Endometrioza a bolesne miesiączki

Bolesnych miesiączek nie należy lekceważyć. Złe samopoczucie, ograniczona aktywność fizyczna i w ogóle – utrudnione funkcjonowanie, mogą być objawami zmian chorobowych.

Endometrioza a bolesne miesiączki

Miesiączka to dyskomfort dla każdej kobiety.

Są i takie, którym comiesięczne dolegliwości kojarzą się z ogromnym bólem, przykuwającym je do łóżka nieraz na kilka dni, regularnie rozbijając w pył wszelkie plany.

Perspektywa nachodzącej menstruacji odbiera im wręcz ochotę do życia. Wiele z nich uważa, że „taka już ich uroda” czy bagaż genetyczny. Trzeba swoje przecierpieć i iść dalej. Czy faktycznie?

Nie wolno lekceważyć bólu

Niezależnie od wytrzymałości kobiety, bolesnych miesiączek nie należy lekceważyć.

Złe samopoczucie, ograniczona aktywność fizyczna i w ogóle – utrudnione  funkcjonowanie, mogą być objawami zmian chorobowych, które zachodzą w naszym organizmie i – w przeciwieństwie do bólu, nie tyko nie mijają po zażyciu tabletek przeciwbólowych, ale mogą za sobą nieść poważne konsekwencje, w tym także być przyczyną niepłodności.

Endometrioza

Bolesne menstruacje często są wynikiem endometriozy. Choroba, zwana czasami wsteczną miesiączką lub podwójną miesiączką, charakteryzuje się obecnością komórek jamy macicy, czyli endometrium, poza obszarem macicy. Wszędzie tam, gdzie osadzają się ogniska endometrium, może rozwinąć się stan zapalny i w konsekwencji mogą pojawić się dolegliwości bólowe.

Ogniska endometrium, znajdujące się poza macicą zachowują się tak, jak te w macicy. Pod wpływem zmian hormonalnych podczas cyklu narastają, a potem się złuszczają podczas miesiączki. Tyle, że komórki znajdujące się w macicy znajdują ujście, a te poza macicą, nie.

Krew z endometrium gromadzi się w jamie brzusznej. Powstają torbiele i zrosty, które przy kolejnych menstruacjach wciąż się powiększają. Im większe zrosty wytworzą się w jamie brzusznej, tym silniejsze są bóle. Ale to nie wszystko.

Jeśli  komórki wszczepią się w jajowody, mogą je uszkodzić, czego konsekwencją bywa niepłodność.

Endometrioza a bolesne miesiączki

Torbiele

Gdy komórki endometrium zagnieżdżą się w jajniku, tworzą się w nim czekoladowe torbiele, które tak naprawdę są zbiornikami starej krwi.

Torbiele, zwane też cystami, mogą pojawiać się u kobiet w każdym wieku i przybierać różne rozmiary. Różne może być też ich pochodzenie, nie tylko endometrialne.

Czasem wskutek zaburzeń hormonalnych, w jajniku pojawiają się liczne drobne pęcherzyki. Mówimy wówczas o zespole policystycznych jajników albo tzw. wielotorbielowatości.

Czasami w skutek zaburzeń hormonalnych powstają tzw. torbiele proste. Podczas prawidłowej owulacji z pękniętego, dojrzałego pęcherzyka Graafa powinna uwolnić się gotowa do zapłodnienia komórka jajowa.

Pęknięty pęcherzyk natomiast powinien przekształcić się w tzw. ciałko żółte, które zanika, jeśli nie dojdzie do ciąży. Zdarza się jednak, że pęcherzyk Graafa nie pęka, tylko rośnie, tworząc torbiel pęcherzykową.

Podobną torbiel może też utworzyć ciałko żółte, które nie zniknęło, choć powinno.

Torbiele często mają łagodny charakter i nie dają żadnych objawów klinicznych. Do silnego bólu może dojść w sytuacji, gdy cysta skręci się lub pęknie. W przeważającej liczbie przypadków jednak ich obecność odczuwalna jest podczas miesiączki, lub tuż przed nią. Powodują one bowiem silne bóle brzucha, miednicy, pleców, a nawet pachwiny.

Choć torbiele należą do łagodnych zmian, mogą być przyczyną niepłodności. Dlatego nawet te niewielkie, które nie zawsze trzeba leczyć, muszą być poddawane systematycznej kontroli lekarskiej.

Mięśniaki

Bolesne, nieregularne miesiączki mogą być także pierwszym objawem mięśniaków macicy. Mięśniaki są najpowszechniej występującymi nowotworami łagodnymi narządu rodnego. Rosną powoli. Zbudowane są z mięśni gładkich i tkanki łącznej.

Ich tkanka zawiera więcej receptorów estrogenowych i progesteronowych niż prawidłowa błona mięśniowa macicy. Przeważnie przybierają okrągły kształt i mają różne rozmiary. Mogą mieć kilka milimetrów albo kilka centymetrów. Największe – nawet 30 cm. Ich pojawienie się zależy od wielu czynników, m.in.

: predyspozycji genetycznych, współistnienia nadwagi i otyłości oraz zaburzeń hormonalnych.    

Często są odpowiedzialne za bolesne, bardzo obfite i długie miesiączki i bolesne współżycie. Zdarza się, że kobiety cierpiące na mięśniaki macicy częściej oddają mocz i mają stany zapalne pochwy.

Kolejnym symptomem mięśniaków macicy jest powiększenie brzucha, dyskomfort i ból w miednicy mniejszej oraz zaburzenia płodności. Mięśniaki bowiem bywają częstym powodem poronień.

Podobnie, jak to było w przypadku torbieli, mięśniaki macicy, nawet jeśli są niewielkie, należy mieć pod stałą kontrolą lekarską.

Endometrioza a bolesne miesiączki

Niedoczynność tarczycy

Niedoczynność hormonalna tarczycy może zaburzyć cykl miesiączkowy na wiele sposobów. Hormony tarczycy są odpowiedzialne za wydzielanie hormonów płciowych przez jajniki a także – za prawidłowe jajeczkowanie czyli inaczej mówiąc – dojrzewanie komórki jajowej. Kiedy tarczyca nie jest wystarczająco aktywna, może się to przełożyć na nieregularne miesiączki i zaburzenia cyklu.

Przy niedoborze hormonów tarczycowych, to przysadka mózgowa zwiększa swoją aktywność, pobudzając tarczycę do wytwarzania większej ilości swoich hormonów. Wzrost aktywności przysadki wpływa także na jajniki, które zwiększają nadmiernie produkcję estrogenów.

Dlatego u kobiet z niedoczynnością tarczycy występuje nadmiar estrogenów, natomiast ich menstruacja może pojawić się za wcześnie lub zbyt późno i prawie zawsze ma bolesny przebieg. Kolejnym problemem jest fakt, że u młodych dziewcząt niedoczynność tarczycy może opóźnić dojrzewanie płciowe albo całkiem je zahamować.

W takich przypadkach koniecznie trzeba zasięgnąć porady endokrynologa i poddać się terapii hormonalnej.

Polipy

Liczne zaburzenia hormonalne sprzyjają również  powstawaniu polipów szyjki macicy. Występują one najczęściej u kobiet pomiędzy 30 a 50 rokiem życia.

Mogą powodować bolesne miesiączkowanie a także intensywniejsze krwawienia, które trwa dłużej, niż powinno. W czasie menstruacji kobiety z polipami może dojść do skurczów macicy, które są próbą wyeliminowania polipa.

Przez to czasem można odczuwać silne dolegliwości bólowe. Polipy najczęściej są wykrywane w czasie rutynowej wizyty u ginekologa.

Bolesne miesiączkowanie pierwotne 

Zdarza się i tak, że bolesne miesiączki nie mają podłoża chorobowego, a są jedynie rezultatem tzw. „burzy hormonów”. Taką przypadłość określamy jako bolesne miesiączkowanie pierwotne.

Ból spowodowany jest nadmierną produkcją  substancji powstających w macicy pod wpływem progesteronu, czyli prostaglandyn. Gdy jest ich za dużo, zwiększa się wrażliwość na bodźce bólowe.

Nadmiar prostaglandyn powoduje też złuszczenie błony śluzowej macicy i jej intensywne, bolesne skurcze.

Bóle miesiączkowe, zarówno pierwotne, jak i te wywołane czynnikami chorobotwórczymi zwykle pociągają za sobą kolejne dolegliwości – nudności, wymioty, biegunkę, konieczność częstego oddawania moczu. Przekładają się też na dyskomfort w sferze psychicznej.

Kobiety są znużone a ich rozdrażnienie często przechodzi w wybuchy złości i płaczu. Niektóre mają napady duszności i przyspieszone tętno. Wiele kobiet ma także obniżoną koncentrację i wolniej reaguje.

W czasie menstruacji kobiety nie tyko mają brzydszą cerę, gorsze włosy i bardziej łamliwe paznokcie, ale i dużo słabszą odporność, a co za tym idzie – łatwiej zapadają na infekcje.

O tym, jakie jest podłoże bólu menstruacyjnego, można się dowiedzieć jedynie u lekarza. Nigdy nie należy go ignorować.

Endometrioza a bolesne miesiączki 

Konsultacja merytoryczna:

Endometrioza a bolesne miesiączki dr n.med. Anna Bednarska-Czerwińska Ginekolog i położnik, endokrynolog Lekarz z ponad 20-letnim doświadczeniem zawodowym. Specjalista w zakresie leczenia niepłodności i endokrynologii rozrodu w Klinice Leczenia Niepłodności i Diagnostyki Prenatalnej Gyncentrum. Członek polskich i zagranicznych towarzystw ginekologicznych.

Ból w endometriozie – fakty i mity – AnalgoMed

Endometrioza (gruczolistość macicy) jest stosunkowo powszechną chorobą ginekologiczną, polegającą na przemieszczaniu się tkanki macicy poza jamę macicy. Wiąże się z wieloma przykrymi dolegliwościami, a jedną z najgorszych jest ból.

Endometrioza, choć nie jest groźna dla życia, mocno obniża komfort życia, zwłaszcza ze względu na przewlekły ból, z jakim muszą zmagać się kobiety.

Poznaj fakty i mity o endometriozie i dowiedz się, czy istnieje sposób na zmniejszenie bólu w endometriozie.

Endometrioza a bolesne miesiączkiŹródło: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Blausen_0349_Endometriosis.png

Fakt 1 – Endometrioza dotyczy kobiet w każdym wieku

Na całym świecie na gruczolistość macicy choruje (wg różnych szacunków) 89-176 milionów kobiet; dolegliwość ta dotyka 5-15% kobiet w różnym wieku. Choć często problem diagnozowany jest u pań w wieku 30-40 lat, może wystąpić również u dziewczynek już od pierwszej miesiączki, a także u kobiet po menopauzie.

Fakt 2 – Endometrioza boli

Jednym z charakterystycznych objawów endometriozy jest ból, który pojawia się nie tylko pod postacią przykrych miesiączek. Wiele pań skarży się na ból podbrzusza po stosunku, a winna temu jest właśnie endometrioza.

Ból miednicy, ból jajnika, bóle kręgosłupa również mogą być związane z tą dolegliwością. Choroba wpływa negatywnie na samopoczucie i funkcjonowanie pań. Na szczęście istnieją skuteczne sposoby leczenia bólu w endometriozie.

Fakt 3 – Endometrioza ma podłoże genetyczne

Ale nie tylko. Jest to choroba hormonalna, immunologiczna, toksykologiczna oraz genetyczna. Nie do końca poznano, jakie są przyczyny endometriozy, ale wiadomo, że istotne są czynniki związane z genetyką, a kobiety, u których w rodzinach występowała ta choroba, są aż 7-krotnie bardziej na nią narażone.

Fakt 4 – Endometrioza może być przyczyną raka, niepłodności i poronień

Choroba może powodować zwiększone ryzyko zachorowania na raka, zwłaszcza raka jajników. Istnieje też związek z chorobami immunologicznymi, alergiami oraz chorobami serca.

Leia também:  Como analisar um conto (com imagens)

Ze względu na nieprawidłowości w funkcjonowaniu układu rozrodczego jednym z objawów endometriozy jest problem z zajściem w ciążę.

Ryzyko poronienia we wczesnej fazie ciąży u pacjentek z endometriozą jest znacznie większe niż zdrowych, istnieje też zwiększone ryzyko wystąpienia ciąży pozamacicznej.

Mit 1 – Endometrioza = bezpłodność

Mimo iż faktem jest, że endometrioza powoduje problemy z zajściem w ciążę, to jej nie wyklucza. Około 60-70% pacjentek może mieć dzieci, a połowa z nich zachodzi w ciążę. Możliwe są też różne formy leczenia niepłodności.

Mit 2 – Endometrioza (nie!) musi boleć

Kobiety chorujące na gruczolistość macicy skarżą się na silne bóle brzucha, bóle jajników, bolesne miesiączki oraz unikają zbliżeń seksualnych ze względu na ból podczas stosunku. Endometrioza bez wątpienia jest przykrą chorobą, jednak nie musi boleć.

Warunkiem jest podjęcie prawidłowego leczenia przeciwbólowego. Pomocne jest nie tylko leczenie farmakologiczne endometriozy, ale również inne inwazyjne oraz nieinwazyjne metody uśmierzania bólu, akupunktura, fizjoterapia czy psychoterapia.

Dowiedz się, na czym polega leczenie bólu w AnalgoMed we Wrocławiu.

Mit 3 – Endometrioza jest chorobą kobiet ambitnych i aktywnych zawodowo

Ten mit zrodził się z badań przeprowadzonych w latach 1950-1970, które wykazywały, że na objawy gruczolistości macicy skarżyły się przede wszystkim kobiety, które odsuwały decyzję o ciąży na później ze względu na karierę. Wysnuto więc stwierdzenie, że to choroba ambitnych kobiet. Później jednak obalono tę tezę, a obecnie wiadomo, że na endometriozę może zachorować każda kobieta niezależnie od wieku i statusu społecznego.

Mit 4 – Ciąża/menopauza leczy endometriozę

O tym, że kobiety po menopauzie (nawet do 80. roku życia) mogą mieć objawy endometriozy, już wcześniej wspominaliśmy, wiadomo więc, że menopauza nie powoduje ustąpienia choroby.

Niektórzy błędnie zakładają również, że ciąża może wyleczyć endometriozę. Choć istnieje szansa na chwilowe zredukowanie objawów w ciąży, ta nie jest metodą leczenia.

Wysoki poziom estrogenu w I i II trymetrze może wręcz nasilić objawy.

Endometrioza jest chorobą na całe życie. W przypadku mniej nasilonych objawów skuteczne jest leczenie objawowe.

Jeżeli choroba wiąże się z torbielami, problemami z zajściem w ciążę, silnymi bólami oraz innymi dolegliwościami, stosuje się leczenie operacyjne.

Najważniejsze jednak jest wczesne rozpoznanie i niedopuszczenie do powstawania nieodwracalnych zmian, dlatego każda kobieta powinna regularnie przechodzić badania ginekologiczne.

Poprzedni Wpis Następny wpis

Bolesne miesiączki – jak zwalczyć ból brzucha podczas okresu?

Według badań dziesięć na sto kobiet nie jest w stanie funkcjonować z powodu bolesnej miesiączki5. Ból zawsze jest objawem wymagającym obserwacji, zwłaszcza kiedy dotyczy menstruacji.

Bóle miesiączkowe dzielą się na pierwotne i wtórne. Niemniej jednak konsultacji z lekarzem wymaga każdy ból, który upośledza funkcjonowanie i obniża jakość życia. [Tu przeczytasz więcej o bólu i metodach radzenia sobie z nim].

To trudne i złożone zagadnienie. Wciąż zdecydowanie zbyt często zdarza się, że rodzina, znajomi, ale też przedstawiciele opieki zdrowotnej do bólu miesiączkowego podchodzą lekceważąco5.

Także same kobiety bagatelizują swoje cierpienie, przyjmując je za coś „naturalnego”1.

Brak wiedzy w tym zakresie oraz wstyd związany z miesiączką [więcej o problemie wstydu w tym artykule] często utrudniają poszukiwanie pomocy, blokując nas przed nieskrępowanym mówieniem o swoich dolegliwościach i dzieleniem się wątpliwościami czy obawami.

Tymczasem ból menstruacyjny wymaga konsultacji specjalistycznej, ponieważ może być zwiastunem innych schorzeń, które należy leczyć. Pamiętaj, żeby odpowiednio wcześnie przekazać tę wiedzę swojej córce, nawet jeżeli sama nie dowiedziałaś się tego od własnej mamy – poszukiwanie pomocy zaczyna się od poważnego podejścia do odczuwanego przez siebie (i innych) cierpienia.

Bóle miesiączkowe mogą być związane z wadami wrodzonymi, torbielami, a także guzami przydatków, andemiozą czy endometriozą4. Ta ostatnia jest jedną z najczęstszych przyczyn wtórnego bolesnego miesiączkowania.

To przewlekła choroba, podczas której błona śluzowa jamy macicy (endometrium) przemieszcza się poza macicę i tam się rozrasta2. Pod wpływem cyklicznej stymulacji hormonami [tu dowiesz się więcej o przebiegu cyklu] endometrium w tych miejscach także podlega złuszczaniu.

Wywołane dolegliwości bólowe często są mylone z bolesnym miesiączkowaniem pierwotnym3.

  • – Wczesne wystąpienie bolesnego miesiączkowania (zaraz po pierwszej miesiączce)
  • – Bolesne miesiączkowanie i endometrioza w rodzinie
  • – Bóle miednicy, także w innych częściach cyklu
  • – Nieustąpienie bólu pomimo stosowania antykoncepcji hormonalnej
  • – Obecność bólu po zastosowaniu leków2
  • – Bolesne współżycie
  • – Ból podczas oddawaniu moczu i stolca
  • – Ból miesiączkowy, który trwa dłużej niż 48–72 godziny3

Endometrioza a bolesne miesiączki

Stworzenie w domu przestrzeni do szczerej rozmowy na temat miesiączki i towarzyszących jej objawów [tu dowiesz się, jak ją przeprowadzić] może zachęcić Twoją córkę do poradzenia się Ciebie, jeśli coś wzbudzi jej niepokój.

Otwarte mówienie o bólu i jego znaczeniu oraz współczucie dla doświadczającej go osoby budują zaufanie i chęć komunikacji.

A ta jest niezbędna, aby odpowiednio wcześnie odczytać sygnały ostrzegawcze oraz poszukać pomocy u właściwego specjalisty.

Wbrew temu, jak często bywa postrzegany ból menstruacyjny, nie jest on ani oznaką słabości, ani wymysłem czy wymówką. Nie powinien być też powodem do wstydu, bo to stanowi poważną przeszkodę w poszukiwaniu pomocy.

1 Barcz E., Najczęstsze błędy w diagnostyce i leczeniu endometriozy,

Bolesne miesiączki przy endometriozie – jak leczyć? – Polki.pl

Endometrioza a bolesne miesiączki
fot. Adobe Stock

Ból występujący podczas miesiączki, przed nią lub po niej jest częstym zjawiskiem u kobiet chorujących na endometriozę. Ból odczuwany przez kobiety opisywany jest jako ostry, kłujący, a czasem głęboko przeszywający. Jego intensywność rozciąga się od względnie niewielkiego aż po skrajnie dokuczliwy, uniemożliwiający normalne funkcjonowanie.

Ból może promieniować do pleców, krocza. W zależności od zaawansowania choroby bólowi podbrzusza może towarzyszyć ból przy wypróżnianiu, ból w innych okolicach jamy brzusznej. Dolegliwości bólowe mogą wystąpić także w trakcie współżycia, badania lekarskiego lub całkiem niezależnie od cyklu miesiączkowego.

Pacjentki, u których występują bolesne miesiączki, często zgłaszają się do lekarza po pomoc nie zdając sobie sprawy, że mogą być chore na endometriozę. Dlatego powinny zostać poddane odpowiedniej diagnostyce, a nie przyjmować ciągle leki przeciwbólowe.

Ból w trakcie trwania miesiączki powstaje na wskutek naciągania się ognisk endometriozy i zrostów w trakcie skurczów macicy, które powodują usuwanie krwi miesiączkowej.

Jak się leczyć?

Zależnie od stopnia nasilenia bólu pacjentka może przyjmować niesterydowe leki przeciwzapalne dostępne bez recepty w aptekach, sklepach takie jak paracetamol i ibuprofen lub silniejsze leki przeciwbólowe przepisane przez lekarza np. pochodne morfiny.

Czasami do leków przeciwbólowych dodawane są leki rozkurczające. Pacjentki po tego typu leczeniu odczuwają znaczną poprawę.

Aby zmniejszyć dolegliwości, można zastosować także leczenie hormonalne ciągłe, np. dwuskładnikową tabletkę antykoncepcyjną, progesteron, analogi GNRH, inhibitory aromatazy. Spowoduje ono znaczną poprawę.

Jednak po zaprzestaniu terapii ból powraca. Jako inną metodę leczenia, o dłuższym efekcie polecane jest chirurgiczne usunięcie ognisk i zrostów endometrialnych w trakcie laparoskopii. Leczenie to często przynosi znaczną poprawę.

Czytaj też:Jakie są objawy endometriozy?Wszystko o przeroście endometrium

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

Masz bolesne miesiączki? To może być endometrioza

Co to jest endometrioza?

Endometrioza to obecność błony śluzowej macicy w miejscach, w których nie powinno jej być – najczęściej w jamie otrzewnej, jajnikach i jajowodach. Nie wiadomo jaka jest przyczyna takiego stanu rzeczy. Istnieje teoria, tzw.

miesiączkowania wstecznego, czyli w trakcie krwawienia przez jajowody do jamy otrzewnowej wylewa się krew menstruacyjna, drobiny tkanki złuszczają się i dostają do brzucha. Prawdopodobnie jest to choroba, która łączy się z zaburzeniem układu immunologicznego. Endometrioza dotyka 8-15 proc. kobiet w okresie reprodukcji.

Jest jedną z częstszych przyczyn hospitalizacji na oddziałach ginekologicznych i drugą, po mięśniakach macicy, przyczyną usunięcia macicy (histerektomii).

Jakie czynniki mogą świadczyć o endometriozie?

To co powinno przede wszystkim zaniepokoić to mocny ból podczas miesiączki oraz obfite krwawienia. Dodatkowo lekarz podczas badania może zauważyć charakterystyczne zmiany na błonie śluzowej szyjki macicy i pochwy, które powiększają się pod koniec cyklu, trochę się obkurczają po miesiączce.

Ogniska endometriozy przyjmują postać białych, czerwonych, niebieskich, brązowawych lub czarnych guzków. Ich ciemne zabarwienie spowodowane jest krwawieniem i odkładaniem się złogów hemosyderyny, która jest białkiem magazynującym żelazo, a powstającym z erytrocytów w procesie ich rozpadu.

Wygląd ognisk endometrialnych zależy też od czasu trwania choroby.

Jak diagnozuje się endometriozę?

Niestety endometriozy nie da się zdiagnozować poprzez żadne wskaźniki biochemiczne czy biofizyczne. Dlatego wychodzimy z założenia, że jeżeli pojawia się bardzo mocny ból podczas cyklu miesiączkowego, to być może jest to endometrioza.

Leia também:  Anemia aplastyczna – co to jest, jakie są objawy, badania i leczenie?

Należy zastosować u pacjentki tabletki antykoncepcyjne i sprawdzić, czy po ich zastosowaniu ból się zmniejsza. Jeżeli tabletki hormonalne dają tylko niewielką ulgę to uznajemy, że pacjentka cierpi na endometriozę i należy włączyć do leczenia inne leki, tj.

progestageny. Złotym standardem powinno być też wykonanie laparoskopii, która pozwala potwierdzić, bądź wykluczyć chorobę dodatkowo poszerzoną o badanie histopatologiczne wycinków z ognisk.

Można też wykonać badanie USG – dopochwowe lub przezbrzuszne, ale nie zawsze jest ono jednoznacznie czytelne w obrazie.

Jakie są metody leczenia endometriozy?

Przyczyna endometriozy nie jest dokładnie znana, w związku z tym leczenie ma charakter objawowy i polega na podawaniu leków hormonalnych lub zastosowanie leczenia chirurgicznego. Żadna ze stosowanych metod terapii nie gwarantuje jednak 100% skuteczności.

Czasami leczenie endometriozy ma charakter kombinowany, tzn. łączy się ze sobą zarówno leczenie hormonalne, jak i operację. W wielu przypadkach obserwuje się nawroty choroby, dlatego endometrioza jest uważana za trudną do wyleczenia.

Leczenie endometriozy ma charakter objawowy, co oznacza, że terapia polega na łagodzeniu dolegliwości wywoływanych przez przerost błony śluzowej macicy.

Terapia gruczolistości macicy skupia się zatem na zmniejszaniu bólu towarzyszącego chorobie, zatrzymywaniu jej postępowania i minimalizowaniu powikłań, do których zalicza się problemy z zajściem w ciążę i niepłodność. Dobór terapii i postępowanie lecznicze względem pacjentki zależą od wielu czynników.

Najważniejszym kryterium w doborze sposobu leczenia są plany macierzyńskie kobiety. Jeśli pacjentka nosi się z zamiarem posiadania dziecka, wskazane jest leczenie chirurgiczne przy użyciu laparoskopii, bądź w cięższych przypadkach – bardziej inwazyjnej laparotomii.

Czy zdiagnozowanie endometriozy oznacza dla pacjentki brak potomstwa?

Nie do końca. Bycie chorą na endometriozę nie oznacza automatycznie bycia bezpłodną. Ogólnie rzecz biorąc, kobietom z tym rozpoznaniem trudniej zajść w ciążę od innych kobiet, zajmuje im to trochę więcej czasu.

Ale 18-24% kobiet dowiaduje się o chorobie dopiero podczas cesarskiego cięcia przy porodzie. Oznacza to, że co 4 kobieta będzie miała dziecko spontanicznie, bez poprzedzającego leczenia.

W większości przypadków, nie wiadomo dlaczego, kobiecie z endometriozą trudniej jest zajść w ciążę.

Wyjątkiem od reguły jest sytuacja, kiedy endometrioza jest na tyle zaawansowana, aby spowodować uszkodzenia jednego lub więcej narządu niezbędnego do poczęcia.

Na przykład, jeśli jajniki są pokryte grubą warstwą zrostów, jajeczko nie może uwolnić się z jajnika i zostać zapłodnione.

Podobnie, jeśli jajnik lub jajowód utknie w zroście w jakimś nietypowym miejscu, jajeczko nie jest w stanie przedostać się z jajnika do ujścia jajowodu. Takie nieprawidłowości są zwykle znajdowane u kobiet ze średnio lub bardzo zaawansowaną endometriozą.

Źródło: www.jestemprzytobie.pl

Wredna franca – endometrioza

W sobotni wieczór, po zdanym kolokwium z farmakologii, Marcin wybrał się z kolegami świętować sukces. Kto nie był na medycynie ten musi wiedzieć, że zaliczenie koła z farmy w pierwszym terminie jest naprawdę osiągnięciem! W klubie poznał Agatę, studentkę III roku pedagogiki.

Zaintrygowała go swoją tajemniczością, mrocznością i tym, że zupełnie nie pasowała do otoczenia ani grupy beztroskich koleżanek, z którymi przyszła. Niewiele się odzywała i nie dało się nie zauważyć wyrazu zniechęcenia na jej twarzy.

Gdy rozbawione towarzystwo zdecydowało się pójść na tańce Agata stwierdziła, że wraca do akademika. Marcin zaproponował, że ją odprowadzi na autobus. Kiedy tak sobie szli nocą warszawskimi ulicami, pojawiła się fascynacja i wzajemne zainteresowanie.

Gdy dotarli do „Muchomorka” na Żwirkach Marcin już wiedział, że to nie jedyny wieczór, który spędza razem.

Półtora roku później Marcin podszedł do mnie po seminarium, które prowadziłam dla studentów VI roku medycyny. Poprosił o skonsultowanie swojej dziewczyny, która ogromnie cierpiała z powodu bólów brzucha i bolesnych miesiączek. Nie odmawiam studentom szczególnie, gdy są sympatycznymi, wysokimi blondynami marzącymi o byciu chirurgiem.

Kiedy zjawili się z Agatą u mnie w przychodni zauważyłam przede wszystkim jej woskowo bladą twarz i zaciśnięte usta. Pomyślałam, że przyszła wbrew sobie, przymuszona przez chłopaka i też trochę się zjeżyłam.

Pomału jednak podczas wywiadu starałam się otworzyć dziewczynę i zbudować to jedyne w swoim rodzaju, intymne porozumienie pomiędzy kobietą a ginekologiem. 

U Agaty bolesne miesiączki zaczęły występować jak miała 15-16 lat. Początkowo ból występował tylko w okresie okołomiesiączkowym, z czasem stawał się coraz silniejszy, towarzyszyły mu coraz obfitsze krwawienia podczas okresu.

Brała silne leki przeciwbólowe, najpierw jedną, potem dwie, trzy, pięć tabletek. Każda miesiączka była dla niej traumą a koleżanki podśmiewały się z niej, że taka delikatna – przecież to normalne, że okres boli.

Po pewnym czasie już nie tylko miesiączki były bolesne, pojawiło się uczucie rozpierania w dole brzucha, występowały wzdęcia i skurczowe bóle, naprzemienne biegunki i zaparcia gdy przychodził czas miesiączki. Samo krwawienie poprzedzały kilkudniowe, brązowe plamienia z pochwy.

Współżycie było dla Agaty udręką – silne bóle brzucha utrzymywały się jeszcze kilka godzin po stosunku, niepokoiły ją także utrzymujące się przez kilka dni plamienia. To powodowało, że unikała zbliżeń, stawała się coraz bardziej nerwowa a strach przed współżyciem paraliżował ją i wpływał niekorzystnie na relacje partnerskie.

Marcin zupełnie nie wiedział, czym jest spowodowane zachowanie Agaty a ona nie chciała z nim na ten temat rozmawiać. Dolegliwości, o których mówiła Agata były tak charakterystyczne, że od razu pomyślałam o endometriozie

Co to jest endometrioza?

Endometrioza jest zagadkową chorobą, która może mieć początek już w chwili urodzenia. W chorobie tej tkanki podobne do błony śluzowej wyściełającej jamę macicy (endometrium) znajdują się poza macicą. Przede wszystkim w jajnikach, jajowodach oraz aparacie więzadłowym macicy.

Rzadziej ogniska endometriozy występują w jelicie grubym, moczowodach, pęcherzu moczowym i przegrodzie odbytniczo-pochwowej, powodując nieprzyjemne dolegliwości.

Pod wpływem cyklicznych zmian hormonalnych w cyklu miesiączkowym ogniska endometriozy powiększają się, tak samo jak błona śluzowa w macicy, i podlegają takim samym zmianom histologicznym.

Obecność ognisk endometrium pomiędzy jelitami, w okolicy pęcherza moczowego a przede wszystkim w okolicy jajowodów i jajników skutkuje przewlekłą reakcją zapalną i powstawaniem zrostów. Powoduje to ograniczenie drożności i ruchomości jajowodów, mogące prowadzić do niepłodności – u połowy kobiet diagnozowanych z powodu niemożności zajścia w ciążę stwierdza się endometriozę. 

Szacuje się, że choroba ta występuje u 7–10% kobiet, głównie młodych, będących w okresie reprodukcyjnym. Coraz częściej stwierdza się też endometriozę u młodych dziewcząt oraz kobiet po menopauzie.

 
Endometrioza jest przewlekłą, postępującą i podstępną chorobą, która wpływa na wszystkie sfery życia, pogarszając jakość życia i uniemożliwiając zaspokojenie wielu ważnych dla kobiety potrzeb.

Potrzeby opieki i macierzyństwa, potrzeby seksualnej, potrzeby szacunku i uznania – w oczach własnych i innych ludzi. 

Endometrioza – objawy

Występujące u Agaty dolegliwości były książkowe. Sztandarowym objawem endometriozy, występującym u 60% pacjentek, jest ból w miednicy mniejszej – początkowo występujący okresowo, z czasem przechodzący w ciągły ból powodujący uczucie ciężkości i rozpierania w dole brzucha.

Pojawienie się bolesnych miesiączek oraz cyklicznie występujących przed miesiączką wzdęć brzucha, naprzemiennych biegunek i zaparć, bólu w okolicy krzyżowej i utrzymywanie się tych symptomów dłużej niż 6 miesięcy wskazuje na endometriozę.

Ze względu na to, że objawy te są wiązane z bolesnymi miesiączkami często są bagatelizowane i lekceważone przez otoczenie. Takie podejście oraz skrępowanie i wstyd towarzyszący zgłaszaniu tych dolegliwości powoduje opóźnienie w postawieniu prawidłowej diagnozy o ok. 6-8 lat.

Tym samym odroczone jest skuteczne leczenie, przez co  choroba postępuje, rozwijają się zmiany anatomiczne w narządach miednicy mniejszej i niepłodność. 
Objawy endometriozy zależą od lokalizacji zmian chorobowych.

Często są to bóle podczas współżycia lub po stosunku, uniemożliwiające odbycie satysfakcjonującego aktu płciowego. Bolesne stosunki płciowe (dyspareunia) są frustrujące nie tylko dla kobiety ale także jej partnera. 

W jajnikach występować mogą torbiele endometrialne, wypełnione zhemolizowaną, ciemnobrązową, gęstą treścią i z tego powodu nazywane torbielami czekoladowymi. Gdy endometrioza atakuje pęcherz moczowy mogą pojawiać się objawy dyzuryczne – bolesne oddawanie moczu, częstomocz i uczucie parcia na pęcherz.

Obecność ognisk choroby w jelicie grubym powoduje bolesną defekację (dyscheksja). W okresie miesiączki mogą także występować tzw. krwawienia zastępcze z odbytnicy lub cewki moczowej. U 1/5 kobiet z endometriozą jednocześnie występuje zespół jelita drażliwego, śródmiąższowe zapalenia pęcherza moczowego a także fibromialgia czy migrena. Chorujące kobiety boli nie tylko brzuch.

Ciągły ból skutkuje uczuciem zmęczenia i znużenia, osłabieniem i często też depresją.

Endometrioza a rak

Nie ma żadnych naukowych dowodów wskazujących na to, że endometrioza wywołuje raka. Wśród kobiet chorych na endometriozę nie stwierdza się zwiększonej częstości występowania jakiegokolwiek nowotworu poza nieznacznie częstszym rozpoznawaniem raka jajnika i chłoniaka nieziarniczego.

Jakie są przyczyny endometriozy?

To bardzo enigmatyczna choroba, taka jak jej posiadaczki. Występuje częściej u młodych, wysokich dziewcząt. Przyczyny jej powstawania nadal są nieznane a mechanizmy rozwijania się ognisk endometriozy w miednicy mniejszej i jamie brzusznej – niewyjaśnione.

Leia também:  Como calcular sua média ponderada da faculdade: 7 passos

Jeszcze do niedawna najpopularniejsza była teoria wstecznej transplantacji Sampsona czyli wstecznego miesiączkowania. Wedłg tej teorii wraz ze wstecznym prądem krwi miesiączkowej (np. podczas orgazmu) fragmenty złuszczonego endometrium miałyby przedostawać się przez jajowody do jamy otrzewnej i wszczepiać się w okoliczne narządy.

Obecnie uważa się, że choroba ta prawdopodobnie jest uwarunkowana wielogenowo, ale wiąże się również z innymi czynnikami. Na rozwój endometriozy wpływają czynniki hormonalne – wczesna pierwsza miesiączka (menarche), wysokie stężenia estrogenów we krwi kobiety promujące powstawanie i powiększanie się ognisk endometrialnych.

Spośród czynników środowiskowych największe znaczenie mają: picie alkoholu (ok.10 g alkoholu dziennie) i kawy, papierosy, promieniowanie magnetyczne z kuchenek mikrofalowych, kontakt z pestycydami, formaldehydem, niklem czy benzenem.

Endometrioza – badania i rozpoznanie

Objawy występujące u Agaty były bardzo charakterystyczne ale czy wystarczające do postawienia rozpoznania? Zwłaszcza, że taka diagnoza jest obciążająca emocjonalnie i nie należy bezpodstawnie szafować tym rozpoznaniem.

Podczas badania ginekologicznego z powodu dolegliwości bólowych dziewczyna wiła się i spinała, uciekała pośladkami w górę fotela – przez co dokładna ocena narządu rodnego była niemożliwa. Jednak wyraźnie dało się stwierdzić ograniczenie ruchomości macicy i jej unieruchomienie w zrostach, pogrubiałe i bolesne więzadła krzyżowo-maciczne.

Zaleciłam wykonanie USG narządu rodnego przez pochwę (USG ginekologiczne, transwaginalne) nie spodziewając się nieprawidłowych znalezisk. Badanie ultrasonograficzne narządu rodnego pozwala na wykrycie torbieli endometrialnych jajników. Rozpoznanie głęboko naciekającej endometriozy w USG wymaga dużych umiejętności i doświadczenia osoby badającej.

„Złotym standardem” w diagnostyce endometriozy jest laparoskopia, podczas której pobierane są fragmenty tkanki do badania histopatologicznego. Wynik badania mikroskopowego określa ostateczne rozpoznanie. Wskazania do wykonania laparoskopii diagnostycznej należy ustalać bardzo ostrożnie, bo choć laparoskopia jest procedurą minimalnie inwazyjną, to łączy się z ok.

9% ryzykiem powikłań.

Wskazaniami do leczenia operacyjnego są: przewlekły ból nie ustępujący po trzymiesięcznej kuracji farmakologicznej, istniejące przeciwwskazania zdrowotne lub niechęć pacjentki do farmakoterapii, ciężkie postaci bolesnego miesiączkowania, dyspareunia, dyschezja oraz podejrzenie zajęcia przez chorobę ścian pęcherza moczowego, jelit i nerwów miednicy mniejszej.

Gdy ból pojawia się nagle może wynikać ze skręcenia się lub pękniecia torbieli endometrialnej jajnika i jest wskazaniem do leczenia operacyjnego w trybie pilnym. Laparoskopia umożliwia jednoczasowo: diagnostykę, leczenie chirurgiczne – usunięcie zmian chorobowych oraz ocenę stopnia zaawansowania choroby. Wg klasyfikacji American Society for Reproductive Medicine (ASRM) można określić endometriozę w stadium: minimalnym, łagodnym, umiarkowanym i ciężkim. Te stopnie nie odzwierciedlają jednak nasilenia bólu i współistniejącej niepłodności. 

Dotychczas nie wykryto swoistego markera biochemicznegp dla endometriozy.

Nie zaleca się badania biomarkerów w tkance endometrialnej czy krwi miesiączkowej ani biomarkerów immunologicznych, w tym antygenu nowotworowego 125 (CA-125 cancer antigen 125) we krwi ani w moczu.

Tak jak się spodziewałam, u Agata badanie USG nie przyniosło dodatkowych informacji. Na podstawie wywiadu i badania ginekologicznego rozpoznałam u niej endometriozę.  

Endometrioza – leczenie

Endometrioza to choroba na całe życie dlatego leczenie powinno być zaplanowane długoczasowo a także uwzględniać plany życiowe i reprodukcyjne kobiety.

Biorąc pod uwagę zgłaszane przez Agatę i Marcina problemy i niesprecyzowane plany prokreacyjne zdecydowaliśmy się na leczenie hormonalne. Preparaty te są wysoko skuteczne w minimalizowaniu dolegliwości bólowych w endometriozie, nie likwidują jednak choroby.

Zastosowanie w leczeniu endometriozy znajdują niskoestrogenowe, dwuskładnikowe preparaty antykoncepcyjne, progestogeny – syntetyczne pochodne progesteronu, antyprogestogeny i agoniści gonadoliberyny (aGnRH gonadotropin-releasing hormone agonists).

Można również stosować niesteroidowe leki przeciwzapalne pamiętając o ich działaniach niepożądanych szczególnie przy długotrwałym leczeniu i stosowaniu dużych dawek. 

Leczenie niepłodności u kobiet z endometriozą łączy się z koniecznością przeprowadzenia zabiegu chirurgicznego. W stopniu minimalnym i łagodnym skuteczne może być usunięcie zrostów i/lub torbieli endometrialnych, natomiast w stadiach umiarkowanym i ciężkim jedynym skutecznym sposobem na posiadanie potomstwa są techniki wspomaganego rozrodu.

W uzasadnionych przypadkach współistniejących chorób zalecana jest dieta bezglutenowa, która zmniejsza dolegliwości jelitowe. Również dieta przeciwzapalna

Ból podczas miesiączki? Nie łagodzą go proszki? To może być endometrioza

Skurcze w okolicy podbrzusza to problem nawet 90 proc. kobiet – wynika z badań przeprowadzonych na Western Sydney University. Jak się okazuje, ból może być objawem poważnej choroby. Nie lekceważ tych sygnałów!

Dziewięć na dziesięć młodych kobiet skarży się na bolesne skurcze w okolicy podbrzusza przed lub w trakcie menstruacji – wynika badań naukowców z Western Sydney University. Przyczyny bolesnego miesiączkowania do dziś nie są dokładnie znane. Wiadomo, że można je podzielić na dwa główne typy: pierwotne i wtórne – w zależności od tego, gdzie leży źródło problemu.

Bolesne miesiączkowanie: pierwotne vs. wtórne

Pierwotne bóle menstruacyjne występują u kobiet z prawidłową budową miednicy. Ból jest  spowodowany – przynajmniej częściowo -zmianami hormonalnymi, głównie w związkach zwanych prostaglandynami, które wpływają na zachowanie mięśnia macicy (stwierdzono, że nadmiar prostaglandyny F2α wywołuje jej skurcze).

Wtórne bóle menstruacyjne są zazwyczaj objawem problemów w obrębie miednicy, a najczęstszą ich przyczyną jest endometrioza – choroba, w której błona śluzowa macicy (endometrium) występuje poza jamą macicy.

Jak wynika z badań australijskich naukowców spośród 90 proc. młodych kobiet w Australii, które skarżą się na bolesne miesiączkowanie, większość doświadcza objawów wskazujących na pierwotne, a nie wtórne bóle. Dokładna liczba kobiet cierpiących na endometriozę nie jest dokładnie znana, ale szacuje się , że dotyczy ok. 5-10 procent kobiet w wieku rozrodczym.

Jak je rozróżnić?

Jak rozróżnić czy mamy do czynienia z pierwotnymi bólami, czy z endometriozą? Jedną z podpowiedzi może być moment, w którym pojawił się problem.

Pierwotne bóle menstruacyjne zaczynają doskwierać zazwyczaj w ciągu trzech lat od pierwszego okresu i zwykle z wiekiem stają się mniej dotkliwe.

U kobiet z endometrioza ból pojawia się podczas pierwszej miesiączki lub wkrótce po niej, stosunkowo często po 18 roku życia staje się dużo bardziej dotkliwy.

Kobiety, które „mają taką naturę” (sformułowanie stosowane przez ginekologów na określenie pierwotnych bólów menstruacyjnych) skarżą się na skurcze o bardzo różnym nasileniu.

Przez każdą kobietę odczuwane są inaczej: jako łagodny, przeszywający lub ostry ból. Kobiety z endometriozą stosują podobne opisy. Często towarzyszy im ból miednicy, który występuje również między krwawieniami.

Uczucie pojawia się poniżej pępka, zwykle co najmniej kilka razy w tygodniu.

Oprócz tego ponad połowa kobiet z endometriozą zgłasza, że częściej oddaje mocz i regularnie odczuwa związany z tym ból. Pacjentki zgłaszają też kłopoty ze strony układu trawiennego: ból w obrębie jelit, objawy charakterystyczne dla zespołu jelita drażliwego, częstsze wypróżnianie się, a nawet biegunki.

Co charakterystyczne –  kobiety, u których stwierdzono endometriozę, dziewięć razy częściej skarżą się na ból podczas stosunku (dyspareunia) niż kobiet bez endometriozy. Ból pojawia się w pochwie i zwykle związany jest z ruchami frykcyjnymi. Uczucie pieczenia potrafi utrzymywać się również po stosunku i trwać kilka godzin, a nawet dni.

Kolejne rozróżnienie to oporność bólu na leki. W przypadku pierwotnych bólów menstruacyjnych  skuteczne są niesteroidowe leki przeciwzapalne (takie jak ibuprofen). Pomagają też doustne pigułki antykoncepcyjne. Ulgę przynoszą ciepłe okłady i delikatne ćwiczenia fizyczne, takie jak joga czy  rozciąganie, które nie działają, gdy mamy do czynienia z endometriozą.

Czy mam endometriozę?

Jeśli ból miesiączkowy jest łagodny, nie wyłącza cię z codziennych aktywności (nie musisz urywać się z pracy/z zajęć),  pojawia się tylko przed menstruacją lub na początku cyklu – ryzyko  występowania endometriozy jest niewielkie. Zdarzają się jednak przypadki, gdy endometrioza przebiega bezobjawowo i diagnozowana jedynie w przypadku trudności z zajściem w ciążę.

Warto pamiętać, że podobne objawy mogą dawać też inne schorzenia, m.in.

adenomioza (błona śluzowa macicy występuje w mięśniu macicy), włókniaki macicy (nierakowe narośle na ścianie macicy), vulvodynia (ból sromu, który nie ma wyraźnych przyczyn) czy zespół jelita drażliwego.

Pełną diagnozę endometriozy wykonuje się za pomocą laparoskopii – badania, które polega na umieszczeniu niewielkiej kamery w jamie miednicy lub jamie brzusznej.

Jeśli jednak zauważasz u siebie którykolwiek z poniższych objawów, skonsultuj się z lekarzem:  

  1. Oprócz bólu menstruacyjnego występują: ból miednicy między krwawieniami, ból podczas stosunku, ból podczas oddawania moczu, ból w obrębie jelit.
  2. Ból menstruacyjny uniemożliwia codzienne funkcjonowanie.
  3. Bólu nie łagodzą go tradycyjne leki przeciwbólowe ani pigułki hormonalne.
  4. Znaczne pogorszenie objawów następuje po ukończeniu 18 lat.
  5. Krwawienia są nieregularne i zróżnicowane: mniej lub bardziej obfite.
  6. Endometrioza występuje u matki lub siostry (badania wskazują na większe ryzyko wystąpienia endometriozy).

Źródło: www.sciencealert.com

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*