Estrogeny – czym są, jakie są ich funkcje?

Badanie poziomu estrogenów jest jednym z głównych parametrów, który jest analizowany, kiedy lekarz specjalista (endokrynolog, ginekolog czy dermatolog) próbuje ustalić przyczynę długotrwałego braku miesiączki, zaburzeń dojrzewania płciowego, funkcji jajników, niekontrolowanych zmian masy ciała, a także niepokojących objawów natury dermatologicznej, takich jak np. trądzik. Poziom estrogenów kobiety w ciąży różni się od zakresów referencyjnych dla nieciężarnych pacjentek. Jak należy się przygotować do pobrania krwi, jakie są objawy nadmiaru i niedoboru estrogenów i czy badanie poziomu tych hormonów jest refundowane? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Estrogeny to grupa hormonów steroidowych odpowiedzialnych za prawidłowe funkcjonowanie narządów płciowych oraz rozwój drugorzędowych cech płciowych u kobiet (sromu, łechtaczki, pochwy, macicy i jajowodów). Należą do nich występujące w surowicy krwi i moczu: estron, estradiol i estriol. W połączeniu z progesteronem wspomagają regulację cyklu miesiączkowego, zaangażowane są w rozwój gruczołów płciowych i macicy oraz utrzymanie prawidłowo rozwijającej się ciąży. U mężczyzn odpowiadają za wzrost organizmu i metabolizm kostny. Pomiar ich stężenia wykorzystywany jest m.in. w diagnostyce niepłodności i objawów związanych z menopauzą, a ponadto do monitorowania rozwoju płodu w czasie ciąży.

Estrogen – co to jest? Jakie ma właściwości ten żeński hormon płciowy?

Mówiąc o estrogenach, mamy na myśli hormony steroidowe, czyli estron (E1), estradiol (E2) i estriol (E3), z których każdy ma nieco inne działanie i inne normy laboratoryjne.

Synteza hormonów z grupy estrogenów zachodzi w jajnikach i – w niewielkich ilościach – w tkance tłuszczowej, łożysku, kościach czy mózgu. U mężczyzn estrogeny produkowane są przez jądra i korę nadnerczy. W osoczu krwi estrogeny występują w formie związanej z białkami: albuminą lub globuliną wiążącą steroidy płciowe.

Główna rola estrogenów u kobiet polega między innymi na wspomaganiu rozwoju cech płciowych (rozwój narządów płciowych i gruczołów piersiowych), regulacji cyklu miesiączkowego i przygotowaniu błony śluzowej macicy do zagnieżdżenia się zarodka, utrzymywaniu ciąży, regulacji gospodarki lipidowej, białkowej i wapniowej oraz zwiększaniu mineralizacji tkanki kostnej.

Estrogeny wywierają także ochronne działanie na ściany naczyń krwionośnych, zwiększają krzepliwość krwi oraz mają korzystny wpływ na stan psychoemocjonalny. U mężczyzn odpowiadają za regulację popędu płciowego i dojrzewanie plemników.

Kiedy należy wykonać badanie estrogenu?

W przypadku kobiet badania poziomu estrogenów należy wykonać w sytuacji, gdy u pacjentki występują objawy zaburzeń hormonalnych, takie jak nieprawidłowe krwawienia z dróg rodnych lub długotrwały brak miesiączki, zbyt późne lub zbyt wczesne dojrzewanie płciowe, osteoporoza, zaburzenia funkcji jajników, nagłe i niekorzystne zmiany wagi ciała i kondycji skóry.

Kolejnym wskazaniem do badania poziomu estrogenów jest monitorowanie rozwoju ciąży, łożyska i płodu.

Wskazania do oznaczenia poziomu estrogenów u mężczyzn stanowią: diagnostyka przyczyn opóźnionego dojrzewania płciowego, diagnostyka podłoża ginekomastii, ocena zaburzeń innych hormonów płciowych (np.

testosteronu) oraz diagnostyka w kierunku guzów nowotworowych wytwarzających estrogeny.

Właściwy poziom estrogenu w ciąży

Właściwy poziom estrogenów jest szczególnie istotny w przebiegu ciąży, o czym świadczy fakt, że wzrasta on już od około 8. tygodnia ciąży. Estrogen odpowiada za powiększanie się macicy, uwrażliwia jej receptory na oksytocynę oraz wpływa na prawidłowy rozwój płodu. Ma także korzystne działanie na rozwój kanalików mlecznych w gruczołach piersiowych.

Estrogen – przebieg badania. Które parametry należy sprawdzić wraz z oznaczeniem poziomu estrogenu?

Poziom estrogenu można zbadać w próbce krwi żylnej, pobranej w zgięciu łokciowym, a na wyraźne zlecenie lekarza prowadzącego, także w próbce moczu pochodzącej z dobowej zbiórki.

Nie ma konieczności szczególnego przygotowania się do badania, jednak przed pobraniem krwi wskazane jest pozostawanie na czczo, to znaczy bez jedzenia, picia, żucia gumy i palenia papierosów przez 8–12 godzin.

W przypadku wykonywania serii oznaczeń poziomu estrogenów ważne jest, by kolejne pobrania krwi wykonywać mniej więcej o tej samej porze dnia i w wyznaczonych przez lekarza prowadzącego dniach cyklu miesiączkowego lub we wskazanym przez niego okresie ciąży.

Estrogen – normy, interpretacja wyników

U kobiet nieciężarnych najniższe stężenie estrogenu występuje podczas miesiączki.

W fazie folikularnej cyklu miesiączkowego poziom estrogenów wzrasta do momentu owulacji, po czym w fazie lutealnej, gdy nie dojdzie do zapłodnienia uwolnionej komórki jajowej, obniża się.

Po menopauzie czynność wydzielnicza jajników ustaje, co przekłada się na niedobór estrogenów i bardzo niski ich poziom uzyskiwany w wynikach badań laboratoryjnych.

U pacjentek niebędących w ciąży poziom estradiolu, który jest najczęściej badanym hormonem z grupy estrogenów, kształtuje się następująco:

  • w fazie pęcherzykowej wynosi ok. 84 do 970 pg/ml,
  • w czasie owulacji od ok. 13 do 330 pg/ml,
  • w fazie lutealnej ok. 73 do 200 pg/ml.

U pacjentek po menopauzie stężenie estradiolu utrzymuje się na jednolitym poziomie około 20–30 pg/ml.

Zupełnie inaczej kształtują się normy estradiolu przewidziane dla pacjentek w ciąży. W pierwszym trymestrze poziom estradiolu wynosi około 188 do 2497 pg/ml, w drugim trymestrze mniej więcej 1278 do 7192 pg/ml, natomiast w trzecim trymestrze średnio 6137 do 13460 pg/ml.

Zakres normy estradiolu u mężczyzn wynosi zazwyczaj 11,2 do 50,4 pg/ml.

Estrogen – objawy i skutki nadmiaru

Podwyższony poziom estradiolu i estronu obserwuje się u pacjentek, u których dochodzi do przedwczesnego dojrzewania płciowego, ze zdiagnozowaną nadczynnością tarczycy i marskością wątroby lub ze zdiagnozowanymi guzami jajnika i nadnerczy.

U mężczyzn wzrost stężenia hormonów z grupy estrogenów skutkuje powiększeniem gruczołów piersiowych, opóźnieniem dojrzewania płciowego, może być także powiązany z występowaniem guzów nadnerczy lub jąder.

Jak obniżyć za wysoki poziom estrogenów?

Chcąc zmniejszyć poziom estrogenów we krwi, z pewnością należy zadbać o właściwy poziom tkanki tłuszczowej (tkanka tłuszczowa produkuje estrogeny), zdrowe jelita, odpowiednią podaż błonnika pokarmowego i suplementację, a ponadto spróbować odstawić używki (głównie alkohol). Sugeruje się przyjmowanie inhibitorów aromatazy, które zatrzymują przekształcanie się hormonów androgenowych w estrogeny, tj. selenu, magnezu, zielonej herbaty, imbiru, liści Damiana czy propolisu.

Estrogen – objawy i skutki niedoboru

Obniżony poziom estrogenów obserwuje się u pacjentek ze zdiagnozowanym zespołem Turnera, niedoczynnością przysadki mózgowej i jajników, w przebiegu anoreksji, zespołu policystycznych jajników (PCOS) oraz u zawodniczek sportowych, uprawiających dyscypliny wytrzymałościowe. U pacjentek ciężarnych obniżenie poziomu estrogenów może świadczyć o zagrożeniu poronieniem lub nieprawidłowym rozwoju płodu.

Jak podnieść zbyt niski poziom estrogenów?

Przede wszystkim należy zadbać o właściwą dietę, która powinna być bogata w fitoestrogeny.

Z tego powodu zaleca się włączenie do swojego menu roślin strączkowych, kalafiora, brokułów, żurawiny, śliwek lub oleju z wiesiołka.

Dodatkowo wskazane jest wprowadzenie odpowiedniej suplementacji adaptogenami, takimi jak ashwaganda czy MACA, a także cynkiem i D-glukaranem wapnia.

Estrogen u mężczyzn

Hormony z grupy estrogenów występują u mężczyzn w stężeniach o wiele niższych niż u kobiet. Niezbędne są do regulacji procesu dojrzewania płciowego, wzrostu i spermatogenezy.

Badanie estrogenu – cena/refundacja

Gdy na badanie poziomu estrogenu skierowanie wyda odpowiedni specjalista, np. lekarz ginekolog albo endokrynolog, koszt badania pokryje Narodowy Fundusz Zdrowia.

Jeżeli zdecydujemy się na wykonanie badania estrogenu za odpłatnością, badanie będzie kosztowało około 40–50 złotych.

Należy jednak pamiętać, by otrzymany wynik skonsultować z lekarzem prowadzącym, który przy interpretacji weźmie pod uwagę nie tylko pojedyncze oznaczenie poziomu hormonu, ale też wywiad kliniczny, wskazania do badania i aktualny stan zdrowia pacjentki.

Leia também:  Como ajustar o sincronismo: 12 passos (com imagens)

wróć do bloga czytaj kolejny

  1. Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, pod red. A. Dembińskiej-Kieć, J. Naskalskiego i B. Solnicy, wyd. IV, Wrocław 2018.
  2. Solnica B. Diagnostyka laboratoryjna, Warszawa 2014.
  3. Neumeister B, Besenthal I, Böhm B.O. Diagnostyka laboratoryjna – poradnik kliniczny. Wrocław 2013
  4. Estrogens, https://labtestsonline.org/ [online], https://labtestsonline.org/tests/estrogens, [dostęp:] 31.03.2021.
  • Estrogeny – czym są, jakie są ich funkcje? kapsułki, odporność 11.99 zł
  • Estrogeny – czym są, jakie są ich funkcje? saszetki, odchudzanie, trawienie, otyłość 3.99 zł
  • Estrogeny – czym są, jakie są ich funkcje? ziele, menopauza 6.99 zł
  • Estrogeny – czym są, jakie są ich funkcje? zestaw, menopauza 35.53 zł

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

  • Estrogeny – czym są, jakie są ich funkcje? TSH (hormon tyreotropowy) jest produkowany przez przysadkę mózgową i stymuluje tarczycę do wydzielania hormonów (trójjodotyroniny – T3 oraz tyroksyny – T4). Oznaczenie poziomu TSH we krwi jest podstawowym badaniem, dzięki któremu można sprawdzić, czy tarczyca funkcjonuje prawidłowo. Co oznacza podwyższone TSH lub obniżony poziom tyreotropiny?
  • Estrogeny – czym są, jakie są ich funkcje? Angio-TK jest mniej inwazyjną techniką angiografii naczyń krwionośnych. Badanie to pozwala na zobrazowanie stanu żył i tętnic praktycznie każdego obszaru naszego ciała. Zaletą angio-TK, będącego jednym z najdroższych badań obrazowych, jest z pewnością sposób podawania kontrastu. Jakie badania diagnostyczne należy wykonać przed tomografią komputerową naczyń krwionośnych, czy istnieją przeciwwskazania do przeprowadzania obrazowania i czy trzeba mieć skierowanie na angiografię tomografii komputerowej? Odpowiedzi znajdują się w niniejszym artykule. 
  • Estrogeny – czym są, jakie są ich funkcje? Artroskopia kolana to małoinwazyjny zabieg, zarówno diagnostyczny, jak i leczniczy. Jego zastosowanie zwiększa komfort pacjenta (w porównaniu z tradycyjną operacją), prowadzi do szybszego powrotu do sprawności, zmniejsza ryzyko powikłań pooperacyjnych oraz okres hospitalizacji. Artroskopia polega na oglądaniu wnętrza stawu kolanowego za pomocą endoskopu wprowadzanego przez niewielkie nacięcie na skórze. Dowiedz się, jakie są wskazania do operacji kolana tą metodą.
  • Badanie poziomu wolnego testosteronu jest zlecane w przypadku potwierdzenia lub wykluczenia wielu zaburzeń hormonalnych, które mogą objawiać się różnie u kobiet i inaczej u mężczyzn. Oznaczenie poziomu FTST wykonuje się również wówczas, kiedy wynik badania całkowitego testosteronu znajduje się poza zakresem norm laboratoryjnych. Wydzielanie hormonu zależy od prawidłowej pracy jajników lub jąder, nadnerczy, przysadki i podwzgórza. Czy do zbadania poziomu wolnego testosteronu trzeba być na czczo, jakie są normy dla kobiet i mężczyzn, kiedy zachodzi konieczność dodatkowej suplementacji testosteronem i jak bezpiecznie przejść przez ten proces? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Estrogeny – Wikipedia, wolna encyklopedia

Estron (E1)
Estradiol (E2)
Estriol (E3)
Estetrol (E4)

Estrogeny – grupa hormonów płciowych, do których zalicza się trzy główne postacie estrogenu naturalnie występujące u kobiet estron (E1), estradiol (E2) i estriol (E3); oraz estrogen wytwarzany tylko w czasie ciąży estetrol (E4).
Estrogeny nazywane są hormonami żeńskimi i najważniejszą rolę odgrywają w organizmie kobiet, ale są też niezbędne dla mężczyzn – ich niedobór w jądrach może powodować bezpłodność.

Budowa chemiczna

Estrogeny są hormonami o budowie sterydowej, cechuje je jednak obecność aromatycznego pierścienia A oraz brak charakterystycznej dla innych steroidów grupy metylowej przy C10 (na styku pierścieni A i B) i podstawnika przy C17. Są zaliczane do steroidów pochodnych estranu. Różnią się między sobą ilością i ustawieniem grup hydroksylowych.

Wydzielanie i wydalanie

Ich produkcja jest regulowana przez hormon folikulotropowy wydzielany przez przysadkę mózgową. Estrogeny są wytwarzane z cholesterolu jak wszystkie hormony steroidowe, a bezpośrednim substratem do ich syntezy przy użyciu aromatazy jest androstendion i testosteron.

Synteza zachodzi w jajnikach oraz w niewielkim stopniu w innych tkankach: łożysku, tkance tłuszczowej, kościach, mózgu. Estron jest wytwarzany przez adipocyty (komórki tkanki tłuszczowej).

W osoczu występują w formie związanej z albuminą lub globuliną wiążącą steroidy płciowe (SHBG).

Najniższe stężenie estrogenów występuje podczas miesiączki, w fazie pęcherzykowej cały czas wzrasta aż do momentu owulacji, a spada w fazie ciałka żółtego. W fazie ciałka żółtego estrogeny wydzielane są w bardzo niewielkiej ilości przez ciałko żółte. Po menopauzie czynność wydzielnicza jajników ustaje, co prowadzi do niedoborów estrogenów.

U mężczyzn estrogeny są w niewielkich ilościach produkowane przez jądra i korę nadnerczy.

Estrogeny są hydroksylowane w wątrobie i sprzęgane z kwasem glukuronowym, a następnie wydalane z żółcią i moczem. Część estrogenów wydalanych z żółcią jest następnie eliminowana z kałem, a część powtórnie wchłaniana w jelicie (krążenie wątrobowo-jelitowe).

Działanie

Wahania poziomów hormonów i temperatury ciała podczas cyklu menstruacyjnego

Estrogeny wpływają na wiele cech i funkcji organizmu, szczególnie kobiecego.

  • W zakresie budowy ciała są odpowiedzialne za:
    • kształtowanie się żeńskich narządów płciowych i piersi w czasie rozwoju płodowego i po urodzeniu (II i III-rzędowe cechy płciowe),
    • rozwój III -rzędowych cech płciowych kobiecych (m.in. budowa ciała, typ owłosienia),
    • kształtowanie się psychiki i popędu płciowego (IV-rzędowe cechy płciowe).
  • W zakresie procesów biochemicznych są odpowiedzialne za:
    • regulację cyklu miesiączkowego. Szczególną rolę odgrywają w pierwszej fazie cyklu, w której stymulują rozrost błony śluzowej macicy i przygotowują ją do implantacji zarodka
    • gospodarkę lipidową – zwiększają poziom “dobrego” cholesterolu HDL, a obniżają poziom “złego” cholesterolu LDL; zwiększają też wydalanie cholesterolu z żółcią; zwiększają poziom α-lipoprotein i fosfolipidów
    • gospodarkę wapniową – zwiększają odkładanie wapnia w kościach, zapobiegając osteoporozie; stymulują wzrost kości i chrząstek
    • zwiększanie przyswajania białek;
    • zwiększanie syntezy białek endogennych, np. białek wiążących hormony tarczycy i hormonów nadnerczy, a także pobudzają syntezę fibrynogenu, ceruloplazminy i angiotensynogenu.
    • zwiększanie krzepliwości krwi;
    • przyrost i zwiększenie pobudliwości mięśni gładkich (macicy i jajowodów).
    • przyrost komórek endometrium i nabłonka piersi, co jest powodem rakotwórczego działania estrogenów

Fizjologiczna rola estrogenów

W trakcie cyklu miesiączkowego stężenie estradiolu zmienia się, co wywołuje określone efekty fizjologiczne:

  • w fazie folikularnej cyklu miesiączkowego stymulują rozrost błony śluzowej macicy i odbudowę w niej naczyń krwionośnych;
  • przygotowują błonę śluzową macicy na przyjęcie zapłodnionego jaja;
  • pobudzają gruczoły śluzowe szyjki macicy do wydzielania śluzu;
  • w fazie lutealnej cyklu miesiączkowego powodują rozrost endometrium i ułatwiają zagnieżdżenie jaja;
  • kończą krwawienie miesiączkowe.
  • W trakcie krwawienia ich stężenie wzrasta, co prowadzi do wzrostu krzepliwości krwi i zakończenia krwawienia.
  • Nie mają wpływu na syntezę składników mleka.
  • Estradiol, na zasadzie sprzężenia zwrotnego hamuje wydzielanie FSH.

Mechanizm działania

Estrogeny mogą wywierać wpływ na komórkę za pomocą trzech głównych
mechanizmów:

  1. przez bezpośredni wpływ na ekspresję genów za pomocą jądrowych receptorów estrogenowych
  2. przez pośredni wpływ na ekspresję genów za pomocą jądrowych receptorów estrogenowych
  3. przez oddziaływanie na receptory estrogenowe obecne w rejonie błony komórkowej.

Najlepiej zbadany mechanizm działania żeńskich hormonów płciowych polega na regulacji ekspresji określonych genów, przez ich połączenie z jądrowymi receptorami estrogenowymi.

Połączenie hormonu z receptorem powoduje jego fosforylację, zmianę
konformacji i łączenie się z określonym rejonem DNA (rejonem ERE – ang. estrogen response element).

Kompleks estrogen-receptor stanowi zatem czynnik transkrypcyjny i nasila, lub hamuje, ekspresję genów[1].

Uważa się, że kompleks ten może oddziaływać na komórkę także inaczej, nie
działając bezpośrednio na genom. Badania wskazują, że może stymulować produkcję
innych czynników transkrypcyjnych, np. NF-кB. Tą drogą nasilana jest między innymi
transkrypcja genu IGF-1, którego produkt stanowi czynnik wzrostu, stymulujący rozrost nie tylko zdrowych komórek, ale też guzów nowotworowych[1].

Ponadto estrogeny mogą wywierać wpływ na komórkę, nie oddziałując ani pośrednio, ani bezpośrednio na ekspresję genów. Tego typu szybki efekt działania (ang. rapid effect) przypisuje się receptorom estrogenowym, znajdującym się przy błonie komórkowej.

Leia também:  Objawy zapalenia zatok – jak rozpoznać zapalenie zatok przynosowych?

Pod wpływem odpowiednich czynników wzrostu (w tym estrogenów), aktywowane, przybłonowe receptory estrogenowe powodują uruchomienie wewnątrzkomórkowych systemów przekazywania sygnału.

Następuje gwałtowny wzrost poziomów przekaźników drugiego rzędu (Ca2+, cAMP, IP3, i innych), co prowadzi do aktywacji kinaz[1].

Estrogeny mogą wywierać wpływ tylko na komórki zaopatrzone w receptory estrogenowe. Komórki takie znajdują się głównie w macicy, jajnikach, gruczołach sutkowych i pochwie.

Niedobór

Niedobór estrogenów jest powszechny u kobiet po menopauzie, ponieważ ich jajniki przestają syntetyzować te hormony. Niedobory występują też u młodych kobiet i są przyczyną licznych chorób metabolicznych.

Skutki niedoboru estrogenów

  • zaburzenia miesiączkowania
  • niepłodność
  • zanik (lub ograniczone występowanie) II-rzędowych cech płciowych
    • męska sylwetka
    • hirsutyzm
    • obniżenie barwy głosu
  • zanik III-rzędowych cech płciowych
  • osteoporoza

Nadmiar

Nadmiar estrogenów występuje w schorzeniach związanych z nadmierną ich produkcją (np. nowotwory jajników) oraz podczas przyjmowania zbyt dużych dawek leków zawierających te hormony.

Skutki nadmiaru estrogenów

  • zaburzenia miesiączkowania
  • zwiększone prawdopodobieństwo wystąpienia zakrzepów i zatorów
  • nadmierny przerost błony śluzowej macicy
  • obrzęki, nadmierny zastój wody i jonów Na+
  • przyrost masy ciała
  • powiększenie piersi
  • zaburzenia funkcji wątroby, kamica dróg żółciowych, żółtaczka
  • napady migreny
  • nudności, wymioty, złe samopoczucie

Zastosowanie w lecznictwie

Estrogeny naturalne i syntetyczne stosuje się w celu uzupełnienia niedoborów tych hormonów oraz w antykoncepcji hormonalnej.

Główne zastosowania

  • niektóre zaburzenia miesiączkowania
  • niedorozwój gonad
  • niedoczynność jajników
  • zapalenia atroficzne pochwy
  • po operacyjnym usunięciu jajników
  • hormonalna terapia zastępcza w łagodzeniu dolegliwości związanych z menopauzą
  • hormonalna terapia zastępcza w transseksualizmie typu m/k[2]

Pomocniczo

  • jako składnik tabletek antykoncepcyjnych
  • u mężczyzn w raku prostaty

Działania niepożądane

Występują przy źle dobranych dawkach leku i odpowiadają objawom nadmiaru estrogenów. Egzogenne estrogeny mogą też przyczyniać się do rozwoju nowotworów hormonozależnych.

Leków zawierających estrogeny nigdy nie wolno stosować w czasie ciąży gdyż mają udowodnione działanie teratogenne i embriotoksycznie. Nie należy ich również zażywać jeśli występują krwawienia z dróg rodnych, choroby wątroby, nadmierna krzepliwość krwi, nowotwory zależne od estrogenów.

Ksenoestrogeny

 Osobny artykuł: Ksenoestrogeny.

Ksenoestrogeny to związki chemiczne, które wykazują zdolność interakcji z układem hormonalnym i modulowania jego czynności w sposób charakterystyczny dla estrogenów.

Rozwój przemysłu chemicznego (niektóre herbicydy i pestycydy) i upowszechnienie leków opartych o estrogeny (np. tabletka antykoncepcyjna) skutkuje uwalnianiem do środowiska znacznych ilości tych substancji[3].

Podejrzewane są one o wywoływanie skutków ubocznych wśród ssaków – zaburzeń płodności, niewykształcania cech męskich i inne skutki uboczne – zwłaszcza wśród fauny żyjącej w wodach morskich i śródlądowych[4].

Historia

Pierwszym odkrytym hormonem był estron – żeński hormon płciowy, odkryty w 1929 przez późniejszego profesora Politechniki Gdańskiej Adolfa Butenandta[5]. Za prace nad hormonami płciowymi Butenandt został uhonorowany w 1939 Nagrodą Nobla[6].

Informacje w projektach siostrzanych

 Multimedia w Wikimedia Commons

 Definicje słownikowe w Wikisłowniku

  1. ↑ a b c Y. Yamaguchi. Microenvironmental regulation of estrogen signals in breast cancer. „Breast Cancer”. 14, s. 175-181, 2007. PMID: 17485903 (ang.). 
  2. ↑ E. Moore, A. Wisniewski, A. Dobs. Endocrine treatment of transsexual people: a review of treatment regimens, outcomes, and adverse effects.. „J Clin Endocrinol Metab”. 88 (8), s. 3467-73, 2003. DOI: 10.1210/jc.2002-021967. PMID: 12915619. 
  3. ↑ It's official: Men really are the weaker sex. The Independent, 2008.
  4. ↑ C. Sultan, P. Balaguer, B. Terouanne, V. Georget i inni. Environmental xenoestrogens, antiandrogens and disorders of male sexual differentiation.. „Mol Cell Endocrinol”. 178 (1–2), s. 99–105, 2001. PMID: 11403899. 
  5. ↑ A. Butenandt. Über „Progynon” ein krystallisiertes weibliches Sexualhormon. „Die Naturwissenschaften”. 17 (45), s. 879–879, 1929. DOI: 10.1007/BF01506919. 
  6. ↑ David E. Newton: Steroids and Doping in Sports: A Reference Handbook. Santa Barbara: ABC-CLIO, 2014, s. 169, seria: Contemporary World Issues. ISBN 978-1-61069-314-1. OCLC 828775926.
  • Janiec Waldemar (red.), Kompendium farmakologii Wydanie II, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ​ISBN 83-200-3589-9​

Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

Kontrola autorytatywna (klasa związków chemicznych o wspólnym zastosowaniu lub funkcji):

  • LCCN: sh85045012
  • GND: 4075616-6
  • BnF: 11935571k
  • BNCF: 5460

Encyklopedia internetowa:

  • БРЭ: 4916517
  • Treccani: estrogeni
  • Britannica: science/estrogen
  • Universalis: estrogenes-oestrogenes

Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Estrogeny&oldid=64502758”

Estrogeny to klucz do równowagi hormonalnej. Jakie są objawy nadmiaru/niedoboru?

Rozwój cech płciowych, miesiączka, płodność, owłosienie, a nawet barwa głosu – za to wszystko odpowiadają estrogeny. Nadmiar lub niedobór tych hormonów płciowych może mieć poważne skutki: od nieregularnych cykli miesiączkowych po niepłodność. Dowiedz się, jakie są przyczyny zbyt niskiego lub zbyt wysokiego stężenia estrogenów. Jakie są normy estrogenów?

Estrogeny to grupa żeńskich hormonów płciowych, do których zalicza się trzy postacie estrogenu naturalnie występujące u kobiet: estron (E1), estradiol (E2) i estriol (E3) oraz estrogen wytwarzany tylko w czasie ciąży estetrol (E4). 

Estrogeny produkowane są przede wszystkim w jajnikach u kobiet, w dużo mniejszej ilości także przez tkanki łożyskowe i tkankę tłuszczową, a także męskie jądra. 

Hormony te, naturalne i syntetyczne, stosuje się m.in. w leczeniu zaburzeń miesiączkowania, po operacyjnym usunięciu jajników, a antykoncepcji hormonalnej i jako hormonalną terapię zastępczą w celu łagodzenia objawów związanych z menopauzą. 

Estrogeny: rola. Jaką funkcję pełnią w organizmie?

Estrogeny odpowiadają za rozwój żeńskich cech płciowych i rozwój piersi, regulują też cykl miesiączkowy. Estrogeny mają istoty wpływ na życie intymne i płodność człowieka. Wspomagają rozwój mięśni macicy, zwiększają nawilżenie pochwy, pogrubiają jej ściany, u mężczyzn estrogeny regulują popęd płciowy i wspomagają dojrzewanie plemników.

Hormony te przyspieszają metabolizm, chronią naczynia krwionośne, zwiększają stężenie tzw. dobrego cholesterolu i zapobiegają osteoporozie, wspomagając mineralizację kości.

Estrogeny: badania. Jakie są wskazania do badania estrogenów?

Badanie stężenia estrogenów we krwi wykonuje się u kobiet:

  • z zaburzeniami cyklu miesiączkowego,
  • nieprawidłowymi i obfitymi krwawieniami miesięcznymi,
  • zaburzeniami płodności,
  • objawami menopauzy lub innymi niedomogami hormonalnymi.

U mężczyzn badanie estrogenów wykonuje się wtedy, gdy występują problemy z płodnością lub cechy feminizacji, w tym ginekomastia.

Stężenie estrogenów bada się z próbki krwi pobranej z żyły łokciowej, z próbki moczu, rzadziej śliny.

Estrogeny: norma. Jaki powinien być prawidłowy poziom estrogenów?

Normy estradiolu – jego stężenie uzależnione jest od fazy cyklu miesięcznego, w jakiej znajduje się kobieta.

  • faza folikularna: 30–120 ng/l (110–440 pmol/l)
  • owulacja: 130–370 ng/l (477–1358 pmol/l)
  • faza lutealna: 70–250 ng/l (257–917 pmol/l)
  • okres pomenopauzalny:

Żeńskie hormony – czym są i jakie pełnią role w organizmie kobiety?

Potrzebujesz antykoncepcji?

Sprawdź konsultacje

  • Niewiele osób jest w stanie wyrecytować z pamięci nazwy wszystkich hormonów, które odgrywają kluczową rolę w ludzkim organizmie.
  • Ale chyba nie ma kobiety, która nie wymieniłaby chociaż kilku, które mają wpływ na jej codzienne funkcjonowanie.
  • Okres dojrzewania, cykl miesiączkowy, ciąża, menopauza czy ogólnie rzecz ujmując: zdrowie i uroda…
  • Wszystko to uzależnione jest od konkretnego poziomu i ciągłego wahania kobiecych hormonów płciowych.  
  • Odpowiadają one nie tylko za wygląd zewnętrzny, charakterystyczne kobiece cechy czy zdolności rozrodcze, ale na wiele innych istotnych procesów zachodzących w kobiecym organizmie.
  • To one mogą poprawić, jak i popsuć kondycję skóry i włosów; pozytywnie, jak i negatywnie wpłynąć na ogólne samopoczucie; podwyższyć lub obniżyć libido i wreszcie umożliwić bądź utrudnić zajście w ciążę oraz odpowiadać za przeróżne schorzenia.
  • Aby kobiecy organizm mógł działać sprawnie, potrzebuje do tego równowagi hormonalnej.
  • Dlatego tak ważna jest znajomość funkcji poszczególnych żeńskich hormonów, zapoznanie się z ich normami, formami badania, umiejętnością kontrolowania, a tym samym – dbania o ich prawidłowe stężenie w organizmie
  • Sprawdź, co kryje się pod nazwami takimi jak estrogeny, progesteron, androgeny czy prolaktyna i dowiedz się, za co odpowiadają w organizmie te hormony.
  • Spis treści:Rola hormonów płciowych w organizmie kobietyEstrogeny: hormony kobiecościProgesteron: kluczowy kobiecy hormonProlaktyna: podczas karmienia piersią i nie tylkoGonadotropiny: hormony seksuAndrogeny: męskie hormony w kobiecym cieleHormony tarczycyDiagnostyka hormonalna
Leia também:  Ból przy zginaniu kolana – jakie mogą być przyczyny?

Żeńskie hormony płciowe, czyli sprawcy wieloletniej burzy hormonów

  1. Można powiedzieć, że hormony sterują całym życiem.
  2. Chociaż to uproszczenie, to wcale nie odbiega od prawdy.
  3. Układ hormonalny jest złożony i odpowiada za szereg funkcji ludzkiego organizmu, a patrząc całościowo: ma bezpośredni wpływ na jego równowagę.

  4. Nie bez powodu podczas odczuwania wielu dolegliwości, zarówno na tle fizycznym, jak i psychicznym, często sprawdza się układ hormonalny.

  5. Wiele na ten temat mogą powiedzieć przede wszystkim kobiety, które zarówno na etapie dojrzewania, jak i przez całe swoje dorosłe życie, są pod nieustannym wpływem wahań hormonalnych.
  6. Za taką sytuację odpowiadają przede wszystkim żeńskie hormony płciowe.

  7. Jak wyłonić je spośród ogółu hormonów i odróżnić od męskich?
  8. Warto zacząć od tego, czym są hormony płciowe.

  9. Hormony płciowe, zwane również hormonami steroidowymi, wydzielane są przede wszystkim przez żeńskie i męskie gonady, odpowiednio jajniki i jądra, przy współudziale przysadki mózgowej, podwzgórza i nadnerczy.

Już na tym etapie można odnotować, że hormony płciowe wytwarzane są zarówno w kobiecym, jak i męskim organizmie. To, czy nazwiemy je żeńskimi, czy męskimi zależy przede wszystkim od ich stężenia u obu płci i spełniania konkretnych ról.

  • I właśnie ów poziom hormonów płciowych decyduje o rozwoju wszelkich szeroko pojętych męskich lub kobiecych cech.
  • Hormony wpływają między innymi na bardziej kobiecy lub męski wygląd zewnętrzny, ale również na prawidłowe funkcjonowanie układu rozrodczego (męskiego i damskiego), jak i licznych procesów zachodzących w ludzkim organizmie.
  • Wśród kobiecych hormonów płciowych wymienia sięprzede wszystkim:
  • estrogeny,
  • progesteron,
  • prolaktynę,
  • androgeny.
  1. Obok wyżej wymienionych nie powinno zabraknąć również hormonów gonadotropowych, czyli FSH (folikulotropiny) i LH (lutropiny).
  2. Do takiego zestawu warto dodać hormony tarczycy, w tym trójjodotyroninę (T3), tyroksynę (T4) i kalcytoninę (CT).
  3. Żeńskie hormony odpowiadają przede wszystkim za:
  • dojrzewanie płciowe i rozwój specyficznych kobiecych cech, w tym budowę ciała,
  • odpowiednią czynność jajników, jak i za ich wygaszanie w okresie menopauzy,
  • regulację cyklu miesiączkowego,
  • zajście w ciążę i jej prawidłowy przebieg,
  • przemianę materii,
  • właściwą krzepliwość krwi,
  • samopoczucie, co często wiąże się ze zmianami nastrojów i całym wachlarzem różnorodnych stanów emocjonalnych, a niekiedy na stan zdrowia psychicznego,
  • odkładanie wapnia w układzie kostnym,
  • libido, czyli odczuwanie popędu płciowego,
  • odpowiednią pracę gruczołów łojowych, co wpływa m.in. na jakość skóry i włosów,
  • gospodarkę lipidową,
  • i wiele wiele innych procesów.

Można więc tak wymieniać bez końca, ale warto sprawdzić na co dokładnie mają wpływ poszczególne żeńskie hormony.

Każdy z nich pełni bowiem określone funkcje, ale są one ze sobą ściśle powiązane, dlatego tak ważne jest utrzymywanie hormonów na właściwym poziomie.

Estrogeny, czyli hormony kobiecości nie tylko od urody i sylwetki

  • Chyba żadne hormony płciowe, może poza progesteronem, nie kojarzą się tak z kobiecością, jak estrogeny.
  • I słusznie.
  • Estrogeny mają ogromny wpływ nie tylko na rozwój żeńskich cech płciowych, ale na wiele kluczowych procesów zachodzących w kobiecym organizmie.
  • Estrogeny to tak naprawdę grupa hormonów, w skład której wchodzą poniższe związki:
  • estron,
  • estradiol,
  • estriol,
  • estetrol (wytwarzany jedynie podczas ciąży).

U kobiet hormony te produkowane są przede wszystkim w jajnikach, a ściślej rzecz ujmując w pęcherzykach Graafa oraz w ciałku żółtym, czy łożysku. W mniejszych ilościach wytwarzane są w innych obszarach ciała, np. w nadnerczach, wątrobie, gruczołach piersiowych czy komórkach tkanki tłuszczowej.

Do najważniejszych funkcji pełnionych przez estrogeny w kobiecym organizmie można zaliczyć wpływ na rozwój cech płciowych, już na poziomie rozwoju płodowego, tuż po przyjściu na świat oraz w okresie dojrzewania.

Oznacza to, że hormony te odpowiadają za typowo kobiecą budowę ciała i całą sylwetkę, rozwój narządów płciowych, gruczołów piersiowych czy redystrybucję tkanki tłuszczowej, ale również za kształtowanie się psychiki czy popędu płciowego.

Ponadto estrogeny m.in.:

  • regulują cykl miesiączkowy i płodność,
  • korzystnie wpływają na gospodarkę lipidową, zwiększając poziom „dobrego” cholesterolu (HDL) i obniżając stężenie „złego” (LDL),
  • zwiększają odkładanie wapnia w kościach, stymulując ich wzrost; zapobiegają tym samym osteoporozie,
  • przyspieszają procesy metaboliczne,
  • zwiększają nawilżenie pochwy,
  • zwiększają krzepliwość krwi,
  • korzystnie wpływają na przyswajanie białek,
  • wpływają na rozrost tkanki tłuszczowej i jej metabolizm,
  • odpowiadają za odpowiedni poziom libido,
  • wpływają na stan emocjonalny,
  • powodują przyrost i zwiększenie pobudliwości mięśni gładkich macicy i jajowodów,
  • odpowiadają za przemiany węglowodanów,
  • stymulują pracę w gruczole mlekowym,
  • regulują temperaturę ciała,
  • wpływają na prawidłową przepuszczalność błon komórkowych,
  • poprawiają jędrność skóry oraz zmniejszają wydzielanie łoju.
  1. Szczególnie istotna jest fizjologiczna rola estrogenów w poszczególnych fazach cyklu miesiączkowego.
  2. Odpowiadają one wówczas za rozrost błony śluzowej macicy (endometrium), jej odpowiednie ukrwienie i odżywienie, przygotowując ją tym samym do implantacji zapłodnionej komórki jajowej.
  3. Ma to bezpośredni związek z wahaniem się stężenia estrogenów w konkretnych momentach cyklu menstruacyjnego.
  4. Najniższą wartość odnotowuje się w trakcie krwawienia miesiączkowego, po czym następuje stopniowy wzrost, aż do osiągnięcia szczytu podczas owulacji.
  5. Bez tego procesu nie byłoby możliwe zajście w ciążę ani jej utrzymanie.
  6. Istotną rolę estrogeny pełnią również w produkcji hormonu luteinizującego (LH), który uczestniczy w owulacji i odpowiada za powstawanie ciałka żółtego.
  7. Wiesz już, że hormony te ułatwiają przyjęcie zapłodnionego jajeczka, po czym pomagają we wzroście i rozwoju płodu.
  8. Ale w trakcie samej ciąży estrogeny wpływają również na:
  • rozwój kanalików mlekowych w gruczołach piersiowych,
  • powiększenie biustu i zaokrąglenie sylwetki,
  • poprawę kondycji skóry i włosów,
  • budzenie instynktu macierzyńskiego i budowania gniazda.

W ciąży poziom estrogenów stopniowo wzrasta.

Po porodzie z kolei gwałtownie spada, co może się wiązać ze znacznym obniżeniem nastroju młodej mamy (tzw. baby blues, który może wiązać się z depresją poporodową).

  • Spadek estrogenów wiąże się również bezpośrednio z okresem menopauzy.
  • Wówczas to wygasa hormonalna czynność jajników, co sprawia, że produkcja estrogenów znacznie maleje.
  • W konsekwencji pojawiają się typowe objawy przekwitania oraz wzrasta ryzyko osteoporozy oraz chorób serca.
  • A jakie powinno być właściwe stężenie estrogenu?
  • Wszystko uzależnione jest od wspomnianej już fazy cyklu miesiączkowego, ale również etapu rozwoju, wieku czy stanu zdrowia kobiety.
  • Normy estrogenów są więc zróżnicowane.
  • Wartości dla estradiolu to:
  • faza folikularna: 30–120 ng/l (110–440 pmol/l),
  • owulacja: 130–370 ng/l (477–1358 pmol/l),
  • faza lutealna: 70–250 ng/l (257–917 pmol/l),
  • okres postmenopauzalny:

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*