Opieka na osobą chorą na Parkinsona

Życie z chorobą Parkinsona jest możliwe, nie musi być smutne, choć nie jest łatwe, choroba skrada się powoli, podchodzi cichutko, jakby na palcach i każdego dnia coś zabiera, nie tylko ona sama, ale i ubocznie działające leki.

Z chorobą można pracować, ale znacznie mniej niż normalnie, wymaga to od chorego ogromnej dyscypliny osobistej, przestrzegania ilości i godzin przyjmowania leków, zmiany stylu życia, nakładów finansowych, a w ostatniej fazie zaakceptowania bycia skazanym na pomoc osoby trzeciej. Pomoc jest niezbędna, ponieważ chory nie jest w stanie samodzielnie żyć.

Niemniej jednak każdy choruje indywidualnie i nie ma takiej zasady, że każdy pacjent skazany jest na ten sam stopień inwalidztwa. Przypadków otępiennych jest stosunkowo niewiele, a umysł pracuje prawidłowo, chociaż ciało staje się coraz bardziej niewydolne. Leki wspomagane rehabilitacją przynoszą pozytywne skutki.

Kiedy pomoc najbliższych jest nieodzowna, chorego należy traktować po partnersku, powinien on mieć również obowiązki do wypełnienia w ciągu dnia.
Podawanie leków
Stosowanie leków przeciwparkinsonowskich wymaga dokładnego przestrzegania godzin, podawania preparatów o przedłużonym działaniu w całości, co sprawia, że chorym trudno je połknąć.

Ważne jest podawanie leków przed posiłkiem, popijanie co najmniej połową szklanki letniej wody, podawanie szybko działającej postaci leku jeszcze w łóżku, aby chory mógł wstać. Dawki leków wymagają częstej korekty, częstych wizyt u lekarza. Leczenia wymaga też towarzysząca chorobie Parkinsona depresja.

Ważne jest przyjmowanie preparatów lewodopy o przedłużonym czasie działania w okresie wieczornym, co zapobiega nadmiernej sztywności mięśniowej w porze nocnej, która może zakłócać spokojny sen.

Stosując leki należy zwrócić uwagę na okresową zmienność ich skuteczności (o typie „on-off” – przejściowy zanik, a następnie nasilenie działania leku) oraz możliwość wystąpienia lub nasilenia objawów ubocznych. Przed rozpoczęciem leczenia należy koniecznie poinformować lekarza o innych chorobach pacjenta (jaskra, choroby serca, wątroby lub nerek) oraz stosowanych już przez niego lekach.

  • Dieta
  • Przystosowanie pomieszczeń w mieszkaniu/domu, aby były bezpieczne i komfortowe dla chorego
  • Komunikowanie się z chorym
  • Działania opiekuńcze
  • Działania rehabilitacyjne
  • Działania profilaktyczne
  • Wsparcie emocjonalne, informacyjne, edukacyjne

Powinna być lekkostrawna (z ograniczeniem pokarmów tłustych, cukru i słodyczy), zawierająca błonnik (rośliny strączkowe, otręby, owoce), odpowiednio dużą ilość płynów (co najmniej 2 l/dobę: woda mineralna niegazowana, soki owocowe niskosłodzone, herbaty ziołowe i owocowe, mleko). Posiłki regularne, w takiej postaci przygotowane, aby chory mógł je przyjmować jak najdłużej samodzielnie. Unikać twardych i spoistych pokarmów, najlepiej spożywać miękkie). Zupy należy podawać zmiksowane, zagęszczone, płyny w kubkach z dzióbkiem i pokrywką, na ustabilizowanym stoliku (możliwość potrącenia, przewrócenia). Talerze zaokrąglone z wysokim brzegiem, sztućce z grubą rączką do uchwycenia, gumowe podkładki pod talerze, słomki do picia. Chory powinien jeść w wyprostowanej pozycji, brać do ust małe porcje, dokładnie przeżuwać, często i ostrożnie popijać, powoli żuć i połykać, aby się nie zachłysnąć. Często obserwowane pogorszenie sprawności ruchowej w godzinach popołudniowych może być efektem spożycia dużej ilości białka w diecie, dlatego wskazane jest przyjmowanie leku ok. 30 minut przed posiłkiem. Ograniczyć należy płyny wypijane wieczorem (mocna kawa, herbata) papierosy przed snem, lekką kolację zjeść około 2 godziny przed zaśnięciem. Okresowo należy monitorować masę ciała w celu uniknięcia niedożywienia. W zaawansowanej fazie choroby i współistnieniu zaburzeń połykania dużego stopnia karmienie przez sondę.
Należy usunąć przeszkody, np. dywany, chodniczki, odstawić na bok niepotrzebne sprzęty, tak aby chory się nie potykał; zlikwidować bariery architektoniczne, np. wysokie progi w drzwiach; zamontować o chropowatej powierzchni uchwyty w okolicy łóżka, poręcze w łazience i toalecie, zainstalować system alarmujący w porze nocnej – dzwonek, oświetlenie nocne w pokoju chorego oraz w drodze do toalety, łazienki; wyposażyć łóżko w poręcze, drabinki pomagające we wstawaniu, zmianie pozycji; podwyższyć siedzenie toalety; położyć maty antypoślizgowe na schodach i zamontować dodatkowe poręcze. Zapewnić temperaturę pomieszczenia około 18-20 stopni C (chorzy źle tolerują zbyt niską jak i zbyt wysoką temperaturę otoczenia). Pokój do wypoczynku nocnego powinien być cichy, dobrze przewietrzony przed snem.
Na porozumienie z chorym trzeba poświęcić dość dużo czasu. Najlepiej utrzymywać kontakt wzrokowy. Nie należy udawać, że chorego się zrozumiało, jeśli tak nie jest. Warto prosić o powtórzenie wypowiedzi, ale w prostszej i krótszej formie. Mówienie do pacjenta krótkimi zdaniami, chwalenie nawet drobnych postępów.
Nie wyręczanie, ale jak najdłuższe wspomaganie chorego w czynnościach higienicznych, szczególne dbanie o higienę intymną, toaletę jamy ustnej, golenie. Zapewnienie bezpiecznych warunków podczas kąpieli (maty antypoślizgowe na podłodze, w wannie lub kabinie prysznicowej, uchwyty w wannie, przy toalecie, taboret kąpielowy). Stosowanie ciepłej wody do kąpieli w wannie lub pod prysznicem, co przynosi ulgę w czasie nadmiernej sztywności mięśniowej. W przypadku dużej niesprawności, wykonanie kąpieli może usprawnić specjalnie do tego celu przystosowany wózek, w razie konieczności toaleta w łóżku. Odzież chorego powinna być łatwa do zdejmowania w razie konieczności szybkiego korzystania z toalety (rzepy, zamki błyskawiczne zamiast guzików) oraz z materiałów naturalnych. Bielizna osobista i pościelowa często zmieniana, ze względu na zlewne poty w nocy. W przypadku nietrzymania moczu stosowanie cewników zewnętrznych u mężczyzn, produktów chłonnych (pieluchomajtki, majtki chłonne, pieluchy anatomiczne, wkładki urologiczne dla kobiet/mężczyzn, podkłady higieniczne). U chorych leżących, ale sygnalizujących potrzeby fizjologiczne podawanie basenu lub kaczki, systematyczna zmiana pozycji, profilaktyka przeciwodleżynowa, przeciwodparzeniowa, zalecana pozycja leżąca: na sztywnym materacu, bez podpierania tułowia poduszkami.
Należy zapewnić ruch i wysiłek fizyczny dobrany do stanu chorego, najlepiej na świeżym powietrzu zachować regularność rytmu dnia (chory nie powinien podsypiać w ciągu dnia, powinien przestrzegać ustalonych godzin snu i wypoczynku). Aby chory mógł jak najdłużej chodzić samodzielnie i bezpiecznie, warto postarać się dla niego o sprzęt ortopedyczny, np. laskę lub balkonik z podparciem pod łokcie (chodzik), ochraniacze na biodra, zakupić obuwie z gumową podeszwą, skarpetki antypoślizgowe. Szczególną uwagę podczas kinezyterapii należy zwracać na ćwiczenia prawidłowej postawy ciała i korekcję chodu, aby chory w domu mógł je wykonywać poprawnie i samodzielnie, najlepiej w okresie optymalnego stężenia leków w organizmie. Zaleca się: (1) ćwiczenia równoważne, (2) usprawniające chód, (3) mięśni twarzy, (4) oddechowe, (5) czynności dnia codziennego, np. ubieranie się, zapinanie guzików, samodzielne jedzenie, (6) naukę upadania i podnoszenia się po upadku, postępowania podczas freezingu, techniki wstawania z łóżka. Ćwiczenia powinny być regularne, indywidualnie dobrane, w granicach 15-60 minut. W zaawansowanym stadium choroby powinny być to ćwiczenia bierne z pomocą opiekuna lub rehabilitanta oraz gimnastyka oddechowa. Należy pamiętać o rehabilitacji logopedycznej z udziałem logopedy, poprawiającej artykulację, usprawniającej aparat mowy. Ważne są też ćwiczenia pisania dużych liter, charakteru pisma z uwzględnieniem odpoczynku przy dłuższym pisaniu. W procesie usprawniania wskazane są gry i zabawy ruchowe, muzykoterapia, terapia zajęciowa, ćwiczenia w wodzie, masaż, ćwiczenia rozciągające i rozluźniające. Doskonałym treningiem okazuje się być tai-chi. Uczy nie tylko utrzymywania równowagi, ale to również doskonała gimnastyka dla mózgu. Polecane są regularne spacery, jazda na rowerku stacjonarnym pod nadzorem opiekuna, okresowo fizjoterapia.
Powinny być ukierunkowane głównie na zapobieganie zbyt wczesnej utracie samodzielności i sprawności ruchowej oraz na profilaktykę powikłań, takich jak zaparcia, zakażenia dróg moczowych, zapalenie płuc, odleżyny u pacjentów leżących.
Stworzenie atmosfery wsparcia i zrozumienia dla problemów pacjenta. Zachęcanie, motywowanie, mobilizowanie do systematycznego leczenia i wizyt kontrolnych u specjalisty oraz rehabilitacji, kierowanie do grup wsparcia, grup samopomocowych. W zaawansowanym stadium zaproponowanie skorzystania z pomocy lekarza rodzinnego, pielęgniarki środowiskowej lub opieki długoterminowej w domu chorego.

Piśmiennictwo:
1. Gaweł M., Potulska-Chromik A.: Choroby neurodegeneracyjne: choroba Alzheimera i Parkinsona. Postępy Nauk Medycznych 2015; 28; 7: 468-476.
2. Gorzkowska A.: Żywienie w chorobie Parkinsona.

Aktualności Neurologiczne 2017; 17(4): 199-207.
3. Pasek J., Opara J., Pasek T. i wsp.: Aktualne spojrzenie na rehabilitację w chorobie Parkinsona – wybrane zagadnienia.

Aktualności Neurologiczne 2010; 10(2): 94-99.

4. Skalska-Dulińska B., Witkiewicz B., Ptasznik I.: Rehabilitacja zamrożeń chodu w przebiegu choroby Parkinsona. Aktualności Neurologiczne 2014; 14(2): 140-148.

Więcej informacji:
www.parkinson.sos.pl www.parkinson.net.pl www.parkinsonfundacja.pl

Źródło zdjęcia: https://www.canva.com/photos/

Opieka na osobą chorą na Parkinsona Opieka na osobą chorą na Parkinsona Opieka na osobą chorą na Parkinsona Opieka na osobą chorą na Parkinsona

Jak opiekować się osobą z chorobą Parkinsona?

Opieka na osobą chorą na Parkinsona

Choroba Parkinsona powoduje powolny zanik czynności ruchowych chorego. Wraz z postępowaniem choroby zmienia się sylwetka chorego (pochyla się do przodu) i zmniejszają się kroki. Zaburzone zostaje odczucie równowagi, co może być przyczyną upadków. Dlatego należy usunąć w domu wszelkie miejsca utrudniające choremu przemieszczanie się.

Pomocnym może być np. usunięcie progów i dywaników. Zaleca się również zamontowanie poręczy ułatwiające chodzenie oraz takie, które ułatwiają wchodzenie i wychodzenie z wanny. W kolejnych etapach warto zakupić choremubalkonik ortopedyczny.

Leia também:  Como calcular comprimento de onda: 10 passos

Dzięki takim modyfikacjom chory będzie mógł dłużej funkcjonować o własnych siłach.

Modyfikacja odżywiania

Osobie chorej na chorobę Parkinsona nie zaleca się znacząco innej diety niż osobie zdrowej. Choroba ta objawia się różnymi zaburzeniami ze strony układu pokarmowego. Jeżeli nie występują inne choroby np. cukrzyca, chory może spożywać te same produkty, co osoba zdrowa.

Często chorobie Parkinsona towarzyszą zaparcia, które należy niwelować podając choremu większe ilości błonnika i wody.

Podczas postępowania choroby coraz trudniejszym jest posługiwanie się sztućcami, dlatego polecane są posiłki, które można spożywać jednym sztućcem. Ponadto warto choremu już wcześniej pokroić większe kawałki żywności, np. kotleta.

Często pojawiają się takie dolegliwości jak zgaga, refluks, nudności czy zaburzenia połykania. W takich przypadkach należy podawać posiłki płynne. Zalecane są zupy, zupy kremy, kaszki i budynie.

Polecamy: Dieta w chorobie Parkinsona

Kontakt z chorym

Wiadomym jest, że w późnej fazie rozwoju choroby Parkinsona chory ma ogromne problemy z wypowiadaniem słów, co utrudnia z nim kontakt. Chory zaczyna mówić coraz ciszej i niewyraźnie. Powolna i niezrozumiana mowa może powodować zniecierpliwienie i irytację opiekuna. Dlatego warto podejmować działania ułatwiające komunikację z chorym.

Dla ułatwienia kontaktu z chorym poleca się stosowanie pytań ogólnych, czyli takich, na które odpowiedź brzmi TAK lub NIE.

Pomoc w codziennym życiu

Osoby chore na chorobę Parkinsona wraz z postępowaniem choroby mają coraz większe trudności z codziennymi sytuacjami, jak ubieranie się, spożywanie posiłków, a później nawet wstawanie z łóżka czy krzesła.

Opiekunowie powinni być świadomi tego, że chory z czasem będzie potrzebował więcej zaangażowania z ich strony. Niezbędna będzie pomoc w codziennej higienie. Należy być przygotowanym na to, że każdy mały ruch, jak wstanie z łóżka, będzie poprzedzony prośbą o pomoc.

Niezbędne okaże się również wsparcie podczas spożywania posiłku.

Polecamy: Z chorobą Parkinsona na co dzień

Depresja i bezsenność chorego

Bezsenność to częsty problem pojawiający się u chorych osób. W takim przypadku należy wyeliminować czynniki wpływające na zakłócenia podczas spania.

Zaleca się dbać o odpowiednią pozycję chorego do snu, jak również o środowisko, w jakim chory śpi. Należy zapewnić odpowiednią temperaturę otoczenia i przygaszone światła.

Należy zadbać również o to, by do pokoju chorego nie dochodził hałas. W wyjątkowych przypadkach może być pomocna wizyta psychologa.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

Opieka nad osobą starszą z chorobą Parkinsona

Opieka na osobą chorą na Parkinsona

Choroba Parkinsona to schorzenie o charakterze neurologicznym, występujące u około 2% ludzi po 80 roku życia. Nie mniej jednak opieka nad osobą starszą z chorobą Parkinsona pojawia się dość często na zleceniach za granicą, dlatego warto poznać bliżej podstawowe zagadnienia związane z tą chorobą.

Geneza choroby Parkinsona

Nazwa choroby, jak w wielu przypadkach, pochodzi od nazwiska jej odkrywcy Jamesa Parkinsona, angielskiego lekarza, który jako pierwszy zbadał i opisał to schorzenie w 1817 roku.

Przyczyną choroby Parkinsona jest zaburzenie poziomu neuroprzekaźników, jak dopamina, serotonina czy noradrenalina, a co za tym idzie upośledzenie procesów umysłowych i fizycznych będących w mózgu.

W omawianym schorzeniu najniebezpieczniejsze jest obumieranie komórek produkujących dopaminę, która odpowiada m.in. za transmisję impulsów koniecznych do prawidłowej pracy mięśni i koordynacji ruchowej.

To właśnie niedobór dopaminy powoduje charakterystyczne dla choroby Parkinsona drżenie konczyn i problemy z poruszaniem się o własnych siłach. Co ciekawe schorzenie to dotyka częściej mężczyzn, a średni wiek występowania przypadłości to 55-60 lat.

Objawy choroby Parkinsona

Na początek warto zaznaczyć, że objawy choroby Parkinsona nie występują od razu w dużym nasileniu, ale mogą rozwijać się na przestrzeni lat. Jednym z pierwszych sygnałów choroby może być problem z powonieniem lub innymi zmysłami. Większość objawów choroby ma charakter neurologiczny, czyli związany bezpośrednio z pracą naszego mózgu. Do symptomów choroby Parkinsona zaliczamy:

  1. Upośledzenie neurologiczne podstawowych zmysłów, jak węch, smak czy słuch może być także jednym z pierwszych sygnałów pojawienia się choroby.
  2. Spoczynkowe drżenie kończyn oraz głowy, które ustępuje w momencie, gdy chory chce wykonać jakiś ruch, jest charakterystycznym objawem tego schorzenia.
  3. Problemy z koordynacją ruchową i poruszaniem się. Chorego zazwyczaj określa sztywna, przygarbiona postawa. Jest to szczególnie uciążliwe podczas codziennych czynności jak podnoszenie się z łóżka, czy ubieranie.
  4. Pogorszenie mowy, które charakteryzuje się cichym, niezrozumiałym wypowiadaniem słów.
  5. Mogą wystąpić także inne zaburzenia jak na przykład problemy z koncentracją i pamięcią, potliwość lub zaparcia.
  6. Charakterystyczne dla wielu chorób oraz wieku geriatrycznego jest możliwość popadania w depresje i wycofanie z życia społecznego spowodowane chorobą.

Niestety wszelkie objawy choroby Parkinsona mają cechy postępujące, choć nierzadko udaje się je spowolnić za pomocą nowoczesnych medykamentów.

Jak wygląda opieka nad osobą starszą z chorobą Parkinsona?

  1. Aktywność fizyczna przeznaczona dla seniorów może wspomóc osłabienie drżenia kończyn i głowy w początkowym stadium choroby i poprawia ogólny stan psychofizyczny chorego. Właśnie dlatego powinniśmy angażować naszego Podopiecznego do zajęć ruchowych. Szczególnie polecane są liczne spacery, Nording Walking lub aqua aerobik dla seniorów.

  2. Ćwiczenia mowy mogą być zalecane w przypadku, gdy chory ma problemy z mówieniem, które mogą być wynikiem postępowania choroby. Może być to na przykład ciche mówienie lub nawet bełkotanie. W takim przypadku najlepiej skonsultować się z logopedą, który pomoże w przygotowaniu specjalnego zestawu ćwiczeń.
  3. Ogólna pomoc w codziennych czynnościach jak np.

    wstawanie z łóżka, mycie i kąpiel, ubieranie, czy przyjmowanie posiłków.

  4. Transfer podopiecznego może być konieczny w późniejszych stadiach choroby, gdy senior nie może już poruszać się o własnych siłach. W takim przypadku konieczny jest transfer osoby starszej i chorej z punktu A do punktu B.

    Należy przy tym najpierw poznać podstawowe zasady transferu osób starszych, które pomogą w utrzymaniu wszelkiej ostrożności.

  5. Ponieważ osoby chore mają trudności z poruszaniem się, mogą być narażone na upadki i kontuzje. W związku z tym należy odpowiednio zabezpieczyć mieszkanie Podopiecznego. Przydatne mogą okazać się urządzenia zwiększające mobilność i bezpieczeństwo seniorów.

    Mogą to być na przykład antypoślizgowe podłogi lub poręcze umożliwiające uchwycenie i przytrzymanie się w razie zaistnienia groźby upadku.

Ciekawostki związane z chorobą Parkinsona

  1. Choroba Parkinsona została zdiagnozowana i udokumentowana w 1817 roku przez angielskiego lekarza Jamesa Parkinsona.
  2. Schorzenie to dotyka stosunkowo więcej mężczyzn niż kobiet.
  3. Średni wiek powstawania choroby to 58 lat choć zaobserwowano także przypadki zachorowań w wieku 30 lat.

  4. Co roku przybywa więcej chorych, ponieważ wraz z poprawą warunków życia średnia wieku społeczeństwa stosunkowo się wydłuża.
  5. Do dziś nie wynaleziono leku zatrzymującego degradację neuroprzekaźników w mózgu, ponieważ nie udało się jeszcze ustalić jego przyczyny.

    Powstało natomiast wiele medykamentów spowalniających postępowanie symptomów choroby.

  6. Choroba Parkinsona może mieć podłoże genetyczne, co oznacza, że w n iektórych przypadkach być dziedziczona. Do tej pory naukowcy wykazali 12 mutacji genetycznych odpowiedzialnych za powstawanie tego schorzenia neurlogicznego.

Każdy opiekun lub opiekunka musi zdawać sobie sprawę, że opieka nad osobą starszą z chorobą Parkinsona nie jest zajęciem łatwym. Głównym powodem tej sytuacji jest nieodwracalny i postępujący charakter tego schorzenia związany z degradacją komórek nerwowych mózgu.

Praca z takim podopiecznym wymaga nie tylko wsparcia fizycznego w codziennych czynnościach, ale i umiejętności zrozumienia, pocieszenia i psychicznego wzmocnienia seniora w trudnych dla niego chwilach.

Opieka nad chorym na Parkinsona | blog WORKNOW

Choroba Parkinsona dotyka przede wszystkim osoby po 55. roku życia.

Wraz z upływem czasu ryzyko zachorowania jest coraz większe, dlatego tak ważne jest, aby obserwować osobę starszą i kontrolować jej stan zdrowia, co może zapobiec wystąpieniu schorzenia lub złagodzić występujące objawy. Wielu opiekunów obawia się współpracy z takim seniorem.

Opieka nad chorym na Parkinsona wydaje się dla nich bardzo trudna, są przekonani, że nie będą potrafili mu pomóc. Dowiedz się, jak opiekować się chorym na Parkinsona i zyskaj większą pewność siebie.

Leczenie Parkinsona bazuje przede wszystkim na farmakologii. Chory otrzymuje lekarstwa, które musi regularnie przyjmować. Obowiązkiem opiekuna jest więc zadbanie o to, aby chory nie zapominał o przyjmowaniu leków o właściwej porze.

Nie może jednak mu ich podawać. Opieka nad chorym na Parkinsona wygląda podobnie, jak przy seniorach, którzy mają mniejsze problemy zdrowotne. Powinieneś zorganizować mu czas.

Dom musi być przystosowany do stanu zdrowia, ograniczeń i możliwości osoby starszej. Pamiętaj jednak, że dla Twojego podopiecznego równie ważna, jak wsparcie w codziennych czynnościach, jest po prostu Twoja obecność. Starszemu człowiekowi nierzadko brakuje rozmowy.

Został on nieco wykluczony z życia społecznego, do czego w znaczącym stopniu przyczyniła się choroba Parkinsona.

Opieka nad osobą chorą na Parkinsona to nieustanne ćwiczenia, o których również nie powinien zapominać. Ma to na celu pozbycie się objawu drżenia lub jego złagodzenie.

To, jakie będą do ćwiczenia, ustala lekarz lub rehabilitant, dostosowując je do możliwości oraz stopnia zaawansowania choroby pacjenta. Tutaj rolą opiekuna jest po raz kolejny zadbanie, by żadna z zaplanowanych czynności nie umknęła uwadze podopiecznego.

Nie może on natomiast wykonywać ćwiczeń z osobami starszymi, gdyż nie posiada stosownych kwalifikacji.

Chory na Parkinsona ma ograniczone możliwości spędzania czasu wolnego, nie oznacza to jednak, że jest całkowicie pozbawiony rozrywek. Na pracę jego układu nerwowego bardzo dobrze wpłyną zabawy logiczne.

Wspólnie możecie czytać książki i czasopisma, a także grać w różnego rodzaju gry. Pozwól swojemu podopiecznemu uczestniczyć w niektórych Twoich obowiązkach, np. robieniu zakupów. Nie musisz we wszystkim go wyręczać.

Wszystko jednak zależy od jego samodzielności.

Dieta i żywienie osoby chorej na Parkinsona

Twoim obowiązkiem jako opiekuna jest również zapewnienie swojemu podopiecznemu odpowiednich warunków żywieniowych i przygotowywanie codziennych posiłków. Przy chorobie Parkinsona może dojść do zaburzeń w odżywianiu, co wynika m.in.

z gorszego samopoczucia, utraty chęci do jedzenia, trudności w samodzielnym przygotowaniu posiłków, ale też większego zapotrzebowania na energię. Opieka nad chorym na Parkinsona musi zatem uwzględniać specyficzny niekiedy rodzaj diety.

Ważne, aby posiłki dostarczały choremu odpowiednią porcję energii. Muszą być smaczne, w przeciwnym razie senior nie będzie wykazywał chęci do jedzenia, jadłospis możecie ustalić wspólnie, uwzględniając preferencje podopiecznego. Porcje powinny być małe, ale podawane częściej.

Najlepiej sprawdzi się pokarm o konsystencji półpłynnej, jak np. zupy krem, jogurty, twarożki i przeciery warzywne. Podawaj je np. z kaszą, pieczywem i makaronem, ponieważ dieta chorego, jak każdego człowieka, powinna być odpowiednio zbilansowana.

Jeżeli zastanawiasz się, jak zwiększyć kaloryczność dań bez zwiększania ich objętości, dodawaj do nich tłuszcze w postaci olejów roślinnych.

Osoby chore na Parkinsona mają zwiększone zapotrzebowanie na magnez, wapń i witaminę C. Przyda się też dodatkowa porcja antyoksydantów, które znajdziesz w owocach, warzywach i herbacie.

Opieka nad osobą z chorobą Parkinsona nie musi kojarzyć się tylko z trudnościami. Jeżeli odpowiednio zaplanujesz swoją pracę i będziesz wykazywać pozytywne nastawienie do swojego podopiecznego, to z pewnością poradzisz sobie z tym nieco bardziej wymagającym zadaniem.

Z naszych artykułów dowiesz się również jak opiekować się chorym na Alzheimera. Jeśli uważasz, że opieka nad osobami starszymi to praca dla Ciebie, sprawdź nasze oferty pracy w Niemczech.

Choroba Parkinsona – co musisz wiedzieć

Obchodzony 11 kwietnia Dzień Choroby Parkinsona sprzyja uświadamianiu społeczeństwa na jej temat. Czym jest choroba Parkinsona? Jakie są jej objawy? I w jaki sposób opiekun powinien zajmować się chorym? Jeśli chcesz poznać odpowiedzi na te pytania, koniecznie zapoznaj się z przygotowanym przez nas artykułem. Zebraliśmy tu cenne informacje dotyczące tej choroby neurodegeneracyjnej.

Czym jest choroba Parkinsona?

Dawniej była nazywana drżączką poraźną (ze względu na charakterystyczne objawy). Obecnie funkcjonuje pod nazwą choroba Parkinsona (niekiedy, określana także angielskim skrótem PD – Parkinson`s Disease).

To nieuleczalne, neurodegeneracyjne schorzenie prowadzi do obumierania komórek mózgowych produkujących dopaminę – jeden z neuroprzekaźników. Chorują na nią głównie osoby powyżej 65. roku życia, jednak może ona dotykać także czterdziestolatków. Nie wiadomo co wywołuje chorobę.

Lekarze i naukowcy wspominają głównie o roli czynników środowiskowych, a także genetycznych. Choroba Parkinsona może być dziedziczna, choć wiele zachorowań ma charakter samoistny.

Choroba Parkinsona ujawnia się zazwyczaj, gdy większość neuronów jest już zniszczona. Przez długi czas potrafi się skrycie i podstępnie rozwijać, o czym chory nie ma pojęcia.

Czy choroba Parkinsona jest uleczalna? Na chwilę obecną nie. Współczesna medycyna może zaoferować tylko farmakoterapię, która spowolni rozwój choroby.

W wielu przypadkach średnia długość życia w chorobie Parkinsona od momentu jej wykrycia wynosi około 20 lat.

Choroba Parkinsona – objawy

Objawy choroby Parkinsona narastają z czasem. Początkowo są zazwyczaj asymetryczne – dotyczą jednej strony ciała. Rodzina, a także opiekun osoby chorej powinni pamiętać o tym, że nie odbiera ona sprawności intelektualnej!

Pierwsze objawy, z okresu utajenia choroby, są bardzo mało charakterystyczne. Obejmują one między innymi:

  • zaparcia,
  • zaburzenia snu i nastroju (w tym także depresję),
  • problemy z węchem.

Z czasem chorzy lub ich bliscy mogą zauważyć spowolnienie i niezgrabność ruchów, a także zmęczenie oraz osłabienie. Z biegiem czasu pojawiają się także zaburzenia równowagi i problemy z dotychczas prostymi czynnościami, takimi jak na przykład wstawanie z krzesła. Do typowych objawów choroby Parkinsona, pojawiających się z czasem, należą:

  • drżenie kończyn (w szczególności rąk);
  • pochylenie sylwetki (wywoływane przez zwiększone napięcie mięśniowe);
  • spowolnienie i bełkotliwość mowy;
  • zaburzenia orientacji przestrzennej;
  • problemy z koncentracją;
  • zaburzenia połykania i trudności z jedzeniem;
  • depresja i obniżenie nastroju;
  • chroniczne zmęczenie;
  • problemy z pisaniem i wykonywaniem codziennych czynności wymagających sprawności manualnej.

Jak leczyć?

Często zadawane pytanie brzmi: choroba Parkinsona – jak leczyć? Zadają je sobie zarówno chorzy, jak i ich bliscy. Jak już wspominaliśmy, choroba ta jest nieuleczalna, stosuje się w niej jednak farmakoterapię.

Powinna być ona dobrana przez lekarza i dopasowana do potrzeb pacjenta. Najczęściej stosuje się lewodopę i wspomagające jej działanie inhibitory metylotransferazy katecholowej.

Równie ważna w chorobie Parkinsona jest także odpowiednia rehabilitacja, która pomaga utrzymać sprawność na dłużej.

Jak opiekować się osobą chorą na parkinsona?

Wiesz już czym jest choroba Parkinsona, jakie są jej objawy i jak można ją leczyć. Ale jak opiekować się osobą, która na nią cierpi? Najważniejsze to uzbroić się w zrozumienie i akceptację, aby móc być dla chorego wsparciem, szczególnie w gorszych chwilach.

Osoba z Parkinsonem potrzebuje dużo uwagi, zainteresowania, a także ciepła – jak każdy z nas.

W planie dnia warto znaleźć czas na wspólne rozmowy i ćwiczenia pamięci oraz mowy, w miarę możliwości należy także zadbać o dawkę ruchu i prostych ćwiczeń fizycznych, które pomogą w rehabilitacji.

Jeśli uważasz, że wiesz, jak odpowiednio zaopiekować się osobą z chorobą Parkinsona lub z innymi schorzeniami wieku starczego, sprawdź nasze oferty pracy dla opiekunki za granicą.

Choroba Parkinsona dotyka nie tylko pacjenta. Z czym zmagają się ich opiekunowie?

Rozpoznanie poważnej choroby to ogromny, często zupełnie niespodziewany cios, wywracający życie do góry nogami. Jest to ciężkie doświadczenie psychiczne nie tylko dla samego pacjenta, ale także dla jego bliskich, z których ktoś musi podjąć się całkowicie nowej roli – roli opiekuna.

Jest to rola, które przeważnie wymaga od pełniącej ją osoby niemal całodobowego zaangażowania i poświęcenia. Najczęściej uniemożliwia prowadzenie życia towarzyskiego na dotychczasowych zasadach, a nierzadko zmusza także do zrezygnowania z kariery zawodowej, czy porzucenia swoich pasji.

To wszystko wiąże się z ogromnym obciążeniem psychicznym.

Wzmaga je dodatkowo naturalna tendencja rodziny i najbliższego otoczenia do skupiania całej uwagi na pacjencie, co sprawia, że opiekunowie często czują się osamotnieni oraz tłamszą własne uczucia i potrzeby na rzecz dawania jak najwięcej chorej osobie. Z tego powodu o opiekunach nieraz mówi się jako o ukrytych lub zapomnianych pacjentach.

Codzienne wyzwania i codzienne troski – z czym zmaga się opiekun osoby z chorobą Parkinsona?

Jak pokazują wyniki badania przeprowadzonego w ramach kampanii „Żywienie medyczne – Twoje posiłki w walce z chorobą” wśród trudności związanych z opieką nad chorym prawie połowa opiekunów pacjentów chorych na choroby neurologiczne wskazuje na zmęczenie fizyczne związane z opieką. Do obowiązków opiekunów należy zazwyczaj zajmowanie się domem, gotowanie, dbanie o samopoczucie chorego, podanie mu lekarstw, a nawet wykonywanie prostych czynności pielęgniarskich.

– Specyfika choroby Parkinsona oraz kondycja cierpiących na nią pacjentów dodatkowo utrudnia codzienne obowiązki i praktyczne wyzwania w opiece nad chorym. Jednym z charakterystycznych objawów choroby Parkinsona jest ogólna niestabilność postawy i trudność z utrzymaniem równowagi.

Objawy te nasilają się wraz z rozwojem choroby, a to może powodować poważne zagrożenia, takie jak częste upadki, narażające na stłuczenia i złamania. Z tego powodu niezbędne jest zapewnienie choremu bezpiecznego otoczenia i dostosowanie mieszkania do możliwości psychoruchowych pacjenta.

Przeszkodami, które powinno się zlikwidować, są na przykład niepodklejone do podłogi chodniki czy różnice w wysokości progów pomieszczeń.

Trzeba także spojrzeć na całe mieszkanie i codzienne czynności oczami chorego i zwrócić uwagę na łatwość dostępu do wszystkich niezbędnych rzeczy, z których na co dzień korzysta pacjent – mówi dr n. med. neurolog Aleksandra Karbowniczek.

Czytaj też:Człowiek otyły też może być niedożywiony. Jak planować posiłki w przewlekłej chorobie?

Co jeszcze jest ważne w codziennym funkcjonowaniu pacjenta z chorobą Parkinsona?

• Aktywność fizyczna

Dla osób dotkniętych chorobą Parkinsona kluczowa jest także regularna aktywność fizyczna, dzięki której możliwe jest opóźnienie wystąpienia zaburzeń ruchowych. Ćwiczenia są specjalnie dopasowane do potrzeb i kondycji chorego.

Bardzo ważne są te rozciągające mięśnie i zwiększające zakres ruchów w stawach, które powinny być wdrożone jak najwcześniej po postawieniu diagnozy. Są one wskazane nawet u pacjentów leżących.

Dbanie o systematyczne wykonywanie ćwiczeń i organizację zajęć spoczywa najczęściej na barkach opiekuna.

• Zawartość białka, makro i mikroelementów w diecie

Dużym wyzwaniem dla pacjentów – a jednocześnie dla ich opiekunów, którzy dbają o dietę chorego – jest odpowiednie zaplanowanie i przestrzeganie zasad przyjmowania leków, w tym lewodopy (L-DOPA), czyli podstawowego elementu terapii w chorobie Parkinsona.

W celu uzyskania jak najlepszego efektu leczenia dieta pacjenta powinna zawierać ograniczoną ilość białka (w większości przypadków maksymalnie do 0,8 g białka na kg masy ciała na dobę).

W wielu przypadkach lekarze zalecają dietę z redystrybucją białka, czyli zmniejszenie ilości spożywanego białka podczas śniadania oraz obiadu na korzyść posiłku wieczornego.

Zażywanie lewodopy zwiększa też zapotrzebowanie na witaminy z grupy B, przede wszystkim B6, B12, PP i kwas foliowy. Innym problemem związanym z dietą są częste zaparcia, stąd istotną rolę odgrywa błonnik.

• Energetyczność diety

Dodatkowo organizm osoby zmagającej się z chorobą Parkinsona ma odmienne zapotrzebowanie na składniki odżywcze niż osoby zdrowej. –Dominującym objawem choroby często jest drżenie, a powikłaniem polekowym ruchy mimowolne, co stanowi dodatkowy wydatek energetyczny.

Dlatego ważne jest dostarczenie odpowiedniej ilości kalorii. Natomiast gdy obserwujemy utratę masy ciała trzeba rozważyć zwiększenie kaloryczności nawet do 30-35 kcal/kg mc. na dobę.

W takich sytuacjach można zastosować wysokoenergetyczne żywienie medyczne – dodaje dr Karbowniczek.

• Bezpieczeństwo podczas spożywania posiłków

Poza ściśle określonymi wymaganiami związanymi ze składnikami codziennego jadłospisu, odżywianie w chorobie Parkinsona, szczególnie w jej zaawansowanym stadium, wiąże się także z koniecznością zadbania o bezpieczeństwo podczas spożywania posiłku. Wraz z rozwojem choroby mogą pojawić się problemy z prawidłowym przeżuwaniem oraz połykaniem płynów i pokarmów (tzw. dysfagia).

Siła dla chorego i ulga dla opiekuna

Ze względu na wiele czynników wpływających na stan odżywienia organizmu w chorobie Parkinsona, ryzyko wystąpienia niedożywienia dotyczy nawet 60% pacjentów.

Niedobór odpowiednich składników odżywczych oraz energii prowadzi między innymi do osłabienia, zwiększenia ryzyka wystąpienia powikłań takich jak na przykład infekcje, pogorszenia samopoczucia pacjenta i jego jakości życia.

Bez odpowiedniej interwencji żywieniowej prowadzi do wyniszczenia organizmu.

Wsparciem dla pacjenta, jak i jego opiekuna mogą być specjalne preparaty odżywcze, które dostarczają pacjentowi najważniejszych składników odżywczych.

200 ml takiego doustnego preparatu może zapewnić 300 kcal przy jednoczesnej zmniejszonej zawartości białka, co jest szczególnie istotne w przypadku pacjentów otrzymujących powszechnie stosowany w leczeniu choroby Parkinsona lek – Lewodopę (L-DOPA).

W przypadku występowania zaburzeń połykania należy skonsultować się ze specjalistą (lekarzem, dietetykiem lub logopedą), jak odpowiednio modyfikować konsystencję przygotowywanych posiłków. Pokarm powinien być papkowaty lub półpłynny, w zależności od stopnia nasilenia dysfagii.

W takiej sytuacji warto również stosować wsparcie żywieniowe, np. preparaty zagęszczające oparte na składnikach ułatwiających bezpieczne połykanie, które nie zmieniają ich smaku i zapachu. Dzięki temu zwiększa się kontrolę nad przyjmowaniem posiłków i zwiększa komfort opieki.

Stosowanie specjalistycznego wsparcia żywieniowego jest nie tylko praktycznym rozwiązaniem, pozwalającym opiekunowi na chwilę odpoczynku lub przeznaczenie czasu poświęcanego dotąd na przygotowywanie posiłków, na inne czynności.

To także ulga, którą daje, świadomość, że możemy w łatwy sposób podać choremu odpowiednią ilość substancji odżywczych, która dostarczy mu wszelkich potrzebnych składników oraz zapewni optymalne warunki do efektywnego działania stosowanych leków.

Czytaj też:Opieka nad chorym członkiem rodziny – wyzwanie, które może złamać każdego

Jak opiekować się chorym na Parkinsona?

Choroba Parkinsona to jeden z najczęstszych przypadków dotykających seniorów, którymi opiekujemy się w ramach naszej pracy. Jak działania opiekunki mogą pomóc choremu? Co powinnaś wiedzieć o tej chorobie, nim podejmiesz pracę z cierpiącym seniorem? 

Załóż darmowe konto i znajdź pracę jak opiekunka osób starszych lub skorzystaj z jej pomocy!

Pochodzenie choroby

Chorobę Parkinsona wywołują zmiany zwyrodnieniowe zachodzące w neuronach dopaminergicznych.

Obecnie udało się odszukać kilkanaście czynników genetycznych, które przyczyniają się do wystąpienia choroby, jednak są to na tyle szczątkowe dane, iż w tej chwili nie pozwalają na skuteczne zapobieganie choroby. Pojawia się ona najczęściej między 55. a 60.

rokiem życia, chociaż notuje się przypadki u osób młodszych. W Polsce na Parkinsona cierpi około 100 tysięcy osób. Ryzyko zachorowania po 65. roku życia ocenia się na 1,5%, a sama choroba obecnie jest uważana za nieuleczalną. 

Objawy choroby Parkinsona

Choroba dotyka wielu aspektów funkcjonowania seniora. Wśród objawów wymienia się przede wszystkim:

  • spowolnienie ruchów,
  • problemy z koordynacją ruchową,
  • drżenie kończyn (spoczynkowe),
  • sztywność mięśni, przez którą chory ma pochyloną sylwetkę,
  • problemy z mową,
  • trudności w zapamiętywaniu, uczeniu się,
  • problemy ze snem.

Ze względu na różnorodność objawów i brak jednoznacznych badań, które mogą pomóc we wczesnej diagnozie, Parkinson jest chorobą trudną do wykrycia (bardzo często rozwija się niezauważona przez 10-15 lat!).

Jego leczenie polega na spowalnianiu postępów za pomocą farmakologii, ale to tylko jedna strona medalu. W drugiej niezbędna jest niemal całodobowa opieka o określonej jakości – o czym przeczytasz poniżej.

 

Zalecenia w opiece nad chorym

Jak wspomniałam powyżej, Parkinson to choroba, w której stała opieka jest równie istotna, jak przyjmowanie leków. Z uwagi na różnorodne objawy opiekę należy sprawować ciągle, ale pamiętaj, że mimo tego należy Ci się przerwa w pracy. Jest to czas, w którym możesz robić na co masz ochotę, bez potrzeby czuwania np. nad snem seniora czy innymi jego potrzebami. 

Załóż darmowe konto i znajdź pracę jak opiekunka osób starszych lub skorzystaj z jej pomocy!

Nie zapominaj o codziennym ruchu

Aktywność fizyczna to niezwykle ważny element wsparcia chorego na Parkinsona. Wspiera go w wielu obszarach i pomaga między innymi:

  • zachować dłużej sprawność ruchową, co pozwala m.in. unikać groźnych upadków,
  • zmniejszają bóle mięśni spowodowane ich sztywnością,
  • poprawiają nastrój, krążenie krwi oraz trawienie.

Naturalnie ćwiczenia fizyczne, spacery czy inne tego typu aktywności należy przeprowadzać zgodnie ze stanem zdrowia seniora lub zaleceniami lekarskimi. Jeśli senior ma chęci, to powinnaś pozwolić mu wykonywać domowe czynności, co pozwoli mu nie tylko zachować odpowiednią dzienną dawkę ruchu, ale i lepszą sprawność umysłową. 

Dieta dla chorego seniora

Ryzyko niedożywienia podczas choroby Parkinsona jest na tyle wysokie, że musisz zadbać o jej odpowiednią jakość oraz kaloryczność. W tym wypadku powinny obowiązywać Cię zalecenia lekarskie. Na czym mogą one polegać? Najczęściej w diecie chorego obniża się podaż białka (ok.

0,8 g na kg masy ciała dziennie), ale jednocześnie podnosi się kaloryczność posiłków. Dlaczego? Głównie ze względu na drżenie kończyn, które sprawia, że zapotrzebowanie na kalorie u seniora rośnie.

W związku z tym kaloryczność diety chorego na Parkinsona powinna wahać się dziennie od 30 do 35 kcal na kilogram masy ciała.

Z powodu postępujących problemów z jedzeniem u seniora, musisz również zadbać o odpowiednią konsystencję posiłków. Muszą być zarówno lekkostrawne (senior może mieć problemy z zaparciami), jak i łatwe do przełknięcia. Z uwagi na problemy gastryczne dieta powinna być również bogata w błonnik oraz witaminy z grupy B. 

Ćwiczenia umysłu

Ponieważ choroba Parkinsona atakuje zarówno ciało, jak i umysł, jako opiekunka będziesz musiała spędzać czas z seniorem na ćwiczeniach pamięci, zdolności intelektualnych oraz mowy.

Każdy z tych elementów pozwala podnieść jakość życia i komfort seniora. Istotą, podobnie jak w przypadku aktywności fizycznej, jest wysoka częstotliwość takich ćwiczeń.

Więcej na temat różnorodnych sposobów na to, jak rozruszać seniora intelektualnie, przeczytasz w jednym z naszych poprzednich tekstów. 

Przystosowanie mieszkania

Z dużym prawdopodobieństwem mieszkanie seniora, którym będziesz się opiekować, będzie już przystosowane do jego potrzeb. Mimo wszystko pamiętaj, aby chory nie musiał zmagać się z żadnymi barierami architektonicznymi. W jego przypadku będą to np.

progi, luźne dywaniki, schody, śliskie powierzchnie itp. Należy je jak najszybciej usunąć. Wszystkie istotne pomieszczenia powinny być dostosowane do możliwości ruchowych chorego, np. łazienka, w której brodzik powinien być możliwie jak najniżej.

Warto mieszkanie wyposażyć w dodatkowe poręcze, które ułatwią poruszanie się po nim. 

Załóż darmowe konto i znajdź pracę jak opiekunka osób starszych lub skorzystaj z jej pomocy!

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*