych latach rozwinąć astmę oskrzelową – wskazywała prof. M. Czerwionka-Szaflarska.

Dzieci chorują teraz dłużej – dlatego ważne jest, że poza produktami dla niemowląt, są też specjalnie przystosowane dla dzieci po ukończeniu 1. roku życia. I co ważne, są one refundowane w Polsce. Może je przepisać lekarz pierwszego kontaktu.

Nie jest do tego potrzebna wizyta u alergologa, bo w wielu przypadkach diagnozę może postawić pediatra lub lekarz rodzinny i od razu wdrożyć leczenie.

Leia também:  Ból miesiączkowy – jak złagodzić silny ból menstruacyjny?

Do specjalisty zaś kieruje dziecko, gdy leczenie nie przynosi oczekiwanych efektów i potrzebna jest powtórna ocena przyczyn występowania objawów, diagnostyka różnicowa.

Także prof. Piotr Albrecht, kierownik Kliniki Gastroenterologii i Żywienia Dzieci z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, podkreślał, że teraz na szczęście dzieci diagnozowane są wcześniej.

Jednak źle leczona lub nieleczona alergia pokarmowa, zwłaszcza na białko mleka krowiego, w pierwszym, drugim roku życia u części pacjentów rzutuje na szybszy rozwój innych postaci alergii, czyli na tzw. marsz alergiczny.

Pojawiają się potem nie tylko objawy skórne, ale także dotyczące dróg oddechowych, nawet jeśli właściwe objawy alergii pokarmowej ustąpiły i dziecko może już tolerować wcześniej alergizujące białko (np. mleko krowie). Alergia na białko mleka „znika” około 2-4 roku życia, ale często przekształca się w inne choroby.

Prof. Ryszard Kurzawa, kierownik Kliniki Alergologii i Pneumonologii Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc Oddział Terenowy w Rabce Zdrój, zwrócił uwagę na zmieniającą się koncepcję pojęcia marsz –  maraton alergiczny.

Już ponad 30 lat temu koncepcja następowania kolejno różnych postaci choroby atopowej wskazywała na występowanie częściej astmy i alergicznego nieżytu nosa u osób, które w wieku niemowlęcym przechodziły alergię na białko mleka krowiego.

Teraz wiemy już, że maraton alergiczny to nie tylko niemal trzykrotnie większe ryzyko astmy, ale także wiele chorób, problemów objawiających się jako choroby przewodu pokarmowego. Poznajemy kolejno nowe konsekwencje alergii pokarmowej w wieku niemowlęcym.

Profesor Ryszard Kurzawa podkreślał, że aby zapobiec marszowi alergicznemu, potrzebna jest szybka interwencja. – W przypadku uczulenia na białko krowie od 2 do 4 razy wzrasta szansa na zachorowanie na astmę oskrzelową – podkreślał.

Jak dodał, inne badania pokazują, że jeżeli u takich dzieci zastosujemy stosunkowo wcześniej dietę opartą o preparat na bazie hydrolizatu kazeiny o wysokim stopniu hydrolizy z probiotykiem LGG, można zmniejszyć częstość występowania różnych manifestacji chorób alergicznych nawet o 50 procent.

Dr hab. Andrea Horvath, przewodnicząca Sekcji Alergii Pokarmowej Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci, zwracała uwagę, że większość małych pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi objawami alergii nabywa odporność w 1. lub 2.

roku życia, jednak są też pacjenci wymagający długofalowej opieki i u części z nich pojawią się nowe objawy ze strony układu oddechowego czy objawy skórne. Dzieci z alergią na wiele składników pokarmowych powinny być pod opieką specjalisty, bo u nich najczęściej występuje ryzyko zaburzeń rozwoju, niepowodzeń leczenia.

Problemem jest brak koordynacji działań różnych specjalistów, szczególnie w przypadku pacjentów z ciężkimi postaciami alergii na pokarm. Istotne jest także – jak podkreślała – zaplanowanie terapii tuż po rozpoznaniu, także zaplanowanie prób prowokacji (sprawdzających, czy alergia ustąpiła), aby rodzice byli tego świadomi.

Dzieci, u których zaczyna rozwijać się astma, często w przeszłości miały alergię na mleko krowie, ale choroby te nie są ze sobą łączone.

Andrea Horvath zwracała ponadto uwagę, że obecnie dla wielu rodziców źródłem informacji o alergii i żywieniu nie są lekarze i specjaliści, ale media społecznościowe, blogi matek czy celebryci.

A informacje tam są nieautoryzowane i stosowanie takich zaleceń może dziecku zaszkodzić. Prof. Kurzawa zwracał z kolei uwagę, że plagą są alternatywne metody diagnostyczne, m.in.

irydologia, badanie włosa, biorezonanse, nieuznawane przez żadne gremia naukowe.

Dostęp do diagnostyki

Prof. Ryszard Kurzawa podkreślał, że diagnostyka alergii pokarmowej jest trudna. – Są stosowane testy skórne, zwłaszcza na alergeny pokarmowe, ale mają niską czułość. W przypadku testu na alergeny mleka wynosi ona zaledwie 48 proc. – mówił.

Z kolei szczegółowa diagnostyka na oddziale – jak podkreślał prof. R. Kurzawa – jest procedurą nieopłacalną, ponieważ wymaga obecności pacjenta na oddziale przez około 14 dni, a wyceniona jest w sumie na ok. 2,3 tys. zł.

Dostępne są też od pewnego czasu niezwykle precyzyjne testy molekularne, np. test ISAC.

 – Pozwalają wyselekcjonować pacjentów, u których jest zagrożenie życia związane ze wstrząsem anafilaktycznym, lub stwierdzić czy pacjent ma szansę, że nabierze immunotolerancji z upływem czasu – wyjaśniał prof. Kurzawa.

Prof. Zbigniew Bartuzi, kierownik Katedry i Kliniki Alergologii, Immunologii Klinicznej i Chorób Wewnętrznych, UMK w Toruniu, Collegium Medicum w Bydgoszczy, przypomniał, że takie nowoczesne badania molekularne wykonywane są w dwóch ośrodkach w Polsce, ale krew do badań zbierana jest w wielu laboratoriach na terenie całego kraju.

Nabywanie immunotolerancji przesunięte w czasie

Prof. Zbigniew Bartuzi zwracał uwagę, że badania dowodzą, iż w ostatnich latach nabywanie immunotolerancji na mleko przesunęło się w czasie. – Obecnie 75 proc. dzieci nabywa tolerancji na mleko, ale nie w wieku 5 lat, a 16 lat. Ta granica nabywania tolerancji przesuwa się do dorosłości, a może też jej nigdy nie być – wskazywał.

Reakcja anafilaktyczna

– Alergia na mleko kojarzy nam się z objawami skórnymi, brzusznymi, a trzeba pamiętać, że kazeina może wywołać reakcję anafilaktyczną, czyli bezpośrednie zagrożenie życia. A może ona być produktem ukrytym np. w kiełbasie, w chipsach ziemniaczanych – zaznaczył prof. Z. Bartuzi.

Dodał, że Polskie Towarzystwo Alergologiczne prowadziło intensywne rozmowy z Ministerstwem Zdrowia o wprowadzenie adrenaliny w szkołach, jednak działania te trafiają na opory.

Także dr hab. Andrea Horvath potwierdziła, że obserwuje się coraz większy odsetek pacjentów z reakcjami anafilaktycznymi, np. u dzieci karmionych w pierwszych miesiącach naturalnie przy próbie rozszerzania diety np. o twarożek.

Rozpoznanie – czy tylko u alergologa?

Eksperci zwracali uwagę, że cześć przypadków może być diagnozowana i leczona przez pediatrów i lekarzy rodzinnych.

 – To nie jest dobre, gdy lekarz pierwszego kontaktu rozpoznaje, zleca, już ustala leczenie i kieruje do potwierdzenia zasadności tego leczenia do alergologa, bo my już nic wtedy zrobić nie możemy i musimy czekać do pierwszej prowokacji, czyli ok. 12. miesiąca życia dziecka – oceniła prof. M. Czerwionka-Szaflarska.

Prof. P. Albrecht  apelował o niekierowanie do specjalisty dziecka z rozpoznaniem, bo jest to – jak mówił – niepotrzebne, jeżeli choroba jest już rozpoznana i leczona przez pediatrę lub lekarza rodzinnego.

Również dr Ewa Gyrczuk, lekarz pediatra i właściciel NZOZ, potwierdziła że lekarz pediatra potrafi zdiagnozować i prowadzić leczenie  w większości przypadków alergii na białko mleka krowiego.

A w przypadku dzieci, które jednak będą wymagały pomocy specjalisty, rolą lekarza pediatry i rodzinnego w POZ powinno być koordynowanie wielospecjalistycznej opieki.

Dr Gyrczuk podkreślała też, że opiekując się pacjentami przez lata, pediatra powinien być wyczulony na możliwość wystąpienia marszu alergicznego przy alergii na białka mleka krowiego, czyli np. w postaci alergicznego nieżytu nosa czy przewlekłego wysiękowego zapalenia uszu, które w dużym stopniu także ma podłoże alergiczne.

Doc. Andrea Horwath potwierdziła, że w ośrodkach o wyższym stopniu referencyjności jest możliwa współpraca wielu specjalistów, co pozwala na kompleksową opiekę nad pacjentem z alergią.

Jednak na poziomie podstawowej opieki medycznej dziecko często jest prowadzone przez różne specjalizacje i jakość informacji o historii choroby pacjenta może być gorsza – marsz alergiczny nie jest wtedy rozpoznawany przez lekarzy.

Zaznaczyła też, że od wielu lat nie ma ustalonego standardu opieki dietetycznej nad dzieckiem, a pomoc dietetyka jest szczególnie ważna w cięższych postaciach alergii, a także w alergii, która trwa ponad kilka lat.

Co z kosztami marszu alergicznego – kolejnych chorób zaczynających się w wieku niemowlęcym alergią pokarmową?

Michał Jachimowicz, farmakoekonomista z MAHTA, ocenił, że w Polsce brakuje rejestrów pozwalających na ocenę powiązań alergii na mleko krowie z późniejszymi chorobami, czyli danych dotyczących skutków kroczącej alergii.

Dodał, że polscy farmaekonomiści czerpią wiedzę na ten temat z rejestrów prowadzonych w innych krajach, będących bardzo wiarygodnymi źródłami danych.

Przeprowadzane tam badania typu „real world evidence”, oparte właśnie na analizach danych medycznych możliwych do odtworzenia z rejestrów, są szczególnie cenione ze względu na ich charakter – wnioski wyciągane są w oparciu o informacje dotyczące konkretnej populacji pacjentów, pozwalające na dokonanie porównań dotyczących m.in. skuteczności leczenia.   

Zdaniem Jachimowicza, zasadne jest, aby Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji częściej brała pod uwagę dłuższą perspektywę czasową niż obecnie, patrząc na rozłożone w czasie/odległe efekty leczenia lub jego zaniechania.

Również klinicyści przyznali, że w Polsce nie są dostępne powszechne/ogólnokrajowe rejestry, informacje pozwalające śledzić losy danego pacjenta od momentu diagnozy u niego alergii na mleko aż do dorosłości, byłyby one niezwykle cenne ze względu na możliwość precyzyjnego określenia, jakie dalsze choroby alergiczne rozwija jaka część chorych, a także jakie są realne koszty leczenia.      

  • Przedstawione zostały także badania z udziałem rodziców, w tym odpowiedź na pytanie – co w systemie opieki zdrowotnej nad  małym alergikiem jest dla Ciebie najważniejsze?
  • Rodzice wskazywali jako kluczowe:
  • – leczenie dające długoterminowe korzyści – zapobiegające rozwojowi marszu alergicznego i astmy,
  • – szeroki zakres i szybki dostęp do pełnej diagnostyki.    
  • Do udziału w debacie zostali też zaproszeni przedstawiciele resortu zdrowia, ale w ostatniej chwili przedstawiciel Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji odwołał swój udział.

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*