Badania na wątrobę – jak rozpoznać czy wątroba jest chora?

Badanie ultrasonograficzne to nowoczesna metoda obrazowania narządów wewnętrznych człowieka. Pozwala na uzyskanie obrazu w czasie rzeczywistym. Badania ultrasonograficzne są szeroko wykorzystywane w medycynie do obrazowania różnych narządów. USG jest badaniem bezpiecznym, nieinwazyjnym i bezbolesnym. Bardzo często wykorzystuje się je do badania narządów jamy brzusznej, w tym wątroby.

Wątroba pełni bardzo wiele ważnych funkcji w naszym organizmie. Jest ona odpowiedzialna za syntezę białek (czynników krzepnięcia, albumin, enzymów), wytwarzanie i wydzielanie żółci, neutralizacje toksyn, magazynowanie węglowodanów i witamin.

Uczestniczy również w metabolizmie kwasów nukleinowych i termoregulacji. Ze względu na mnogość pełnionych funkcji, bardzo ważne jest prawidłowe funkcjonowanie tego narządu.

Ewentualne dysfunkcje mogą doprowadzić do zaburzenia funkcjonowania całego organizmu.

W celu sprawdzenia, czy wątroba funkcjonuje prawidłowo, wykonuje się szereg badań. Podstawą diagnostyki dysfunkcji wątroby jest szczegółowy wywiad z pacjentem dotyczący dokuczliwych dolegliwości, stosowanych leków oraz historii chorób w rodzinie. Następnie lekarz dokonuje badania palpacyjnego.

Polega ono na uciskaniu przez lekarza brzucha pacjenta w miejscu, gdzie znajduje się wątroba. Poza badaniem palpacyjnym, do standardowych badań określających stan wątroby, należą próby wątrobowe.

Badanie to polega na laboratoryjnym określeniu aktywności enzymów wątrobowych oraz poziomu substancji wytwarzanych oraz przetwarzanych przez wątrobę.

W badaniach laboratoryjnych określa się poziom we krwi takich substancji, jak aminotransferaza asparaginowa (AspAT), aminotransferaza alaninowa (AlAT), fosfataza alkaliczna, bilirubina, gamma-glutamylotransferaza, cholinoesteraza, dehydrogenaza mleczanowa. Informacji o dysfunkcji wątroby może również dostarczyć badanie moczu.

Jednym z ważniejszych badań wątroby, dostarczającym wielu cennych informacji, jest badanie USG tego narządu. USG wątroby stanowi składową badania ultrasonograficznego jamy brzusznej.

Głównym celem tego badania jest ocena wielkości i stanu wątroby, wykrycie ewentualnych nieprawidłowości, jak również monitorowanie leczenia nowotworowego oraz wykrywanie przerzutów.

Przeprowadzenie USG wątroby zalecane jest wówczas, gdy pojawiają się niepokojące dolegliwości, wśród których można wymienić powiększony obwód brzucha (który nie jest związany ze zmianą nawyków żywieniowych), ból brzucha o nieznanej etiologii, ból kolkowy, zmniejszenie masy ciała niezwiązane z odchudzaniem, biegunka, wymioty, podejrzenie kamicy, zażółcenie skóry, zatrzymanie stolca lub moczu. Badanie to zlecane jest również wtedy, gdy lekarz wyczuwa zmiany podczas badania palpacyjnego. Wykonanie USG wątroby jest również konieczne, gdy badania laboratoryjne odbiegają od normy, jak również przy obciążającym wywiadzie rodzinnym.

Badanie ultrasonograficzne wątroby pozwala wykryć stłuszczenie wątroby, zwłóknienie miąższu, ostre zapalenie, marskość oraz zmiany ogniskowe (nowotwory, torbiele, gruczolaki). Badanie to pozwala także na ustalenie przyczyny zastoju żółci.

Sprawdź także: Wskazania do biopsji wątroby

Badania na wątrobę – jak rozpoznać czy wątroba jest chora?

Przygotowanie do USG wątroby

W przypadkach nagłych badanie USG może zostać wykonane bez uprzedniego przygotowania. Jednak, gdy badanie to jest wcześniej zaplanowane, warto się do niego odpowiednio przygotować, aby badanie miało większą wartość diagnostyczną. Wcześniejsze przygotowanie do badania powala na uzyskanie lepszego obrazu.

USG jamy brzusznej wykonuje się na czczo, co oznacza, że nie wolno nic jeść przynajmniej 6 – 8 godzin przed badaniem. Dozwolone jest jedynie wypicie niegazowanej wody. Zaleca się również, aby na ok.

2 tygodnie przed datą badania przejść na dietę lekkostrawną i unikać jedzenia produktów wzdymających, do których należą m.in. kapusta, brokuł, kalafior, fasola, groch, cebula, owoce pestkowe, napoje gazowane. Przed badaniem nie wolno pić kawy ani palić papierosów.

Zaleca się również, aby przed badaniem USG jamy brzusznej zastosować leki, które ułatwiają pozbycie się gazów – leki te dostępne są bez recepty.

Jak wygląda badanie USG wątroby?

Na początku wizyty lekarz przeprowadza z pacjentem wywiad dotyczący zgłaszanych przez niego dolegliwości. Następnie, w celu wykonania badania ultrasonograficznego, pacjent proszony jest o odsłonięcie badanej okolicy oraz położenie się na kozetce na plecach.

Lekarz nanosi na skórę specjalny żel, który ułatwia kontakt głowicy aparatu USG ze skórą. Podczas badania lekarz przesuwa głowicę po skórze, co pozwala na uzyskanie pełnego obrazu narządu. W trakcie badania lekarz może poprosić o przewrócenie się na lewy bok, co pozwala na dokładne obejrzenie badanego organu.

Bezpośrednio po USG, lekarz dokonuje opisu badania, informując pacjenta o ewentualnych nieprawidłowościach. W opisie badania lekarz określa również, czy konieczna jest dodatkowa diagnostyka oraz czy istnieje konieczność pilnej konsultacji z lekarzem prowadzącym.

Pacjent powinien również otrzymać informację o ewentualnych wskazaniach do wykonania kontrolnego badania USG. Wynik badania wraz z opisem pacjent otrzymuje bezpośrednio po wizycie.

Jak czytać wyniki USG wątroby?

Wynik badania USG zostanie opisany przez lekarza radiologa na wizycie. Warto pamiętać, że jego interpretacja powinna być dokonywana jedynie przez wykwalifikowany personel medyczny i należy powstrzymać się od próby samodzielnej interpretacji wyniku.

Warto jednak zapoznać się z pojęciami, które mogą się na nim znaleźć. W opisie badania USG może zostać użyte takie określenie, jak powiększenie wątroby ze spadkiem echogeniczności i przebudową centralno-zrazikową miąższu.

Takie zmiany mogą być zauważalne w przebiegu ostrego wirusowego zapalenia wątroby. Mogą się w nim również znaleźć takie określenia, jak włóknienie wątroby, czy też stłuszczenie wątroby, które to najczęściej towarzyszą przewlekłym schorzeniom wątroby.

Badanie USG może również wykryć marskość wątroby, która stanowi schyłkowe stadium przewlekłych chorób wątroby. Badanie to może także wykazać zmiany nowotworowe.

Cena USG wątroby

Badanie USG wątroby jest badaniem refundowanym przez NFZ. Do jego wykonania potrzebne jest skierowanie. Możliwe jest też wykonanie tego badania odpłatnie w prywatnej placówce ochrony zdrowia. Koszt takiego badania waha się od 100 do180 zł.

Piśmiennictwo:

1. Grzanka P. Ultrastonografia. Portal mp.pl 2. Grzebieniak Z., Marek G., Agrawal A., Grzebieniak T. Ostre choroby jamy brzusznej – podstawy diagnostyki w aspekcie praktyki lekarza rodzinnego. Family Medicine & Primary Care Review 2012; 14 (2): 242-248

Wszystko co najważniejsze o wątrobie. | HCV

Badania na wątrobę – jak rozpoznać czy wątroba jest chora?Wątroba to największy organ człowieka. Jest to istne laboratorium, w którym zachodzi około 500 przemian chemicznych. Nie udało się jak dotąd stworzyć sztucznej wątroby, a gdyby nawet, to przy obecnej wiedzy technicznej i chemicznej zająłby ten narząd pojemność kilku pokoi średniej wielkości. Stoi ona na pograniczu układu pokarmowego i krwionośnego, spełniając wiele specjalistycznych zadań w organizmie człowieka. Jej nieprawidłowe funkcjonowanie powoduje ogólne pogorszenie się wszystkich funkcji życiowych, chora wątroba, to chory człowiek, a nie tylko organ, narząd. Jej złe funkcjonowanie powoduje różnego rodzaju choroby, pogarsza się działanie układu odpornościowego, z przyczyn, których dochodzi do różnego rodzaju infekcji. Mamy wtedy do czynienia z zapaleniem stawów, z zapaleniem kłębuszków nerkowych, przewodów moczowych, a nawet z częstym przeziębieniem, czy chrypką, że nie wspomnę już o problemach skórnych, takich jak np. grzybice, liszaje, łuszczyca.

Zmiany patologiczne w wątrobie są przyczyną chorób serca, problemów z ciśnieniem tętniczym. U mnie z powodu złej pracy wątroby poszerzona śledziona odginała lewą nerkę, utrudniając jej prawidłową pracę.

Zła gospodarka w chorej wątrobie powoduje spadek wartości wszystkich prawie składników krwi, a przy tym organizm jest zatruwany przez wiele substancji, za których usunięcie jest odpowiedzialna. Wysoki poziom transaminaz ASPAT i ALAT jest wskaźnikiem, że nasza wątroba nie działa w sposób zadowalający.

Wysoki poziom bilirubiny – podobnie. Wszystkie te substancje zatruwają nas w ten, czy inny sposób.

Wątroba to narząd, którego mamy jakby w nadmiarze. Udowodniono, że nawet z połową jej wielkości człowiek może żyć i funkcjonować na nienajgorszym poziomie, stąd ostatnio przeprowadza się przeszczepy rodzinne tego narządu, pobierając jeden płat wątroby od członka rodziny pacjenta.

W ostatnich latach obserwowuje się także dzielenie uzyskanej do przeszczepu wątroby na dwie części, wszczepiając ją dwóm potrzebującym, ma to być podobno sposób na braki organów do przeszczepu, może i niegłupi, bo chyba warto zamienić życie jednej osoby w pełni sił, na życie dwóch osób.

Wątroba ma wspaniałe możliwości regeneracyjne, które znali już starożytni. Stąd przecież wziął się między innymi mit o Prometeuszu, bo w każdym micie musi być odrobinę prawdy.

Biednemu Prometeuszowi orzeł (a nie sęp jak piszą niektórzy) wydziobywał część wątroby, a ona mu się odradzała przez następną dobę. U nas śmiertelników czas regeneracji komórek wątroby (hepatocytów) jest nieco dłuższy.

Jednak bez tych właściwości regeneracyjnych wątroby i bez tego, że „mamy jej za dużo” nasze zmagania z wirusem C byłyby śmiertelne w skutkach i to w bardzo krótkim czasie.

Leia também:  Jakie Sa Objawy Jak Spada Cukier?

Wątroba jest słabo unerwiona, czasem powiększona daje dolegliwości bólowe o charakterze tępego bólu w prawym podżebrzu. Ból jest silny w przypadku zastojów żółci z powodu kamicy, lub zapalenia przewodów żółciowych, albo chorób woreczka żółciowego.

Wtedy możemy powiedzieć o atakach bólowych, w przypadku samej wątroby na szczęście nie odczuwamy na „własnej skórze” śmierci każdej blaszki hepatocyta. Gdybyśmy czuli takie zmiany, to nikt z nas nie wypiłby pewnie nigdy w życiu grama alkoholu, a wirusowe zapalenie wątroby byłoby zauważalne i wykrywalne zaraz po zakażeniu się pacjenta.

Wątroba ma funkcje regenerujące, jednak nie cofnie nigdy ran jej zadanych w postaci zaawansowanej marskości. Jej zmieniona struktura pozostaje już do końca życia. Twarde w dotyku obrzeża, powiększenie powierzchni, czy zmiana struktury z gładkiej na porowatą, „wyboistą” pozostaną z nami.

Najważniejsze jest jednak, aby zakończyć oddziaływanie wirusa, który powoduje te spustoszenia, a później żyć do końca naszych dni, jako „po przebytym wirusowym zapaleniu wątroby typu C”, zapominając o istnieniu alkoholu, uważając ciągle na to, co jemy i pijemy, a także jak żyjemy.

Jarek Chojnacki

Informacje zamieszczone poniżej pochodzą z materiałów konferencji prasowej, która odbyła się w dniu 7.07 2004 w Warszawie i są autoryzowane przez Polską Grupę Ekspertów HCV.

Wątroba – laboratorium chemiczne człowieka

Wątroba jest jednym z kluczowych organów warunkujących prawidłowe funkcjonowanie naszego organizmu. Nazywana wewnętrzną fabryką człowieka jest odpowiedzialna za prawidłowy przebieg ponad 5000 funkcji życiowych, które nieustannie zachodzą w naszym organizmie.

Niestety wątroba należy również do jednych z najbardziej „wyrozumiałych” organów. Źle traktowana przez nas samych (np.

poprzez nadużywanie alkoholu, przyjmowanie narkotyków lub złe odżywianie) lub zakażona wirusem nie skarży się aż do czasu, gdy z powodu trwałego i często nieodwracalnego już uszkodzenia nie może dalej poprawnie funkcjonować. Wątroba jest największym ludzkim narządem, u dorosłego waży ok. 1,5 kg.

Umiejscowiona jest w górnej prawej części jamy brzusznej, poniżej płuc, przykryta żebrami. Szacuje się, że wątroba jest odpowiedzialna za prawidłowy przebieg ponad 500 procesów chemicznych warunkujących życie człowieka oraz ponad 5000 różnych funkcji życiowych, które nieustannie zachodzą w naszym ciele.

Jest to laboratorium chemiczne całego organizmu. Tryliony mikroskopijnych komórek wątroby nieustannie przekształca to co jemy w energię, hormony, czynniki krzepnięcia i odpornościowe, usuwa toksyny z organizmu. Upośledzenie czynności wątroby w wyniku choroby prowadzi często do zaburzeń innych narządów i układów.

Wybrane funkcje wątroby:
• produkcja żółci niezbędnej w procesach trawienia i wchłaniania
• regulacja gospodarki węglowodanowej (utrzymuje prawidłowe stężenie glukozy we krwi, przekształca glukozę w glikogen i odwrotnie)
• udział w procesach syntezy (enzymów, hormonów, białek, w tym czynników krzepnięcia itd.)
• udział w procesach biotransformacji – degradacji i detoksykacji wielu związków (np. alkoholu)
• udział w zamianie cukrów i białek na tłuszcze oraz spalaniu kwasów tłuszczowych
• regulacja produkcji cholesterolu, który jest m.in, składnikiem ścian komórkowych oraz określonych hormonów

  • • magazynowanie różnych składników takich jak gtikogen, tłuszcze, węglowodany, białka, witaminy (A, D, B9, B12) a także żelaza.
  • Choroby wątroby

Po przebyciu większości chorób wątroba ma niezwykłą zdolność regeneracji, aczkolwiek człowiek może normalnie funkcjonować nawet po fizycznej utracie 50% jej wielkości. W niektórych sytuacjach mimo regeneracji wątroba ulega nieodwracalnemu uszkodzeniu.

Dochodzi do jej przebudowy, bliznowacenia oraz upośledzenia funkcji. Występuje to u chorych na zaawansowaną marskość wątroby. W jej przebiegu mogą występować powikłania w postaci zagrażających życiu krwawień z przewodu pokarmowego, wodobrzusza i encefalopatii (zaburzeń psychicznych).

Wówczas jedynym sposobem ratowania życia pacjenta jest przeszczepienie narządu.

Proces chorobowy może przebiegać bardzo wolno, przez wiele lat, co jest typowe dla przewlekłych chorób etiologii HCV i choroby alkoholowej, W innych chorobach wątroby do jej niewydolności dochodzić może w ciągu kilku dni lub miesięcy.

Przyczyną uszkodzenia wątroby mogą być m.in.:

  1. • choroby dróg żółciowych (wrodzone zaburzenia rozwoju, stwardniające zapalenie dróg żółciowych, marskość żółciowa pierwotna)
    • niektóre wrodzone choroby przebiegające z nieprawidłową przemianą materii i wytwarzaniem substancji uszkadzających wątrobę (tyrozynemia, niedobór alfa-1-antytrypsyny, hemochromatoza/ choroba Wilsona, cholestaza rodzinna, giikogenozy)
    • choroby miąższu wątroby (przewlekłe zapalenia wirusowe wątroby, marskość wątroby, autoimmunofogiczne zapalenia wątroby, ostra martwica wątroby w przebiegu zakażeń wirusowych i zatruć)
  2. • nowotwory wątroby i dróg żółciowych
  3. Objawy chorób wątroby

Objawy chorób wątroby są zmienne i niestałe. Dotyczy to również żółtaczki, która nie zawsze jest wykładnikiem uszkodzenia tego narządu.

Poza nią w przebiegu chorób wątroby mogą występować :
• przedłużające się zmęczenie, apatia, stany depresyjne
• nudności, wymioty
• odbarwione stolce, ciemne zabarwienie moczu
• świąd skóry, bóle mięśni i stawów
• krwawienia z przewodu pokarmowego
• zaburzenia krzepnięcia krwi pod postacią przedłużających się krwawień z drobnych uszkodzeń skóry i błon śluzowych
• powiększenie obwodu brzucha i obrzęki kończyn dolnych

• zaburzenia psychiczne związane z upośledzeniem czynności mózgu (encefalopatia wątrobowa).

Niekiedy choroby wątroby przebiegają bezobjawowo lub ich objawy są mało typowe, Również wyniki badań biochemicznych krwi mogą być prawidłowe mimo postępującego procesu chorobowego w tym narządzie. W konsekwencji niejednokrotnie niezbędne jest wykonanie bardzo specjalistycznych badań dla wykrycia choroby wątroby. Są one dostępne w coraz liczniejszych ośrodkach referencyjnych.

Marskość Wątroby – Przyczyny, Objawy, Rokowania, Badania i Leczenie

Co to jest i jakie są jej przyczyny?

Marskość wątroby to stan, w którym dochodzi do zaburzenia czynności wątroby i jej uszkodzenia. Jest konsekwencją wielu przewlekłych chorób wątroby. Do najczęstszych przyczyn można zaliczyć przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B lub C, alkoholowe zapalenie, lub stłuszczenie wątroby.

Do marskości wątroby prowadzi także przedłużone uszkodzenie dróg żółciowych lub ich niedrożność czy stosowanie niektórych leków. Efektem długotrwałego stanu zapalnego jest spadek liczby zdrowych komórek i gromadzenie się tkanki włóknistej w miąższu – forma drobnych blizn pozapalnych..

Włóknienie wątroby postępuje zazwyczaj przez wiele lat. Jest to proces bliznowacenia, czyli pojawiania się tkanki łącznej (guzki regeneracyjne), które zastępują prawidłowe komórki i sprawiają, że wątroba działa coraz gorzej.

Ostatecznie prowadzi to do powstania wielu grubych zwłókniałych przegród oddzielających poszczególne obszary miąższu wątroby.

Przepływ krwi w tak uszkodzonym narządzie jest znacznie mniejszy, a jego funkcje (neutralizacja produktów przemiany materii, wydzielanie żółci) ulegają upośledzeniu.

W skutek utrudnienia przepływu krwi przez narząd dochodzi do poważnych powikłań, rozwija się tzw. nadciśnienie wrotne. Ciśnienie krwi w żyle doprowadzającej do wątroby (żyle wrotnej) znacznie rośnie powodując jej poszerzenie.

Z czasem krew nie mogąc przepłynąć przez narząd zaczyna go omijać innymi drobnymi żyłami. Rozwija się krążenie oboczne. Poszerzeniu ulegają drobne żyły w przełyku lub w okolicy odbytu – żylaki odbytu i przełyku.

W samym narządzie liczba zdrowych, żywych komórek spada i z czasem jest zbyt mała, aby mogły one skutecznie wypełniać swoją funkcję.

Skutkuje to zmniejszeniem wytwarzania białek krwi oraz substancji zapewniających prawidłowe krzepnięcie krwi. Dochodzi do zaburzeń rozkładania szkodliwych substancji, które w nadmiernym stężeniu uszkadzają między innymi mózg i powodują zaburzenia hormonalne.

Marskość wątroby – etapy choroby

Badania na wątrobę – jak rozpoznać czy wątroba jest chora?

Marskość wątroby jest stanem rozwijającym się bardzo powoli. Dochodzi do niego w wyniku wieloletnich procesów uszkadzających narząd. Prawidłowa tkanka zastępowana jest przez tkankę włóknistą, proces ten określa się mianem postępującego włóknienia. Wyróżnia się 4 stopnie nasilenia włóknienia. Do marskości wątroby dochodzi w najbardziej zaawansowanym 4 stopniu.

  • Fazę 1 określa się jako umiarkowane włóknienie.
  • Fazę 2 i 3 jako zaawansowane włóknienie.
  • Fazę 4 jako bardzo zaawansowane włóknienie z marskością wątroby.

Poszczególne etapy mogą trwać bardzo długo, jednak im większy stopień zaawansowania włóknienia, tym postęp w kierunku marskości jest szybszy. Czynnikiem zdecydowanie przyspieszającym jej rozwój jest alkohol i niektóre leki. Leki osłaniające wątrobę i niektóre witaminy mogą zahamować i spowolnić postęp choroby.

  • Jest to bardzo znaczne uszkodzenie polegające na zastąpieniu komórek wątroby tkanką bliznowatą.
  • W marskości dochodzi do śmierci większości komórek narządu
  • Jest to stan mogący spowodować zagrażające życiu komplikacje.
  • wirusowe zapalenie wątroby typu B i C (HCV, HBV)
  • autoimmunologiczna choroba wątroby
  • uszkodzenie wątroby
    • toksyczne
    • alkoholowe
    • polekowe
  • choroby dróg żółciowych
  • niektóre wrodzone i nabyte choroby metaboliczne (cukrzyca, otyłość, choroba Wilsona)
  • spadek masy ciała
  • dolegliwości gastryczne
  • żółtaczka
  • żylaki przełyku
  • wodobrzusze
  • spadek liczby płytek krwi (PLT)
  • Kontakt z lekarzem specjalistą
  • Próby wątrobowe
  • badania obrazowe: USG jamy brzusznej rozszerzone o elastografię wątroby
  • gastroskopia.



Co to jest marskość wątroby – doc. dr hab. Małgorzata Inglot

Leia também:  Korzeń Po Wyrwaniu Zęba Kiedy Objawy?

Przyczyny marskości wątroby

Przyczyny obejmują między innymi:

  • przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B i C – HBV i HCV,
  • regularne nadużywanie alkoholu,
  • stan zapalny wywołany przez stłuszczenie wątroby,
  • choroby autoimmunologiczne (autoimmunologiczne zapalenie wątroby,
  • pierwotna marskość żółciowa – PBC,
  • pierwotne stwardniające zapalenie przewodów żółciowych – PSC),
  • wtórne uszkodzenia dróg żółciowych z utrudnieniem odpływu żółci,
  • choroby związane z nadmiernym gromadzeniem się różnych substancji w wątrobie (hemochromatoza, choroba Wilsona), toksyczne działanie substancji chemicznych i niektórych leków.

Marskość wątroby postępuje szybciej, jeśli jednocześnie działają dwa lub więcej czynników; w Polsce najczęstsze przyczyny marskości wątroby to nadużywanie alkoholu oraz zakażenia HBV i HCV. Dlatego też pacjenci, u których stwierdzono jeden z czynników prowadzących do marskości wątroby mają całkowity zakaz spożywania alkoholu.

Objawy marskości wątroby

W początkowym stadium choroba może nie powodować żadnych objawów. W badaniach laboratoryjnych krwi można stwierdzić nieprawidłową aktywność enzymów wątrobowych. Często też pojawia się ból w okolicy podżebrowej po stronie prawej.

Na wczesnym etapie marskość wątroby można rozpoznać jedynie przy pomocy biopsji wątroby lub metodą nieinwazyjną – elastografią bądź badaniem tzw. markerów serologicznych włóknienia we krwi. W przypadku podejrzenia uszkodzenia narządu wskazane jest wykonania badania nieinwazyjnego. Obecnie najlepszą metodą jest Elastografia wątroby.

Niezmiernie ważne jest jak najwcześniejsze rozpoznanie choroby. Pozwala to wdrożyć odpowiednie leczenie i uniknąć bardzo groźnych powikłań.

Do początkowych objawów marskości wątroby zalicza się:

  • powolny spadek masy ciała,
  • zaniki mięśni – przypranie postawy “kasztanowego ludzika” (szczupłe kończyny, powiększony brzuch),
  • dolegliwości gastryczne (nudności, wymioty), szczególnie po ciężkostrawnych potrawach lub po wypiciu alkoholu,
  • na skórze klatki piersiowej pojawiają się poszerzone drobne naczynka krwionośne, tzw. pajączki naczyniowe.

Do objawów marskości wątroby należą także bezsenność czy świąd skóry.
Kolejnym etapem jest rozwój nadciśnienia wrotnego, którego skutkiem jest zastój krwi w żyłach przewodu pokarmowego i śledziony.

Pojawiają się wówczas żylaki odbytu i przełyku, przewlekły stan zapalny błony śluzowej żołądka, powiększenie śledziony, obniżona liczba płytek krwi – efekt ich przyspieszonego niszczenia przez śledzionę.

Duże żylaki mogą pękać i być źródłem groźnych dla życia krwotoków.

W zaawansowanych stadiach choroby pojawia się narastająca żółtaczka, obrzęki stóp, kostek i podudzi nasilające się w ciągu dnia. Wodobrzusze – czyli gromadzenie się płynu w jamie brzusznej, powoduje znaczne zwiększenie obwodu brzucha.

Pojawiają się także zaburzenia krzepnięcia (krwawienia z nosa, z dziąseł, łatwe tworzenie się siniaków na skórze, długotrwałe krwawienia ze skaleczeń), upośledzenie funkcjonowania mózgu (encefalopatia wątrobowa) – zaburzenia pamięci, orientacji, nastroju; w najcięższych przypadkach śpiączka.

Bardzo zaawansowana choroba prowadzi do zgonu.

Kolejnym bardzo groźnym powikłaniem jest rak wątrobowokomórkowy – HCC. Jest to nowotwór najczęściej rozwijający się w marskiej i stłuszczonej wątrobie. Jedyną szansą wyleczenie jest wczesne wykrycie zmiany i leczenie operacyjne.

Pacjentom z rozpoznaną marskością wątroby zaleca się kontrolne badania USG co 6 miesięcy. Bardzo pomocne jest także monitorowanie poziomu AFP. Jest to marker, którego stężenie znaczenie wzrasta w przypadku wystąpienia raka wątrobowokomórkowego.

Objawy marskości wątroby – doc. dr hab. Małgorzata Inglot

Co robić w razie wystąpienia objawów? – Badania

U pacjentów, u których podejrzewa się tą chorobę należy wykonać szereg specjalistycznych badań laboratoryjnych.

Pacjent taki bezwzględnie powinien udać się do lekarza, który w pierwszej kolejności powinien zlecić oznaczenie aktywności enzymów (AlAT i AspAT oraz GGTP), morfologii krwi (w marskości często dochodzi do spadku liczby płytek krwi).

Badanie te mogą zostać wykonane już u lekarza rodzinnego. W dalszej kolejności zaleca się pogłębienie diagnostyki o badania obrazowej.

Jak lekarz ustala diagnozę?

Rozpoznanie marskości wątroby opiera się na analizie wyników badań krwi oraz badań dodatkowych. Do niedawna standardowo wykonywało się biopsję wątroby, obecnie chorobę można potwierdzić korzystając z metod nieinwazyjnych. Jednym z najlepszych sposobów jest badanie elastograficzne.

  • Elastografia SWE (w celu oceny włóknienia)

Elastografia jest obecnie podstawowym badaniem obrazowym, które należy wykonać u pacjenta z podejrzeniem marskości wątroby. Pozwoli ono potwierdzić lub wykluczyć rozpoznanie.

Ponadto u pacjentów z rozpoznaną marskością wątroby należy wykonywać następujące badania obrazowe:

Wskazane jest także wykonanie gastroskopii celem oceny występowania żylaków przełyku. Zabieg ten jest niezmiernie ważny u pacjentów z zaawansowaną chorobą. Pozwala zamknąć rozszerzone żylaki i zdecydowanie zmniejszyć ryzyko krwawienia. Krwawienie z żylaków przełyku jest częstą przyczyną zgonu pacjentów z marskością wątroby.

Leczenie marskości wątroby

Jakie są sposoby leczenia?

Leczenie marskości wątroby polega na zahamowaniu jej włóknienia i zapobieganiu lub leczeniu powikłań. Stosowane jest zarówno leczenie objawowe jak i przyczynowe.

Pacjenci z tą chorobą wymagają wykonywania regularnych badań laboratoryjnych oceniających funkcję wątroby i zaawansowanie nadciśnienia wrotnego, między innymi gastroskopii. Leczenie marskości wątroby zależy od stadium zaawansowania. W przypadkach tzw.

dekompensacji funkcji wątroby, czyli wodobrzusza, obrzęków, żółtaczki, encefalopatii, konieczne jest leczenie w szpitalu. Duże żylaki przełyku można zabezpieczyć przed pęknięciem poprzez wykonanie zabiegu endoskopowego.

Chorych bez przeciwwskazań należy kwalifikować do przeszczepu narządu.

Konieczne jest unikanie alkoholu pod jakąkolwiek postacią, włącznie z piwem bezalkoholowym i lekami na bazie alkoholu; lekkostrawna dieta, unikanie odwodnienia, infekcji, znacznych wysiłków fizycznych, leków i substancji chemicznych uszkadzających wątrobę. Te czynniki mogą bowiem spowodować nagłe załamanie (dekompensację) funkcji wątroby i pogorszenie stanu pacjenta.

Czy możliwe jest całkowite wyleczenie?

Najnowsze badania pokazują, że u niektórych pacjentów może dojść do powolnego cofania się zmian. Dotyczy to szczególnie pacjentów wyleczonych z wirusowego zapalenia wątroby.

Po wyeliminowaniu zakażenia wirusem HCV lub HBV znika czynnik uszkadzający wątrobę i następuje proces jej powolnej regeneracji. Podobnie jest u alkoholików, którzy zaprzestali picia i zaczęli prowadzić zdrowy tryb życia.

Regeneracja wątroby postępuje znacznie szybciej u osób młodych, nie nadużywających alkoholu i leków.

Powikłania marskości wątroby

Marskość wątroby może prowadzić do rozwoju licznych powikłań. Najpoważniejsze z nich to

  • zespół wątrobowo-nerkowy,
  • zespół wątrobowo-płucny,
  • krwawienie z przewodu pokarmowego,
  • encefalopatia wątrobowa,
  • pierwotny rak wątroby.

Marskość wątroby – rokowania

Długość życia z marskością wątroby jest trudna do jednoznacznego oszacowania. Zależy m.in. od stopnia zaawansowania choroby czy przestrzegania zaleceń – wyeliminowania czynników, które uszkodziły wątrobę. Według badań tylko 25 % chorych żyje dłużej niż 10 lat z rozpoznana marskością.

Zapobieganie

Co robić, aby uniknąć zachorowania?
Najważniejsze jest wczesne rozpoznawanie i leczenie chorób, które prowadzą do marskości – przewlekłych zakażeń HBV i HCV, chorób autoimmunologicznych, a szczególnie unikanie nadużywania oraz regularnego picia alkoholu, także piwa. Konieczna jest okresowa kontrola aktywności enzymów wątrobowych, a także wykonywanie podstawowych badań obrazowych – USG. Pacjentom zakażonym wirusami zapalenia wątroby, a także osobom nadużywającym alkoholu zaleca się wykonanie elastografii wątroby raz do roku.

Marskość wątroby a dieta

Osoby cierpiące na marskość wątroby powinny przestrzegać tych ogólnych zaleceń:

  • wyeliminowanie alkoholu z diety – także tego bezalkoholowego,
  • spożywanie 5-6 lekkostrawnych i mniejszych posiłków,
  • ograniczenie cukrów prostych (białe pieczywo, makaron, owoce, słodycze) w diecie,
  • spożywanie białka pochodzącego z chudego mięsa, ryb, mleka czy przetworów mlecznych,
  • ograniczenie tłuszczu do poziomy 1 g/kg masy ciała. W przypadku osób z niewydolnością wątroby czy cholestazą ilość tę należy zmniejszyć do 0,8 g/kg masy ciała.

Marskość wątroby badania i leczenie – doc. dr hab. Małgorzata Inglot

Elastografia SWE w diagnostyce włóknienia i marskości wątroby

Elastografia SWE jest metodą bezinwazyjną służącą do szybkiej i bezbolesnej oceny wątroby. Metoda ta pozwala ocenić zaawansowanie włóknienia wątroby i tym samym stwierdzić ryzyko marskości.

Ponadto dzięki przeglądowi w USG można ocenić wielkość śledziony, wielkość naczyń krążenia wrotnego oraz parametry przepływu. Dzięki tym danym lekarz może określić ryzyko występowania żylaków przełyku i w razie potrzeby skierować na gastroskopię.

Krwawienie z żylaków jest częstą przyczyną zgonu pacjentów z marskością wątroby.

  • Poniżej zamieszczono zdjęcia wykonane podczas badania elastograficznego rozszerzonego o badanie USG i badanie Dopplerowskie krążenia wrotnego u pacjenta z marskością wątroby.
  • Materiał video z badania USG u pacjenta z marskością wątroby

Biblioteka Zdrowia

Zdecydowana większość, aż 80%, raków wątroby na świecie dotyka mieszkańców Azji Wschodniej oraz Afryki Subsaharyjskiej i spowodowana jest zakażeniem HBV. W Ameryce Północnej i Europie zachorowalność na raka wątroby jest częściej związana z zakażeniem HCV.

Z kolei w Chinach i Afryce Południowej istotnym czynnikiem rakotwórczym jest aflatoksyna B1, czyli szkodliwa substancja wytwarzana przez grzyby pleśniowe, a dokładniej kropidlaki.

Poza tym na całym świecie notuje się wzrost zachorowań na raka wątroby spowodowanego nadwagą.

W 2013 w Polsce na raka wątroby zachorowało 1505 osób, a zmarło 1980.

Leia também:  Jakie Są Objawy Po Szczepieniu Johnson?

Objawy raka wątroby

Wczesna postać nowotworu nie daje żadnych specyficznych objawów i wykrywana jest najczęściej przypadkowo podczas badań wykonywanych z innego powodu. 

  • postępujące wyniszczenie i osłabienie wydolności fizycznej,
  • ból brzucha,
  • uczucie pełności lub pobolewanie nadbrzusza,
  • dyskomfort w jamie brzusznej,
  • niezamierzona utrata masy ciała,
  • biegunka,
  • brak apetytu,
  • powiększenie obwodu brzucha – jest to efekt wystąpienia wodobrzusza,
  • obrzęki kończyn dolnych,
  • żółtaczka,
  • gorączka,
  • krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego objawiające się np. czarnym zabarwieniem stolca

U chorych z marskością wątroby nagłe pojawienie się któregoś z wyżej wymienionych objawów nasuwa podejrzenie rozwoju raka wątroby.

U 5-15% chorych rak wątroby objawia się nagłym, silnym bólem brzucha, który jest wynikiem krwawienia do wnętrza guza lub do jamy otrzewnej.

Przyczyny raka wątroby 

Dużą rolę w rozwoju tego nowotworu odgrywa zakażenie HBV lub HCV. Inne czynniki sprzyjające rozwojowi raka wątroby to:

  • marskość wątroby – 80% raków wątroby powstaje na bazie marskości
  • płeć męska – mężczyźni chorują 3 razy częściej niż kobiety
  • środki chemiczne, np. aflatoksyny
  • alkohol
  • palenie tytoniu
  • hemochromatoza – choroba wywołana nadmiernym gromadzeniem żelaza w organizmie
  • autoimmunologiczne zapalenie wątroby
  • wrodzone choroby metaboliczne
  • cukrzyca lub insulinooporność
  • zakażenie HIV lub niedobory odporności

Rozpoznanie raka wątroby

Badania pomagające w postawieniu diagnozy to:

  • Badania laboratoryjne
    • Stężenie AFP (α-fetoproteiny) – jest pomocne w diagnostyce zmian stwierdzonych w wątrobie podczas USG. Poziom AFP > 300 μg/ml wskazuje z dużym prawdopodobieństwem raka wątroby. Ze względu na to, że nie każdy rak wątroby powoduje zwiększenie stężenia AFP oraz poziom ten może być podniesiony również w przebiegu innych chorób oraz innych nowotworów, badanie to nie jest powszechnie stosowane jako badanie przesiewowe. Wykorzystuje się je jednak, razem z USG, w badaniach osób z grupy podwyższonego ryzyka zachorowania.
  • Badania obrazowe
    • USG jamy brzusznej – wykonuje się je jako badanie przesiewowe u osób z grupy podwyższonego ryzyka. Skuteczność USG w wykrywaniu guzów wątroby jest tym większa im większy jest guz – gdy jego średnica jest mniejsza niż 2 cm to wynosi ona 30%.
    • TK (tomografia komputerowa) jamy brzusznej z kontrastem – jest to badanie weryfikujące diagnozę, chociaż u osób otyłych używa się go również do badań przesiewowych.
    • MRI (rezonans magnetyczny) – jest to bardzo czułe badanie, pozwala wykryć oraz określić stopień zaawansowania raka wątroby, zwłaszcza w przypadku, gdy guz ma >1cm średnicy.
  • Badanie histopatologiczne – nie jest konieczne do rozpoznania raka wątroby, ponieważ diagnozę można postawić na podstawie badań obrazowych.

Leczenie raka wątroby 

Podstawową metodą leczenia raka wątroby jest operacja – częściowa resekcja lub przeszczepienie wątroby. 

Do resekcji kwalifikowani są pacjenci: 

  • z pojedynczym guzem
  • bez zajęcia naczyń wątroby
  • bez nadciśnienia w żyle wrotnej
  • z prawidłową wartością bilirubiny i liczbą płytek > 100 tys./μl

Po resekcji 5 lat przeżywa 26-50% pacjentów, a w przypadku guzów, których średnica nie przekracza 2 cm nawet 70-90%.

Zabieg przeszczepienia wątroby rozważa się u chorych, którzy spełniają tzw. kryteria mediolańskie, czyli:

  • mają pojedyncze ognisko raka wątroby o średnicy

Objawy chorej wątroby. "Tak naprawdę bardzo długo się nie ujawniają"

Wątroba jest jednym z najważniejszych organów znajdujących się w naszym ciele. Stanowi około 2 proc. masy ciała człowieka, a jej waga wynosi około 1,5 kilogama.

Odgrywa kluczową rolę w procesach oczyszczania organizmu z toksyn, termoregulacji, trawienia czy produkcji białka.

Co może zaburzyć pracę wątroby? Jakie są objawy chorej wątroby? Kiedy należy zgłosić się do lekarza? Wyjaśniamy.

Artykuł jest częścią akcji “Pomyśl o sobie – sprawdzamy zdrowie Polaków w pandemii”. Wypełnij TEST i dowiedz się, czego tak naprawdę potrzebuje twój organizm.

1. Jakie są najczęstsze chorób wątroby?

Choroby wątroby są problemem wielu współczesnych ludzi. Schorzenia te można podzielić na kilka podstawowych grup:

  • toksyczne, w tym alkoholowe uszkodzenie wątroby,
  • choroby zakaźne,
  • stłuszczenie wątroby,
  • choroby autoimmunizacyjne,
  • choroby wrodzone.

Z jakimi zaburzeniami wątroby najczęściej do lekarza zgłaszają się Polacy?

– Jednym z najczęstszych schorzeń dotykających Polaków jest alkoholowe uszkodzenie wątroby – w różnym stopniu, do marskości i nowotworów włącznie. Następnie są to wirusowe zapalenia wątroby typu B i C.

Wątrobę uszkadzają także leki przyjmowane przewlekle, w tym leki przeciwbólowe.

Istotnie zaburzać pracę wątroby mogą także choroby autoimmunizacyjne – wymienia w rozmowie z WP abcZdrowie dr Krzysztof Gierlotka, specjalista chorób zakaźnych, hepatolog.

Lekarz dodaje, że istotny wpływ na pracę wątroby ma także dieta.

– Jemy za dużo żywności typu fast food i słodyczy, pijemy za dużo słodkich napojów, osób otyłych z roku na rok jest coraz więcej. Taki styl życia doprowadza do stłuszczenia wątroby, procesu zapalnego, może powodować zwłóknienie i marskości wątroby. Ten proces trwa latami – informuje lekarz.

– Wątrobę może uszkodzić też zatrucie grzybami np. muchomorem sromotnikowym. Choć należy podkreślić, że zdarza się to rzadko w porównaniu z wyżej wymienionymi przyczynami, ale przebieg uszkodzenia jest piorunujący – dodaje ekspert.

Jednym z objawów chorej wątroby jest ból w prawym podżebrzu.

2. Objawy chorej wątroby

Dr Gierlotka podkreśla, że schorzenia wątroby są bardzo podstępne. Wątroba nie posiada unerwienia czuciowego, dlatego jeżeli coś złego dzieje się w jej obrębie, bardzo długo nie daje żadnych sygnałów ostrzegawczych.

– Tak naprawdę objawy chorej wątroby bardzo długo się nie ujawniają. Wątroba ma bardzo dużą rezerwę, zwłaszcza przy przewlekłych chorobach wirusowych czy alkoholowych i zanim powstaną pierwsze objawy, mogą minąć lata, a nawet dekady – informuje lekarz.

– Początkowo chorzy zaczynają zgłaszać niespecyficzne objawy w prawym podżebrzu tj. pobolewanie, uczucie ciężaru, pieczenia, gniecenia.

Można powiedzieć, że są to pierwsze subtelne objawy chorej wątroby. Bardziej widoczne objawy, to np. zażółcenie twardówek, skóry, obrzęki kończyn dolnych czy wodobrzusze.

Te symptomy świadczą już jednak o poważnym uszkodzeniu wątroby – tłumaczy dr Gierlotka.

Ból w okolicy prawego podżebrza nie jest jednak jednoznacznym objawem chorej wątroby. Może pochodzić z żołądka, pęcherzyka żółciowego, dróg żółciowych, jelit, żeber.

Odczuwany tępy ból może pochodzić z powiększenia wątroby, w wyniku:

  • zapalenia wątroby,
  • stłuszczenia wątroby,
  • zespołu Budda-Chiariego,
  • chorób hematologicznych,
  • zastoju krwi,
  • raka wątroby.

3. Żółtaczka

Typowym symptomem schorzeń wątroby i dróg żółciowych jest za to żółtaczka. Zażółcenie twardówek oraz powłok skórnych jest wynikiem nagromadzenia się bilirubiny.

Bilirubina powstaje z rozpadu hemoglobiny erytrocytów. Wątroba, jak wielki filtr, wychwytuje bilirubinę, a następnie przekazuje do dróg, pęcherzyka żółciowego i jelit.

Jeżeli więc zauważymy u siebie następujące objawy, koniecznie musimy udać się do lekarza.

  • Żółtaczka może być wynikiem:
  • alkoholowego uszkodzenia wątroby,
  • marskości wątroby,
  • wirusowego zapalenia wątroby,
  • raka dróg żółciowych,
  • kamicy dróg żółciowych.

Aby nie dopuścić do wymienionych wyżej objawów, należy cyklicznie wykonywać badania.

– Warto udać się do lekarza rodzinnego, aby zlecił podstawowy pakiet badań w tym: morfologia, AlAT, AspAT, bilirubina. Takie badania powinno wykonywać się raz w roku, szczególnie jeżeli jesteśmy w grupie ryzyka. Koniecznie trzeba wykluczyć wirusowe zapalenie wątroby typu B i C – dodaje ekspert.

Kto znajduje się w takiej grupie ryzyka WZW typu B i C?

– Przede wszystkim osoby, które miały przetaczaną krew przed 1993r.

, wykonywane procedury medyczne sprzętem wielorazowego użytku w placówkach ochrony zdrowia i “strefie beauty” – przy braku zachowania odpowiednich środków bezpieczeństwa i sterylności.

Do zakażenia może dojść także w trakcie ryzykownych zachowań seksualnych albo u osób, które przyjmują dożylnie środki odurzające, narkotyki – tłumaczy hepatolog.

Wirusowe zapalenie wątroby typu C można skutecznie leczyć. Tabletki podaje się przez 8-12 tygodni. Przeciw WZW typu B najlepiej się zaszczepić. Dzieci szczepi się już w pierwszej dobie życia. Dla dorosłych jest to szczepienie zalecane. U osób z bardzo późnym rozpoznaniem choroby lub skrajnie uszkodzoną wątrobą jedynym ratunkiem jest przeszczep wątroby.

4. Profilaktyka wątroby

Należy pamiętać, że wątroba jest bardzo istotnym narządem, spełniającym wiele kluczowych funkcji, dlatego należy o nią szczególnie dbać. Co zrobić, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia schorzeń tego narządu i pojawienia się objawów chorej wątroby?

– Przede wszystkim należy zdrowo się odżywiać, ograniczyć spożywanie alkoholu, unikać spożywania niezdrowych tłuszczów i wysokoprzetworzonej żywności. Oczywiście – wszystko jest dozwolone, ale w rozsądnych dawkach. Jeżeli nie będziemy nadużywać alkoholu i innych używek, wątroba wystarczy nam do końca życia – podsumowuje dr Gierlotka.

Masz newsa, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl

Nie czekaj na wizytę u lekarza. Skorzystaj z konsultacji u specjalistów z całej Polski już dziś na abcZdrowie Znajdź lekarza.

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*