Toksoplazmoza wrodzona u noworodka – objawy, leczenie, wyniki

Czas na pierwszy wpis o zakażeniach wrodzonych TORCHS. Toksoplazmoza.

Pytałam Was w social mediach o to co Wy wiecie na temat samej toksoplazmozy. Samo zakażenie większość z Was wiąże z kotem, ale jest kilka osób, które wiedzą, że jednak od kota to trudno się zarazić. Piszecie o mięsie i o badaniu przeciwciał, ale przyznajecie, że generalnie wiecie niewiele i że mało jest źródeł informacji o toksoplazmozie.

Toksoplazmoza wrodzona u noworodka – objawy, leczenie, wynikiObraz freestocks-photos z Pixabay

Doceniam Wasze wypowiedzi. Bo widzę, że to potrzebny temat.

W Polsce dotyczy około ok 1-2/1000 noworodków. Toksoplazmoza jest jedną z najbardziej rozpowszechnionych chorób pasożytniczych u człowieka.

Szacunkowe dane mówią, że ponad połowa kobiet ciężarnych na toksoplazmozę chorowała w przeszłości. Chorobę wywołuje pierwotniak Toxoplasma gondii (dla uproszczenia zwany przeze mnie niekiedy robalem ???? )

Sama toksoplazmoza u osób generalnie zdrowych i nie będących w ciąży bardzo często przebiega bez objawów. Rzadziej zdarza się powiększenie węzłów, gorączka czy takie objawy grypopodobne. Niekiedy przypomina też mononukleozę.

Jak i kiedy można się zarazić?

Artykuł porusza przede wszystkim temat toksoplazmozy wrodzonej, bo to ona jest dla mnie, jako pediatry najważniejszym zagadnieniem.

Oczywiście płód zaraża się od mamy. Najwyższe ryzyko zarażenia, które sięga nawet 70% jest pod koniec ciąży (wtedy zwiększa się przepuszczalność łożyska), a w pierwszym trymestrze to tylko od 6-20%.

Toksoplazmoza wrodzona u noworodka – objawy, leczenie, wynikiObraz Rudy and Peter Skitterians z Pixabay

Winę za chorobę zrzuca się często tylko na koty – czy słusznie? Nie!

Cykle rozwojowe, czyli nudna część

Pewnie dla niektórych ciekawa, ale dla mnie zawsze nauka cyklu rozwojowego jakiegoś pasożyta była drogą przez mękę.

Wygląda to mniej więcej tak, że wspomniany pasożyt wchodzi do organizmu żywiciela drogą pokarmową – czyli po prostu zjadamy robala.

Nie wygląda oczywiście jakoś charakterystycznie – nie jest dżdżownicą czy nawet mrówką, którą można zobaczyć i tym samym uniknąć zarażenia.

To tak zwane oocysty lub cysty tkankowe. Mają raptem 9 mikrometrów (jedna tysięczna milimetra!).

Jak już je zjemy to trafiają do jelita cienkiego i tam „wyłażą” z oocysty – tutaj pojawia się „gwóźdź programu” czyli tzw tachyzoit. Czemu jest taki ważny? Bo tylko taka forma jest w stanie przejść przez łożysko do płodu.

Zanim się to jednak stanie to najpierw wchodzi do komórki jelita (wchłania się) i dochodzi do jej namnożenia i transportu z krwią i chłonką do różnych narządów organizmu. Najbardziej taki tachyzoit „lubi” mięśnie i komórki nerwowe.

Ale na tym etapie nasz organizm mówi stop i hamuje dalsze rozprzestrzenianie się robala.

Wspomniany tachyzoit przechodzi w inną formę (bradyzoit) i ta forma już do płodu nie powędruje. Ufff… mówiłam, że nie lubię cykli rozwojowych? Ale pomyślałam, że dobrze by było jakbyście wiedziały w którym momencie dochodzi do przejścia Toxpolasma gondii do płodu.

Jak dochodzi do zarażenia matki i ewentualnie płodu?

Czas na najważniejszy i najbardziej interesujący Was aspekt!

Mama może się zarazić:

  • poprzez spożycie surowego lub niedogotowanego zarażonego mięsa – najczęściej jest to wieprzowina (10-24%) i baranina, które zawiera cysty tkankowe. Rzadziej jest to wołowina (1,7 -5%). Ważnym rezerwuarem pierwotniaka jest drób i dziczyzna! Mięso drobiowe ze stad przydomowych, dzik, sarna są ważnym źródłem zarażenia. W naszym kraju nie jest aż tak popularne jedzenie skorupiaków, ale ich spożycie również może chorobę wywołać.
  • czy spożycie kiełbas ze sklepu może spowodować zakażenie toksoplazmozą? większość z nich poddawana jest tradycyjnej obróbce (wędzeniu, parzeniu) i nie stanowi zagrożenie. Odradza się spożywanie wędlin surowych; metka, tatar czy salami.
  • w wyniku spożycia zanieczyszczonej oocystami wody lub żywności np warzywa i owoce spożywane bez uprzedniego umycia. Albo surowego mleka (w Polsce jest obowiązek pasteryzacji mleka)!
  • poprzez przypadkowe przeniesienie oocyst do ust (prace w ogrodzie, zabawa w piaskownicy) – piszę przypadkowe, bo sam kontakt z ziemią czy piaskiem choroby nie wywoła, ale jeśli nie umyje się rąk po pracy w ogrodzie czy zabawie z dziećmi w piaskownicy i wsadzi się brudne ręce do buzi to można zjeść oocysty
  • pytanie, które pada najczęściej: czy można zarazić się od kotów? Od tych domowych właściwie nie. Od tych wychodzących i polujących – można, ale to też ma znaczenie marginalne. Zwłaszcza, że większość kotów domowych karmiona jest karmą suchą lub mokrą a nie surowym mięsem.

Jeszcze słowo o tych kotach. Załóżmy, że Twój kot jest wychodzący/polujący.. Mówiąc prostym językiem: kiedy kot odda stolec do kuwety, a razem z tym stolcem wydali oocystę to ona od razu nie stanowi zagrożenia – musi sobie poleżeć i to nawet do 5 dni. Jeśli sprzątasz kuwetę regularnie, a do tego myjesz po tym ręce to do zarażenia nie dojdzie.

Załóżmy jednak, że kot zamiast do kuwety załatwi się do Twojej przydomowej piaskownicy. Wydalone oocysty poleżą sobie trochę w sprzyjających warunkach, a Ty pójdziesz ze starszym dzieckiem do piaskownicy się pobawić. Jesteście zagrożeni (o ile przeciwciał nie posiadacie).

No właśnie – o co chodzi z przeciwciałami?

Diagnostyka. Zgodzicie się, że zdecydowana większość kobiet nigdy wcześniej nie ma wykonywane tyle badań co w okresie planowania ciąży i w trakcie jej trwania ????

Wśród tej lawiny badań są również te w kierunku zakażenia Toxoplasma gondii, czyli „bohaterem” tego artykułu. Oznaczamy we krwi kobiety ciężarnej poziom przeciwciał w dwóch klasach IgM i IgG. Zwykle jeden raz w trakcie każdego trymestru – jeśli dzieje się coś niepokojącego lub było jakieś dodatkowe narażenie na pierwotniaka to wtedy nawet częściej.

Toksoplazmoza wrodzona u noworodka – objawy, leczenie, wynikiObraz Ewa Urban z Pixabay

Same przeciwciała IgM pojawiają się jako pierwsze po zarażeniu. Zwykle już po tygodniu od kontaktu z pasożytem. Ale mogą się utrzymywać nawet 4 miesiące!, a u niektórych można je wykryć nawet przez 2 lata od zarażenia – chociaż tendencja jest spadkowa. Pomocne jest oznaczenie przeciwciał w klasie IgA.

Przeciwciała w klasie IgG można wykryć po tygodniu do dwóch od zarażenia i przez pierwsze 2-3 msc rosną, a dopiero później tendencja jest spadkowa. Po chorobie utrzymują się przez całe życie.

Jak widzicie nie każdy dodatni wynik świadczy o aktywnej inwazji pasożyta. Zaniepokoić nas powinien kilkukrotny wzrost IgG (3-4x) lub ich wysoki poziom (>300 jm) i jednoczesne pojawienie się IgM lub IgA.

Ale te badania to niestety nie jest matematyka. Mogą być zafałszowane gdy mama choruje na chorobę autoimmunologiczną lub gdy dojdzie do jakiegoś spadku odporności. Dlatego interpretacja wyników powinna być zawsze prowadzona w łączności z całościową opieką nad ciężarną, a później również noworodkiem.

Badania przeciwciał powinny być wykonywane w laboratoriach referencyjnych i nie służą do monitorowania skuteczności prowadzonego leczenia (jeśli takie jest stosowane). Pamiętajcie, że przeciwciała IgM mogą się utrzymywać przez wiele lat – dlatego zawsze należy zweryfikować wynik i skonsultować ze specjalistą (nie martwcie się na wyrost tylko pilnie skonsultujcie z lekarzem).

Gdy podejrzewamy, że choroba jest w fazie, która stanowi zagrożenie dla płodu można też wspomóc się dodatkowym badaniem – testem awidności (ocenia się jak bardzo przeciwciała IgG wiążą się z pasożytem – na początku zarażenia raczej słabo).

Gdy takie rutynowe badania nie dają odpowiedzi to możemy jeszcze sięgnąć po diagnostykę mikroskopową czy molekularną, ale nawet badanie metodą PCR nie jest zero-jedynkowym i prostym do interpretacji systemem.

Wyniki mogą być fałszywie dodatnie.

Poza tym ważny jest dobór materiału: poszukujemy Toxoplasma gondii w płynie owodniowym lub we krwi płodu lub w przypadku poronienia czy śmierci płodu również w tkankach (badania histologiczne).

Leia também:  Grzybica piersi - przyczyny, objawy, leczenie i powikłania

Toksoplazmoza wrodzona

Czy dojdzie do zarażenia płodu czy nie to nie jest sprawa zero-jedynkowa. Nie wystarczy, że mam zachoruje w ciąży. Wpływ na bezpieczeństwo płodu ma też kilka innych aspektów np dojrzałość łożyska czy poziom parazytemii u ciężarnej mamy.

Objawy I trymestr

poronienie lub obumarcie płodu (ale toksoplazmoza nie jest przyczyną poronień nawykowych – jej przebycie daje odporność u ogólnie zdrowej immunologicznie osoby).

Objawy II trymestr

zwykle jeden czy dwa objawy z wymienionych: wodogłowie, zwapnienia śródmózgowe, uszkodzenie wzroku i słuchu, padaczka, porażenie mózgowe. Może też dojść do porodu przedwczesnego lub do opóźnienia rozwoju wewnątrzmacicznego.

Objawy III trymestr

Objawy uogólnionego zarażenia: hepatosplenomegalia (powiększenie wątroby i śledziony), zapalenie płuc, zapalenie mózgu, małopłytkowość, niedokrwistość, żółtaczka, biegunka, zmiany w obrębie gałki ocznej.

W takim badaniu ultrasonograficznym, prenatalnym również pogrubienie łożyska może być pewną wskazówką toksoplazmozy.

Noworodek

To co ważne – zmiany w obrębie ośrodkowego układu nerwowego nie muszą być widoczne razu po urodzeniu – niekiedy pojawiają się po 3-12 miesiącach! A zmiany w gałce ocznej nawet po kilkunastu latach.

Tak jak w przypadku boreliozy możemy mówić o objawie patognomonicznym (pamiętacie?) to tutaj nie ma takiego objawu, którego wystąpienie daje nam pewność, że mamy do czynienia z toksoplazmozą.

Ale jest coś co zostało zebrane w triadę Sabina -Pinkertona:

  1. Zapalenie siatkówki i naczyniówki,
  2. Wodogłowie lub małogłowie,
  3. Zwapnienia śródczaszkowe.

Niby trzy objawy, ale rzadko obserwujemy aż trzy. Wystąpienie nawet jednego czy dwóch z tych wymienionych (nie tylko z samej triady, ale i z objawów uogólnionych wyżej wymienionych), nakazuje diagnostykę noworodka.

To co jest ważne, ale celowo mówię o tym na końcu: w 70-90% przypadków toksoplazmozy wrodzonej objawy się nie pojawią.

Podejrzenie… Akcja-reakcja

Jeśli podejrzewa się toksoplazmozę u kobiety ciężarnej (np. IgM z ujemnych przechodzą w dodatnie) to wdrażane jest leczenie. Od momentu rozpoznania – aż do porodu. Wdraża się tzw chemioprofilaktykę pod postacią spiramycyny. Ma ona zapobiec ciężkim uszkodzeniom u dziecka.

W następnym kroku robi się wszystko by potwierdzić lub wykluczyć zarażenie płodu – zwróćcie uwagę, że nie zawsze do niego dojdzie. Jeśli zarażenie zostanie potwierdzone (dodatni PCR z płynu owodniowego – wynik ujemny nie wyklucza) to wdraża się terapią antyfoliantami.

Noworodek – diagnostyka

Jeśli noworodek ma jakiekolwiek niepokojące objawy (wymienione wyżej), a nie ma innych ich przyczyn, albo w sytuacji gdy mama w ciąży otrzymywała chemioprofilaktykę, albo antyfolianty to OBOWIĄZUJE szczegółowa diagnostyka noworodka.

Toksoplazmoza wrodzona u noworodka – objawy, leczenie, wynikiObraz Michal Jarmoluk z Pixabay

Co przez nią rozumiemy? Wykonywane jest badanie z krwi pępowinowej, które później jest powtarzane – chodzi oczywiście o badanie przeciwciał. Przeciwciała IgG przekazywane są przez łożysko, ale IgA i IgM zasadniczo NIE, więc ich obecność świadczy o toksoplazmozie noworodka.

Często dochodzi do sytuacji gdzie wynik IgM i IgA jest ujemny, a IgG dodatni (i nawet wyższy niż u matki), ale to nic nie oznacza jeśli wykonane zostało jednorazowo i nie ma innych objawów (ani nie potwierdza, ani nie wyklucza toksoplazmozy u dziecka).

Wskazana jest oczywiście obserwacja. Zwykle między 6-12 miesiącem IgG stają się ujemne jeśli zostały przekazane od matki. Z kolei jeśli mamy do czynienia z toksoplazmozą to dojdzie do ich wzrostu.

Z badań dodatkowych nasz noworodek powinien mieć przeprowadzone badanie okulistyczne (szukamy ewentualnego zapalenia siatkówki i naczyniówki), neurologiczne (badane jest napięcie mięśniowe, odruchy i przeprowadzana ocena rozwoju), USG mózgowia lub nawet TK (poszerzenie układu komorowego, zwapnienia itp), badanie słuchu no i punkcję lędźwiową z pobranie płynu mózgowo-rdzeniowego.

Toksoplazmoza u noworodka | Brodnica – nasze miasto

Czy noworodki mogą zarazić się toksoplazmozą od matki? W jaki sposób matka może zarazić się toksoplazmozą? Na te i inne pytania postaramy się odpowiedzieć w artykule.

Toksoplazmoza wrodzona u noworodków-jak dochodzi do zarażenia?

Noworodki przechodzą toksoplazmozę w dość ciężki sposób, ze względu na fakt, że jest to odmiana wrodzona tej choroby, czyli najprościej mówiąc – rodzą się z nią. Matka noworodka mogła zarazić się tą chorobą np.

przez kontakt z kotami, jednak samo posiadanie tego zwierzęcia nie powoduje tej choroby (więcej na ten temat możemy przeczytać w poniższym tym artykule). Toksoplazmoza u noworodków przekazywana jest poprzez łożysko.

Kobieta ciężarna nie stosując zasad higieny i zasad prewencyjnych w celu uniknięcia tej choroby może nieświadomie zarazić się pasożytami powodującymi toksoplazmozę. Poprzez jedzenie surowego mięsa (np.

: wieporzowiny czy wołowiny w formie tataru), nie umycie warzyw lub owoców przed ich spożyciem czy podczas picia nieprzegotowanego mleka kobieta nieświadomie zaraża się chorobą, która ma bardzo negatywne skutki dla płodu a także dla noworodka.

Z krwi matki do krwi płodu poprzez pępowinę i łożysko oprócz wartości odżywczych przenikają wirusy i w tym przypadku pierwotniaki odpowiedzialne za wywoływanie tej choroby.

Kobieta może nie odczuwać jej skutków, natomiast skutki dla płodu są często nieodwracalne, co rzutuje na jego przyszłość a nawet życie. Toksoplazmoza u noworodków tuż po urodzeniu często nie daje pełnych objawów.

Mogą one być widoczne dopiero nawet kilka tygodni po urodzeniu.

Nie wykonanie badań w kierunku toksoplazmozy w ciąży zmniejsza szansę na wyleczenie i zmniejszenie jej skutków u nowo narodzonych dzieci.

Bez wcześniejszej diagnozy toksoplazmoza u noworodków jest ciężka do zdiagnozowania. Uszkodzone tkanki czy wady wzroku są widoczne dopiero po jakimś czasie.

Ciężko jest bez wcześniejszej diagnozy znaleźć źródło takich nieprawidłowości, a co za tym idzie- utrudnia to leczenie.

Toksoplazmoza u noworodków-objawy

Objawy toksoplazmozy u noworodków często pojawiają się po jakimś czasie. Niektóre wady widoczne są od razu np.: wodogłowie, małogłowie lub widoczne na badaniu ultrasonograficznym powiększenie wątroby.

Szczególnie niebezpieczne są dla noworodka zwapnienia śródczaszkowe czy padaczka, która też może uaktywnić się po kilku miesiącach.

Noworodki zarażone toksoplazmozą często cierpią na opóźnienie umysłowe czy fizyczne, żółtaczkę oraz jaskrę.

Powiększenie węzłów chłonnych, zapalenie naczyniówki czy siatkówki to także jedne z objawów wskazujących na zakażenie pierwotniakiem toksoplazmozy.

Nierzadko również dochodzi u noworodków do uszkodzenia słuchu, co jednak może wyjść na pierwszych badaniach tuż po porodzie.

Warto zatem podkreślić fakt, że jak najszybsze zdiagnozowanie tej choroby u matki daje większe szanse na przeżycie i wyeliminowanie wad wrodzonych u nowonarodzonych dzieci.

W trakcie życia mogą co jakiś czas objawiać się kolejne skutki toksoplazmozy u noworodków, które nieleczone mogą prowadzić do trwałego uszkodzenia narządów takich jak wątroba, śledziona czy oko. Toksoplazmoza u noworodków jest zatem chorobą bardzo destrukcyjną.

Toksoplazmoza u noworodka- leczenie i rokowania

Kobieta ciężarna, która już w ciąży leczyła toksoplazmozę daje większe szanse na urodzenie zdrowego dziecka, które po porodzie nie pokazuje skutków przebycia tej choroby.

Noworodki, których matka chorowała na tę chorobę tuż po urodzeniu poddawane są kompleksowym badaniom m.in. na przeciwciała IgG oraz IgM. Wyniki badań determinują formę, długość i rodzaj leczenia.

W większości przypadków jeśli wynik wskazuje na chorobę, leczenie stosuje się do osiągnięcia przez dziecko wieku 12 miesięcy.

Toksoplazmoza u noworodka jest najczęściej leczona farmakologicznie. Jej celem jest zastopowanie namnażania pierwotniaków i niedopuszczenie do dalszego rozwoju tej choroby.

Zaskakującym jest jednak fakt, że nie ma żadnej metody, która w 100% wyeliminowałaby pierwotniaka z krwi noworodka. Toksoplazmoza u noworodka jest zatem chorobą nieuleczalną.

Można tylko zmniejszać jej skutki i nie dopuszczać do namnażania się pierwotniaków, które z czasem powodowałyby coraz większe spustoszenie w organizmie.

Warto zdać sobie sprawę, że można tylko zablokować namnażanie się w krwi pierwotniaków, jednak gdy te wytworzą w tkankach cysty, to te są już nie do usunięcia. Farmakologicznie stosuje się tu pirymetaminę lub spiramycynę. Nierzadko również podawane są sulfadiazyny.

W niektórych przypadkach należy podawać glikokortykosteroidy. Kiedy leczenie nie daje oczekiwanych efektów, lekoterapia zostaje przedłużona nawet kilka miesięcy dłużej niż rok. Po zakończeniu leczenia stosuje się również leczenie profilaktyczne, czyli podawanie leków w celach prewencyjnych. Może to również trwać kilka miesięcy. Dotyczy to w szczególności pacjentów z obniżoną odpornością.

Po całkowitym zakończeniu leczenia farmakologicznego wymagany jest dalszy nadzór i kontrola przez lekarza, gdyż mogą nastąpić nawroty. Toksoplazmoza u noworodka jest na tyle niebezpieczna, że kontrole powinny być regularne i częste. Kontrole u lekarza mogą trwać nawet kilka lat.

Leia também:  Opieka na osobą chorą na Parkinsona

Często zalecane są również rehabilitacje, nadzór psychologiczny, okulistyczny czy neurologiczny. Niektóre zmiany są jednak nieodwracalne. Trwałe uszkodzenie wzroku jest możliwe do wyleczenia już nie przez farmakologię, ale np.: przez korekcję laserową wzroku. Tak samo z zaćmą (tylko zabieg może wyleczyć tą przypadłość) czy uszkodzeniem słuchu.

Toksoplazmoza u dzieci (wrodzona i nabyta) – przyczyny, objawy, leczenie

Toksoplazmoza jest często występującą pasożytniczą chorobą odzwierzęcą. W polskim społeczeństwie 60 proc. populacji miało styczność z patogenem odpowiedzialnym za rozwinięcie się toksoplazmozy u dzieci. Wywołuje ją pierwotniak Toxoplasma gondii, którego ostatecznym żywicielem jest kot.

Zarażenie toksoplazmozą u ludzi następuje drogą pokarmową, poprzez zjedzenie surowych lub półsurowych mięs albo żywności skażonej kocimi odchodami. Picie surowego mleka czy nieprzegotowanej wody, jedzenie nieumytych warzyw i owoców jest także potencjalnym źródłem zakażenia toksoplazmozą.

Toxoplasma gondii może przenikać przez łożysko, dlatego spotykana jest też toksoplazmoza w ciąży. Toksoplazmoza wrodzona jest jedyną formą przeniesionego zakażania między ludźmi. Nie ma innej możliwości zarażenia się chorobą od drugiego człowieka, jedynie przez łożysko.

  

Toksoplazmoza – objawy u dzieci i dorosłych 

Wyróżniamy dwie postaci toksoplazmozy: wrodzoną oraz nabytą. W populacji osób z prawidłowo funkcjonującym system odpornościowym zarażenie toksoplazmozą przebiega bezobjawowo.

Jeśli objawy toksoplazmozy się jednak pojawiają, najczęściej są to:

  • objawy grypopodobne,
  • gorsze samopoczucie,
  • bóle mięśniowo-stawowe,
  • podwyższenie temperatury ciała,
  • ból gardła,
  • niebolesne powiększenie węzłów chłonnych utrzymujące się dłuższy czas, często określane jako toksoplazmoza węzłowa.

Niekiedy dochodzi do zajęcia ośrodkowego układu nerwowego (toksoplazmoza mózgowa), siatkówki (toksoplazmoza oczna), serca. Objawy toksoplazmozy mogą również wystąpić pod postacią zespołu mononukleozowego z gorączką, powiększeniem węzłów chłonnych, wątroby, śledziony oraz zapaleniem gardła.

Bardziej zaznaczone są objawy toksoplazmozy wrodzonej.

  

Toksoplazmoza wrodzona u dzieci 

Rozpoznanie toksoplazmozy wrodzonej jest stawiane u dziecka po porodzie, jeśli do zakażenia doszło w ciąży i pasożyt przedostał się przez łożysko do płodu. Dochodzi do niego w skutek pierwszorazowego kontaktu matki z pierwotniakiem w czasie trwania ciąży.

Ryzyko zakażenia toksoplazmozą płodu wzrasta wraz w wiekiem ciąży. W takiej sytuacji do zakażenia płodu dochodzi w 30–50 proc. przypadków. U większości noworodków objawy nie są tak wyraźne. U dzieci urodzonych z toksoplazmozą można zaobserwować objawy oczne, takie jak:

  • zez,
  • oczopląs,
  • zaćma,
  • zapalenie siatkówki i naczyniówki.

Do neurologicznych objawów wrodzonej toksoplazmozy u dziecka należą: wodogłowie lub małogłowie, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zwapnienia śródmózgowe, drgawki.

Toksoplazmoza z objawami skórnymi występuje z reguły u wcześniaków zarażonych pierwotniakiem. Manifestuje się wtedy niecharakterystycznymi wysypkami, wybroczynami oraz wylewami podskórnymi, które związane są z małopłytkowością.

Toksoplazmoza – IgG, IgM, IgA i inne badania w diagnostyce choroby

Rozpoznanie toksoplazmozy może być trudne. Często objawy toksoplazmozy u dzieci są niespecyficzne, mogą imitować inną chorobę. Z pomocą przychodzą badania na toksoplazmozę, które można wykonać pobierając krew.

Wśród nich wyróżniamy badania serologiczne, czyli ocenę poziomu przeciwciał IgM, IgA i IgG, które organizm ludzki produkuje w odpowiedzi na zarażenie. IgM świadczą o świeżym zakażeniu, a IgG mogą oznaczać, że pacjent przebył zakażenie pierwotniakiem.

U kobiet w ciąży oznacza się awidność toksoplazmozy, czyli siłę z jaką przeciwciała wiążą się z antygenem. Wynik stwierdzający niską awidność świadczy o ostrej fazie zakażenia. Wysoka awidność mówi o inwazji pierwotniakiem powyżej 20 tygodnia ciąży.

Przy podejrzeniu u dziecka toksoplazmozy badania obejmują także bardziej zaawansowane testy opierające się o metody biologii molekularnej. Inną metodą jest badanie histopatologiczne węzła chłonnego. Badanie to polega na wycięciu fragmentu węzła i zbadaniu pod mikroskopem czy są obecne cysty pasożyta.

W przypadku stwierdzenia objawów ocznych konieczna jest wizyta u okulisty, w celu wykonania badania dna oka. Oczywiste jest, że wyniki badań na toksoplazmozę powinien analizować specjalista w oparciu o swoją wiedzę, doświadczenie oraz objawy, które prezentuje pacjent.

  

Leczenie toksoplazmozy u dziecka 

Toksoplazmoza nabyta i bezobjawowa z reguły nie wymaga leczenia. Leczyć natomiast należy każde zakażenie u kobiety w ciąży (profilaktyka zakażenia u płodu), osoby z postacią wielonarządową, przyjmujących leczenie immunosupresyjne, z czynnym zapaleniem siatkówki oraz dzieci z wrodzoną toksoplazmozą.

Trzeba pamiętać, że leki działają tylko na krążące w organizmie pierwotniaki. Gdy dojdzie do inwazji tkanek i pierwotniak wytworzy cysty, wtedy już nie ma możliwości usunięcia cyst z organizmu.

W leczeniu toksoplazmozy stosuje się spiramycynę lub pirymetaminę i sulfadiazyny w zależności od formy zakażenia. Toksoplazmoza oczna u dzieci i dorosłych niekiedy wymaga stosowania dodatkowego leczenia glikokortykosteroidami.

Jak zapobiegać toksoplazmozie u noworodków, niemowląt i dzieci?

Profilaktyka toksoplazmozy u dzieci powinna polegać na wykształcaniu u nich zdrowych nawyków. Wynika to ze sposobu przenoszenia się pierwotniaka. Cysty mogą przeżyć w glebie dlatego po wszelkich zabawach czy pracy w z ziemią należy dokładnie umyć ręce.

Należy zawsze myć ręce po kontakcie z surowym mięsem, unikać picia nieprzegotowanej wody. Posiadanie kota nie jest jednoznaczne z zakażeniem, choć koty są głównym żywicielem Toxoplasma gondii.

Jeśli kot spożywa gotową karmę, codziennie usuwamy jego odchody to możemy czuć się bezpiecznie, gdyż oocysty nie są zakaźne świeżo po wydaleniu.

Kobiety planujące zajście w ciążę powinny wykonać badania serologiczne, celem określenia ryzyka w ciąży. Jeśli wynik świadczy o wcześniejszym zakażeniu, nie trzeba wykonywać kolejnych badań. Jednak, gdy wynik badania na toksoplazmozę ujemny, konieczne jest monitorowanie w trakcie trwania ciąży i odpowiednie wczesne podjęcie działań zapobiegających.

Bibliografia:

  1. Kawalec Wanda, Pediatria, wyd. I, Warszawa, PZWL, 2013, ISBN 978-83-200-4309-9
  2. Dobrzańska A., Ryżko J., Pediatria,wyd. II, Wrocław, Edra Urban & Partner, 2014, ISBN 978-83-65195-64-7
  3. http://www.czytelniamedyczna.pl/2157,toksoplazmoza-wrodzona-i-nabyta-u-dzieci-praca-pogladowa.html
  4. https://pediatria.mp.pl/choroby/chorobyzakazne/67608,toksoplazmoza-u-dzieci

Toksoplazmoza u noworodka

Toksoplazmoza u noworodka może wystąpić wtedy, gdy płód zostanie zakażony wewnątrzmacicznie od matki zarażonej pierwotnie toksoplazmozą w czasie ciąży. Infekcja pasożytem Toxoplasma gondii podczas ciąży może powodować u dziecka toksoplazmozę wrodzoną – niekiedy z bardzo poważnymi następstwami klinicznymi.

Większość infekcji toksoplazmozą u kobiet ciężarnych przebiega bezobjawowo i najczęściej są one nierozpoznawane. Mimo skąpego obrazu chorobowego u ciężarnej, zakażenie toksoplazmozą może zostać przeniesione na płód.

Ryzyko przeniesienia pasożyta przez łożysko z krwi matki do organizmu dziecka zależy w dużym stopniu od czasu trwania ciąży, w którym dochodzi do rozwoju infekcji u kobiety w ciąży.

1. Ryzyko zakażenia toksoplazmozą w ciąży

Infekcja pasożytem Toxoplasma gondii następuje w wyniku:

  • spożywania i obróbki surowego lub niedogotowanego mięsa pochodzącego z zakażonych zwierząt (źródłem zakażonego mięsa mogą być świnie, kozy, owce, drób),
  • czyszczenia kuwet na odchody kota,
  • wykonywania prac w ogrodzie, wymagających kontaktu z ziemią,
  • przejścia pasożytów z krwi zarażonej matki do organizmu płodu w czasie ciąży.

Aby uniknąć zakażenia toksoplazmozą w ciąży, należy unikać spożywania surowego mięsa, przestrzegać zasad higieny osobistej, dokładnie myć warzywa i owoce, unikać kontaktu z ziemią zanieczyszczoną odchodami zwierzęcymi, czyścić kuwety z zakładaniem na dłonie rękawiczek.

Samo głaskanie kotów nie spowoduje choroby, jednak należy w kontakcie z nimi zachować ostrożność. Nosicielami toksoplazmozy mogą być jednak nie tylko koty, ale również inni domowi pupile, np. świnki morskie i psy. Głównym źródłem zakażenia zwierząt jest polowanie na drobne gryzonie.

Oocysty zawarte w zwierzęcych odchodach są bardzo odporne na warunki zewnętrzne i przeżywają nawet bardzo niskie oraz wysokie temperatury oraz suszę.

Pasożyty występujące w zakażonym mięsie można zniszczyć poprzez parominutowe gotowanie w temperaturze 66ºC lub poprzez pozostawienie na dobę w zamrażarce.

Leia também:  Como alcançar o nível 99 de roubo em runescape: 8 passos

2. Objawy toksoplazmozy u noworodka

U kobiety ciężarnej toksoplazmoza przebiega najczęściej bezobjawowo.

Jeśli choroba ujawnia się klinicznie, to z reguły poprzez powiększenie węzłów chłonnych (zwłaszcza szyjnych), uczucie zmęczenia bez gorączki i rozwinięcie się objawów podobnych do przebiegu mononukleozy zakaźnej.

Skąpy obraz chorobowy u przyszłej mamy nie oznacza, że rozwijający się płód jest bezpieczny. Pierwotne zakażenie toksoplazmozą w ciąży grozi dużym ryzykiem wystąpienia choroby u dziecka.

Odsetek płodów ze stwierdzanymi objawami toksoplazmozy wrodzonej maleje wraz ze wzrostem wieku ciążowego.

Ciężka postać toksoplazmozy wrodzonej występuje w około 10% przypadków. Część infekcji we wczesnej ciąży kończy się poronieniem.

Zarażenie płodu toksoplazmozą w trzecim trymestrze ciąży występuje częściej, ale z reguły wiąże się z niskim dla dziecka ryzykiem poważnych powikłań.

Należy podkreślić, że na rozwój toksoplazmozy wrodzonej narażone są dzieci matek, które ulegają zakażeniu toksoplazmozą po raz pierwszy w czasie ciąży (ponieważ nie mają jeszcze odporności immunologicznej przeciwko pasożytom).

Objawy toksoplazmozy u noworodka mogą być widoczne zaraz po przyjściu dziecka na świat lub ujawniać się w późniejszym okresie życia malucha.

Wrodzona toksoplazmoza występuje zwykle wtedy, gdy po porodzie z łożyska lub pępowiny daje się wyizolować pasożyty, a ponadto we krwi noworodka występują specyficzne przeciwciała IgM, których wysokie miano utrzymuje się do dziesiątego miesiąca życia (gdyż przeciwciała od matki znikają we krwi dziecka po około dziewięciu miesiącach). Do głównych objawów toksoplazmozy wrodzonej należą:

  • zapalenie siatkówki i naczyniówki oka, jaskra, zaćma,
  • wady słuchu lub trwała głuchota,
  • nawracające napady padaczki,
  • małogłowie oraz małoocze,
  • żółtaczka, której towarzyszy powiększona wątroba i śledziona,
  • powiększone węzły chłonne,
  • wymioty,
  • biegunka,
  • podwyższona temperatura ciała,
  • wodogłowie oraz zwapnienia wewnątrzczaszkowe,
  • zapalenie płuc.

Szczególnym rodzajem toksoplazmozy wrodzonej jest toksoplazmoza oczna, która może się pojawić nawet po 10-20 latach od urodzenia. Jej objawami są: podwójne widzenie, zwiększona wrażliwość na światło lub światłowstręt, zaburzenia ostrości widzenia, utrata wzroku.

3. Diagnozowanie toksoplazmozy u noworodka

Ryzyko rozwoju toksoplazmozy wrodzonej należy brać pod uwagę wtedy, gdy u kobiety w ciąży występują objawy choroby takie, jak powiększenie węzłów szyjnych, i była ona narażona na kontakt ze zwierzętami domowymi, zwłaszcza kotami.

Rozpoznanie pierwotnej infekcji toksoplazmozą w ciąży jest zwykle stawiane na podstawie badań serologicznych. Jeśli doszło do pierwszego zakażenia toksoplazmozą, w surowicy krwi kobiety ciężarnej wzrasta miano przeciwciał odpornościowych i obecne są przeciwciała IgM.

Specyficzne przeciwciała IgM przy pierwotnej infekcji pasożytem pojawiają się we krwi już w ciągu pierwszego tygodnia od momentu zakażenia osiągają najwyższą wartość po 4 tygodniach a następnie spadają, utrzymując pewną wartość przez różnie długi czas.

Przeciwciała IgG pojawiają się po dwóch tygodniach od rozwoju infekcji i pozostają już przez całe życie.

U noworodka diagnoza zakażenia toksoplazmozą polega na potwierdzeniu obecności IgM w surowicy krwi i na rozpoznaniu pasożyta w preparatach łożyska. Prenatalne rozpoznanie toksoplazmozy wrodzonej u płodu następuje poprzez wykrycie obecności specyficznych przeciwciał IgM we krwi dziecka. Próbkę krwi płodu pobiera się w przebiegu kordocentezy wykonywanej zwykle między 20. a 26.

tygodniem ciąży. Jeśli u przyszłej mamy rozpoznane zostanie świeże zakażenie toksoplazmozą, można zastosować leki przeciwpasożytnicze. Leki te zmniejszają prawdopodobieństwo wykształcenia u dziecka wrodzonej postaci choroby, jednak nie są w stanie całkowicie wyeliminować zagrożenia.

Po stwierdzeniu infekcji zalecane jest przyjmowanie spiramycyny co osiem godzin aż do czasu porodu.

Artykuł zweryfikowany przez: Lek. Paweł Baljon lekarz w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w Kielcach.
Joanna Krocz,  03.04.2017 11:09

  • Dziubek Z., (red.), Choroby zakaźne i pasożytnicze, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, s. 445-453, ISBN 83-200-2748-9.
  • Bręborowicz G., Położnictwo i Ginekologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, s.211-314, ISBN 978-83-200-3539-1.

Toksoplazmoza a ciąża – przyczyny, objawy i leczenie. Jakie są skutki zakażenia?

Toksoplazmoza w ciąży pojawia się na skutek zakażenia pierwotniakiem Toxoplasma gondii. Do infekcji dochodzi po spożyciu surowego mięsa lub po kontakcie ze skażoną glebą i kocimi odchodami. Choroba w większości przypadków nie daje żadnych objawów, jednak może być groźna dla rozwijającego się płodu.

  1. Toksoplazmoza w ciąży – na czym polega ta choroba?
  2. Objawy toksoplazmozy w ciąży
  3. Badanie na toksoplazmozę w ciąży
  4. Jak wygląda leczenie toksoplazmozy w ciąży?
  5. Czym grozi toksoplazmoza w ciąży?

Ostatecznym żywicielem pierwotniaka Toxoplasma gondii, który wywołuje toksoplazmozę w ciąży, są koty. Wraz z kałem wydalają one oocysty, które stają się źródłem zakażenia dla człowieka i innych zwierząt. Są wysoce odporne na działanie szkodliwych czynników zewnętrznych, stąd bardzo ważne jest zachowanie szczególnej higieny, mycie warzyw i owoców oraz wystarczająca obróbka termiczna mięsa.

Toksoplazmoza w ciąży – na czym polega ta choroba?

Toksoplazmoza to schorzenie wywołane przez zakażenie pierwotniakiem Toxoplasma gondii. Uważa się, że jest to jedna z najbardziej rozpowszechnionych chorób pasożytniczych na świecie. W większości przypadków jest niegroźna i przebiega bezobjawowo, jednak w ciąży może nieść poważne zagrożenie dla płodu.

Toksoplazmoza w ciąży może rozwinąć się na skutek:

  • kontaktu z odchodami kota,
  • spożycia nieumytych warzyw lub owoców,
  • spożycia skażonej wody,
  • kontaktu z glebą skażoną kocimi odchodami,
  • spożycia surowego lub niedogotowanego mięsa.

Co ważne, możliwe jest przeniesienie zakażenia przez łożysko. Jednak przebyta toksoplazmoza przed ciążą powoduje, że ciężarna nabywa odporności, a tym samym choroba nie powoduje zagrożenia dla płodu. Do reaktywacji infekcji może jednak dojść w przypadku ciężkich zaburzeń układu immunologicznego.

Objawy toksoplazmozy w ciąży

W większości przypadków zakażenie pierwotniakiem przebiega bez żadnych dolegliwości. Objawowa postać choroby rozwija się u około 10% osób, zwłaszcza młodych lub z zaburzeniami odporności. W takim przypadku objawy toksoplazmozy w ciąży to:

  • powiększenie węzłów chłonnych,
  • gorączka,
  • dolegliwości przypominające grypę lub mononukleozę (osłabienie, męczliwość, ból mięśni, ból głowy, wzmożona potliwość).

W związku z tym, że objawy toksoplazmozy w ciąży występują rzadko, Polskie Towarzystwo Ginekologiczne zaleca, aby każda ciężarna miała przeprowadzoną diagnostykę serologiczną w tym kierunku.

Badanie na toksoplazmozę w ciąży

Badanie na toksoplazmozę w ciąży zaleca się wykonać przed 10. tygodniem. Zwykle lekarz wydaje skierowanie na pierwszej wizycie położniczej.

Test polega na oznaczeniu swoistych przeciwciał z klasy IgG i IgM w surowicy krwi. Najczęściej dokonuje się tego metodą ELISA.

Negatywne wyniki na toksoplazmozę w ciąży są wskazaniem do wykonania powtórnych badań przynajmniej raz w każdym trymestrze.

Jeżeli pierwszy wynik na toksoplazmozę w ciąży jest dodatni, można podejrzewać, że kobieta przebyła chorobę przed zapłodnieniem. A to oznacza, że ryzyko transmisji na płód przez łożysko jest minimalne.

Jak wygląda leczenie toksoplazmozy w ciąży?

Leczenie toksoplazmozy w ciąży ma na celu niedopuszczenie przeniesienia zakażenia na płód. Kobiecie zaleca się przyjmowanie spiramycyny.

Jest to antybiotyk z grupy makrolidów, bezpieczny dla rozwijającego się dziecka.

Jeżeli jednak na podstawie badania ultrasonograficznego zostanie stwierdzona transmisja na płód, konieczna jest zmiana leków na pirymetaminę i kwas folinowy, które przenikają przez łożysko.

Czym grozi toksoplazmoza w ciąży?

Skutki toksoplazmozy w ciąży mogą być groźne dla płodu.

Możliwe powikłania to: zgon wewnątrzmaciczny, poronienie oraz zaburzenia, które obserwuje się na dalszym etapie życia dziecka (zaburzenia neurologiczne, zaburzenia wzroku, padaczka, zaburzenia mowy).

Najpoważniejsze skutki toksoplazmozy obserwuje się, jeżeli choroba wystąpiła we wczesnym okresie ciąży – małogłowie, wodogłowie, zapalenie siatkówki. Takie infekcje należą jednak do rzadkości.

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*