Paraliż przysenny – co to jest i jak leczyć paraliż senny?

Paraliż przysenny – co to jest i jak leczyć paraliż senny? Paraliż przysenny – co to jest i jak leczyć paraliż senny?

Paraliż senny nie jest groźny dla zdrowia. Z całą pewnością jest to nieprzyjemne uczucie, które wywołuje strach i niepokój. Jak sobie radzić z taką przypadłością?

Paraliż senny to zjawisko zaliczane do parasomnii, czyli zaburzeń snu. Chociaż sam paraliż nie jest niczym nadzwyczajnym i doświadcza go w nocy każdy z nas, to już fakt świadomego paraliżu jest zaburzeniem. Jak sobie z nim poradzić i spać spokojnie – dosłownie i w przenośni?

Paraliż w trakcie snu – dlaczego tak się dzieje?

Paraliż przysenny, senny czy porażenie przysenne – to wszystko określenia na zjawisko, które zachodzi w organizmie zdrowego człowieka. W dodatku jest bardzo pożądane, ponieważ pozwala nam bezpiecznie śnić.

W momencie, gdy wchodzimy w fazę REM w trakcie snu i śnimy najintensywniejsze historie, paraliż senny pozwala nam pozostać bezpiecznie w łóżku. Śnimy jedynie w naszej głowie, a ciało pozostaje unieruchomione.

Zapewnia to bezpieczeństwo nam i naszym bliskim.

Wyjście z fazy REM automatycznie powoduje rozluźnienie ciała i wyjście z paraliżu. To wszystko dzieje się bez naszej wiedzy. Organizm jest tak zaprogramowany, aby regulować zachodzące podczas snu procesy.

Zdarzają się jednak wpadki w tej „dobrze naoliwionej maszynie” i zamiast spokojnie spać, umysł się wybudza. Zaskoczone sytuacją ciało nadal pozostaje w paraliżu. Zwykle trwa to od kilku do kilkunastu sekund. Jest to jednak najczęściej czas przepełniony strachem.

Oddech się spłyca, przyspiesza, serce zaczyna walić. Rodzi się niepokój, a nawet panika.

  • Paraliż przysenny – co to jest i jak leczyć paraliż senny?(fot. Gregory Pappas / unsplash.com)

Objawy paraliżu przysennego

Paraliż przysenny najczęściej obejmuje całe ciało, same ramiona, nogi lub górną część tułowia – od pasa w górę. Paraliż może być całkowity lub tylko częściowy.

Do wybudzenia dochodzi najczęściej przez wrażenie ucisku w klatce piersiowej, niemożności złapania oddechu. Porażeniu przysennemu towarzyszy także uczucie strachu, lęku, paniki i dezorientacji. Rzadziej pojawiają się halucynacje.

Często mylimy jednak halucynacje z urwanym gwałtownie snem. Omamy mogą pojawiać się także na skutek krótkotrwałego niedotlenienia.

Jakie są przyczyny porażenia przysennego?

Jednoznacznej przyczyny występowania porażenia przysennego nie udało się naukowcom ustalić. Do czynników, które mogą wywoływać to zaburzenie, należą m.in.:

  • nieregularny sen,
  • brak właściwej higieny snu,
  • nieodpowiednie warunki do spania – zbyt jasno, głośno, zbyt wysoka temperatura itd.,
  • korzystanie z używek – alkohol i środki psychoaktywne,
  • stres i zła kondycja zdrowia psychicznego,
  • choroby współistniejące np. narkolepsja,
  • zaburzenia immunologiczne.

Jak leczyć paraliż senny?

Przede wszystkim warto wybrać się do lekarza na podstawowe badania, które wykluczą istnienie paraliżu sennego jako objawu innego schorzenia. Może być konieczna konsultacja z neurologiem lub w poradni leczenia zaburzeń snu.

W zależności od przyczyny występowania paraliżu sennego należy wdrożyć odpowiednie leczenie. Może to być np. walka ze stresem, terapia nałogu itd. Warto zmienić styl życia i zadbać o prawidłową higienę snu. Wprowadzić określony rytm dnia, przed snem ograniczyć zewnętrzne bodźce, wyciszyć się i stworzyć odpowiednie warunki do spania.

  • Paraliż przysenny – co to jest i jak leczyć paraliż senny?(źródło: pexels.com)

Co zrobić, gdy zdarzy się atak?

Z pomocą w leczeniu porażenia przysennego przyjdzie ćwiczenie oddechu. Prawidłowy oddech pomoże także w momencie samego ataku. Wiedząc, z czym się zmagamy, będzie nam łatwiej zachować spokój i nie popadać w panikę. Kilka spokojnych i głębokich oddechów pozwoli przetrwać te kilka sekund paraliżu ciała.

W trakcie ataku dobrze jest także próbować wykonać jakiś ruch: mrugnąć oczami, poruszać palcami itd. Co prawda, nie wywoła to skutku w postaci zamierzonej reakcji ciała, ale da sygnał do mózgu, że nie śpimy.

Zachowaj spokój i pomyśl, że nie jesteś sam

W trakcie nieoczekiwanej pobudki warto zachować spokój i myśleć o czymś przyjemnym. Można założyć dzienniczek, w którym będziemy wpisywać wszystko, co może mieć wpływ na wystąpienie paraliżu sennego.

Z taką przypadłością zmaga się nawet 60% ludzi na całym świecie. Nie jesteśmy więc odosobnieni, a badania nad tą niezwykłą usterką organizmu trwają. Być może już niedługo uda się wynaleźć skuteczny lek.

Interesują Cię zagadki ludzkiego umysłu? Przeczytaj też o największych zaletach drzemki.

Zdjęcie główne artykułu: fot. Andrea Piacquadio / pexels.com

Paraliż senny (porażenie przysenne)

W Sieci można wielokrotnie spotkać się z zapytaniami, co oznacza paraliż senny, ile on trwa i czy można go wyleczyć. W tym miejscu należy przede wszystkim zwrócić uwagę na to, że nie ma ustalonej, standardowej definicji paraliżu sennego. Jednakże w dalszej części tego tekstu postaraliśmy się przybliżyć tobie ten temat.

Czym jest paraliż senny?

Paraliż senny (inaczej paraliż przysenny) to tymczasowa utrata funkcji mięśni podczas snu, przy jednoczesnym zachowaniu świadomości. Wiąże się on z wieloma nieprzyjemnymi objawami, które zostały omówione poniżej.

Paraliż senny jest klasyfikowany jako rodzaj parasomnni. Parasomnie można zdefiniować jako nienormalne zachowania podczas snu.

Porażenie przysenne występuje zwykle w momencie zasypiania, tuż po zaśnięciu lub w trakcie budzenia się.

Ile trwa paraliż senny?

Nocny paraliż jest stanem, który trwa na szczęście stosunkowo krótko. Ustępuje on samoistnie, zwykle po ok. kilkunastu sekundach lub po kilku minutach. Warto też wspomnieć, że paraliż przysenny może przerwać osoba trzecia, poprzez dotknięcie/poruszenie.

Paraliż senny – przyczyny

Do dnia dzisiejszego nie do końca udowodniono, czym jest spowodowany paraliż senny. Jednakże sugeruje się, że wiele czynników ma wpływ na występowanie tego stanu. Wśród nich wymienia się m.in. zaburzenia lękowe, niską jakość snu, czy też nadużywanie alkoholu.

Na paraliż senny bardziej narażone są osoby zmagające się z depresją, bezdechem sennym, zaburzeniami lękowymi, narkolepsją (ok. 30-50% cierpiących na tę chorobę doświadcza paraliżu sennego), czy też z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi.

Co więcej przypuszcza się, że paraliż nocny może być powiązany z zespołem stresu pourazowego. Porażenie senne może być też spowodowane nieregularnym snem, wynikającym np. z pracy zmianowej lub przekraczania stref czasowych podczas podróży.

Badanie dotyczące potencjalnych czynników wywołujących paraliż senny wykazało, że do grup o najwyższym ryzyku wystąpienia tych epizodów należały:

  • Osoby, które spały mniej, niż sześć godzin
  • Osoby, które spały dłużej, niż dziewięć godzin
  • Osoby, które drzemały dłużej, niż dwie godziny

Co ciekawe, w niektórych opracowaniach można spotkać się ze stwierdzeniem, że spanie na plecach zwiększa ryzyko paraliżu sennego. Stąd, u osób zmagających się z tą dolegliwością zaleca się spanie na boku.

Naukowcy sugerują również, że paraliż senny może być w pewien sposób uwarunkowany genetycznie.

Częstość występowania paraliżu sennego w całej populacji szacuje się na ok. 7,6%. Choć niektórzy naukowcy uważają, że tego stanu doświadcza od 5 do 40% ludzi. Uważa się, że problem ten częściej dotyczy kobiet, niż mężczyzn.

Paraliż senny może pojawić się w każdym wieku, ale początkowe objawy mają miejsce zwykle w dzieciństwie lub w okresie dojrzewania (średnio pomiędzy 14., a 17. rokiem życia). Z kolei w okresie dorosłości, epizody paraliżu sennego nabierają na sile i mogą występować częściej.

Co ciekawe istnieją pewne dowody na to, że częstość występowania paraliżu sennego jest wyższa w populacjach innych, niż rasa biała.

Paraliż przysenny – co to jest i jak leczyć paraliż senny?

Paraliż senny – objawy

Najczęstszym objawem paraliżu sennego jest niemożność poruszania się i/lub mówienia. Jednakże na tym lista symptomów się nie kończy. Osoby, u których wystąpił epizod paraliżu przysennego doświadczają również uczucia ucisku klatki piersiowej.

Dodatkowo pacjenci zgłaszają też uczucie strachu oraz obecności kogoś lub czegoś w pokoju, któremu towarzyszy przyspieszone bicie serca. W jednym z przeprowadzonych badań naukowych zauważono, że wspomniany strach podczas paraliżu sennego dotyczył aż 90-98% pacjentów.

Strach związany z porażeniem sennym może wynikać nie tylko z indywidualnych reakcji na atonię (zmniejszenie lub zanik zdolności mięśni do skurczu), ale również z halucynacji, które niejednokrotnie towarzyszą temu stanowi.

U niektórych osób mogą wystąpić też mało specyficzne objawy, takie jak: trudności w oddychaniu, bóle głowy, bóle mięśni. W skrajnych przypadkach w przebiegu paraliżu sennego może pojawić się uczucie, jakby zbliżała się śmierć.

Paraliż senny – halucynacje

Jednym z najczęstszych objawów towarzyszących paraliżowi sennemu są halucynacje. Szacuje się, że problem ten dotyka ok. 20-40% osób zmagających się z paraliżem przysennym. Więcej informacji dotyczących halucynacji zostało poruszonych w dalszej części tego artykułu.

Leia também:  Rozbijanie kamieni nerkowych (litotrypsja)

Paraliż senny – czy jest groźny?

Podstawowym pytaniem, jakie zadają pacjenci doświadczający omawianego stanu jest to, czy stwarza on dla nas jakiekolwiek zagrożenie. Zatem, czy paraliż senny jest niebezpieczny? Odpowiedź na to pytanie jest pocieszająca.

Do dnia dzisiejszego, badania naukowe nie wykazały żadnych, długoterminowych konsekwencji dla zdrowia pacjentów, którzy doświadczają paraliżu sennego.

Stąd osoby, które zastanawiają się, czy paraliż senny może zabić, mogą (dosłownie) spać spokojnie.

Paraliż senny – leczenie

Wiele osób zastanawia się, jak leczyć paraliż senny. Niestety, jak dotąd nie określono bezpośredniej strategii leczenia paraliżu sennego podczas aktywnego epizodu.

Mówiąc w skrócie – nie wiadomo, w jaki sposób można przerwać ten stan. W tym miejscu warto wspomnieć, że istnieje silna korelacja pomiędzy paraliżem sennym, a innymi problemami ze snem.

Stąd przypuszcza się, że zapewnienie odpowiedniej higieny snu może w pewnym stopniu zapobiec paraliżowi sennemu.

Aby poprawić jakość snu, warto trzymać się kilku podstawowych wskazówek:

  • Należy zadbać o odpowiednią ciszę i ograniczony dostęp światła w sypialni
  • W sypialni powinna panować stosunkowo niska temperatura
  • Zaleca się nie używać urządzeń elektronicznych (np. laptopa, tableta, smartfona, telewizora) w sypialni, szczególnie przed snem (pozwala to na unikanie światła niebieskiego obniżającego jakość snu)
  • Nie powinno się spożywać ciężkostrawnych potraw i nadużywać alkoholu tuż przed snem
  • Warto przed zasypianiem sięgnąć po techniki relaksacyjne
  • Dobrym rozwiązaniem jest kładzenie się spać i wstawanie o takiej samej porze (również w święta i weekendy!)
  • Należy zapewnić sobie w sypialni wygodny materac i poduszkę
  • Podczas nocnych wyjść do łazienki warto korzystać z lampek nocnych (a nie standardowego oświetlenia)
  • Nie powinno się uczyć i pracować w sypialni

Dodatkowo w celu zminimalizowania ryzyka wystąpienia paraliżu sennego, dobrym rozwiązaniem jest zmodyfikowanie swojego dotychczasowego stylu życia. Zaleca się m.in. wprowadzenie aktywności fizycznej i zastosowanie technik pozwalających zredukować stres (np. joga, ćwiczenia oddechowe).

Aktualny stan wiedzy wskazuje, że jeśli paraliżowi przysennemu nie towarzyszą żadne inne stany (np.

narkolepsja) to wprowadzenie leczenia farmakologicznego nie jest konieczne i w praktyce nie jest ono rzeczywiście stosowane.

Jednakże w przypadku osób cierpiących na zaburzenia psychiczne, takie jak lęk i depresja, stosowanie leków przeciwdepresyjnych może zmniejszyć częstotliwość występowania epizodów paraliżu sennego.

Paraliż senny – jak leczyć?

Należy wiedzieć, że nie jest możliwe “obudzenie się” z paraliżu sennego, ale epizody okażą się być krótsze i mniej przerażające, jeśli zrozumiesz, co się dzieje i jak się uspokoić. Podczas epizodu paraliżu sennego, psychologowie zalecają następujące kroki:

  • Uświadom sobie, że paraliż senny jest powszechny, łagodny i przejściowy
  • Pamiętaj, że halucynacje nie są prawdziwe
  • Myśl o czymś pozytywnym w trakcie trwania epizodu
  • Rozluźnij swoje ciało. Nie próbuj się poruszać, dopóki paraliż nie ustąpi

Paraliż senny – halucynacje

Szacuje się, że 75% epizodów paraliżu sennego obejmuje halucynacje, które różnią się od typowych snów. Podobnie jak w przypadku atonii, mogą one wystąpić podczas zasypiania (halucynacje hipnagogiczne) lub budzenia się (halucynacje hipnopompiczne). Halucynacje związane z paraliżem przysennym można podzielić na trzy kategorie:

  • halucynacje związane z postrzeganiem obecności niebezpiecznej osoby w pomieszczeniu, w którym przebywamy
  • halucynacje związane z uciskiem w klatce piersiowej, które mogą wywoływać uczucie duszenia się
  • halucynacje przedsionkowo-motoryczne, które mogą obejmować uczucie ruchu, takie jak latanie, spadanie

W tym miejscu warto zauważyć, że wspomniane halucynacje podczas snu mogą być wzrokowe i słuchowe. Osoby doświadczające halucynacji słuchowych bardzo często słyszą różne dźwięki. Wśród nich można wymienić m.in.

stukanie, skrzypienie, gwizdanie, piszczenie, dzwonienie, odgłosy osoby stąpającej po podłodze. W niektórych przypadkach słyszalny jest również ludzki głos (zwykle są to śmiech, krzyk, płacz).

Niejednokrotnie wrażenia dźwiękowe są połączone z odczuciami fizycznymi (np. ze swędzeniem).

Podsumowanie

Paraliż senny jest nieprzyjemnym stanem, w którym tracimy na kilka sekund lub kilka minut kontrolę nad swoimi mięśniami (a w konsekwencji – nad ruchami ciała), zachowując przy tym pełną świadomość.

Epizod ten w połączeniu z halucynacjami sprawia, że ogarnia nas niepokój i strach.

Jednakże wiedząc czym jest oraz skąd się bierze paraliż senny, powinniśmy w bardziej łagodny sposób przejść przez ten stan, nie popadając w przesadną panikę.

Literatura

1. Olunu E. i wsp.: Sleep Paralysis, a Medical Condition with a Diverse Cultural Interpretation. Int J Appl Basic Med Res., 2018, 8, 3, 137-142.2. Denis D.: Relationships between sleep paralysis and sleep quality: current insights. Nat Sci Sleep, 2018, 10, 355-367.3. Sharpless BA.

: A clinician’s guide to recurrent isolated sleep paralysis. Neuropsychiatr Dis Treat., 2016, 12, 1761-1767.4. Sharpless BA. i wsp.: Lifetime Prevalence Rates of Sleep Paralysis: A Systematic Review. Sleep Med Rev., 2011, 15, 5, 311-315.5. Terzaghi M. i wsp.

: Sleep paralysis in narcolepsy: more than just a motor dissociative phenomenon? Neurol Sci., 2012, 33, 1, 169-172.6. Mellman TA. i wsp.: Sleep paralysis and trauma, psychiatric symptoms and disorders in an adult African American population attending primary medical care.

Depress Anxiety, 2008, 25, 5, 435-440.

Paraliż senny – czym jest porażenie przysenne i jak je przerwać?

Paraliż przysenny – co to jest i jak leczyć paraliż senny?
fot. Adobe Stock

Spis treści:

Paraliż senny – czym jest

Paraliż senny to niemożność wykonania ruchu przy pełnej przytomności.

Jest rodzajem zaburzenia fizjologii snu, występującym rzadko, w postaci incydentów, w czasie przechodzenia między fazami snu i czuwania – najczęściej podczas zasypiania, choć może pojawiać się także podczas snu i bezpośrednio po przebudzeniu.

Jeśli pojawia się podczas zasypiania, nazywa się to hipnagogicznym lub przedwczesnym paraliżem sennym. Jeśli zdarza się to po przebudzeniu, mówimy o hipnopompicznym paraliżu sennym.

Doświadczająca go osoba czuje, że nie może poruszyć żadnym mięśniem, będąc jednocześnie całkowicie świadoma tego, co się z nią dzieje.

W trakcie tego stanu mogą występować halucynacje (w 75% przypadków),uczucie ucisku klatki piersiowej lub nóg, wrażenie dławienia się.

Stąd paraliżowi sennemu przypisuje się rozmaite znaczenia kulturowe i religijne, nawiązujące do działania złych mocy. Paraliż senny trwa od kilku sekund do nawet kilku minut.

Niektóre źródła podają, że 4 na 10 osób mogło mieć paraliż senny. Po raz pierwszy zazwyczaj pojawia się w wieku kilkunastu lat, ale może wystąpić w dowolnym okresie życia.

Jakie są przyczyny paraliżu sennego?

Paraliż senny wynika z zaburzenia działania mózgu, polegającego na tym, że organizm podczas gwałtownego wybudzenia nie wyszedł z naturalnego stanu występującego w fazie REM lub podczas zasypiania wszedł w fazę snu przy jednoczesnym zachowaniu świadomości. 

Porażenie senne jest prawidłowym stanem, gdy śpimy. Jego celem jest zapobieganie przypadkowym ruchom w czasie snu. Na skutek wysłania impulsów z mózgu dochodzi do zahamowania neuronów rdzenia kręgowego, które są odpowiedzialne za utrzymanie odpowiedniego napięcia mięśniowego. Dzięki temu, gdy śnimy o pływaniu, lataniu czy pogoni za kimś, nasze ciało pozostaje w łóżku. 

Przyczyną nieprawidłowego paraliżu sennego jest wysłanie przez mózg tych impulsów w niewłaściwym momencie, np. tuż przed zaśnięciem lub podczas gwałtownego wybudzania, gdy nie doszło jeszcze do utraty świadomości (lub śpiący właśnie wyszedł z tego stanu).

Paraliż senny może występować rodzinne, ale mogą go też wyzwalać niektóre czynniki, np.:

  • brak snu lub zaburzone wzorce snu (np. przy pracy zmianowej),
  • stany psychiczne, takie jak stres,
  • niektóre choroby, np. narkolepsja, choroba afektywna dwubiegunowa, zaburzenia lękowe, zespół stresu pourazowego, obturacyjny bezdech senny,
  • spanie na plecach,
  • skurcze nóg,
  • stosowanie niektórych leków (np. na ADHD),
  • narkotyki i nadużywanie alkoholu.

Przyczyną powtarzających się epizodów paraliżu sennego może być choroba, dlatego należy zgłosić się z takim problemem do lekarza. Jednak epizodycznie występuje też u osób zdrowych i nie musi być powodem do zmartwień. 

Bardzo rzadko przyczyną paraliżu sennego są głębokie zaburzenia psychiatryczne. Przeważnie problem świadczy o zakłóceniu płynnego przejścia między fazami snu i czuwania. 

Leia também:  Como baixar arquivos de forma anônima: 3 passos

Paraliżowi sennemu zwykle towarzyszą objawy, które większość osób określa jako bardzo nieprzyjemne. Oprócz uczucia sparaliżowania mięśni mogą pojawiać się:

Leczenie paraliżu sennego

Pojedyncze epizody paraliżu sennego przeważnie nie wymagają leczenia. Jeśli występują zaburzenia psychiatryczne lub inne schorzenia, które mogą mieć wpływ na wystąpienie porażenia sennego, powinny być leczone.

Poza tym warto przyjrzeć się swojej rutynie związanej ze spaniem i poprawić jakość wypoczynku, jeśli jest taka potrzeba (więcej na ten temat: Zasady dobrego snu).

W niektórych przypadkach mogą być pomocne leki przeciwdepresyjne i leki uspokajające lub psychoterapia.

Aby zapobiec wystąpieniu paraliżu sennego, należy:

  • starać się regularnie spać od 6 do 8 godzin na dobę,
  • kłaść się spać o podobnej porze każdego wieczoru i wstawać o tej samej porze,
  • wieczorem wykonywać ćwiczenia, ale co najmniej 4 godziny przed spaniem,
  • unikać używania urządzeń elektronicznych przed zaśnięciem,
  • ograniczyć spożywanie kofeiny i alkoholu.

Jak przerwać paraliż senny?

W przypadku wystąpienia porażenia sennego przede wszystkim należy zachować spokój. Choć w momencie paraliżu może wydawać się to niemożliwe, problem ustępuje samoistnie po krótkim czasie. Pomocne może być wykonywanie głębokich wdechów i wydechów, które mogą przyspieszyć ustąpienie paraliżu.

Źródła: www.webmd.com, www.nhs.uk, www.sleepfoundation.org

Więcej na podobny temat:Porażenie przysenne – kiedy we śnie brak Ci tchuCo to są nieorganiczne zaburzenia snu?Jakie mamy neurologiczne zaburzenia snu?Bezsenność – skąd się bierze, jak zapobiegać problemom ze snem

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

Paraliż senny to budzące niepokój doświadczenie. Nie oznacza jednak nic groźnego

Paraliż senny (paraliż przysenny, porażenie przysenne) przypomina swoimi objawami sceny z koszmaru: dana osoba przed zaśnięciem nagle przestaje mieć możliwość poruszenia jakąkolwiek częścią ciała. Nie jest w stanie też nic powiedzieć, mimo że zachowuje pełną świadomość.

Niektórzy odczuwają również ucisk w klatce piersiowej, duszności. Takie same objawy występują, gdy ktoś nagle wybudza się z głębokiego snu. Można więc powiedzieć, że paraliż senny pojawia się między snem a czuwaniem.

I choć jego objawy, zwłaszcza doświadczane po raz pierwszy, mogą budzić strach i trwać od kilku sekund do nawet kilku minut, nie oznaczają, że ze zdrowiem dzieje się coś złego.

Dlaczego odczuwamy paraliż senny?

Kiedy zasypiasz, twoje ciało powoli i całkowicie się rozluźnia, w ogóle przestaje się ruszać, co ma na celu uchronienie śpiącego przed np. bolesnym upadkiem z łóżka czy chodzeniu przez sen po pokoju (choć wiemy, że lunatykom to się zdarza).

Skoro jednak powoli stajesz się coraz bardziej senny, tego rozluźnienia nawet nie zauważasz. Jeśli jednak nagle świadomość wraca, boleśnie to rozluźnianie odczuwasz, ponieważ nie jesteś w stanie ani mówić, ani się poruszyć.

W przypadku, gdy do takich objawów dochodzi w trakcie zasypiania, mowa o hipnagogicznym paraliżu sennym.

Z kolei gdy paraliż następuje na skutek nagłego wybudzenia, nazywany jest paraliżem sennym hipnopompicznym.

Dochodzi do niego, ponieważ podczas snu ciało na przemian przechodzi fazę REM (charakteryzującej się szybkimi ruchami gałek ocznych, to właśnie w czasie tej fazy snu pojawiają się marzenia i koszmary senne) i fazę NREM (sen głęboki, charakteryzujący się powolnymi ruchami gałek ocznych). Jeden cykl snu z takimi zmieniającymi się fazami trwa około 90 minut.

Sen NREM zajmuje około 75 procent czasu naszego całkowitego snu i pojawia się przed fazą REM. To właśnie wtedy ciało się odpręża i regeneruje.

I choć gałki oczne zaczynają poruszać się szybko, pojawiają się sny, ciało nadal pozostaje zupełnie rozluźnione.

Następnie sen przechodzi w fazę REM, podczas której mięśnie są „wyłączone”, więc jeśli obudzisz się, zanim REM dobiegnie końca, doświadczysz paraliżu sennego.

Co wpływa na wystąpienie paraliżu sennego?

Paraliż senny nie jest rzadkim zjawiskiem – statystycznie cztery na dziesięć osób doświadczyły choć raz tego stanu. Najczęściej pojawia się u nastolatków, ale nie jest rzadkością i u dorosłych, często dotyczy kilku osób w jednej rodzinie. Czynnikami, które zwiększają ryzyko doświadczenia paraliżu sennego są:

  • zbyt mała liczba przespanych godzin;
  • zmieniający się rytm snu –np. spanie w weekend przez 10 godzin, a w dni powszednie po 4-5;
  • przeżywanie stresu, który nie musi być długofalowy;
  • spanie na plecach;
  • choroba afektywna dwubiegunowa;
  • stosowanie niektórych leków, m. in. na ADHD;
  • współwystępowanie innych zaburzeń snu: narkolepsji czy nocnych skurczów nóg, łydek i stóp.

Czy paraliż przysenny jest groźny?

Paraliż senny nie wymaga leczenia, jednak jeśli jego doświadczanie bardzo cię niepokoi, zwłaszcza gdy zdarza się to dość często lub gdy z nerwów, że paraliż znów się pojawi, w ogóle nie możesz zasnąć, udaj się do lekarza.

Przygotuj się do wizyty, spisując dziennik snu na przestrzeni kilku tygodni przed umówionym spotkaniem, zanotuj również częstotliwość występowania paraliżu. Opowiedz także o swoich (ewentualnych) wcześniejszych problemach ze snem, przedstaw, jak to wygląda w twojej rodzinie – u najbliższych osób.

Możesz udać się bezpośrednio do specjalisty od leczenia zaburzeń snu

Co możesz zrobić samodzielnie, chcąc zminimalizować liczbę występowania epizodów paraliżu sennego? Postaraj się spać tyle, ile potrzebuje organizm, co przeciętnie wynosi minimum 6, optymalnie 8 godzin na dobę. Przed pójściem spać spróbuj się zrelaksować, np. oglądając ulubiony serial czy czytając książkę.

Jeśli na co dzień śpisz na plecach, wypróbuj inne pozycje, które wiążą się z mniejszym ryzykiem paraliżu sennego. Pamiętaj również, że paraliż nie oznacza, że umierasz czy że na twojej klatce piersiowej przysiadły duchy, jak kiedyś sądzono.

To po prostu zjawisko, które – choć niepokojące – czasem jednak się pojawia.

Czytaj też:Jaki dźwięk powinien mieć poranny budzik? Od tego może zależeć twój cały dzień

Paraliż senny – objawy, przyczyny, leczenie

Choć brzmi dość przerażająco, paraliż senny nie jest groźny dla zdrowia. Osoby, które go doświadczają, mówią jednak o silnym lęku i poczuciu zagrożenia. Czym jest paraliż senny i co go wywołuje? Czy można zapobiec jego wystąpieniu?

1. Co to jest paraliż senny?

Paraliż senny bywa też określany mianem porażenia lub paraliżu przysennego. To zjawisko, które występuje podczas zasypiania lub przechodzenia ze snu do czuwania. Objawia się porażeniem mięśni przy jednoczesnym zachowaniu świadomości.

W przypadku paraliżu sennego nakładają się na siebie dwie rzeczywistości: przestrzeń snu (marzeń sennych) oraz realny świat, w którym znajduje się śpiący. Innymi słowy: nasz umysł już się obudził, ale ciało nie. Kiedy pojawia się paraliż, osoba go doświadczająca nie jest w stanie zareagować. Nie może wykonać żadnego ruchu, choć teoretycznie jest świadoma i sprawna fizycznie.

Paraliżu sennego najczęściej doznaje się incydentalnie, choć zdarza się, że występuje wielokrotnie.

2. Paraliż senny – objawy

Trudno jednoznacznie wskazać objawy paraliżu sennego, gdyż różne osoby doświadczają go w odmienny sposób. Niektórzy wskazują jedynie na brak możliwości ruchu, przyspieszoną akację serca, trudności w oddychaniu i ucisk w klatce piersiowej.

Zdarza się też, że paraliżowi sennemu towarzyszą doznania dźwiękowe: szepty, śpiewy, głosy, jak również poczucie unoszenia się oraz dotyku. Niezdolności do ruchu towarzyszyć też mogą halucynacje.

Paraliż senny trwa najczęściej od kilku sekund do kilku (rzadziej kilkunastu) minut. Nie pozostawia po sobie żadnych śladów i obrażeń. Nie jest groźny dla zdrowia. Jeśli jednak pojawia się częściej, warto poinformować o tym fakcie lekarza. Niekiedy paraliż senny bywa bowiem mylony z napadem padaczki lub bezdechem sennym.

Wiele osób choć raz w życiu doświadczyło paraliżu sennego, najczęściej jednak było to zdarzenie incydentalne. Są jednak osoby, u których występowanie tego zjawiska jest bardziej prawdopodobne.

Ryzyko paraliżu sennego zwiększają:

  • nieregularne pory kładzenia się spać,
  • silne napięcie emocjonalne,
  • uzależnienie od substancji psychoaktywnych lub alkoholu.

3. Paraliż senny – leczenie i zapobieganie

Paraliż senny nie jest chorobą, stąd trudno mówić o jego leczeniu. Gdy wystąpi, najlepiej jest spokojnie oddychać, robiąc głębokie wdechy i wydechy. Można też spróbować skoncentrować się na poruszeniu choć jednym mięśniem.

Kiedy epizody paraliżu sennego będą się powtarzać, konieczna jest wizyta u neurologa. Specjalista zleci najpewniej wykonanie badania EEG, które potwierdzi lub wykluczy padaczkę.

Osoby doświadczające problemów ze snem, u których może pojawiać się paraliż senny, mogą też skonsultować się z psychologiem lub specjalistą z poradni zaburzeń snu. Pomoże on odnaleźć źródło kłopotów ze snem i podpowie, jak korzystać z technik relaksacyjnych, które pozwalają się wyciszyć.

Warto też pamiętać, by nie spożywać alkoholu przed położeniem się do łóżka. Wbrew obiegowej opinii wcale nie pomaga on się zrelaksować, wręcz przeciwnie – sprawia, że budzimy się zmęczeni.

Paraliż senny potrafi przerazić, zwłaszcza jeśli pojawia się pierwszy raz. Warto jednak wiedzieć, że nie jest objawem choroby psychicznej czy innych zaburzeń, a jedynie dowodem na potęgę naszego umysłu.

Leia também:  Problemy ze snem i z zasypianiem

Paraliż senny, czyli dziwny stan pomiędzy jawą a snem. Czy można mu zapobiec? [objawy, przyczyny, leczenie]

Paraliż senny, co może być dla wielu z nas zaskakujące, jest jak najbardziej naturalnym stanem dla naszego organizmu. Pojawia się, gdy w trakcie snu wchodzimy w fazę REM. Każdy z nas doświadczył na pewno snu, kiedy to dopada go jakaś przerażająca zjawa, a on nagle się wybudza i czuje ogromną ulgę.

To właśnie za sprawą paraliżu sennego takie sny nagle się urywają. Warto zaznaczyć, że paraliż mija zazwyczaj, zanim nastąpi przebudzenie. Jednak w niektórych sytuacjach, nasze ciało nie nadąża za umysłem i nadal jest sparaliżowane.

Paraliż senny to najogólniej rzecz ujmując jedno z zaburzeń sennych. Osoba nim dotknięta nie może się poruszać, ma kłopoty z oddychaniem. Zazwyczaj taki stan jest dla nas przerażający. Nie wiemy, co się z nami stało i czy uda nam się odzyskać zdolność do poruszania.

I nawet, gdy czytaliśmy o tym zjawisku wcześniej lub słyszeliśmy coś od znajomych, w momencie nagłego wybudzenia, trudno nam zrozumieć, co się z nami dzieje.

Dlatego osoby, które doświadczyły paraliżu sennego wspominają to zazwyczaj bardzo źle i wolałyby, aby takie doświadczenie więcej się nie powtórzyło.

Szacuje się, że tego typu paraliżu chociaż raz w życiu doświadcza nawet połowa populacji.

  • Inne określenia, z jakimi możemy się spotkać to paraliż przysenny i porażenie przysenne.
  • Zobacz także: Amfetamina – chwilowa euforia i mnóstwo szkód. Działanie i skutki przyjmowania amfetaminy >>
  • Jak rozpoznać paraliż senny? Oto lista najczęściej pojawiających się wówczas objawów:
  • Nie możemy się poruszać.
  • Nie jesteśmy w stanie wydobyć z siebie głosu.
  • Mamy trudności z oddychaniem.
  • Towarzyszy temu także przyśpieszone bicie serca.
  • Odczuwamy ogromny lęk.
  • Jesteśmy zdezorientowani.
  • Słyszymy dziwne głosy lub dzwonienie w uszach.
  • Widzimy nieznane i przerażające postaci wokół łóżka.

Paraliż senny zachodzi na skutek katapleksji, czyli porażenia mięśni. To dlatego, że nasz mózg zaczyna wysyłać w nieodpowiednim momencie impulsy do rdzenia kręgowego. Jednocześnie zachowujemy pełną świadomość. Stąd przerażenie i ogromny lęk.

Co może przyczynić się do powstania paraliżu sennego? Specjaliści nie mają jednej pewnej listy czynników zwiększających ryzyko. Najczęściej jednak wymienia się:

  • Narkotyki
  • Alkohol
  • Leki
  • Silny stres

W dwóch pierwszych przypadkach, paraliż senny pojawia się zazwyczaj u osób silnie uzależnionych od tych substancji.

Jak leczyć paraliż senny? Jeśli do porażenia przysennego dochodzi bardzo często, jest to prawdopodobnie objaw naroklepsji. Konieczna jest wówczas konsultacja ze specjalistą. Zazwyczaj w takich przypadkach łączy się leczenie faramkologiczne ze zmianą nawyków dotyczących snu.

Więcej na temat narkolepsji dowiesz się TUTAJ >>

Wiele osób, które chociaż raz w życiu doświadczyły tego dziwnego stanu, poszukuje sposobów na uniknięcie go w przyszłości. Jednak czy paraliżom sennym da się zapobiec? Nie ma żadnych pewnych i sprawdzonych sposobów, dzięki którym będziemy mieli pewność, że do paraliżu nigdy już nie dojdzie. Musimy jednak pamiętać, że najlepszą bronią w tego typu sytuacjach jest oddech.

Warto zaznaczyć, że oddech jest jedyną funkcją organizmu, nad którą mamy pełną kontrolę w trackie takiego paraliżu sennego. Musimy wówczas wykonać kilka głębokich wdechów i wydechów. Taki zabieg powinien przyśpieszyć nasz powrót do normalnego stanu.

  • Jednorazowy atak paraliżu sennego nie powinien być powodem do niepokoju. 
  • Jednak, gdy tego typu sytuacje powtarzają się regularnie, powinniśmy zgłosić się do lekarza.
  • Najlepszym sposobem na pełne wybudzenia całego organizmu jest wykonanie kilku głębokich wdechów i wydechów.
  • Ryzyko wystąpienia paraliżu sennego zwiększa uzależnienie od alkoholu i narkotyków.

Zobacz także:

Paraliż senny: co to, przyczyny, ile trwa. Czy paraliż senny jest groźny?

Chociaż sama nazwa brzmi niezwykle groźnie, to samo zjawisko jest dosyć powszechne. Przyjmuje się, że cierpi na nie od pięciu do nawet 50 proc. społeczeństwa. Tutaj dane są niezwykle zróżnicowane, bo większość osób cierpi na tę przypadłość raz lub dwa razy w życiu, tylko nieliczni chronicznie, jak dowodzą badania naukowców.

 Przede wszystkim mamy tutaj niewątpliwie do czynienia z zaburzeniem snu, czyli tak zwaną parasomią. W dużym skrócie w chodzi o to, że w trakcie fazy REM, odpowiedzialnej za szczególnie silne marzenia senne, nasze mięśnie pozostają sparaliżowane z wyjątkiem tych, które niezbędne są np. do oddychania. Jest to niezbędne dla naszego bezpieczeństwa.

Wyobraźmy sobie, że we śnie biegniemy, skaczemy na spadochronie lub uciekamy przed goniącym nas bandytą. Gdyby nie ten bezwład, na pewno byśmy się w łóżku co najmniej poobijali. Paraliż senny, inaczej porażenie przysenne, pojawia się wtedy, gdy gwałtownie się wybudzamy, nasze mięśnie zaś dalej są bezwładne. Ciało jakby nie jest w stanie nadążyć za aktywnością umysłu.

Częstym uczuciem, które występuje w parze z niemocą w trakcie paraliżu sennego, jest wrażenie ucisku na klatkę piersiową. Człowiekowi, który właśnie znajduje się w takim stanie, wydaje się, że coś lub nawet ktoś uciska mu klatkę piersiową, dodatkowo potęgując dyskomfort. Dawniej, w kulturze ludowej, obserwacje tego zjawiska interpretowano jako spotkanie z nocnym demonem lub zmorą.

Bolesław Leśmian, polski poeta, zainspirowany tym napisał utwór o wiele mówiącym tytule “Dusiołek”.  

Chociaż ludzie zaobserwowali to zjawisko już wieki temu, to przyczyny paraliżu sennego nie są już jasno określone. Tutaj musimy zadowolić się domniemaniami. Uważa się, że jego wystąpienie jest związane z niewłaściwym podejściem do potrzeby snu, gdzie śpimy zbyt mało lub nieregularnie.

Problem z paraliżem sennym pojawić się może też wtedy, gdy często zmieniamy strefy czasowe, co dereguluje rytm funkcjonowania naszego organizmu. Z pewnością czynnikiem zwiększającym ryzyko wystąpienia paraliżu będzie długotrwały lub bardzo silny stres. Poza tym zdecydowanie nie pomogą nam uzależnienia – zwłaszcza te od alkoholu i narkotyków.

Porażenie przysenne towarzyszy także często narkolepsji. 

Na całe szczęście zaburzenie, o którym piszemy, nie jest specjalnie długotrwałe. Ile trwa paraliż senny? Zwykle jednokrotny epizod to kilka lub kilkanaście sekund. Pomocą w wybudzeniu może być odpowiedni sposób oddychania. Jeśli jednak sytuacje takie wydłużają się – czas udać się do specjalisty, który postara się pomóc nam w zmaganiach z paraliżem sennym.

Pomimo tego, że dostarcza wielu nieprzyjemnych odczuć, paraliż senny nie jest specjalnym zagrożeniem dla naszego zdrowia. Nie postrzega się go zresztą jako choroby, ale tylko w kontekście zaburzenia normalnego funkcjonowania. 

Gdy mamy do czynienia z częstym paraliżem sennym – dla bezpieczeństwa udajmy się do neurologa. Chodzi  nie tyle o to, aby szybko pozbyć się tej dokuczliwej przypadłości, ale aby wykluczyć groźne choroby.

Chodzi zwłaszcza o padaczkę i wspominaną już narkolepsję, czyli nagłymi napadami snu lub halucynacjami w trakcie normalnej dziennej aktywności. Badaniem, które pomoże wykluczyć te choroby będzie elektroencefalografia, czyli popularne EEG.

Jeśli okaże się, że wykluczymy te przypadłości, pozostanie nam ćwiczenie oddechu w trakcie epizodów paraliżu sennego. W przypadku częstego paraliżu sennego lekarz powinien pomóc nam w doborze odpowiednich ćwiczeń. Należy też zadbać o higienę snu, czyli to wszystko, co do tej pory mogło szwankować.

Trzeba tutaj mieć na myśli wysypianie się, regularny sen, próby unikania stresu i ograniczenie lub wyeliminowanie używek. Wszystko po to, aby noc była dla nas faktycznie źródłem odpoczynku i ukojenia.

Zobacz wideo Czy podczas ataku padaczki choremu trzeba włożyć coś w usta?

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*