Zwichnięcie stawu ramiennego (barkowego) – objawy, leczenie, rehabilitacja

Budowa stawu ramiennego, często określanego przez pacjentów jako staw barkowy, czyni go najbardziej ruchomym stawem w naszym ciele.

Zakres ruchów nie jest ograniczony żadnymi strukturami kostnymi, ograniczany jest jedynie przez torebkę stawową, obrąbek, więzadła i mięśnie, dlatego może w nim zachodzić wiele niepożądanych ruchów powodujących przeciążenia tkanek miękkich, prowadząc do uszkodzeń.

Główną przyczyną niestabilności stawu ramiennego jest zwichnięcie barku, potocznie określane przez pacjentów jako wybicie barku, a następnie doprowadzenie do niezaleczenia urazu poprzez brak unieruchomienia stawu, brak właściwej rehabilitacji i zbyt szybki powrót do codziennego obciążania kończyny. Jest jednak spora grupa ludzi, która cierpi na niestabilność barku bez przebytego zwichnięcia.

Zwichnięcie barku – typowe objawy niestabilności barku

  • ograniczenie ruchomości – ograniczony zakres ruchów stawem ramiennym,
  • silny ból stawu barkowego odczuwalny w momencie ruchów barkiem,
  • przeskakiwanie w stawie ramiennym podczas wykonywania pewnych czynności przy rękach uniesionych do góry,
  • zauważalne zagłębienie pod wyrostkiem barkowym spowodowane przemieszczeniem się głowy kości ramiennej w stawie,
  • głowa kości ramiennej jest wyczuwalna w okolicy pachy.

Przyczyny niestabilności barku

  • uszkodzenie torebki stawowej (aparatu torebkowo-więzadłowego stawu),
  • uszkodzenie obrąbka stawowego panewki,
  • uszkodzenie powierzchni stawowej głowy kości ramiennej,
  • nieprawidłowy rozwój struktury powierzchni stawowych,
  • uszkodzenie mięśnia podłopatkowego,
  • nadmierna ruchomość stawu,
  • przeciążenia w wyniku aktywności zawodowej lub sportowej.

Diagnostyka zwichnięcia barku

Diagnostyka ostrego zwichnięcia stawu ramiennego opiera się przede wszystkim na badaniu klinicznym oraz radiologicznym.

Lekarz ocenia staw barkowy, jego wygląd, ustawienie kończyny górnej, szparę poniżej wyrostka barkowego oraz zakres ruchomości w stawie. Bardzo ważna jest również ocena funkcji nerwów oraz ukrwienia kończyny.

W wyniku zwichnięcia stawu barkowego może dojść np. do uszkodzenia nerwu pachowego, co powoduje m.in. ubytek czucia w obszarze skóry bocznie i poniżej wyrostka barkowego.

Diagnozując zwichnięcie barku, główną rolę wśród badań obrazowych odgrywa RTG, które należy wykonać w dwóch projekcjach (najczęściej AP oraz „Y”). Niestety w dalszym ciągu zdarzają się sytuacje, w których pacjenci zaopatrywani w Izbach Przyjęć lub Szpitalnych Oddziałach Ratunkowych, mają wykonane tylko jedno zdjęcie w projekcji AP.

Może to skutkować przeoczeniem tylnego zwichnięcia stawu ramiennego, które dla niewprawnego oka, może być niewidoczne na tym zdjęciu. W przypadkach, które budzą wątpliwości lub w których stwierdzono złamanie w obrębie bliższego końca kości ramiennej lub panewki, konieczne może się okazać wykonanie badania Tomografii Komputerowej (TK).

W przewlekłej niestabilności stawu ramiennego najczęściej dochodzi do uszkodzenia obrąbka, który pełni rolę swego rodzaju „uszczelki”, pogłębiającej i stabilizującej staw ramienny.

W przypadku podejrzenia jego uszkodzenia konieczne może okazać się wykonanie badania Rezonansu Magnetycznego (MRI) z podaniem środka kontrastowego do stawu (Artro-MRI). Jest to najdokładniejsze badanie do oceny struktur wewnątrzstawowych.

W tego rodzaju uszkodzeniach badanie USG ma ograniczoną rolę i jego wynik nie pozwala na postawienie ostatecznej diagnozy.

Zwichnięcie stawu ramiennego (barkowego) – objawy, leczenie, rehabilitacja

Zwichnięcie barku – leczenie niestabilności barku

W przypadku ostrego zwichnięcia stawu ramiennego (często możemy spotkać się z określeniami: wybicie barku lub wypadnięcie barku) należy go jak najszybciej nastawić. Pacjenci bardzo często pytają, jak nastawić zwichnięty bark. Choć wygląda to na rzecz skomplikowaną, to nastawienie barku nie jest trudne.

Najczęściej repozycję stawu wykonuje się w znieczuleniu miejscowym (podanym do stawu) lub ogólnym. Nastawianie barku może być wykonane na kilka sposobów: m.in. Hipokratesa, Kochera, Stimsona, FARES.

Jednak ogólnie rzecz ujmując, nastawienie barku polega na pociągnięciu kończyny górnej, a w tym czasie głowa kości ramiennej przemieszcza się na swoje właściwe położenie, czyli do panewki stawu. Po nastawieniu zwichnięcia należy bezwzględnie ponownie ocenić ukrwienie oraz unerwienie kończyny, wykonać kontrolne zdjęcie RTG oraz unieruchomić kończynę.

Niestety zwichnięcie stawu ramiennego często wiąże się z innymi uszkodzeniami, takie jak wgnieceniowe złamanie głowy kości ramiennej typu Hill-Sachsa, złamanie guzka większego kości ramiennej, uszkodzenie ścięgien stożka rotatorów, uszkodzenie oraz przemieszczenia obrąbka stawu ramiennego, czyli uszkodzenie Bankarta.

Czasami dochodzi wręcz do odłamania fragmentu kostnego brzegu panewki, co określamy urazem typu Bankart kostny. Wszystkie te elementy, jak również wiek, aktywność sportowa oraz oczekiwania pacjenta, bierze się pod uwagę decydując o dalszym leczeniu.

W przypadku gdy zwichnięcie barku jest pierwszorazowe, u osób w średnim wieku oraz starszych, które nie są zawodowymi sportowcami i nie doznały poza zwichnięciem innych istotnych urazów, wdraża się leczenie zachowawcze. Polega ono na zablokowaniu ruchu w stawie – unieruchomieniu kończyny górnej w ortezie typu Dessault przez 3-4 tygodnie.

Następnie stopniowo włączane jest leczenie rehabilitacyjne. Powrót do pełnej sprawności jest możliwy zwykle po upływie 4-6 miesięcy. Należy jednak pamiętać, że pierwsze zwichnięcie stawu ramiennego zwiększa ryzyko kolejnych zwichnięć w przyszłości. Dodatkowo ryzyko to jest zwiększone u młodych pacjentów prowadzących aktywny tryb życia.

Na leczenie operacyjne decydujemy się w przypadku: – gdy zwichnięcie stawu ramiennego jest nawykowe (powtarzające się) ;- pierwszorazowego zwichnięcia stawu u młodych osób (poniżej 25 roku życia), które są zawodowymi sportowcami lub prowadzą aktywny tryb życia z wysokimi oczekiwaniami co do sprawności fizycznej;- przemieszczonych złamań guzka większego kości ramiennej, powodujących konflikt podbarkowy;- złamań >20% powierzchni brzegu panewki stawu ramiennego;- towarzyszących uszkodzeń takich jak np. uszkodzenie ścięgien stożka rotatorów.

Techniki operacyjne niestabilności, zwichnięcia barku

Operację przeprowadza się w znieczuleniu ogólnym, co oznacza, że pacjent „śpi” przez cały zabiegi i nie pamięta jego przebiegu. Ortopeda poprzez 3-4 nacięcia skórne w okolicy barku wprowadza do stawu ramiennego kamerę oraz narzędzia chirurgiczne.

W pierwszej kolejności wykonuje się artroskopię diagnostyczną podczas której operator ocenia wszystkie uszkodzenia stawu. Następnie oderwany obrąbek stawowy mobilizuje się oraz ponownie przytwierdza do przedniego brzegu panewki przy pomocy specjalnych kotwic.

Kotwice są wprowadzane do kości, a obrąbek jest przyszywany do brzegu kości za pomocą nici, które „wychodzą” z kotwic. Operacja trwa około godziny. Po zabiegu pacjent musi stosować ortezę przez 4 do 6 tygodni. Jednak w tym czasie stopniowo wdrażana jest już rehabilitacja.

Powrót do pracy biurowej może nastąpić po 1-2 tygodniach od zabiegu operacyjnego. Powrót do pełnej aktywności sportowej trwa zwykle około 6-7 miesięcy.

Jest to procedura często wykonywana podczas operacji sposobem Bankarta. Wskazaniem do jej wykonania jest duże uszkodzenie typu Hill-Sachsa (zagniecenie głowy kości ramiennej), które zwiększa niestabilność przednią stawu ramiennego. W wyniku tego urazu wgnieciony fragment głowy podczas ruchów rotacyjnych, trafiając na brzeg kostny panewki powoduje, że głowa „wypada” ze stawu.

W takiej sytuacji sam zabieg sposobem Bankarta może okazać się niewystarczający i konieczne jest wykonanie procedury remplissage. Zabieg ten wykonuje się podczas artroskopii. Polega on na przyszyciu przy pomocy kotwic i szwów tylnej torby stawowej oraz ścięgna mięśnia podgrzebieniowego do kości ramiennej w miejsce ubytku Hill-Sachsa.

Dzięki temu niejako zmniejsza się objętość stawu, zwiększa jego stabilność i zmniejsza się ryzyko ponownego zwichnięcia. Postępowanie pooperacyjne nie różni się istotnie od tego po standardowej operacji sposobem Bankarta. Konsekwencją tej procedury jest niewielkie (ok. 10°) ograniczenie rotacji zewnętrznej w stawie ramiennym, co jednak nie zakłóca codziennej aktywności.

Powrót do aktywności sportowej możliwy jest zwykle po upływie 6-7 miesięcy.

Stosowana w przypadku niepowodzenia po naprawie sposobem Bankarta lub jako pierwotny zabieg (np. w przypadku odłamania dużego fragmentu kostnego panewki >20%). Zabieg wykonuje się w znieczuleniu ogólnym. Operator wykonuje podłużne cięcie skórne (ok. 5-10 cm) na przedniej powierzchni stawu ramiennego.

Następnie odcina wyrostek kruczy wraz z przyczepiającymi się do niego ścięgnami zwanymi conjoined tendon (przyczep ścięgna głowy krótkiej mięśnia dwugłowego ramienia oraz przyczep ścięgna mięśnia kruczo-ramiennego).

Wyrostek kruczy przeprowadza się przez ścięgno mięśnia podłopatkowego i przytwierdza do przedniego brzegu panewki stawu ramiennego przy pomocy dwóch śrub.

Dzięki temu uzyskujemy potrójny efekt: zwiększamy powierzchnię panewki; przeniesione ścięgna conjoined stanowią swego rodzaju „hamak” dla głowy kości ramiennej, co zwiększa jej stabilność; niejako odtwarzamy torebkę stawową poprzez przeniesienie wraz z wyrostkiem kruczym przyczepiającego się do niego więzadła kruczo-barkowego. Operacja trwa około godziny.

Po zabiegu pacjent stosuje ortezę przez 4 do 6 tygodni, stopniowo wdrażając rehabilitację. Tego rodzaju zabieg związany jest z większym ryzykiem powikłań, takich jak: brak zrostu fragmentu kostnego, migracja materiału zespalającego i uszkodzenie struktur nerwowych. Powrót do pracy biurowej może nastąpić po 2-3 tygodniach, a powrót do pełnej aktywności sportowej nawet po 6-9 miesiącach od zabiegu operacyjnego.

Zabieg ten wykonuje się zwykle w przypadku niepowodzenia (czyli ponownego zwichnięcia) po klasycznej operacji sposobem Latarjet. Różnica względem wyżej opisanego zabiegu polega na tym, że zamiast wyrostka kruczego używa się przeszczepu kostnego pobranego z talerza kości biodrowej pacjenta.

Leia também:  Łojotokowe zapalenie skóry – przyczyny, objawy, leczenie i domowe sposoby

Znieczulenie oraz dostęp do stawu ramiennego są takie same jak w klasycznej operacji sposobem Latarjet. Dodatkowo jednak operator wykonuje drugie cięcie skórne na wysokości talerza kości biodrowej (prawego lub lewego).

W tym miejscu przy użyciu piły oscylacyjnej wycina trójkorówkowy fragment kostny talerza kości biodrowej, który następnie przytwierdza do przedniego brzegu panewki za pomocą śrub. Postępowanie pooperacyjne jest podobne jak w przypadku klasycznego zabiegu sposobem Latajet.

Dyskomfortem dla pacjenta może być ból okolicy biodra z którego pobierano przeszczep. Ból jednak z czasem ustępuje. Brakujący fragment talerza kości biodrowej nie powoduje żadnych deficytów w dalszym życiu i aktywności sportowej pacjenta.

Powrót do pracy biurowej często uzależniony jest od nasilenia dolegliwości bólowych talerza kości biodrowej, ale zwykle możliwy jest po upływie 2-3 tygodni. Powrót do pełnej aktywności sportowej staje się możliwy po 6-9 miesiącach od zabiegu operacyjnego.

Autor: dr Arkadiusz Szycman, ortopeda Rehasport Gdańsk

Zwichnięcie barku – rehabilitacja

Ważną częścią procesu leczenia jest rehabilitacja, którą powinien pokierować doświadczony fizjoterapeuta. Po wypisaniu ze szpitala, pacjent pewne ćwiczenia wykonuje samodzielnie w domu, do czasu pierwszej wizyty rehabilitacyjnej. W tym okresie ręka jest unieruchomiona na temblaku (ograniczenie ruchomości).

Tutaj również jest istotne, aby zwrócić uwagę na prawidłową postawę, na właściwe ułożenie kończyny górnej w temblaku, by bark nie uciekał zbyt wysoko. Również podczas siedzenia na krześle należy zwrócić uwagę na postawę, aby plecy nie były zaokrąglone.

W pierwszej dobie po zabiegu, po zdjęciu ortezy, wykonujemy ćwiczenia oddechowe. Powietrze wdychamy nosem, z jednoczesnym uwypukleniem brzucha, wydech ustami z jednoczesnym opuszczeniem barków. Ćwiczenia można wykonywać również w leżeniu. Powinny być one przeplatane z ćwiczeniami przeciwzakrzepowymi.

Wykonujemy zaciskanie i otwieranie dłoni, lub zaciskanie piłeczki w dłoni.

Ćwiczenia rozciągające mięśnie barku wg Codmana

Zaczynamy od 1 serii ćwiczeń po 10 powtórzeń, stopniowo zwiększając liczbę do 3 serii i 20 powtórzeń.

Pozycja wyjściowa: w siadzie na skraju krzesła, nogi szeroko rozstawione (dla zachowania lepszej równowagi). Ręka operowana (przedramię) jest podtrzymywana od dołu przez rękę zdrową. Tułów głęboko pochylony do przodu.

Zwichnięcie stawu ramiennego (barkowego) – objawy, leczenie, rehabilitacja

  • Zginanie (kierunek do czoła) i prostowanie (kierunek do brzucha) obu rąk. Ruch wykonuje ręka zdrowa. Ręka operowana biernie podąża za nią, jest rozluźniona (zwrócić uwagę na proste plecy). Zakres ruchu: do granicy bólu.
  • Obwodzenie obu rąk w obu kierunkach (tzw. ósemki, zgodnie i przeciwnie do ruchu wskazówek zegara). Ruch wykonuje ręka zdrowa, operowana biernie podąża za nią, jest rozluźniona.

Ćwiczenia zwiększające ruchomość (z pomocą laski)

Zwichnięcie stawu ramiennego (barkowego) – objawy, leczenie, rehabilitacja

  • Ruch zgięcia (do przodu). Ręka operowana trzyma laskę od góry (nachwytem). Ruch prowadzi ręka zdrowa od dołu. Należy zwrócić uwagę, żeby nie unosić barku.
  • Ruch pośredni (do przodu i boku). Ręka operowana trzyma laskę od góry. Ruch prowadzi ręka zdrowa od dołu.
  • Ruch odwodzenia (do boku). Ręka operowana trzyma laskę od góry. Ruch prowadzi ręka zdrowa od dołu.
  • W staniu, trzymając oburącz laskę gimnastyczną, ruch unoszenia rąk przodem w górę.

Ćwiczenia wzmacniające w staniu przy ścianie (wykonywane od 4. doby po zabiegu)

  • Napięcie izometryczne mięśni stawu barkowego do odwodzenia (pchanie ręką w bok na ścianę, bez ruchu), napięcie przez 3 sekundy.
  • Napięcie izometryczne mięśni stawu barkowego do zgięcia (pchanie ręką w przód na ścianę, bez ruchu), napięcie przez 3 sekundy.
  • Napięcie izometryczne mięśni stawu barkowego do wyprostu (pchanie ręką w tył na ścianę, bez ruchu), napięcie przez 3 sekundy.
  • Napięcie izometryczne mięśni stawu barkowego do przywiedzenia (pchanie ręką do tułowia, bez ruchu) napięcie przez 3 sekundy.

Ćwiczenia prezentuje mgr Magdalena Paszko – fizjoterapeutka Rehasport Gdańsk

Zwichnięcie stawu ramiennego (barkowego) – objawy, leczenie, rehabilitacja

Zwichnięcie barku – jak rozpoznać i leczyć

Staw barkowy to najbardziej ruchomy staw w ludzkim ciele. Może obracać się w wielu kierunkach, ale ta zaleta sprawia, że ​​łatwo ulega przemieszczeniu.

Kiedy dochodzi do zerwania połaczenia powierzchni stawowych kości z torebką stawową, mówi się o zwichnięciu. Zwichnięcie barku następuje najczęściej na skutek urazu.

Jak go rozpoznać i ile trwa powrót do pełnej sprawności? Czy zwichnięcie barku wymaga późniejszej rehabilitacji?

Zwichnięcie barku następuje najczęściej w sytuacji, w której kość ramienia wypada z torebki stawowej. Zazwyczaj jest to następstwem urazu, do którego doszło na skutek aktywności fizycznej.

Na zwichnięcie barku narażeni są szczególnie sportowcy wykonujący ćwiczenia, które angażują ramiona, czyli m.in tenisiści lub siatkarze. Do zwichnięcia barku może także dojść podczas niefortunnego upadku. O tym zdarzeniu informuje przeważnie ostry ból.

Zdarza się, że zwichnięcie jest widoczne gołym okiem. Powoduje ono jednocześnie ograniczenie ruchomości w stawie. 

Wyróżnić można dwa rodzaje zwichnięcia barku: przednie i tylne. To pierwsze jest zdecydowanie częstsze i niestety może się powtarzać. Łatwo je rozpoznać, gdyż głowa kości ramiennej przemieszcza się wówczas do przodu względem panewki łopatki. Jeśli przemieszczenie następuje do tyłu, to mowa o zwichnięciu tylnym. Zazwyczaj jest ono efektem urazu.

Zwichnięcie barku – kiedy zgłosić się do lekarza

Zwichnięty bark to uraz, który wymaga pilnego kontaktu z lekarzem. Nie należy czekać, ponieważ bez podjęcia odpowiednich działań, skutki zwichnięcia będą się pogłębiać. W celu zdiagnozowania zwichnięcia, lekarz wykonuje zdjęcie radiologiczne, choć najczęściej jest w stanie ocenić sytuację już na podstawie objawów. 

Zwichnięcie stawu ramiennego (barkowego) – objawy, leczenie, rehabilitacja

Jak przebiega leczenie? Przede wszystkim staw powinien wrócić do właściwej płaszczyzny. Natychmiastowe nastawienie barku zapewni szybszy powrót do sprawności. Po nastawieniu należy ponownie wykonać zdjęcie radiologiczne.

Jeśli wszystko jest w porządku, to pacjentowi założony zostanie opatrunek unieruchamiający, np. w postaci aparatu na ramię i bark. Najczęściej obejmuje on obojczyk, łopatkę, ramię i przedramię. Okres unieruchomienia trwa ok. 4 tygodni.

Po tym czasie należy udać się do lekarza, aby zdjąć opatrunek. Nie należy tego robić samodzielnie. 

Rehabilitacja – jak przebiega?

Rehabilitacja jest obowiązkowa, ponieważ pozwala odzyskać zarówno siłę, jak również prawidłowy zakres ruchu w ramieniu po zdjęciu temblaka. To niezbędne z uwagi na fakt, że przez dłuższy czas ramię było unieruchomione.

Fizjoterapeuta powinien nauczyć pacjenta ćwiczeń wzmacniających mięśnie, stabilizujących staw barkowy, które jednocześnie przesadnie go nie obciążą.

Z jakich technik będzie korzystać? Najczęściej rehabilitacja po zwichnięciu barku sprowadza się do:

  • masażu leczniczego,
  • mobilizacji stawów lub poruszania stawem w szeregu pozycji w celu poprawy elastyczności,
  • ćwiczeń wzmacniających,
  • ćwiczeń stabilności,
  • ultradźwięków,
  • okładów z lodu.

Pacjent powinien wykonywać ćwiczenia regularnie, dlatego najpewniej otrzyma indywidualny zestaw ćwiczeń do przeprowadzania w domu. Wykonywać należy je z częstotliwością zalecaną przez specjalistę.

Nadmiernie forsowanie stawu może przynieść negatywne konsekwencje. Należy zatem unikać wszelkich czynności, które mogą doprowadzić do ponownego uszkodzenie ramienia (w tym przede wszystkim uprawiania sportu).

Lekarz może zalecić nawet roczny odpoczynek od nadmiernej aktywności fizycznej. 

Wybicie (zwichnięcie) barku – objawy, przyczyny, leczenie

Bark z powodu swojej  niezwykłej ruchomości jest stawem najczęściej ulegającym urazom i przeciążeniom. Dlatego też, dolegliwości ze strony stawu ramiennego są bardzo powszechne.

Fizjologicznie bark zbudowany jest z głowy kości ramiennej, która częściowo styka się z panewką łopatki. W momencie urazu, dochodzi do utraty stykania się głowy z panewką, a nawet do wypadnięcia jej z torebki stawowej.

Potoczne określenie takiego urazu to wybity bark, medycznie jest to zwichnięcie barku.

Zwichnięcie stawu ramiennego (barkowego) – objawy, leczenie, rehabilitacja

Autor: Justyna Krawaczyńska

Jeśli dojdzie do uszkodzenia, staw ramienny sygnalizuje to poprzez: silny ból barku, stan zapalny oraz uczucie niestabilności, które uniemożliwiają normalne wykonywanie ruchów.

Leia também:  Como baixar o hamachi: 10 passos (com imagens)

Ból barku – najczęstsze przyczyny:

  • przeciążenia
  • urazy i mikrourazy
  • zaburzenia nerwowo-mięśniowe
  • wady wrodzone

Uraz barku, można podzielić na 3 stopnie zaawansowania:

  • mikrourazy barku – jest to sumowanie się przeciążeń, występują okresowo
  • podwichnięcie barku – to częściowa utrata styku w stawie ramienno-barkowym
  • zwichnięcie barku to tzw. wybity bark – to całkowita utrata stykania się głowy kości ramiennej z zagłębieniem panewki

Zwichnięcie barku – przyczyny

Wybity bark najczęściej jest następstwem urazu związanego z upadkiem np. z wysokości, bezpośrednim uderzeniem barku lub wykręceniem przez kogoś ręki. Dochodzi do tego w sytuacji odwodzenia w bok i rotacji zewnętrznej wyprostowanego barku.

Zależnie od tego, w którym kierunku głowa kości ramiennej przemieści się w stosunku do panewki łopatki, można wyróżnić dwa rodzaje zwichnięcia barku:

  • przednie zwichnięcie stawu ramiennego. Dochodzi do niego zwykle przy urazie w pozycji ustawienia ręki w odwiedzeniu i rotacji zewnętrznej. Jest to najczęściej spotykany rodzaj uszkodzenia barku, który ma tendencję do nawracania. Szacuje się, że występuje u 90% wszystkich urazów stawu ramiennego.
  • tylne zwichnięcie stawu ramiennego. Dochodzi do niego przy urazie, kiedy ramię ustawione jest w pozycji przywiedzenia i rotacji wewnętrznej. To rzadki uraz, który dotyczy zwykle motocyklistów po wypadkach. Wyróżnia go trudność w diagnozowaniu, a także leczeniu.

Zwichnięcie barku – najczęstsze objawy

  • ból barku o bardzo dużej intensywności
  • ograniczenie ruchomości
  • opuchlizna i zniekształcenie wyglądu ramienia
  • krwiak
  • zasinienie
  • jeżeli uszkodzeniu uległ także nerw, objawem będzie drętwienie, pieczenie oraz mrowienie całej kończyny

Zwichnięcie barku – diagnoza i leczenie

Aby lekarz bądź fizjoterapeuta mógł podjąć prawidłową decyzję o leczeniu, bardzo ważne jest zdiagnozowanie urazu i przydzielenie go do jednego z dwóch wyżej wymienionych rodzajów zwichnięcia.  

Rozpoznanie urazowego zwichnięcia przedniego nie jest zwykle kłopotliwe. Specjalista zbiera dokładny wywiad, uwzględnia ustawienie ramienia w chwili urazu, a także mechanizm uszkodzenia i przeprowadza badanie fizykalne, które ostatecznie potwierdza przypuszczenia.

Wstępnym postępowaniem jest nastawienie barku i uśmierzenie bólu. Nie jest to sposób idealny i odpowiedni dla każdego, gdyż niesie ze sobą duże ryzyko nawrotowych niestabilności.

Rehabilitacja w takim leczeniu zachowawczym uzależniona jest od indywidualnych cech pacjenta tj.

  • ciężkości uszkodzenia,
  • zakresu ruchomości,
  • siły mięśniowej
  • faktu czy wybity bark ma postać ostrą czy przewlekłą.

Drugą metodą leczenia urazowego zwichnięcia przedniego jest leczenie operacyjne, stosowane głównie u pacjentów, u których nie można odprowadzić zwichnięcia lub przy złamaniu guzków czy też złamaniu krawędzi panewki.

Do leczenia chirurgicznego bardzo często kwalifikowani są sportowcy, którzy chcą wrócić do treningów oraz pacjenci w młodym wieku.

W tej grupie pacjentów szybkie podjęcie interwencji chirurgicznej obniża statystyczne ryzyko podwichnięć i zwichnięć.

Sprawdź ofertę Apteline: Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne

Powikłania, które mogą wystąpić po operacji stabilizacji barku

  • ograniczenie ruchomości
  • nawrót niestabilności
  • uniemożliwienie powrotu do pełnej sprawności
  • wystąpienie osteoporozy

Do rozpoznania tylnego zwichnięcia należy wykonać badanie radiologiczne z dodatkowo wykonanym rzutem bocznym, a jeśli nie ma możliwości wykonania tego badania ze względu na ból barku, należy wykonać tomografię komputerową. W leczeniu wykorzystujemy na początek możliwość nastawiania barku, a potem unieruchamiamy go na temblaku na ok 6 tygodni. W kolejnym etapie inicjujemy stopniowo proces rehabilitacji. Drugą możliwością przy leczeniu tylnego zwichnięcia stawu ramiennego jest zabieg operacyjny. Kwalifikowani głównie będą pacjenci ze złamaniem tylnej krawędzi panewki, przemieszczeniem guzka mniejszego, nawrotowym zwichnięciem oraz zwichnięciem którego nie da się nastawić.

Warto pamiętać, że wybity bark, jak każdy z urazów, może doprowadzić do powikłań. Do najczęstszych komplikacji zaliczamy:

  • uszkodzenie nerwów: pachowego oraz mięśniowo skórnego
  • parestezje
  • zwichnięcie nawracające
  • ograniczenie ruchomości stawu barkowego
  • zwyrodnienie stawu ramiennego

Wybity bark rehabilitacja

Po urazie bardzo ważna jest rehabilitacja obejmująca ćwiczenia (kinezyterapię). Dobrze, aby odbywały się w asyście specjalisty lub zostały przez niego zaproponowane. Na początku powinny być one niezbyt forsowne i wykonywane bez obciążenia. Następnym etapem są ruchy mające na celu stabilizację stawu oraz zwiększenie siły mięśniowej.

Po każdym treningu na bolący bark warto przyłożyć okład z lodu, dzięki któremu ból związany z wysiłkiem i obrzęk będą mniejsze. Kinezyterapii osób po zwichnięciu barku towarzyszy też terapia manualna, poprawiająca ruchomość stawu i odblokowująca go.

Ponadto warto zastosować kinesiotaping a także fizykoterapię (pole magnetyczne, laser lub ultradźwięki).

Sprawdź naszą ofertę: >> kompresy ciepło-zimno

O autorze: Fizjoterapeuta z doświadczeniem w branży produktów ortopedycznych i rehabilitacyjnych. Prywatnie pasjonatka zdrowego odżywiania i aktywności fizycznej.

Leczenie niestabilności stawu ramiennego | CENA: 8500-12500 zł

Niestabilność stawu barkowego (a właściwie stawu ramiennego) to stan, w którym głowa kości ramiennej zostaje przemieszczona względem panewki łopatki. Staw ramienny to staw kulisty, łączący kość ramienną z łopatką.

Stosunkowo mała panewka i duża głowa kości ramiennej w powiązaniu z luźną i obszerną torebką stawowa są główną przyczyną jego niewielkiej stabilności.

Staw ramienny jest stawem o największym zakresie ruchomości – a co za tym idzie – bardzo podatnym na różnego rodzaju kontuzje i urazy.

Jedną z najczęstszych kontuzji dotyczących stawu ramiennego jest jego zwichnięcie. Staw barkowy po takim urazie często staje się podatny na nawroty zwichnięć. Nawracające wyślizgiwanie się głowy kości ramiennej z panewki nazywane jest przewlekłą niestabilnością stawu barkowego (ramiennego).

Do zwichnięcia barku dochodzi najczęściej na skutek urazu mechanicznego – może to być upadek na ramię lub wyprostowaną rękę.

Na zwichnięcie barku narażeni są często sportowcy, uprawiający sporty kontaktowe, jeździectwo, kolarstwo czy narciarstwo jak również osoby ćwiczące na siłowni. Objawy zwichnięcia stawu ramiennego to w pierwszej kolejności ból i obrzęk w okolicy barku.

Osoby ze zwichniętym barkiem mają problemy z poruszaniem ramieniem, u szczupłych osób można zaobserwować opuchnięcie i zniekształcenie okolicy barku.

Leczenie

Po zwichnięciu stawu ramiennego, w większości przypadków lekarz zaleca leczenie zachowawcze. Gdy zwichnięciu towarzyszą poważne uszkodzenia obrąbka stawowego i/lub panewki łopatki, konieczne jest podjęcie leczenia operacyjnego.

Jeśli doszło do wybicia barku bez uszkodzeń struktur stawu, najpierw nastawia się go, a następnie przeprowadza rehabilitację. Lekarz może przepisać doustne leki przeciwbólowe aby zmniejszyć dyskomfort związany z odczuwanym przez pacjenta bólem. Kolejny etap leczenia polega na stabilizacji i regeneracji uszkodzonych tkanek.

Kończyna zostaje ustabilizowana na okres około 2-4 tygodni w specjalnej ortezie. Czas ten potrzebny jest aby mogła zagoić się torebka stawowa. Terapia w tym okresie polega głównie na drenażu limfatycznym przyspieszającym ewakuację obrzęku, terapii manualnej tkanek miękkich okolicy barku, elektrostymulacji mięśni obręczy barkowej, krioterapii, jonoforezie ze środkiem przeciwbólowym.

Metody te mają za zadanie przyśpieszyć proces gojenia się tkanek.

Wprowadzenie ruchu powinno nastąpić najwcześniej jak to możliwe, ale ruch ten powinien być jednocześnie bezpieczny dla gojących się tkanek.

Celem postepowania będzie poprawa stabilności stawu ramiennego dzięki aktywności odpowiednich mięśni, stopniowe przywrócenie zakresu ruchu oraz zwiększenie siły i wytrzymałości mięśni kończyny górnej.

Fizjoterapeuta zaleci pacjentowi ćwiczenia mięśni stabilizujących głowę kości ramiennej w panewce stawu oraz ćwiczenia poprawiające zakresu ruchu. Należy pamiętać aby ćwiczenia były wprowadzane stopniowo. Pacjent powinien pozostawać pod ciągłą opieką lekarza prowadzącego i fizjoterapeuty.

Zwichnięcia nawykowe stawu ramiennego

Podczas zwichnięcia często dochodzi do oderwania obrąbka panewki w strefie przednio-dolnej – tak zwane uszkodzenie Bankarta. Jeśli uraz był duży, może dojść do uszkodzenia części kostnej panewki i głowy kości ramiennej oraz uszkodzenia chrząstki.

U starszych pacjentów często dodatkowo dochodzi do uszkodzenia stożka rotatorów czy złamania guzka większego kości ramiennej. Uszkodzenie obrąbka panewki prowadzi w zdecydowanej większości przypadków do ponownych zwichnięć, które z kolei są przyczyną dalszego odrywania się obrąbka panewki.

Mówimy wówczas o niestabilności stawu ramiennego. Konsekwencją niestabilności są nawykowe zwichnięcia stawu, pojawiające się podczas zwykłych ruchów odwodzenia i rotacji. Często podczas takich zwichnięć głowa kości ramiennej samoistnie wraca na miejsce lub pacjent sam jest w stanie nastawić staw.

Jednak powracające zwichnięcia są niebezpieczne – w skrajnych przypadkach mogą doprowadzić do całkowitej destabilizacji stawu.

U pacjentów cierpiących na nawykowe zwichnięcia stawu barowego podczas wykonywania pewnych ruchów pojawia się ból. Czasami przeskakiwaniu stawu towarzyszy charakterystyczne „kliknięcie”.

Leia também:  Ból głowy z przodu – przyczyny bólu głowy w okolicy czoła

Pacjenci czują obawę przed wykonywaniem pewnych ruchów a niestabilność stawu uniemożliwia im czasami wykonywanie pewnych czynności czy uprawianie sportu. Nieleczone nawykowe zwichnięcia prowadzą do osłabienia kończyny i znacznego dyskomfortu.

W przypadku uszkodzenia obrąbka panewki konieczne jest zastosowanie leczenia operacyjnego.

Leczenie operacyjne niestabilności barku

Celem operacji jest przymocowanie na powrót obrąbka panewki w jego anatomicznym miejscu. W zależności od rodzaju urazu, warunków anatomicznych i stopnia uszkodzenia obrąbka operację można przeprowadzić artroskopowo lub z klasycznym otwarciem stawu.

Artroskopowe leczenie niestabilności barku

Leczenie artroskopowe odbywa się przeważnie w znieczuleniu ogólnym. W okolicy stawu wykonywane są zwykle dwa nacięcia, o wielkości około 1 cm, następnie staw barkowy wypełniany jest płynem fizjologicznym. Przez nacięcia wprowadzana jest sonda z kamerą i artroskopowe narzędzia chirurgiczne.

Lekarz przeprowadzający operację za pomocą specjalnych kotwic przymocowuje oderwany obrąbek panewki. Liczba kotwic uzależniona jest od tego, jak rozległy jest uraz.

Podczas operacji lekarz dokonuje również usunięcia przerośniętej błony maziowej, wygładza uszkodzone fragmenty chrząstki stawowej a także przeprowadza – jeśli to konieczne – plastykę torebki. Leczenie artroskopowe jest zabiegiem mało inwazyjnym, nacięcia są niewielkie więc blizna pooperacyjna również będzie mało widoczna.

Najczęściej już kilka godzin po operacji pacjent jest wypisywany do domu. Artroskopowe leczenie niestabilności stawu barkowego pozwala również na szybszy powrót pacjenta do pełnej sprawności.

Operacja stawu ramiennego metodą otwartą

W przypadku, kiedy uraz jest rozległy, obrąbek został nieodwracalnie zniszczony lub u pacjenta wystąpiły również uszkodzenia kostne stawu, przeprowadza się zabieg metodą klasyczną – na otwarto. Najpopularniejsza, najczęściej wykonywana i dająca najlepsze efekty jest tzw. operacja Bristow-Latarjet.

Operacja ta wymaga wykonania większego nacięcia po to, aby umożliwić lekarzowi lepsze dotarcie do miejsca występowania urazu. Podczas operacji chirurg dokonuje przeniesienia wyrostka kruczego łopatki w miejsce ubytku brzegu panewki, co ma na celu zabezpieczenie kości ramiennej przed zwichnięciem przednim.

Razem z wyrostkiem kruczym przeszczepiany jest fragment ścięgna mięśnia bicepsa wraz z naczyniami krwionośnymi. Zapobiega to wystąpieniu martwicy kości a ścięgno dodatkowo stabilizuje głowę kości ramiennej. Lekarz wykonuje również plastykę torebki stawowej, skracając ją, co ma na celu dodatkową stabilizację stawu.

Operację metodą otwartą przeprowadza się w znieczuleniu ogólnym.

W obu przypadkach – zarówno po artroskopii jak i operacji otwartej – pacjent otrzymuje leki przeciwbólowe. Stosowane są również zimne okłady, mające na celu zmniejszenie bólu i obrzęku. Obrzęk ustępuje zwykle 48 godzin po operacji. Szwy zdejmowane są w 10-14 dniu po zabiegu.

Rehabilitacja po zabiegu

Aby pacjent mógł wrócić do pełnej sprawności, konieczna jest rehabilitacja po operacji. Celem rehabilitacji jest przywrócenie dynamicznej stabilności barku. Tuż po zabiegu bark pacjenta zostaje unieruchomiony w ortezie, która zabezpieczy operowany staw barkowy i ograniczy możliwość niekontrolowanych ruchów.

Ortezę pacjent nosi przez około 2 – 6 tygodni, zdejmując ją tylko na czas rehabilitacji. W tym czasie pacjent powinien ćwiczyć z fizjoterapeutą. Początkowo wykonuje się ćwiczenia oparte na ruchach biernych oraz skurczach izometrycznych mięśni. Kończyna nie powinna być nadmiernie przeciążana, ponieważ może to doprowadzić do uszkodzenia miejsca szycia obrąbka stawowego.

Fizjoterapeuta zaleci również wykonywanie ćwiczeń mobilizujących łopatkę. Pacjent powinien również ćwiczyć czynnie staw łokciowy, nadgarstek oraz palce. Pozwoli to na uniknięcie powstawania przykurczy wskutek unieruchomienia kończyny. Rehabilitacja może być wspomagana fizykoterapią. W szczególności zaleca się takie zabiegi jak elektrostymulacja, pole magnetyczne, krioterapia.

Orteza zostaje zdjęta, gdy zezwoli na to lekarz. Rehabilitacja w tym okresie polega na wykonywaniu ćwiczeń czynnych stawu ramiennego, ćwiczeń mobilizujących łopatkę oraz wzmacniających mięśnie obręczy barkowej. Po 12 tygodniach większość pacjentów może ćwiczyć samodzielnie w domu i prowadzić samochód.

Powrót do pełnej sprawności następuje w okresie od 6 do 9 miesięcy od operacji. Wówczas pacjenci mogą wrócić również do uprawiania sportu.

Ważne informacje

Najczęściej zadawane pytania o leczenie niestabilności stawu ramiennego:

Zwichnięcie i niestabilność stawu ramiennego | CRS Clinic – ortopedia i rehabilitacja Warszawa

Staw ramienny jest zbudowany bardzo specyficznie. Składa się z dużej głowy kości ramiennej, która “ślizga się” na stosunkowo niewielkiej powierzchni stawowej łopatki, którą nazywamy panewką. Dzięki takiej budowie anatomicznej staw ma bardzo duży zakres ruchomości.

Z drugiej jednak strony taka budowa prowadzi do ograniczonej naturalnej stabilności tego stawu. Z tego względu staw ramienny stabilizowany jest obrąbkiem oraz więzadłami. Obrąbek stanowi swojego rodzaju „uszczelkę” otaczającą panewkę i umożliwiającą stabilną ruchomość stawu.

Nawracające zwichnięcia stawu ramiennego z poczuciem niepewności w tym stawie określane jest niestabilnością. Dochodzi do niej najczęściej po zwichnięciu w wyniku urazu w pozycji odwiedzenia i rotacji zewnętrznej kończyny. Rzadziej niestabilność pojawia się na tle uogólnionej wiotkości tkanek miękkich. 

Na stabilność stawu wpływ ma wiele składowych: prawidłowy kształt kości, obrąbek stawowy, torebka stawowa z więzadłami, mięśnie otaczające staw. Koordynacja ustawienia stawu jest złożonym procesem, w który zaangażowany jest układ nerwowy i mięśniowy. Nieprawidłowości któregokolwiek z wymienionych elementów mogą prowadzić do niestabilności stawu.

Bezpośrednimi przyczynami zwichnięcia stawu prowadzącymi do niestabilności są zazwyczaj:

  • bezpośrednie uderzenie podczas upadku na bark,
  • upadek na wyprostowaną kończynę,
  • uraz w pozycji odwiedzenia i rotacji zewnętrznej bark

Objawy niestabilności

  • obawa przed wykonaniem pewnych ruchów – najczęściej rotacji zewnętrznej 
  • wrażenie niestabilności stawu
  • nawracające zwichnięcia, stopniowo przy coraz mniejszych siłach zewnętrznych działających na kończynę
  • objawy bólowe podczas wykonywania ruchów w określonych płaszczyznach
  • przeskakiwanie stawu z charakterystycznym „kliknięciem”

Objawy zwichnięcia barku

  • uraz barku połączony z silnym bólem
  • nagłe ograniczenie ruchomości oraz deformacja obręczy barkowej
  • może też pojawić się uczucie drętwienia kończyny będące wynikiem ucisku na okoliczne nerwy

Diagnoza

Celem postawienia rozpoznania należy przeprowadzić wywiad oraz wykonać badanie lekarskie oparte o specyficzne testy pozwalające stwierdzić niestabilność przednią, tylną lub dolną. Uzupełnieniem rozpoznania powinno być badanie obrazowe RTG, USG, rezonans magnetyczny wykonany z użyciem kontrastu w celu potwierdzenia bądź wykluczenia uszkodzenia obrąbka stawowego. 

Leczenie

Leczenie nieoperacyjne

Wskazaniem do tego typu leczenia jest niestabilność na podłożu nieurazowym czyli wiotkość stawowa. Wiotkość to zwiększona ruchomość w stawie, która nie musi dawać dolegliwości bólowych – może być np. uwarunkowana genetycznie.

W grupie nieurazowych niestabilności znajdują się przypadki nieprawidłowości rozwojowych kształtu powierzchni stawowych oraz przypadki chorób tkanek łącznych.

Ból w obrębie barku jest spowodowany głównie zapaleniem / przeciążeniem ścięgien mięśni odpowiedzialnych za stabilizację głowy kości ramiennej (ścięgna mięśni tzw stożka rotatorów) podczas aktywności fizycznej.

Długotrwałe przeciążenie tych ścięgien może prowadzić do uszkodzenia ich struktury i rozwinięcia kolejnego schorzenia. U niektórych osób może występować niestabilność stawu ramiennego, której towarzyszą podwichnięcia.

Niestabilność, której przyczyną nie jest uraz, najczęściej leczona jest nieoperacyjnie. Leczenie to polega na edukacji pacjenta, modyfikacji aktywności fizycznej i rehabilitacji. Intensywne ćwiczenia odtwarzające prawidłowe wzorce ruchowe, wzmacniające mięśnie obręczy barkowej i centrujące głowę kości ramiennej są podstawą leczenia i dają zadowalające efekty. 

Pierwszorazowe urazowe zwichnięcie stawu ramiennego, po wnikliwej ocenie lekarskiej, może być leczone zachowawczo czyli poprzez techniki oraz ćwiczenia fizjoterapeutyczne. 

Leczenie operacyjne

Rys. Zwichnięcie przednie głowy kości ramiennej.

Najczęstszą przyczyną powstawania niestabilności jest uraz a konkretnie zwichnięcie stawu ramiennego. W 90-95% przypadków jest to zwichnięcie przednie, do którego dochodzi podczas uderzenia, gdy kończyna jest w pozycji odwiedzenia i rotacji zewnętrznej. W wyniku urazu dochodzi do do rozerwania torebki stawowej, uszkodzenia otaczających więzadeł i przemieszczenia się głowy kości ramiennej. Przy nawracających zwichnięciach może dojść do dwóch dodatkowych obrażeń: 

  • uszkodzenia Bankarta – przerwanie przedniej części torebki stawowej z oderwaniem obrąbka stawowego (chrząstki stabilizującej) od panewki
  • uszkodzenia Hilla-Sachsa – złamanie tylno-bocznej powierzchni stawowej głowy kości ramiennej.

Wskazania do leczenia operacyjnego

  • brak pełnej repozycji zwichnięcia metodą zamkniętą
  • przemieszczone złamanie panewki łopatki lub guzka większego kości ramiennej
  • nawykowe (powtarzające się) zwichnięcia
  • pierwszorazowe zwichnięcie u osób aktywnych sportowo, poniżej 25 roku życia

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*