Drżenie samoistne – przyczyny, badania, leczenie

Drżenie samoistne – przyczyny, badania, leczenie Drżenie samoistne – przyczyny, badania, leczenie

1. Wskaż, gdzie jesteś

Drżenie samoistne – przyczyny, badania, leczenie

2. Znajdź potrzebny lek

Drżenie samoistne – przyczyny, badania, leczenie

3. Zarezerwuj on‑line

Drżenie samoistne – przyczyny, badania, leczenie

4. Odbierz w aptece

Znajdź i zarezerwuj lek w najbliższej aptece!

Znajdź teraz najbliższe apteki

Drżenie rąk jest zaburzeniem ruchowym, które może mieć wiele przyczyn. Objawia się rytmicznymi, mimowolnymi lub naprzemiennymi ruchami rąk, a często także innych części ciała, w tym głowy lub tułowia. Trzęsących się rąk nie sposób opanować samą siłą woli.

Na szczęście w wielu przypadkach jest to fizjologiczna reakcja organizmu, którą nie należy się przejmować. Ręce mogą drżeć w wyniku silnego stresu, a także po bardzo intensywnym wysiłku fizycznym. Rzadko je dostrzegamy, gdyż ruchy są drobne i szybko ustępują.

Zdarza się jednak, że drżące ręce są sygnałem pewnych nieprawidłowości w naszym organizmie, a nawet choroby.

Wyróżnia się kilka rodzajów drżenia rąk:

  • statyczne – pojawia się, gdy kończyny przeciwstawiają się sile grawitacji np. podczas prostowania rąk,
  • spoczynkowe – występuje w spoczynku, gdy ręce leżą podparte,
  • zamiarowe – drżenie pojawia się podczas wykonywania zamierzonego ruchu,
  • złożone – łączy w sobie wszystkie wymienione typy drżenia.

ZOBACZ TEŻ: Domowe sposoby na siniaki

Drżenie rąk a nadmiar kofeiny

Szybkie tempo życia sprawia, że coraz częściej rezygnujemy snu, a jego braku staramy się uzupełniać przy pomocy używek zawierających kofeinę. Najczęściej sięgamy po kawę lub napoje energetyczne, które dodatkowo zawierają dużo cukru.

Przedawkowanie produktów zawierających kofeinę może przyczynić się do drżenia rąk, a także wywołać bóle głowy, nudności, czy zaburzenia rytmu serca. Z energetyków najlepiej zatem zrezygnować, a kawę ograniczyć do 1-2 filiżanek dziennie.

Drżenie rąk a niedobory witamin i minerałów

Nasz sposób żywienia nie zawsze zaspokaja nasze zapotrzebowanie na niektóre witaminy i minerały, które są niezbędne do prawidłowej pracy układu mięśniowo-szkieletowego i nerwowego.

Niedobory magnezu, potasu i wapna, a także witamin z grupy B mogą przyczyniać się do drżenia rąk, dlatego warto zweryfikować swoją dietę pod kątem tych składników.

Przy trudnościach w modyfikowaniu nawyków żywieniowych można okresowo sięgnąć po preparaty, które dostarczą odpowiednich witamin i minerałów (Aspargin, Asparan MAX, Magnez Skurcz, Magnez Skurcze + Potas, TactiMag, Magleq B6 Skurcz, Katelin MAG B6). Ich suplementację należy jednak skonsultować ze swoim lekarzem lub farmaceutą.

Przyjmujesz leki i nie wiesz, czy możesz je stosować z suplementami? Sprawdź bazę interakcji na KtoMaLek.pl, dzięki której dowiesz się, które preparaty możesz bezpiecznie łączyć.

Drżenie samoistne – przyczyny, badania, leczenie

Drżenie rąk a leki

Jeżeli drżą nam ręce, warto przeanalizować listę ostatnio przyjmowanych leków. Długotrwałe zażywanie niektórych preparatów może doprowadzić do drżenia rąk.

Do tego stanu przyczynić się mogą m.in. cyklosporyna, haloperidol, metoklopramid, tioryzadyna, czy walproinian sodu.

Warto również wspomnieć o drżeniu wywołanym odstawieniem alkoholu, co następuje w ciągu 24-72 godzin od ostatniej dawki.

ZOBACZ TEŻ: Czy chrapanie jest groźne dla zdrowia?

Drżenie samoistne

Może się zdarzyć, że drżenie rąk nie ma żadnej określonej przyczyny. Mówimy wówczas o drżeniu samoistnym, potocznie nazywanym „chorobą drżących rąk”.

Schorzenie to jest uwarunkowane genetycznie, rozpoczyna się w młodym wieku i z czasem przybiera na sile. Drżeniu rąk towarzyszą również mimowolne ruchy głowy i żuchwy.

Objawy mogą występować zarówno w trakcie wykonywania ruchu, jak i w spoczynku.

Drżenie rąk a choroby

Jak widać, drżenie rąk może mieć wiele przyczyn. Jeśli jednak wykluczyliśmy wspomniane możliwości, a ręce nadal nam drżą, warto ten problem omówić ze specjalistą. Może się bowiem okazać, że przyczyną trzęsących się dłoni jest poważne schorzenie.

  • Nadczynność tarczycy – to jedna z częstszych chorób endokrynologicznych. Objawia się drżeniem rąk, utrzymującym się uczuciem gorąca i wzmożoną potliwością, nerwowością i rozdrażnieniem, a także przyspieszoną akcją serca.

Drżenie samoistne. Jakimi metodami leczy się to schorzenie?

Drżenie samoistne – przyczyny, badania, leczenie

Drżenie samoistne jest zaburzeniem polegającym na mimowolnych ruchach ciała. Dotyka głównie osoby starsze, choć zdarza się także młodszym. Etiologia powstawania tego schorzenia nie została do końca poznana. Za czynniki sprzyjające zachorowaniu uważa się wiek, predyspozycje genetyczne oraz niektóre leki. Choroba jest nieuleczalna. Leczeniem farmakologicznym lub operacyjnym można jedynie złagodzić jej objawy.

Drżenie samoistne rąk to nie jedyny problem, z którym borykają się chorzy. Rozwój schorzenia wywołuje także niezamierzone ruchy głowy oraz kończyn dolnych, co wpływa negatywnie na codzienne funkcjonowanie.

Drżenie jest też trudne do rozpoznania, ponieważ podczas badania neurologicznego pacjenta rzadko stwierdza się nieprawidłowości. Z tej przyczyny leczenie jest wdrażane z dużym opóźnieniem.

Jak pomóc choremu z drżeniem samoistnym?

Czym jest drżenie samoistne i co jest przyczyną jego powstawania?

Drżenie samoistne to termin medyczny określający chorobę Minora. Jest ona jednym z najczęściej diagnozowanych zaburzeń ruchowych u ludzi w wieku podeszłym.

Schorzenie pojawia się głównie w 2 i 6 dekadzie życia, a objawy nasilają się z wiekiem, dlatego mogą chorować także osoby młodsze. Choroba Minora to ruchy mimowolne, nad którymi pacjent nie ma żadnej kontroli.

Nasilone, mogą utrudniać codzienne funkcjonowanie.

Etiologia powstawania drżenia samoistnego rąk, głowy oraz kończyn dolnych jest nieznana.

Spekuluje się jedynie, że przyczyniać się do niego mogą predyspozycje genetyczne lub zbyt duża ilość leków w organizmie, lecz nigdy nie zostało to w stu procentach potwierdzone.

Kryterium rozwoju choroby Minora jest też wiek, ponieważ wraz z upływem lat nasilają się jej objawy. Jest ona nieuleczalna. Farmakologicznie lub operacyjnie można tylko nieznacznie złagodzić jej objawy.

Drżenie samoistne – objawy uporczywej przypadłości

Charakterystycznym objawem choroby Minora jest drżenie, czyli ruchy mimowolne, które początkowo są zauważalne wyłącznie przy chwytaniu przedmiotów. Drgania rąk to nie jedyny symptom tej przypadłości.

Rozwój choroby powoduje, że u pacjenta pojawia się drżenie samoistne głowy, kończyn dolnych, a nawet głosu, co jest natychmiast zauważane przez bliskich. Osoba chora ma też kłopoty z ustaniem w jednej pozycji, siedzeniem w bezruchu oraz z wykonywaniem prostych czynności.

Drżenie samoistne mięśni może poważnie utrudnić funkcjonowanie, dlatego chory musi udać się na wizytę do lekarza rodzinnego lub neurologa.

Jak rozpoznać drżenie samoistne?

Podstawą do rozpoznania drżenia samoistnego jest szczegółowy wywiad przeprowadzony z pacjentem i przedmiotowe badanie neurologiczne.

Niestety u większości przypadków nie stwierdza się żadnych odchyleń od normy, a nie istnieje badanie, które mogłoby wykluczyć lub potwierdzić chorobę.

Drżenie samoistne wymaga różnicowania pod kątem innych chorób neurodegeneracyjnych, które mogą mieć podobny przebieg. W związku z tym choremu zleca się badania laboratoryjne, których wyniki mogą pomóc w postawieniu diagnozy. Są to:

  • morfologia krwi obwodowej,
  • mocznik oraz poziom glukozy we krwi,
  • próby wątrobowe,
  • hormony tarczycowe,
  • kortyzol,
  • poziom ceruloplazminy i miedzi w surowicy.

Drżenie samoistne – leczenie farmakologiczne lub chirurgiczne

Drżenie samoistne jest schorzeniem nieuleczalnym, ale dzięki lekom dostępnym na rynku można złagodzić jego objawy i poprawić komfort życia chorego. Stosuje się:

  • Primidion – substancję czynną o działaniu przeciwpadaczkowym, której stosowanie prowadzi do częściowej redukcji drżenia. Leczenie Primidionem rozpoczyna się od najmniejszych dawek, sukcesywnie je zwiększając. Lek ma wiele skutków ubocznych. Chory czuje się po nim senny i często zmaga się z bólami głowy. Nieprzyjemne objawy mijają po kilku dniach;
  • Propranolol – substancja czynna należąca do grupy nieselektywnych beta adrenolityków. Jego zażywanie w wysokich dawkach przyniosło poprawę u ponad połowy zdiagnozowanych przypadków i doprowadziło do redukcji drżenia. Podobnie jak Primidion, ma dużo skutków ubocznych. Może doprowadzić do bradykardii i zaburzeń nastroju;
  • Toksyna botulinowa – wstrzykiwanie niewielkich dawek botoksu powoduje zahamowanie drżenia na około 4 tygodnie od chwili wykonania zabiegu. Jest on jednak kosztowny i nie każdy może sobie na niego pozwolić.

W przypadku drżenia samoistnego leczenie ziołami jest bezcelowe. Jeśli terapia farmakologiczna nie przynosi oczekiwanych efektów, a pacjent nie radzi sobie z wykonywaniem codziennych czynności, wdraża się leczenie chirurgiczne.

Leia também:  Jak palenie papierosów wpływa na aktywność fizyczną?

Polega ono na zniszczeniu jąder wzgórza, które są odpowiedzialne za drżenie lub stymulacji elektrycznej głębokich struktur mózgu. Są to zabiegi inwazyjne, a ich przeprowadzenie zależy od wielu czynników np.

wieku i ogólnego stanu zdrowia chorego.

Zobacz film: Budowa i funkcje układu nerwowego

Bibliografia:

1. M. Siemiński, W. M. Nyka, A. Nitka-Siemińska, Drżenie samoistne, [w:] „Forum Medycyny Rodzinnej”, 2007, tom 1, nr 3, s. 250–254.


Czy artykuł okazał się pomocny?

Drżenie samoistne – objawy, przyczyny i leczenie. Kiedy drżenie rąk i głowy wymaga przeprowadzenia operacji?

Drżenie samoistne – przyczyny, badania, leczenie Drżenie samoistne to schorzenie, które dotyka zwłaszcza osób starszych. Z największą częstotliwością diagnozuje się je po 80. roku życia. daisydaisy (123RF)

Drżenie samoistne należy do częstych zaburzeń neurologicznych, zwłaszcza wśród osób starszych. Charakterystyczne objawy tej choroby to drżenie rąk, głowy, a czasem też nóg. Pomimo małej złożoności symptomów drżenie samoistne często bywa mylone z innymi jednostkami chorobowymi. Wyjaśniamy, jak rozpoznaje się to schorzenie, jaka jest częstość jego występowania, i w jaki sposób prowadzi się leczenie.

Drżenie samoistne to jednostka chorobowa, która najczęściej daje skąpe objawy w postaci drżenia rąk. Z czasem może jednak przerodzić się w drżenie przedramion, ramion i głowy. Niekiedy drżenie samoistne znacząco wpływa na komfort życia osoby chorującej.

W neurologii drżenie oznacza mimowolne ruchy oscylacyjne różnych części ciała. Wyróżnia się trzy podstawowe typy drżenia:

  • spoczynkowe – drżenie pojawia się, gdy część ciała spoczywa bez ruchu i jest podparta),
  • posturalne – drżenie pojawia się, gdy pacjent unosi kończynę czy głowę,
  • kinetyczne – drżenie pojawia się, gdy chory wykonuje określony ruch.

Niekiedy drżenie może być zjawiskiem fizjologicznym, wynikającym ze zmęczenia mięśni czy wykonania wzmożonego wysiłku. Może też wiązać się z trudnością w pokonaniu siły grawitacji, związaną z niedostateczną siłą mięśni.

Odnalezienie granicy, przy której drżenie samoistne zmienia się w jednostkę chorobową, jest dosyć trudne. Dodatkowe utrudnienie stanowi fakt, że drżenie jako objaw towarzyszy wielu innym chorobom. Dlatego drżenie samoistne, choć wydaje się być prostą jednostką chorobową, stanowi wyzwanie dla diagnostów.

Pomocne są kryteria diagnozy drżenia samoistnego, opisane przez Movement Disorder Society:

  • obustronne drżenie rąk i przedramion (kinetyczne i posturalne, bez spoczynkowego),
  • brak innych objawów neurologicznych (z wykluczeniem sztywności typu koła zębatego, czyli skoków napięcia i rozluźnienia mięśni podczas wykonywania ruchu),
  • drżenie głowy bez ruchów dystonicznych (czyli wyginających i skręcających),
  • długi czas trwania objawów,
  • wcześniejsze występowanie drżenia samoistnego w rodzinie,
  • ustępowanie objawów po spożyciu alkoholu.

Pierwsze trzy kryteria z tej listy to tak zwane kryteria podstawowe, które muszą wystąpić, by możliwe było zdiagnozowanie tej jednostki chorobowej. Pozostałe trzy to kryteria drugorzędne, wspomagające diagnozę drżenia samoistnego.

Drżenie samoistne objawia się w dość charakterystyczny sposób. Warto jednak pamiętać, że trzęsienie rąk nie musi oznaczać tej konkretnej jednostki chorobowej. Im bardziej zaawansowana jest choroba, tym więcej pojawia się objawów i tym bardziej są one różnorodne.

  • Charakterystyka – nasilenie drgania rąk czy głowy jest zróżnicowane, a jego amplituda wynosi od 4 do 12 Hz. Im starsza jest osoba chora, tym mniejsza częstotliwość drgań. Charakter drżenia jest zawsze posturalny lub kinetyczny, a więc wiąże się z ruchem. Nigdy nie jest to drżenie spoczynkowe. Ta cecha odróżnia je wyraźnie od drżenia typu parkinsonowskiego. Czasami drżenie brane za spoczynkowe jest jedynie wynikiem niemożności pełnego rozluźnienia mięśni, na przykład w nie do końca komfortowej pozycji. Warto pamiętać, że u osób starszych z wiekiem rozwijają się ograniczenia ruchowe i coraz mniej pozycji ciała jest dla nich wygodnych.
  • Lokalizacja – drżenie samoistne najczęściej obejmuje kończyny górne, np. dotyczy dłoni, przedramion, ramion. U niemal połowy chorych występuje także drżenie samoistne głowy. Zdarza się też, że drży głos, język, a niekiedy też kończyny dolne lub tułów. W zaawansowanych stadiach choroby pojawia się drżenie zamiarowe oraz zaburzenia chodu. Drżenie zamiarowe (ataktyczne) to nierytmiczne, mimowolne ruchy, które pojawiają się z różnym nasileniem podczas zbliżania kończyny do celu.
  • Objawy neurologiczne – wśród symptomów neurologicznych drżenia samoistnego wymienia się jedynie samo drżenie oraz objaw koła zębatego. Nie powinny przy tym pojawić się inne objawy neurologiczne, takie jak spowolnienie ruchowe, sztywność ruchu, ruchy dystoniczne, nagłe pojawienie się nasilonych objawów. Mogą one świadczyć o obecności innych chorób układu ruchu i stanowią cenną wskazówkę dla diagnozy różnicowej.
  • Ustępowanie objawów po wypiciu alkoholu – to zjawisko charakterystyczne dla drżenia samoistnego. Jego mechanizm nie jest znany, przy czym zależność tą często obserwuje się u osób młodych.

Mechanizm powstawania drżenia samoistnego nie jest do końca wyjaśniony – badania w tym zakresie wciąż trwają. Modelowe badania prowadzone z udziałem zwierząt pokazują, że „generator drżenia” znajduje się w dolnym jądrze oliwki pnia mózgu, a więc w miejscu, które odpowiada też za podstawowe funkcje życiowe.

Impulsy generowane w tym miejscu są przesyłane do jąder móżdżku, czyli części mózgu odpowiadającej w dużej mierze za ruch. Następnie pobudzenia wędrują do neuronów rdzenia kręgowego, a stamtąd – do nerwów obwodowych, które wywołują właśnie objaw drżenia.

U zdrowych osób te przypadkowe wyładowania znajdują się pod kontrolą układów hamujących, natomiast w przebiegu drżenia samoistnego kontrola to ulega osłabieniu.

W genezie choroby uczestniczy prawdopodobnie układ pozapiramidowy, odpowiadający za ruchy, które w przeszłości były kontrolowane świadomie, natomiast z czasem uległy automatyzacji.

W miejscu sinawym w mózgach osób chorujących odnaleziono też dużo ciałek Lewy'ego.

Są to białka, które występują w mózgach osób cierpiących na chorobę Parkinsona, jak również inne choroby neurodegeneracyjne.

Na uwagę zasługuje także fakt rodzinnego występowania drżenia samoistnego. Analiza rodowodów i schematów dziedziczenia choroby wykazała, że jej przekazywanie odbywa się w sposób autosomalny dominujący.

Możliwe, że za jej rozwój odpowiadają geny ETM 1 i 2, zlokalizowane na ramieniu q chromosomu 2 oraz ramieniu p chromosomu 3. Trwają badania nad genetyką drżenia samoistnego i sposobem jego przenoszenia pomiędzy pokoleniami.

Tymczasem występowanie choroby u krewnych osoby diagnozowanej stanowi kryterium drugorzędne, wspomagające proces jej rozpoznania przez lekarza.

Jak często występuje drżenie samoistne?

Drżenie samoistne to jednostka chorobowa, której objawy pokrywają się z symptomami innych chorób, dlatego oszacowanie częstości jego występowania nie jest proste. Różne badania wskazują na rozpowszechnienie zaburzenia wśród 0,3-4 procent ogólnej populacji.

Im starsza grupa osób badanych, tym większy odsetek chorujących na drżenie samoistne. W grupie osób powyżej 80. roku życia częstotliwość występowania drżenia samoistnego wynosi już ponad 12 proc.. Co więcej, u pacjentów rasy białej zaburzenie to diagnozowane jest częściej niż u pacjentów innych ras.

Różne doniesienia wskazują też na to, że w rodzinach osób ze zdiagnozowaną chorobą to samo zaburzenie występowało już wcześniej. Ryzyko jej wystąpienia w zależności od źródła danych wynosi od 17 do 100 procent. Drżenie samoistne występuje równie często u kobiet, jak u mężczyzn.

Podobnie jak w przypadku innych chorób, im łatwiej dostępna jest opieka medyczna oraz wiedza na temat tego schorzenia, tym częściej diagnozuje się samoistne drżenia rąk i głowy, zwłaszcza u osób starszych. Sugeruje to, że liczba chorych jest mocno niedoszacowana.

W grupie osób w wieku średnim oraz starszym drżenie rąk i głowy występuje także razem z innymi chorobami. Najwięcej badań na tym polu dotyczyło choroby Parkinsona, która jest jedną z form demencji.

Niektóre z nich wykazały, że w grupie pacjentów cierpiących na drżenia samoistne parkinsonizm rozwija się częściej niż w grupie osób niechorujących.

Wyniki należy jednak traktować ze sporą dozą ostrożności – inne badania pokazują bowiem, że taki związek nie ma miejsca.

Drżenie samoistne to choroba, która nie daje objawów widocznych w neuroobrazowaniu i badaniach elektrofizjologicznych. Aby odróżnić drżenie samoistne od innych schorzeń, należy wziąć pod uwagę objawy również innych schorzeń niż te neurologiczne.

Drżenie mięśni pojawia się także w zaburzeniach równowagi metabolizmu i homeostazy w organizmie. Może być wynikiem stosowania określonych leków, nadczynności tarczycy, zatruć, różnego pochodzenia dystonii, choroby Parkinsona, uszkodzeń móżdżku, neuropatii obwodowej oraz innych chorób i stanów.

Leia também:  Kaszel suchy i mokry – jakie są przyczyny i sposoby leczenia kaszlu mokrego i suchego?

Diagnostyka ma charakter głównie wykluczający inne schorzenia. Bardzo ważny jest dokładny wywiad, niekiedy także badania laboratoryjne pod kątem zawartości hormonów we krwi. Ważną funkcję w tym procesie może też pełnić neuroobrazowanie. Nie wykrywa wprawdzie drżenia samoistnego, pokazuje jednak toczące się w mózgu procesy degeneracyjne, których skutkiem mogą być drżenia mięśni.

Drżenie samoistne – leczenie

Drżenie samoistne leczy się głównie w sposób farmakologiczny. Istnieje kilka leków, które z powodzeniem stosuje się w usuwaniu lub łagodzeniu objawów tej choroby.

Jeśli przyjmowanie żadnego z nich nie przyniesie oczekiwanej poprawy, można przeprowadzić interwencję chirurgiczną. W pierwszej kolejności wdraża się jednak starannie dobrane dawki farmaceutyków.

Każdy z tych leków powoduje jednak skutki uboczne, ponadto może nie działać dobrze w przypadku dowolnego pacjenta. Dlatego dobór leków w terapii drżenia samoistne może być procesem czasochłonnym.

Do stosowanych leków na drżenie samoistne należą głównie:

  • Primidon – to lek przeciwpadaczkowy. Terapia zaczyna się od przyjmowania jego dawki wynoszącej 25 mg na dobę, a następnie jest powoli zwiększana aż do uzyskania dawki terapeutycznej (w zależności od pacjenta to 50-350 mg na dobę). Primidon zmniejsza drżenia o 40-50 proc. Wykazuje jednak pewne skutki uboczne, zwłaszcza w pierwszych dniach stosowania. Należą do nich zawrotny głowy, nudności oraz nasilona senność. Z tego powodu lek przyjmuje się wieczorem.
  • Propranolol – jest lekiem należącym do grupy beta-adrenolityków. Nie zmienia częstotliwości występowania objawów drżenia samoistnego, jednak u niemal połowy pacjentów znacznie zmniejsza jego amplitudę. Pacjent przyjmuje dziennie 240-320 mg leku, głównie w postaci preparatów powoli uwalniających czynne składniki. To lek nieco bardziej kłopotliwy w stosowaniu niż primidon – u niektórych osób powoduje skutki uboczne wykraczające poza zmęczenie, senność, wymioty i biegunki: należą do nich bradykardia, niskie ciśnienie, wysypki, obniżenie libido i zaburzenia nastroju. Istnieją też wyraźne przeciwwskazania do przyjmowania propranololu, do których należy m.in. cukrzyca, astma oskrzelowa, niewydolność serca czy blok przedsionkowo-komorowy.
  • Toksyna botulinowa – choć botoks kojarzy się głównie z medycyną estetyczną, znajduje szerokie zastosowanie w innych dziedzinach medycyny, również w terapii drżenia samoistnego. W celu leczniczym wstrzykuje się 100 jednostek botoksu w okolice mięśni zginaczy oraz prostowników, które zwykle ulegają drżeniom. Pacjenci odczuwają poprawę objawów po upływie maks. 4 tygodni po iniekcji. Taką formę leczenia stosuje się także przy drżeniach podniebienia oraz głosu, jednak dawka toksyny jest wtedy zdecydowanie mniejsza.
  • Inne preparaty – aby pomóc pacjentom cierpiącym na drżenia, stosuje się także inne leki – w tym benzodiazepiny (alprazolam), gabapentynę (ma skuteczność porównywalna do propanololu) oraz topiramat (lek z grupy przeciwpadaczkowych). Leczenie benzodiazepinami, choć jest skuteczne, musi być prowadzone z wielką ostrożnością. Są to substancje, które wytwarzają zjawisko tolerancji i w efekcie działają uzależniająco.

Drżenie samoistne można także leczyć operacyjnie. Konieczność przeprowadzenia zabiegu podyktowana jest brakiem skuteczności przyjmowanych leków, co może dotyczyć nawet połowy chorych. Operację można przeprowić na różne sposoby.

Jeden z nich polega na niszczeniu jąder wzgórza generujących drżenia (talamotomia). Druga zakłada umieszczenie elektrod wśród jąder brzusznych we wzgórzu mózgu.

Dzięki nim możliwa jest stymulacja elektryczna, która poprawia samokontrolę i funkcjonowanie układu nerwowego pacjenta.

Metody operacyjne mają zarówno zalety, jak i wady. Są skuteczne, bo nawet u 80 proc. pacjentów poprawa stanu jest widoczna i wyczuwalna, a powikłania i skutki uboczne zdarzają się rzadko. Jeśli jednak wystąpią, mogą wiązać się z zaburzeniami czucia, chodu i równowagi.

Mogą ponadto powodować napady drgawkowe, zaburzenia poznawcze czy osłabienie siły kończyn. Leczenie operacyjne należy więc dokładnie rozważyć z lekarzem prowadzącym.

Dla wielu pacjentów interwencja neurochirurgiczna stanowi jednak jedyną szansę na zahamowanie rozwoju objawów drżenia samoistnego i złagodzenie tych występujących.

Drżenia – problem szerszy niż parkinsonizm

Drżenia zwłaszcza głowy i rąk kojarzą się nam zwykle z chorobą Parkinsona. Jednak problem jest daleko większy, wywołuje je ponad 100 różnych przyczyn.

Drżenie to mimowolny, rytmiczny, pulsacyjny ruch określonej części ciała. Jest to najczęstsze zaburzenie ruchowe z jakim spotyka się pacjent i lekarz. Drżenia są objawem rozmaitych chorób, których leczenie znacznie się różni. W związku z powyższym istotna jest właściwa klasyfikacja i diagnostyka. 

Drżenie dzieli się na:1. Spoczynkowe – pojawia się ono w części ciała, która jest rozluźniona i podparta np. ręka spoczywająca na oparciu fotela. Najczęściej nasila je stres lub ruch innej części ciała (np. chodzenie).2.

Związane z ruchem. Jest to najczęstsza odmiana drżenia. Występuje podczas zamierzonego skurczu mięśni. Ma różne odmiany. Pojawia się przy uniesieniu kończyny, zaciskaniu ręki w pięść, lub drżenie zamiarowe- podczas wykonywania zamierzonego ruchu np.

dotknięcie palcem do nosa.

Drżenie fizjologiczne. Występuje u osób zdrowych i nie jest objawem choroby. U wszystkich osób występują bezobjawowe, fizjologiczne drżenia zarówno w spoczynku jak i w ruchu. Drżenie spoczynkowe nasila niepokój, stres, zaburzenia snu lub spożycie nadmiernej ilości kofeiny.

Drżenie może być działaniem niepożądanym wywołanym przez niektóre leki, odstawienie niefortunnego preparatu powoduje ustąpienie dyskomfortu.

Drżenie mogą wywołać nie tylko niektóre leki psychotropowe, ale również stosowane w cukrzycy, chorobach układu krążenia, obniżające poziom cholesterolu, sterydy czy hormony tarczycy. Warto wspomnieć, że drżenie może być efektem działania innych substancji niż leki.

Należą do nich niektóre toksyny, narkotyki, kofeina i alkohol. Zarówno spożycie alkoholu, jak i jego nagłe odstawienie może być przyczyną drżenia.

  • Drżenie może być skutkiem zaburzeń metabolicznych:– podwyższonego stężenia amoniaku we krwi- obniżonego stężenia wapnia- obniżonego stężenia sodu- obniżonego stężenia magnezu- niedocukrzenia- nadczynności tarczycy- nadczynności przytarczyc
  • – niedoboru witaminy B₁₂

Drżenie psychogenne – odróżnienie go od drżenia wynikającego z uszkodzenia układu nerwowego bywa trudne. Drżenie psychogenne występuje nagle, często w związku z sytuacją stresującą. Bywa, że dotyczy różnych okolic ciała, ustępuje samoistnie. Często zanika, jeżeli uda się odwrócić uwagę chorej osoby.

Drżenie samoistne. Jest to drżenie związane z ruchem. Najbardziej widoczne w zakresie rąk i nadgarstków, ale może dotyczyć także głowy, kończyn dolnych czy głosu. Występuje przy wykonywaniu różnych czynności, czym utrudnia prawidłowe codzienne funkcjonowanie. Drżenie samoistne jest chorobą uwarunkowana genetycznie.

Pojawia się u młodych dorosłych, ale natężenie objawów jest niewielkie. Większość pacjentów zgłasza się do lekarza ok. 60 roku życia.

Choroba ta często nazywana jest łagodnym drżeniem samoistnym, ale problemy, które stwarza choremu sprawiają , że nawet 25% odczuwa ograniczenie swojej sprawności i zmienia plany zawodowe, lub przechodzi na wcześniejszą emeryturę.

Drżenie móżdżkowe. Móżdżek jest strukturą odpowiedzialną za ruch i koordynację. Jego uszkodzenie powoduje drżenie podczas wykonywania zamierzonego ruchu. Obserwuje się pogorszenie sprawności chodzenia, czy celowania np. sztućcem w talerz. Drżenie móżdżkowe występuje najczęściej w stwardnieniu rozsianym z ogniskami w móżdżku, udarze mózgu czy guzach pnia mózgu.

Parkinsonizm – najbardziej znana przyczyna drżenia. Jest to choroba związana z degeneracją mózgu. Jej najczęstszą przyczyną jest choroba Parkinsona. Dotyka ok. 1% ludzi. Nie znamy jej czynnika sprawczego. Pozostałe przypadki to parkinsonizm wtórny- uszkodzenia układu nerwowego wywołane znaną przyczyną, objawiają się podobnie jak choroba Parkinsona. U ok.

70% osób z chorobą Parkinsona pierwszym objawem jest drżenie spoczynkowe. Klasyczne są specyficzne ruchy palców rąk zwane „liczeniem pieniędzy”. Występuje zwykle po jednej stronie, w spoczynku, zanika przy ruchu kończyny. Drżenie może obejmować również kończyny dolne , czy żuchwę.

U wielu osób obserwuje się chód parkinsonowski („szurający”) czy maskowatą twarz (pozbawioną mimiki).

W leczeniu objawowym drżenia od kilkudziesięciu lat stosuje się kilka preparatów. Ich działanie nie jest zadowalające. Nowoczesną metodą leczenia jest zabieg neurochirurgiczny umożliwiający głęboką stymulację mózgu. Po raz pierwszy przeprowadzony we Francji w 1993 roku.

Leia também:  Drętwienie prawej ręki i palców prawej ręki

Zabieg polega na implantacji elektrody w określonej części mózgu w zależności od rodzaju choroby. Elektroda generuje impulsy elektryczne modyfikujące działanie części mózgu odpowiedzialnej za chorobę. Umieszczona w ciele pacjenta bateria stanowi źródło prądu dla elektrody. Metoda ta nie jest pozbawiona wad.

Istotnym mankamentem jest inwazyjność, ale również fakt, że baterie wyczerpują się i wymagają wymiany.

Najbardziej nowoczesną metodą jest precyzyjne uszkodzenie „chorego” miejsca w mózgu przy użyciu wiązki ultradźwięków o dużej energii z jednoczesnym precyzyjnym śledzeniem zabiegu w rezonansie magnetycznym. Efekty leczenia są bardzo obiecujące.

Metoda jest nieinwazyjna, ponadto redukuje drżenia o 75-90%, zmniejsza niesprawność o 85%, poprawia jakość życia o 37%, a objawy niepożądane po zabiegu są przemijająca. Mimo, że ten sposób leczenia jest bezpieczny i skuteczny, nie jest szeroko stosowany.

Powód jest jeden-wysoki koszt.

Małgorzata Stokowska-Wojda

Drżenie rąk (drżenie dłoni)

O drżeniu rąk mówimy wtedy, gdy mamy kłopot z utrzymaniem dłoni nieruchomo w pozycji wyprostowanej przed sobą. Jest mimowolne i rytmiczne. Dłonie mogą drżeć tylko nieznacznie i nie utrudniać codziennego funkcjonowania.

Bywa jednak, że ręce trzęsą się tak mocno, iż uniemożliwiają wiele czynności, np. jedzenie zupy łyżką czy pisanie długopisem. Drżenie rąk pojawia się zwykle u osób starszych.

Nie zawsze drżenie rąk świadczy o poważnej chorobie. Czasem powodem jest przeciążenie dłoni, przemęczenie po wysiłku fizycznym. Wtedy wystarczy odpoczynek. Drżenie rąk może mieć też podłoże emocjonalne, np.  przyczyną może być stres związany z wygłaszaniem przemówienia. 

Drżenie ustępuje, gdy znika źródło stresu. Drżenie rąk bywa też dziedziczone genetycznie i nie wiąże się z chorobą albo jest skutkiem schorzenia uwarunkowanego mutacją genetyczną, związanego z gromadzeniem się miedzi w komórkach wątroby (choroba Wilsona).

Drżenie rąk może być też spowodowane:

  • nadmierną ilością spożytej kofeiny,
  • niedoborem magnezu czy witaminy B12,
  • przyjmowaniem niektórych leków (np. niektórych leków psychiatrycznych, przeciwpadaczkowych, przeciwastmatycznych i immunosupresyjnych),
  • brakiem odpowiedniej ilości snu,
  • niskim stężeniem glukozy we krwi z powodu cukrzycy lub głodu. 

Drżenie rąk po alkoholu może być oznaką kaca, ale niekiedy także poważniejszego uzależnienia. Może wystąpić także po narkotykach (np. amfetaminie) czy innych substancjach uzależniających. Ważne jest ustalenie źródła dolegliwości. 

Jeśli drżenie rąk (drżenie dłoni) jest spowodowane np. problemami neurologicznymi, wymagane jest już leczenie głównego schorzenia. Szczególnie niepokojące jest u osób w młodym wieku.

Drżenie rąk (drżenie dłoni) przyczyny

  • drżenie samoistne,
  • choroba Parkinsona,
  • stwardnienie rozsiane,
  • choroby tarczycy,
  • nadczynność tarczycy,
  • zaburzenia lękowe (nerwice),
  • cukrzyca,
  • anoreksja,
  • guz chromochłonny nadnerczy,
  • tężyczka,
  • choroba Wilsona,
  • udar,
  • choroba Huntingtona,
  • alkoholizm,
  • zatrucie rtęcią,
  • niewydolność nerek,
  • niewydolność wątroby.

Pełna lista objawów chorobowych >>

Drżenie samoistne

Opis choroby

Drżenie samoistne (inaczej choroba Minora) jest schorzeniem centralnego systemu nerwowego, którego podstawowym objawem jest drżenie rąk i głowy. Ponadto to najczęstsza patologia dotycząca układu ruchu – szacuje się, że dotyka nawet 5% osób w populacji ogólnej. Typowy jest wzrost liczby zachorowań wraz z wiekiem.

Przyczyny

Do tej pory nie ustalono, które uszkodzenia w obrębie mózgu odpowiadają za występowanie objawów. Nieznane są też mechanizmy prowadzące do rozwoju choroby. Drżenie samoistne może przebiegać, jako postać sporadyczna lub rodzinna. W drugim przypadku jasne jest, że choroba ma tło dziedziczne. W związku z tym nie są znane metody zapobiegania wystąpieniu schorzenia.

Objawy

Uznaje się, że drżenie samoistne może ujawnić się w zasadzie w każdym wieku, jednak z wieloletnich obserwacji wynika, że istnieją dwa okresy, w których występuje szczyt zachorowań – pierwszy dotyczy osób w wieku 10-20 lat, a drugi po 50. roku życia.

Objawy ograniczają się do drżenia dotyczącego kończyn górnych, głowy, nieraz obserwowane jest również w obrębie języka i warg. Bywa, że mowa pacjentów też dotknięta jest procesem chorobowym – wówczas obserwuje się tzw. „drżenie głosu”.

Objawy zmniejszają swoje nasilenie w stanie spoczynku, a są szczególnie widoczne w sytuacjach stresowych, w przypadku ulegania emocjom, czy w stanach zmęczenia. Drżenie pojawia się również w momencie inicjowania ruchu.

Typowy jest brak nieprawidłowości w wykonanych badaniach obrazujących mózgowie – przede wszystkim w tomografii komputerowej i rezonansie magnetycznym głowy.

Przebieg

Początkowo, w okresie pierwszych kilku lat trwania choroby dolegliwości są słabo wyrażone i stopniowo narastają. Przez następnych nawet kilkanaście lat, schorzenie ulega stabilizacji – objawy mają stałe nasilenie.

W trzecim etapie (najczęściej po 65. roku życia) drżenie ponownie ulega nasileniu.

U osób w podeszłym wieku choroba może dawać objawy również w stanie spoczynku – wówczas nierzadko obserwuje się także drżenie w obrębie kończyn dolnych.

  • Rozpoznanie
  • Obserwacja pacjentów z drżeniem samoistnym pozwoliła stworzyć kryteria diagnostyczne, na podstawie których jest możliwe postawienie właściwej diagnozy.
  • Kryteria podstawowe obejmują:
  • obustronne drżenie kończyn górnych (bez drżenia w spoczynku),
  • brak innych objawów neurologicznych (również stwierdzanych w badaniu neurologicznym),
  • izolowane lub współistniejące drżenie w obrębie głowy.

Kryteria dodatkowe to:

  • czas trwania objawów powyżej 3 lat,
  • przypadki drżenia samoistnego występujące w rodzinie pacjenta,
  • ustępowanie dolegliwości po spożyciu alkoholu (!).

Rozpoznanie może być ustalone w oparciu o kryteria podstawowe – kryteria dodatkowe potwierdzają diagnozę (występują u przeszło połowy pacjentów, więc nie u wszystkich).

Niezwykle ważne jest wykluczenie innych chorób i stanów przebiegających z podobnymi objawami klinicznymi: w różnicowaniu bierze się pod uwagę przede wszystkim chorobę Parkinsona, drżenie móżdżkowe, drżenie o podłożu psychicznym, działania niepożądane stosowanych leków, drżenie po zatruciach substancjami chemicznymi.

Leczenie

U wielu pacjentów nie ma konieczności wdrożenia żadnej terapii – bywa, że objawy nie mają wpływu na codzienne funkcjonowanie. W przypadku nasilenia dolegliwości zaleca się leczenie farmakologiczne. Początkowo stosuje się leki z grupy tzw. beta-blokerów np. propranolol (rozpoczynając stosowanie preparatu od mniejszych dawek, stopniowo je zwiększając).

Kolejnymi lekami skutecznymi w terapii drżenia samoistnego są gabapentyna i prymidon. Jeżeli leczenie z zastosowaniem więcej niż jednego preparatu okazuje się nieskuteczne, należy indywidualnie rozważyć wskazania do zabiegu operacyjnego (podstawowym wskazaniem jest utrzymywanie się dolegliwości w stopniu znacznie upośledzającym lub uniemożliwiającym normalne funkcjonowanie.

Operacje mają za zadanie trwale uszkodzić pewne struktury mózgu, dostępne są też techniki wszczepiania układu stymulującego obszary mózgowia.

W wyjątkowych przypadkach zastosowanie znalazło również wstrzykiwanie toksyny botulinowej (taka metoda leczenia jest zarezerwowana dla pacjentów z drżeniem głowy lub głosu, w tych objawach terapia z użyciem toksyny botulinowej przynosi zadowalające efekty).

Rokowanie

U co drugiego chorego, który wymaga leczenia farmakologicznego, nie udaje się osiągnąć zadowalającej poprawy – choroba znacznie utrudnia codzienne funkcjonowanie.

Przypadki kliniczne leczone operacyjnie rokują bardzo dobrze – u chorych po zabiegu operacyjnym objawy ustępują całkowicie lub dochodzi do ich znacznego zmniejszenia.

Poprawa ma trwały charakter, nawrót dolegliwości zdarza się wyjątkowo.

Podsumowanie

Może się wydawać, że niewielkie drżenie w obrębie kończyn górnych, czy głowy nie ma większego znaczenia – owszem, w wielu przypadkach drżenie samoistne nie wymaga leczenia, bo nie ma znaczącego wpływu na codzienność.

Jednak u każdego pacjenta nasilenie objawów może być różne, przebiegu choroby nie można przewidzieć, podobnie, jak nie da się znaleźć przyczyny zachorowania. W leczeniu preparatem pierwszego wyboru jest propranolol.

Należy wskazać na charakterystyczny brak objawów w spoczynku i ich nasilenie w stanie wzburzonych emocji. Drżenie samoistne to częsta choroba – występuje nawet u co dwudziestej osoby.

Autor:

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*