Nawracające zapalenie dróg moczowych i pęcherza moczowego

Zapalenie pęcherza moczowego to choroba o podłożu infekcyjnym, najczęściej wywołana przez zakażenie bakteryjne. Z racji budowy anatomicznej układu moczowo-płciowego dużo częściej dotyczy kobiet. Jakie są objawy zapalenia pęcherza moczowego? W jaki sposób jest ono rozpoznawane i leczone? Jeśli chcesz poznać odpowiedź na te pytania, koniecznie przeczytaj ten artykuł!

Nawracające zapalenie dróg moczowych i pęcherza moczowego

Zapalenie pęcherza moczowego – na czym polega?

Zapalenie pęcherza moczowego stanowi najczęstszą postać zakażenia układu moczowego (ZUM). W ten sposób definiowana jest obecność bakterii w drogach moczowych powyżej zwieracza cewki moczowej.

Fizjologicznie górne drogi moczowe, pęcherz moczowy oraz górny odcinek cewki moczowej są jałowe. Objawy zakażenia wynikają zazwyczaj z infekcji bakteryjnej, rzadziej grzybiczej lub wirusowej. Patogeny przedostają się do układu moczowego drogą wstępującą – przez cewkę moczową.

Najczęstszym czynnikiem etiologicznym jest zakażenie bakterią kałową – Escherichia Coli.      

Czynniki ryzyka zapalenia pęcherza moczowego

W zależności od obecności czynników ryzyka, które sprzyjają rozwojowi zapalenia układu moczowego dzieli się je na niepowikłane oraz powikłane. To pierwsze występuje jedynie u kobiet z prawidłowym układem moczowo-płciowym, bez stanów predysponujących do rozwoju zakażenia powikłanego.

Jest wywołane przez patogeny typowe dla ZUM np. E. coli, S. saprophyticus. Znacznie krótsza cewka moczowa oraz jej umiejscowienie w bliskim sąsiedztwie pochwy i odbytu, sprawia, że zapalenie pęcherza moczowego dużo częściej dotyczy płci żeńskiej.

Poza tym do czynników, które sprzyjają wystąpieniu infekcji dróg moczowych u kobiet zalicza się również:

  • aktywność seksualną,
  • współistniejące zapalenie pochwy,
  • rzadkie oddawanie moczu,
  • problemy z całkowitym opróżnianiem pęcherza moczowego podczas oddawania moczu,
  • zaparcia oraz nietrzymanie stolca.

W celu zniwelowania tego ryzyka każda kobieta powinna pamiętać o oddaniu moczu zaraz po stosunku płciowym. 

Powikłane zapalenie układu moczowego jest rozpoznawane u wszystkich mężczyzn oraz u niektórych kobiet z czynnikami ryzyka, takimi jak:

  • kamica moczowa,
  • okres ciąży i połogu,
  • cukrzyca,
  • współistniejące choroby nerek,
  • obecność cewnika w drogach moczowych,
  • immunosupresja,
  • starszy wiek,
  • pobyt w szpitalu niezależnie od przyczyny. 

U starszych mężczyzn nawracające zapalenie pęcherza moczowego może być objawem przerostu prostaty. 

Zapalenie pęcherza moczowego  – objawy

Objawami zapalenia pęcherza moczowego są:

  • ból i pieczenie cewki moczowej podczas oddawania moczu,
  • oddawanie moczu małymi kroplami,
  • częstomocz,
  • częste lub ciągłe parcie na mocz,
  • ból i tkliwość uciskowa w okolicy nadłonowej,
  • krwiomocz – obecność krwi w moczu (nie zawsze występuje),
  • nietrzymanie moczu,

Niepowikłanemu zapaleniu pęcherza moczowego nie towarzyszy gorączka. W przypadku pojawienia się takich dolegliwości, jak: wzrost temperatury ciała, wymioty, silny ból w okolicy lędźwiowej, zgłoś się niezwłocznie do lekarza.

Bakterie w moczu – co mogą oznaczać?

Obecność bakterii w moczu może świadczyć o zakażeniu układu moczowego.

Warunkiem postawienia takiego rozpoznania jest stwierdzenie bakteriomoczu znamiennego – liczba żywych bakterii w ml moczu musi odpowiadać odpowiedniej, ściśle określonej wartości.

Przyczyną nieprawidłowego wyniku badania laboratoryjnego moczu może być również nieprawidłowe pobranie próbki. To częsta sytuacja zwłaszcza u dzieci.    

Zapalenie układu moczowego może przebiegać bezobjawowo. Pacjenci nie odczuwają żadnych dolegliwości, ale w ich drogach moczowych są obecne bakterie. W takiej sytuacji rozpoznawany jest bakteriomocz bezobjawowy. Leczenie nie zawsze jest konieczne. Należy je zastosować jedynie u kobiet w ciąży oraz u osób poddawanych zabiegom urologicznym.  

Ile trwa zapalenie pęcherza moczowego?

Nieleczone zapalenie pęcherza moczowego trwa kilkanaście dni. Zastosowanie odpowiedniej terapii skraca ten okres.  

Co to jest śródmiąższowe zapalenie pęcherza moczowego?

Śródmiąższowe zapalenie pęcherza moczowego, inaczej nazywane zespołem bolesnego pęcherza moczowego, to jednostka chorobowa o nie do końca poznanej etiologii. Nie jest spowodowana przez żadne patogeny. Należy do przewlekłych chorób zapalnych.

Według jednej z hipotez do jej rozwoju dochodzi w wyniku zwiększenia przepuszczalności nabłonka pokrywającego pęcherz moczowy. Konsekwencją czego jest wnikanie toksycznych substancji zawartych w moczu w jego ścianę i rozwój zapalenia.

Towarzyszące mu objawy kliniczne sprawiają, że do złudzenia przypomina infekcyjne zapalenie pęcherza moczowego. Symptomy śródmiąższowego zapalenia pęcherza moczowego to:

  • częstomocz,
  • uciążliwe uczucie parcia na mocz,
  • ból podczas oddawania mocz,
  • ból w trakcie stosunków płciowych. 

Nawracające i niereagujące na tradycyjne leczenie przeciwdrobnoustrojowe dolegliwości są przyczyną obniżenia jakości życia wielu osób zmagających się z tą przypadłością. Czas od pojawienia się pierwszych objawów do rozpoznania śródmiąższowego zapalenia pęcherza moczowego może wynosić nawet kilka lat.

Diagnoza, po wykluczeniu innych przyczyn, jest stawiana na podstawie badania cytoskopowego. W terapii stosuje się dopęcherzowe wstrzyknięcia polisiarczanu pentosanu sodu oraz heparyny, a także leki przeciwdepresyjne (amitryptylinę) i uspokajające (hydroksyzynę) podawane doustnie.

Zgodnie z najnowszymi doniesieniami objawy schorzenia mogą zostać złagodzone przez zastosowanie diety z niską zawartością potasu, niewywołującej wyrzutu histaminy.  

Zapalenie pęcherza moczowego – kiedy udać się do lekarza?

Pojedynczy epizod zapalenia pęcherza moczowego z miernie nasilonymi objawami u kobiety niebędącej w ciąży, nie wymaga konsultacji lekarskiej.

W takiej sytuacji pomagają zazwyczaj domowe sposoby oraz leki dostępne w aptece bez recepty.

Jeśli dolegliwości są nasilone, pojawiają się niepokojące objawy, takie jak gorączka lub ból w okolicy lędźwiowej lub zapalenie pęcherza moczowego nawraca, koniecznie skonsultuj się ze swoim lekarzem rodzinnym. 

Zapalenie pęcherza moczowego u mężczyzn oraz dzieci zawsze wymaga konsultacji lekarskiej. Bez względu na stopień nasilenia objawów.  

Diagnostyka zapalenia pęcherza moczowego

Obecność charakterystycznych objawów klinicznych zgłaszanych przez pacjenta oraz ból w okolicy nadłonowej w trakcie badania fizykalnego sugerują zapalenie pęcherza moczowego.

W celu potwierdzenia diagnozy lekarz zleca przeprowadzenie diagnostyki laboratoryjnej. Badanie ogólne oraz posiew moczu to podstawowe badania, które pozwalają na postawienie pewnego rozpoznania zapalenia pęcherza moczowego.

Schemat diagnostyczny różni się nieco w przypadku kobiet i mężczyzn.   

U kobiet z niepowikłanym zapaleniem pęcherza moczowego zalecana jest wykonanie jedynie badania ogólnego moczu. Stwierdzenie w nim bakterii, leukocytów, a w niektórych przypadkach również erytrocytów, pozwala na włączenie leczenia empirycznego. Posiew moczu należy wykonać u kobiet z: 

  • nawracającym zapaleniem pęcherza moczowego,
  • w przypadku braku poprawy po leczeniu empirycznym,
  • podejrzeniem powikłanego zapalenia pęcherza moczowego (np. kamica moczowa, wady anatomiczne układu moczowo-płciowego),
  • podejrzeniem powikłań. 

U mężczyzn i dzieci rozpoznanie zapalenia pęcherza moczowego wymaga wykonania badania ogólnego oraz posiewu moczu. Na podstawie tego ostatniego lekarz może dobrać ukierunkowaną na dany patogen terapię. 

Badania obrazowe, takie jak USG układu moczowego, urografia lub tomografia komputerowa z kontrastem są wykonywane w przypadku podejrzenia powikłanego ZUM. 

Zapalenie pęcherza moczowego – leczenie

Celem leczenia zapalenia pęcherza moczowego jest eliminacja wywołujących go patogenów. Początkowo stosowana jest terapia empiryczna, a po uzyskaniu wyników posiewu moczu – celowana na dany drobnoustrój. Leczenie niepowikłanego zapalenia pęcherza moczowego trwa od 3 do 7 dni, natomiast powikłanego od 7 do 14 dni. W ostatnim przypadku może być konieczny pobyt w szpitalu. 

Lekiem pierwszego wyboru w terapii zapalenia pęcherza moczowego jest należąca do grupy chemioterapeutyków – furazydyna. Preparat jest dostępny bez recepty pod nazwą UroFuraginum Max lub na receptę – Furaginum Teva.

W pierwszym dniu leczenia należy stosować dawkę 100 mg, 4 razy w ciągu doby, a od drugiego dnia 100 mg, 3 razy dziennie. Terapia trwa 7 do 8 dni.

Stosowanie furazydyna jest przeciwwskazane u kobiet w ciąży i karmiących piersią, a także u osób z niewydolnością nerek. 

Równie skuteczne może okazać się jednorazowe doustne podanie 3g fosfomycyny. W Polsce jest dostępna pod postacią preparatów Monural, Symural oraz Afastural. Lek może być użyty u kobiet w ciąży.

Do innych antybiotyków stosowanych w leczeniu zapalenia pęcherza moczowego należą:

  • cyprofloksacyna,
  • norfloksacyna,
  • trimetoprim,
  • kotrimoksazol,
  • amoksycylina oraz jej połączenie z kwasem klawulanowym (zalecane u kobiet w ciąży).

Domowe sposoby na zapalenie pęcherza moczowego

W przypadku niepowikłanego zapalenia pęcherza moczowego u kobiet, któremu towarzyszą łagodne objawy (kłucie podczas oddawania moczu, delikatny ból w podbrzuszu), równie skuteczne mogą okazać się domowe sposoby. Warto je także zastosować w trakcie terapii preparatami farmakologicznymi. Do sprawdzonych domowych sposobów należą:

  • przyjmowanie co najmniej 2l płynów dziennie,
  • ciepłe okłady na okolicę podbrzusza (w tym celu możesz użyć termoforu),
  • spożywanie żurawiny (jest bogata proantocyjanidyny – substancje zapobiegające przenikaniu pałeczek E.coli do dróg moczowych),
  • herbatki ziołowe z rumianku, dziurawca i krwawnika.

Jeśli objawy nie ustępują lub ulegają nasileniu, udaj się do lekarza. 

Jakie mogą być powikłania zapalenia pęcherza moczowego?

Konsekwencją zapalenia pęcherza moczowego mogą być liczne powikłania, takie jak:

  • ostre i przewlekłe odmiedniczkowe zapalenie nerek,
  • ropnie nerki,
  • ropnie okołonerkowe,
  • urosepsa (bakterie i wydzielane przez nie toksyny dostają się do krwi i wywołują zakażenie ogólnoustrojowe),
  • ostre zapalenie najądrzy,
  • ostre zapalenie gruczołu krokowego.

Dlatego nie bagatelizuj objawów infekcji i stosuj się do zaleceń lekarza.

Leia também:  Krioglobulinemia – typy, objawy, powikłania, badania, leczenie

Jak zapobiegać zapaleniu pęcherza moczowego?

W profilaktyce zapalenia pęcherza moczowego mają zastosowanie sposoby farmakologiczne i niefarmakologiczne. 

Metody niefarmakologiczne

Wszystkie kobiety z problemem nawracającego zakażenia dróg moczowych powinny stosować się do poniższych zasad:

  • zwiększenie ilości wypijanych płynów (przynajmniej 2l wody dziennie),
  • oddawanie moczu zaraz po wystąpieniu parcia na pęcherz oraz tuż przed snem, a także po stosunku płciowym,
  • unikanie kąpieli w wannie,
  • zrezygnowanie z irygacji pochwy, kapturków naszyjkowych oraz środków plemnikobójczych.

Metody farmakologiczne

W przypadku uciążliwie nawracającego zapalenia dróg moczowych lekarz może zlecić profilaktykę farmakologiczną w postaci:

  • dopochwowego stosowania preparatów probiotycznych zawierających szczep Lactobacillus,
  • immunoprofilaktyki w postaci liofilizowanego wyciągu E.coli,
  • profilaktycznego leczenia przeciwdrobnoustrojowego (ciągłego lub po stosunku płciowym),
  • u kobiet po menopauzie skuteczne może okazać się stosowanie kremów z estrogenem.

Zapalenie pęcherza moczowego – jak rozpoznać i jak leczyć?

Drogi moczowe powyżej cewki moczowej są fizjologicznie jałowe – nie ma w nich drobnoustrojów.

Przedostanie się do ich światła bakterii lub znacznie rzadziej wirusów czy grzybów powoduje powstanie zakażenia.

Najczęstszą postacią zakażenia pęcherza moczowego jest zakażenie wywołane przez bakterie E.Coli. Dostają się one do pęcherza głównie drogą wstępującą, czyli przez cewkę moczową.

Czynniki ryzyka i objawy zapalenia pęcherza moczowego

Wśród osób dorosłych na zakażenia układu moczowego znacznie częściej zapadają kobiety.

Ma to związek z anatomicznie krótszą cewką moczową, a tym samym krótszą drogą do przebycia dla drobnoustrojów oraz bliskością ujścia cewki moczowej, pochwy i odbytu, naturalnie zasiedlonych przez bakterie.

Nierzadkim przypadkiem jest także zapalenie pęcherza po stosunku, wynikające z mechanicznego przemieszczania się bakterii z cewki do pęcherza. W podeszłym wieku wzrasta częstość zakażeń układu moczowego u mężczyzn, co ma związek z przerostem prostaty i zaleganiem moczu w pęcherzu.

Stosowane w zapaleniu pęcherza moczowego

  • płeć żeńska,
  • ciąża,
  • połóg,
  • zaleganie moczu w pęcherzu,
  • cukrzyca,
  • dna moczanowa,
  • immunosupresja – wrodzone niedobory odporności i leki immunosupresyjne oraz glikokortykosteroidy.
  • ból i pieczenie podczas oddawania moczu,
  • częstomocz,
  • uciążliwe, bolesne parcie na mocz,
  • krwiomocz,
  • ból w podbrzuszu – okolicy nadłonowej,
  • bolesność przy badaniu palpacyjnym okolicy nadłonowej,
  • wzrost temperatury ciała.Nawracające zapalenie dróg moczowych i pęcherza moczowego

U kobiet w rutynowej diagnostyce zapalenia pęcherza moczowego bez czynników ryzyka zakażenia powikłanego rozpoznanie można oprzeć na wywiadzie, badaniu lekarskim i badaniu ogólnym moczu i jego osadu, w którym występuje zwiększona ilość białych krwinek – leukocytów. Do rozpoczęcia antybiotykoterapii nie wymaga się wówczas wyniku posiewu moczu.

W przypadkach, gdy zakażenie jest nawracające lub podejrzewa się czynniki ryzyka zakażeń powikłanych, należy wykonać posiew moczu i ewentualnie badania dodatkowe.

Należy pamiętać jednak, że każde zapalenie pęcherza moczowego u mężczyzn traktuje się jako powikłane i jest ono wskazaniem do wykonania stosownych badań.

Posiew moczu wykonuje się z moczu pobranego z porannej porcji, po spoczynku nocnym. Przed oddaniem próbki należy dokładnie umyć okolice ujścia cewki moczowej mydłem, a następnie osuszyć czystym materiałem.

Do pojemnika powinien trafić mocz ze środkowego strumienia. Oznacza to, że pierwszą porcję moczu należy oddać do muszli, dopiero następna posłuży do badania.

Takie postępowanie jest bardzo ważne, ponieważ minimalizuje ryzyko obecności w moczu oddanym do posiewu bakterii naturalnie zasiedlających końcowy odcinek cewki moczowej.

Sytuacją szczególną jest występowanie bezobjawowego bakteriomoczu – w posiewie moczu obecne są bakterie w ilości spełniającej kryterium diagnozy zakażenia, jednak nie występują jego objawy. Stan taki nie wymaga rutynowo leczenia. Wyjątkiem są ciąża i planowane zabiegi urologiczne – wówczas podaje się antybiotyk.

W trakcie leczenia pacjent musi pamiętać o odpowiednim nawadnianiu.

Lek przeciwbakteryjny należy zawsze przyjąć w pełnej dawce zapisanej przez lekarza lub, w przypadku preparatów dostępnych bez recepty, pełnej zalecanej w ulotce.

Przerwanie leczenia zaraz po ustąpieniu objawów, a przed całkowitym wyjałowieniem dróg moczowych prowadzi do powstawania oporności bakterii na antybiotyki i znacznych trudności w leczeniu zakażeń.

Zapobieganie zapaleniu pęcherza moczowego

W profilaktyce zapalenia pęcherza moczowego stosuje się metody niefarmakologiczne, a w niektórych przypadkach również farmakologiczne.

Metody niefarmakologiczne

  • przyjmowanie ponad 2 l płynów na dobę (podczas upałów więcej),
  • oddawanie moczu niezwłocznie po odczuciu parcia,
  • unikanie dezodorantów intymnych, kapturków naszyjkowych i innych substancji ingerujących w fizjologiczną florę bakteryjną okolic intymnych,
  • oddawanie moczu po stosunku płciowym,
  • kładzenie się spać z opróżnionym pęcherzem moczowym,
  • kąpiele pod prysznicem.

W nawracających zakażeniach, powodowanych przez bakterie E.Coli, zastosowanie znajdują preparaty z żurawiny wielkoowocowej, które mają zmniejszać przyleganie bakterii do nabłonka wewnętrznych ścian pęcherza moczowego.

Metody farmakologiczne

  • terapię lekami przeciwdrobnoustrojowymi w formie ciągłej lub, w przypadku silnego związku ze stosunkami płciowymi, przed odbyciem stosunku,
  • preparaty probiotyczne stosowane dopochwowo,
  • immunoterapię w formie preparatów zawierających liofilizat bakterii E.Coli, pobudzający odporność przeciw temu drobnoustrojowi.

Zapalenie pęcherza moczowego to, ze względu na budowę anatomiczną, typowo kobieca przypadłość.

Aby jej uniknąć, należy stosować odpowiednie działania profilaktyczne, a przy pierwszych objawach choroby zgłosić się do specjalisty.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Zapalenie pęcherza a seks

Hej, czy Wy też miewacie takie momenty, że dziwicie się, jak mogłyście_mogliście przeżyć tyle lat, ile macie, i nie wiedzieć o jakiejś – jak się okazuje – oczywistości, podczas gdy niemal wszyscy o niej wiedzą? Ja na przykład dopiero miesiąc temu dowiedziałam się o powiązaniach bujnego życia seksualnego z zapaleniem pęcherza. Postanowiłam natychmiast podzielić się tym ze światem! Bo być może jest jeszcze ktoś, kto nie ma o tym pojęcia. Jest taki ktoś… prawda?

Zapalenie pęcherza po stosunku

Na początku myślałam, że to jakieś nowe doniesienia naukowe. Gdy zaczęłam pobieżnie zgłębiać temat, okazało się, że w Internecie aż roi się od artykułów na temat zapalenia pęcherza moczowego „od nadmiaru seksu”.

Najbardziej rozśmieszyła mnie wzmianka o tym, że zapalenie pęcherza nazywa się również syndromem lub chorobą miesiąca miodowego (że niby nigdy człowiek tak nie kopuluje, jak wtedy, hmm…).

Nie chciałabym trafić do lekarza, który użyłby akurat tego określenia dla mojego chorego pęcherza! I choć przyczyny zapalenia mogą być różne, faktem jest, że ta dolegliwość występuje głównie u osób aktywnych seksualnie.

Zapalenie pęcherza po stosunku to nie mit

Pominę tłumaczenie, czym jest aktywne życie seksualne, ale za to napiszę, czym jest zapalenie pęcherza moczowego.

To choroba powszechnie występująca, określana zwykle jako bakteryjny stan zapalny dróg moczowych, pojawiający się częściej u osób z macicami niż u osób z penisami.

Wiąże się to z budową anatomiczną oraz lokalizacją cewki moczowej (osoby z macicami mają nawet pięciokrotnie krótszą cewkę moczową, ponadto znajduje się ona blisko odbytu, co ułatwia zakażenie bakteriami).

Ściślej mówiąc, zapalenie pęcherza głównie powoduje bakteria (zazwyczaj E. coli), jednak istnieją też niebakteryjne odmiany zapalenia pęcherza, na przykład wywołane przez wirusy HSV1 czy HSV2, a także bakterie Chlamydia lub grzyby.

Zapalenia pęcherza nie można mylić z zapaleniem cewki moczowej (choć obydwie choroby dotyczą układu moczowego). To drugie najczęściej stanowi wynik choroby przenoszonej drogą płciową. Zapalenie cewki moczowej jest stanem zapalnym błony śluzowej cewki moczowej, wynikającym z zakażenia różnymi drobnoustrojami.

Więcej o chorobach wenerycznych przeczytasz w artykule napisanym przez naszą zaprzyjaźnioną ginekolożkę: O chorobach przenoszonych drogą płciową.

Nawracające zapalenie pęcherza – kto jest na celowniku?

Na nawracające zapalenie pęcherza moczowego narażone są osoby z macicami między 15. a 34. rokiem życia, najczęściej te aktywne seksualnie, gdyż współżycie sprzyja zakażeniom cewki moczowej. Jeśli na śluzówce pojawiają się otarcia, to już prosta droga do infekcji dróg moczowych. W grupie ryzyka znajdują się również osoby w ciąży oraz po menopauzie.

Objawy zapalenia pęcherza moczowego

Czujesz pieczenie cewki moczowej oraz parcie na pęcherz. Biegniesz do łazienki. Ból w trakcie oddawania moczu. Sik – przerwa (ból pęcherza). Sik – przerwa (ból pęcherza). Tak mniej więcej wygląda zapalenie pęcherza. Oddawanie moczu przebiega partiami i jest naprawdę nieprzyjemne. A gdy już skończysz się załatwiać i umyjesz ręce, znowu czujesz potrzebę oddania moczu.

To najczęściej spotykane objawy zapalenia pęcherza. Do tego dochodzi ból podbrzusza, uczucie niedostatecznie opróżnionego pęcherza tuż po oddaniu moczu oraz ogólne złe samopoczucie.

Diagnostyka

Aby zdiagnozować zapalenie pęcherza, lekarz zleca morfologię krwi, badanie ogólne moczu lub wykonanie posiewu moczu z antybiogramem. W ten sposób potwierdza się obecność bakterii, podwyższone wartości leukocytów, wzrost wskaźników stanu zapalnego. Niekiedy stwierdza się również krew w moczu.

Badania wykonuje się w przypadkach:

  • gdy antybiotykoterapia jest nieskuteczna,
  • gdy istnieje podejrzenie powikłanego ZUM (zakażenia układu moczowego),
  • gdy ZUM wystąpiło w czasie poniżej miesiąca od poprzedniego epizodu.
Leia também:  5 prostych sposobów na hemoroidy

Powikłane ZUM:

  • występuje u osób z penisami,
  • ma miejsce w przypadku zaburzeń anatomicznych/czynnościowych układu moczowego u osób z macicami (czyli takich jak kamica moczowa lub cukrzyca),
  • to także zakażenie układu moczowego wywołane drobnoustrojami nietypowymi.

Nawrót ZUM oznacza pojawienie się objawów po mniej niż 2 tygodniach od poprzedniego leczenia i powoduje go ten sam drobnoustrój.

Reinfekcja (ponowne ZUM) to objawy występujące po ponad 2 tygodniach, nawet jeżeli wywołuje go ten sam drobnoustrój.

Profilaktyka

Ok, króliczki. To co robimy po seksie?

Nie, nie wtulamy się w poduchę z zamiarem zaśnięcia! Kicamy do łazienki na siku oraz mycie NIE TYLKO RĄK.

A poza tym…?

Poza tym pamiętamy o profilaktyce w ciągu dnia, nie tylko po stosunku.

Zapalenie pęcherza moczowego najlepiej ugasić wodą, dlatego pijemy duże ilości płynów, oddajemy mocz, gdy tylko poczujemy potrzebę (nie zaraz, za chwilę czy jak się skończy odcinek).

Chodzi tu o częste wypłukiwanie czynników chorobotwórczych z dróg moczowych. Krótko mówiąc: w pełnym pęcherzu moczowym namnażają się bakterie.

Dobrym pomysłem jest też wypijanie szklanki wody tuż przed stosunkiem płciowym. Prezerwatywa, żel i szklanka wody nie brzmią jak zestaw idealny na wieczór, ale specjaliści zgodnie twierdzą, że zarówno nawilżenie od zewnątrz (zmniejszanie ryzyka otarć), jak i nawodnienie od wewnątrz (prowokowanie do częstego oddawania moczu) mają znaczenie w zapobieganiu infekcjom układu moczowego.

Co jeszcze? Dbamy o higienę osobistą (mycie codziennie i nie ma przebacz) oraz przestrzeganie zasad podcierania się. A raczej zasadY, bo istnieje tylko jedna. Kto jest w teamie OD PRZODU DO TYŁU, ręka w górę! Czemu to ważne? Bo zapobiega przemieszczaniu bakterii z okolic odbytu w okolicę ujścia cewki moczowej.

Przeczytaj też nasz artykuł o higienie intymnej po stosunku.

Jak leczyć zapalenie pęcherza?

Najczęściej w przypadku ostrego zapalenia pęcherza stosuje się antybiotyki, natomiast w lżejszych stanach rekomenduje się tak zwane chemioterapeutyki (dostępne bezrecepty) – w tym przypadku na przykład furaginę (Furaginum). Furagina hamuje syntezę białek i niszczy DNA bakterii, w efekcie ograniczając ich namnażanie się. Istotne jest, by przyjmować ją nawet po ustąpieniu objawów.

Nawracające infekcje dróg moczowych (w tym nawracające zapalenie pęcherza) to choroby bardzo dokuczliwe, trudne do „wyciszenia”. Niezależnie od sposobu leczenia warto pamiętać o profilaktyce, czyli przestrzeganiu wyżej wymienionych zasad, z naciskiem na przyjmowanie dużej ilości płynów.

Wielu specjalistów rekomenduje domowe sposoby jako uzupełnienie antybiotykoterapii, na przykład napoje wzbogacone w witaminę C dzięki owocom: żurawinie, granatowi, jeżynom, czarnej porzeczce czy cytrynie. Co ciekawe, udowodniono, że sok z żurawin hamuje przyleganie bakterii do błony śluzowej dróg moczowych.

Wyciąg z owoców żurawiny można również przyjmować w formie tabletek. Istnieją także mieszanki ziół, pomocne w przypadku chorób nerek i układu moczowego – działają moczopędnie, wspomagają leczenie, ale nie powinny być środkiem zastępczym dla środków farmakologicznych.

Wszystkie dolegliwości należy konsultować z lekarzem prowadzącym, który podpowie, jak najlepiej leczyć zapalenie pęcherza.

W przypadku osób po menopauzie często stosuje się dopochwowe stosowanie estrogenów. Pomagają one przywrócić prawidłową florę bakteryjną, co hamuje rozwój bakterii odpowiedzialnych za zakażenia układu moczowego.

Co w przypadku zapalenia spowodowanego aktywnością seksualną?

W tym przypadku lekarz może zalecić przyjmowanie profilaktycznej pojedynczej dawki antybiotyku po stosunku płciowym.

Czy można nabyć odporność?

Ostatnią ciekawostką, na którą się natknęłam, jest tak zwana immunoprofilaktyka w postaci preparatu (nazywanego szczepionką) zwiększającego odporność na zakażenia bakteriami wywołującymi typowo zapalenie pęcherza. Preparaty te stosuje się tylko na zlecenie i pod ścisłą kontrolą lekarza.

Badania kliniczne potwierdzają skuteczność środków mających w składzie ekstrakt z bakterii Escherichia coli.

Czy można uprawiać seks podczas infekcji pęcherza moczowego?

Jeśli dopadło Was zapalenie pęcherza (po stosunku czy bez), ale nadal macie ochotę wykorzystać w pełni Wasz miesiąc miodowy (powstrzymajcie mnie od tych żartów!), musicie przestrzegać pewnych zasad.

Przede wszystkim: siku i prysznic przed współżyciem (nie zaczynajcie akcji, gdy pęcherz jest pełny). Następnie prezerwatywa. W grze wstępnej staramy się nie podrażniać cewki moczowej (zatem lepiej darować sobie stymulację łechtaczki).

Po stosunku znowu prysznic (w trakcie kąpieli łatwiej o zakażenie okolic intymnych bakteriami z okolic odbytu, i nie tylko) oraz picie dużej ilości płynów.

Oczywiście niektórzy specjaliści zalecają całkowitą wstrzemięźliwość seksualną, aż objawy całkowicie ustąpią. Wydaje się to całkiem rozsądne (w obawie przed pogorszeniem sytuacji), ale jeżeli ktoś mimo wszystko decyduje się na igraszki, lepiej robić to z głową (i pustym pęcherzem).

Zapalenie pęcherza – jak się chronić?

Jak to mówią: lepiej zapobiegać niż leczyć. Jestem prawie pewna, że ten, kto wymyślił to sformułowanie, miał na myśli właśnie nawracające zapalenie pęcherza.

Kto doświadczył go przynajmniej raz, ten wie, o czym mowa – ciągłe pieczenie cewki moczowej czy ból przy oddawaniu moczu to nie są dolegliwości, które da się zignorować.

Z kolei zapobieganie nie wymaga wyrzeczeń czy ogromnych rewolucji we własnych nawykach, a zaledwie zapamiętania kilku podstawowych zasad.

Chcesz być zdrowa_y? Rób siku, gdy potrzebujesz, myj się, nawadniaj organizm, nie przesadzaj z cukrem (który stanowi pożywkę dla bakterii) i alkoholem (odwadnia organizm). Po stosunku obowiązkowo zrób siku i umyj okolice intymne. Podcieraj się od przodu do tyłu. Tak niewiele trzeba, by uchronić się od problemów. Choroba jasna!

Zapalenie pęcherza moczowego – przyczyny, objawy, leczenie

Zapalenie pęcherza moczowego to przykra, ale powszechna dolegliwość. Schorzenie może pojawić się zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn w każdym wieku. Niepokojącymi symptomami, mogącymi świadczyć o zapaleniu pęcherza, są pieczenie podczas oddawania moczu, parcie na pęcherz, podwyższona temperatura lub gorączka oraz ból podbrzusza.

Zakażenie dróg moczowych wymaga odpowiedniego leczenia, gdyż zaniedbanie infekcji może doprowadzić do powikłań w postaci nawracających stanów zapalnych nerek lub narządów rodnych.

Do jakiego lekarza i kiedy się zatem udać? Jakie badania wykonać? Jak i czym leczyć chory pęcherz domowymi sposobami? Jak zwalczyć bakterie w moczu? Ile trwa zapalenie pęcherza? Czy dolegliwości mogą nawracać?

Zapalenie pęcherza moczowego a rodzaje infekcji

Układ moczowy składa się z dolnego odcinka dróg moczowych – cewki moczowej i pęcherza moczowego oraz górnego odcinka, który obejmuje moczowody i nerki. Zapalenie pęcherza moczowego to zakażenie dolnego odcinka układu moczowego, które wywołuje ból pęcherza.

W sytuacji infekcji górnego odcinka dróg moczowych, określanego jako ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek, stan zapalny dotyczy miedniczki i kielichów nerkowych.

Ten rodzaj infekcji ma cięższy przebieg, gdyż pozbycie się bakterii z moczu z górnej części układu moczowego, jest trudniejsze oraz wiąże się z większą liczbą powikłań przewlekłych.

Warto podkreślić, że mechanizmy obronne, które polegają na ruchach perystaltycznych mięśniówki moczowodów, zapobiegają zasiedleniu drobnoustrojów i infekcji górnych dróg moczowych. Dlatego też, pojawiają się one znacznie rzadziej niż infekcje dolnych dróg moczowych.

Ryzyko zachorowania na zapalenie pęcherza moczowego 

Zapalenie pęcherza jest jednym z częstszych schorzeń infekcji bakteryjnych dróg moczowych. Dolegliwość ta może wystąpić u kobiet, jak i u mężczyzn w każdym wieku. Najczęściej jednak infekcje pojawiają się u kobiet między drugim a pięćdziesiątym rokiem życia, co związane jest bezpośrednio z ich budową anatomiczną.

Wpływ na zwiększone ryzyko infekcji pęcherza wśród kobiet ma krótka cewka moczowa oraz bliskie sąsiedztwo cewki, pochwy i odbytu, który jest naturalnym siedliskiem drobnoustrojów, m.in. pałeczki okrężnicy (E. coli). Budowa taka, ułatwia dostęp i kolonizację (osadzenie i namnożenie) w układzie moczowym bakterii, rzadziej wirusów i grzybów, które mogą wywoływać infekcje.

Warto nadmienić, iż stan zapalny dotyczy błony śluzowej pęcherza moczowego.

Ryzyko zachorowania na zapalenie pęcherza wzrasta u osób aktywnych seksualnie. Ma to związek z tym, że męski członek jest doskonałym transmiterem patogenów (czynników chorobotwórczych), gdyż pod napletkiem znajdują się drobnoustroje, które mogą zakażać cewkę moczową i powodować infekcje intymne.

Ryzyko wzrasta w sytuacji, gdy dochodzi do przerwania śluzówki sromu. Z tego względu jednym z głównych czynników ryzyka zachorowania na zapalenie pęcherza, jest uprawianie stosunków seksualnych. Celem uniknięcia zapalenia pęcherza moczowego, przed stosunkiem płciowym należy wypić szklankę wody, zaś po stosunku opróżnić pęcherz.

Warto również podkreślić, że drogi moczowe u kobiet w ciąży są bardziej narażone na infekcje. Na skutek zmian fizjologicznych, które związane są ze wzrostem dziecka, rozszerza się nie tylko narząd rodny, ale również moczowody, pęcherz oraz cewka moczowa, co ułatwia bakteriom przemieszanie się w układzie moczowym.

Leia também:  Obrąbek stawowy – uszkodzenie obrąbka stawu barkowego

Co więcej, powiększona macica uciska na przewody moczowe, powodując zaleganie moczu w pęcherzu i sprzyjając tym samym rozmnażaniu się bakterii.

U mężczyzn ryzyko zachorowania na zapalenie pęcherza wzrasta po 50-60 roku życia. Sytuacja ta ma związek z przerostem prostaty. Dodatkowo, niewyrównana cukrzyca, kamica nerkowa, która upośledza odpływ moczu, wady układu moczowego, a także cewnik założony do pęcherza mogą wpływać na częstsze pojawianie się schorzenia.

Przyczyny zapalenie pęcherza

Główną przyczyną zapalenia pęcherza moczowego są bakterie, zagnieżdżające i kolonizujące się na ścianie pęcherza. Zazwyczaj drobnoustroje, które doprowadzają do zakażenia, pochodzą z cewki moczowej. Mogą jednak rozwijać się także w wyniku innego, współistniejącego schorzenia, a do dróg moczowych przedostają się wówczas z limfą.

Najczęściej zapalenie pęcherza moczowego wywołuje pałeczka okrężnicy (Escherichia coli) – drobnoustrój będący składnikiem prawidłowej flory bakteryjnej jelita grubego, gronkowiec saprofityczny (S.

saprophyticus), rzadziej inne bakterie jelitowe oraz niektóre wirusy i grzyby. Warto podkreślić, że schorzenie często współwystępuje z infekcjami pochwy i sromu.

Przyczyną tego jest osłabienie naturalnej bariery ochronnej, zwiększające ryzyko infekcji kobiecego narządu rozrodczego.

  • Czynnikami ryzyka zachorowania na zapalenia pęcherza moczowego może być również:
  • • otyłość,
  • • cukrzyca,
  • • kamica nerkowa lub moczowodowa,
  • • wady anatomiczne układu moczowego,
  • • uszkodzenie rdzenia kręgowego,
  • • przewlekłe stosowanie cewników,
  • • niewłaściwa higiena miejsc intymnych,
  • • stosowanie antykoncepcji dopochwowej,
  • • długotrwałe przyjmowanie antybiotyków (sprzyjają występowaniu grzybicy),
  • • przeziębienie lub przemarznięcie, które wpływają na osłabienie układu odpornościowego, co przyczynia się do zwiększonej podatności na infekcje.

Objawy zapalenia pęcherza moczowego

Objawy towarzyszące zapaleniu pęcherza są dosyć charakterystyczne. Infekcji układu moczowego towarzyszy ból w podbrzuszu, zwiększona częstotliwość i konieczność oddawania moczu, parcie na pęcherz oraz uczucie lekkiego pieczenia, szczypania przy i tuż po oddawaniu moczu.

U niektórych osób pojawia się również kłucie w pęcherzu. Są to typowe symptomy, tak zwane dyzuryczne, związane z dolegliwościami zaburzenia oddawania moczu.

Miejscowymi objawami zapalenia pęcherza moczowego są również nykturia (oddawanie moczu w nocy), mimowolne oddawanie moczu oraz ból pęcherza w okolicy nadłonowej.

Niepokojącymi objawami mogącymi świadczyć o zapaleniu pęcherza jest także zmiana zabarwienia moczu lub krew w moczu, która jest wynikiem zapalenia błony śluzowej pęcherza oraz specyficzny, nieprzyjemny zapach moczu. Nieleczone zapalenie pęcherza skutkuje nasileniem się objawów.

Infekcji, poza objawami miejscowymi, towarzyszą również objawy ogólnoustrojowe. Dlatego też chorzy, zapalenie pęcherza, utożsamiają zazwyczaj z przeziębieniem, gdyż pojawiają się typowe symptomy w postaci stanów podgorączkowych lub gorączkowych z dreszczami, a także bóle głowy i mięśni, złe samopoczucie, nudności i wymioty oraz ogólne osłabienie organizmu.

Diagnoza zapalenia pęcherza moczowego

Celem rozpoznania zapalenia pęcherza moczowego konieczna jest wizyta u lekarza specjalisty – urologa.

W sytuacji, kiedy pacjent sam nie zgłosi niepokojących objawów, które zauważył, lekarz zobowiązany jest do przeprowadzenia wywiadu lekarskiego, obejmującego pytania dotyczące tego, czy mocz nie ma nieprzyjemnego zapachu lub zmienionej barwy.

Zmiana zabarwienia moczu na herbacianą związana jest z krwinkomoczem, zaś krwisty mocz świadczy o krwiomoczu. Warto również zwrócić uwagę na „pienienie się” moczu, które jest objawem nieprawidłowego przesączania białka do moczu.

Podstawowym elementem diagnozy zapalenia pęcherza moczowego jest wykonanie badania ogólnego moczu. Wygląd moczu, zazwyczaj jego zmętnienie, zasadowy odczyn czy obecność białka, stanowi niepokojący symptom stanu zapalnego i obecności bakterii w układzie moczowym.

Najważniejsze, dla trafnej diagnozy, jest jednak badanie mikroskopowe osadu moczu, które umożliwia stwierdzenie leukocyturii bądź erytrocyturii. Dodatkowo wykonywane jest badanie posiewu moczu, które umożliwia wykazanie obecności bakterii. Posiew umożliwia również wykonanie antybiogramu określającego wrażliwość lub oporność bakterii na antybiotyki i dobranie odpowiedniej antybiotykoterapii.

Leczenie zapalenia pęcherza moczowego

Zapalenie pęcherza moczowego to przykra dolegliwość, jednak właściwa diagnoza i odpowiednie leczenie umożliwia skuteczne pozbycie się problemu. W większości przypadków infekcje układu moczowego są niegroźne i stosunkowo łatwe do wyleczenia.

Z uwagi na fakt, że znaczna część infekcji układu moczowego i zapalenia pęcherza wywoływana jest przez pałeczkę okrężnicy i gronkowca saprofitycznego, leczenie oparte jest zazwyczaj na lekach pierwszego wyboru, zazwyczaj antybiotykach, które przepisywane są na receptę.

Dodatkowo, korzystne jest przyjmowanie witaminy C (100 mg dziennie).

  1. Zapalenie pęcherza moczowego, w zależności od przebiegu, można podzielić na:
  2. • niepowikłane – najczęściej występuje u młodych kobiet, u których nie stwierdzono nieprawidłowości anatomicznych i czynnościowych. 
  3. • powikłane zapalenie układu moczowego – nawracające, ostre bądź przewlekłe bóle pęcherza.
  4. Znacznie rzadziej odnotowuje się krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, za wystąpienie którego odpowiadają przede wszystkim leki stosowane w terapii nowotworów, zaś u dzieci – wirusy.

W przypadku infekcji układu moczowego zazwyczaj stosowane są leki z furaginą lub antybiotyki. Ostre, niepowikłane zapalenie pęcherza leczone antybiotykiem nie powinno trwać dłużej niż trzy dni.

Leczenie nawracających zapaleń natomiast jest tożsame z kuracją zapaleń ostrych, jednak lek stosowany jest przez okres siedmiu dni lub dłużej.

Istotne jest to, ze dyskomfort związany z infekcją układu moczowego może ustąpić już po pierwszej dawce leków, nie należy jednak przerywać antybiotykoterapii, ponieważ może to skutkować uodpornieniem się bakterii na antybiotyk, co wpływa na skuteczność leczenia.

Ponadto, należy wskazać, że niewyleczona do końca choroba może nawracać, doprowadzając w konsekwencji do przewlekłego schorzenia.

Nawracające infekcje układu moczowego zawsze wymagają konsultacji z lekarzem – urologiem oraz przeprowadzenie odpowiednich badań, których celem jest wykluczenie innych, poważniejszych chorób. Powikłaniem nawracającego zapalenia pęcherza moczowego może być m.n. zapalenie nerek i układu rozrodczego (np.

jajników). Dlatego też, jeżeli objawy, nawet o niewielkim nasileniu, nie ustępują, konieczna jest wizyta u lekarza, który zleci badanie moczu oraz przepisze odpowiednie leki.

Domowe sposoby na zapalenie pęcherza

Zapaleniu pęcherza towarzyszą nieprzyjemne, dolegliwe objawy. Dlatego też, już przed wizytą u lekarza warto rozpocząć domową kurację. Istotne jest wypijanie odpowiedniej ilości wody celem zwiększenia diurezy, czyli utrzymania właściwego przepływu moczu. Przyspiesza to mechaniczną eliminację, wypłukiwanie bakterii i patogenów z dróg moczowych.

Najlepiej pić niegazowaną wodę mineralną z dodatkiem cytryny, a także sok żurawinowy, z czarnej porzeczki czy aronii, gdyż zakwaszają mocz, hamując rozmnażanie się bakterii. Warto również pić mieszanki ziół, które mają działanie moczopędne i przeciwzapalne.

Dodatkowo, pomocna może być suplementacja witaminą C, preparatami zawierającymi skoncentrowany wyciąg z żurawiny lub innymi tabletkami, które dostępne są bez recepty (np. urofuraginum). Uczucie dyskomfortu i bólu może być niwelowane ogrzewaniem podbrzusza za pomocą termoforu. Warto również zażyć kąpieli, która przyniesie ulgę, rozluźni i złagodzi ból.

Należy jednak podkreślić, że powinna być ona krótka (wystarczy 10-15 min) i niezbyt gorąca. W niwelowaniu bólu pomocne są nasiadówki z naparami z antyseptycznych ziół (np. rumianku, skrzypu polnego, szałwii czy sosny zwyczajnej). Warto również zadbać o ciepłą, zabudowaną bieliznę i, o ile to możliwe, wygrzewanie się pod kołdrą.

Ciepło wpływa na poprawę ukrwienia śluzówki, dzięki czemu proces leczenia jest szybszy. W czasie kuracji należy ograniczyć również stosunki seksualne, gdyż zbliżenia w trakcie infekcji wydłużają czas leczenia.

Celem uniknięcia wtórnego nadkażenia w okresie infekcji należy szczególnie dbać o higienę miejsc intymnych. Wiąże się to z koniecznością mycia ich po każdym skorzystaniu z toalety, używaniu jednorazowych ręczników papierowych.

Do mycia najlepiej wybierać płyny do higieny intymnej, które zawierają żywe kultury bakterii. Mają one silne właściwości bakteriobójcze, wirusobójcze i grzybobójcze, zachowują naturalne pH skóry i błon śluzowych, dzięki czemu nie wywołują podrażnień.

Istotne jest także przyjmowanie probiotyków i zażywanie leków objawowych (przeciwbólowych i rozkurczowych).

Warto również zwrócić uwagę na rodzaj noszonej bielizny, wskazana jest ta, wykonana z naturalnych włókien, należy zaś zrezygnować ze stringów i obcisłych spodni.

Zapalenie pęcherza moczowego to częste, ale zazwyczaj niegroźne schorzenie, które może pojawić się zarówno u dzieci, jak i dorosłych.

Istotnym elementem walki ze schorzeniem jest wczesne wykrycie problemu i postawienie trafnej diagnozy, gdyż umożliwia to szybkie rozpoczęcie leczenia, zmniejszając tym samym ryzyko powikłań przewlekłych.

Wystąpienie stanu zapalnego wiąże się z przykrymi dolegliwościami, dlatego też istotne jest zapobieganie nawrotom choroby. W tym celu należy dbać o higienę intymną, wypijać zalecane ilości wody (ok. 2,5 litra dziennie) oraz unikać wstrzymywania moczu.

Bibliografia:

Starownik R., Bar K., Urban M., Etiologia, patogeneza i leczenie zakażeń układu moczowego u dorosłych, https://www.czytelniamedyczna.pl/1338,etiologia-patogeneza-i-leczenie-zakazen-ukladu-moczowego-u-doroslych.html 4.04.2019

Górnicka J., Choroby układu moczowego, Wyd., Agencja Wydawnicza Jerzy Mostowski, Warszawa 2012

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*