Bąblowica – objawy zakażenia przez tasiemca bąblowcowego

Choroba pasożytnicza wywoływana u człowieka przez larwalną postać
tasiemca wieńcogłowego (bąblowca) Echinococcus granulosus lub rzadziej
E. multilocularis osiedlającego się w narządach wewnętrznych.

Rezerwuarem pasożyta i źródłem zarażenia są zwierzęta domowe (psy, koty)
i dzikie (lisy, wilki) wydalające jaja pasożyta z kałem do środowiska.
Postaci dorosłe tasiemców (długość 5 mm, 3-4 człony) pasożytują w
jelitach zwierząt mięsożernych.

Jaja występujące w odchodach, połknięte
przez żywicieli pośrednich (świnie, owce, bydło) przekształcają się w
ich w układzie pokarmowym w torbiele larwalne. Zwierzęta mięsożerne
stają się żywicielami ostatecznymi zjadając narządy wewnętrzne zwierząt
zarażonych larwalną postacią bąblowca.

U ludzi do zarażenia dochodzi w
wyniku połknięcia jaj przeniesionych np. z sierści psów lub konsumpcji
runa leśnego (jagody) zanieczyszczonego odchodami np. lisów.
Echinokokoza jest chorobą kosmopolityczną, występującą pod każdą
szerokością geograficzną, również w Polsce.

Bąblowica – objawy zakażenia przez tasiemca bąblowcowegoCDC. Postać dorosła Echinococcus granulosus Bąblowica – objawy zakażenia przez tasiemca bąblowcowegoCDC. Protoskoleksy Echinococcus sp. uwolnione z torbieli bąblowca

Obraz kliniczny: okres wylęgania bąblowicy wywołanej przez E.
granulosus wynosi od kilku miesięcy do kilku-kilkunastu lat (E.
multilocularis 5-10 lat). Nasilenie objawów i przebieg choroby są
uzależnione od lokalizacji, liczby i wielkości torbieli larwalnych.

Najczęściej są zlokalizowane w wątrobie, rzadziej w płucach, śledzionie,
nerkach, ośrodkowym układzie nerwowym i oku. Torbiele E. granulosus
zazwyczaj rozwijają się powoli. Mogą osiągać duże rozmiary i powodować
ucisk na otaczające narządy.

W przypadku torbieli wątroby może dojść do
zastoju żółci i żółtaczki, bólu w okolicy prawego podżebrza. Samoistne
lub pourazowe pęknięcie torbieli prowadzi do wstrząsu anafilaktycznego.
Torbiel E.

multilocularis wykazuje cechy rozrostowe nowotworu
złośliwego, szybko powiększając się, dając przerzuty i w przypadkach
nieleczonych prowadząc do wyniszczenia organizmu.

Rozpoznanie: podejrzenie bąblowicy nasuwają objawy kliniczne
potwierdzone badaniem USG, MRI lub TK (obecność torbieli), a także
wyniki badań serologicznych (ELISA, Western blot). Wykrycie tasiemca lub
jego DNA (badanie PCR) potwierdza się z materiału uzyskanego z torbieli
za pomocą biopsji cienkoigłowej.

Bąblowica – objawy zakażenia przez tasiemca bąblowcowegoCDC. Torbiel bąblowca Echinococcus granulosus z tkanki płucnej

Leczenie: operacyjne usunięcie bąblowca; u pacjentów nieoperacyjnych
zarażonych E. granulosus albendazol 10-15 mg/kg mc dziennie przez 3
miesiące lub mebendazol 4,5 g na dobę przez 6 miesięcy; u pacjentów
nieoperacyjnych zarażonych E. multilocularis mebendazol w dawce
dobowej do 10 g przez wiele lat.

Zapobieganie: systematyczne odrobaczanie psów domowych, ograniczenie
populacji bezpańskich psów, przestrzeganie zasad higieny osobistej
(mycie rąk), żywności i żywienia (unikanie spożywania runa leśnego bez
uprzedniego dokładnego umycia).

Bąblowica – objawy, które powinny Cię zaniepokoić

Bąblowica to choroba pasożytnicza wywoływana przez larwy tasiemców bąblowcowych. Tasiemiec Echinococcus granulosus jest odpowiedzialny za bąblowicę jednojamową czyli echinokokozę, tasiemiec E. multilocularis powoduje natomiast bąblowicę wielojamową zwaną również alweokokozą.

W Polsce choroba występuje rzadko. Częściej spotyka się echinokokozę (około kilkudziesięciu przypadków rocznie), choć w ostatnich latach rejestruje się wzrost zachorowalności na alweokokozę, szczególnie w niektórych rejonach kraju.

Bąblowica przez długi czas może przebiegać bezobjawowo (nawet kilkanaście lat), ale powikłania choroby – zwłaszcza bąblowicy wielokomorowej – mogą być poważne.

Co to jest tasiemiec bąblowiec?

Tasiemce to pasożyty o złożonym cyklu rozwojowym – do rozwoju potrzebują dwóch rodzajów żywicieli. Larwy bytują w żywicielu pośrednim. W żywicielu ostatecznym tasiemce osiągają natomiast dojrzałość płciową.

Dorosły Echinococcus granulosus wywołujący bąblowicę jednojamową ma około 3-6 mm długości i pasożytuje głównie w jelicie cienkim psa. Pies zaraża się poprzez zjedzenie mięsa lub odpadków poubojowych żywiciela pośredniego.

Zwykle są to owce oraz świnie.

Echinococcus multilocularis jest jeszcze mniejszy i bytuje w przewodzie pokarmowym lisów, a gryzonie są dla niego żywicielem pośrednim. Dla obydwu postaci tasiemców człowiek staje się przypadkowym żywicielem pośrednim w wyniku nieumyślnego spożycia inwazyjnych jaj (na brudnych dłoniach lub w skażonej żywności np. nieumytych borówkach leśnych).

Bąblowica – choroba wiele lat może nie dawać objawów

Po spożyciu jaj tasiemca w jelicie człowieka wylęga się onkosfera, która przechodzi przez ścianę jelita do krążenia i wędruje do narządów wewnętrznych. W przypadku tasiemca E. granulosus, onkosfera tworzy jednokomorową torbiel, najczęściej w wątrobie, ale możliwe są także inne lokalizacje (np. płuca, a rzadziej mózg, gałka oczna, kości).

Torbiel powoli rośnie i w ponad połowie przypadków nie daje żadnych objawów. W przebiegu bąblowicy wielojamowej, w wątrobie powstaje beztorebkowe skupisko wielu torbieli, które mogą wrastać w miąższ wątroby i naciekać inne struktury i sąsiadujące narządy, a także przerzutować wraz z krwią do otrzewnej, płuc, kości czy mózgu.

Okres bezobjawowy może trwać nawet kilkanaście lat.

Bąblowica – objawy

Objawy bąblowicy zależą od lokalizacji, ilości i wielkości torbieli. Duże zmiany, szybko rosnące lub umiejscowione w gorszym miejscu (np. w pobliżu dróg żółciowych czy naczyń) szybciej spowodują objawy.

Bąblowica w wątrobie może prowadzić do uczucia dyskomfortu i pełności w podżebrzu prawym, dolegliwości bólowych, nudności, objawów nadciśnienia wrotnego i powiększenia wątroby. Nacieczenie dróg żółciowych skutkuje żółtaczką mechaniczną.

Objawy torbieli umiejscowionej w innych narządach obejmują kaszel, duszność, krwioplucie, bóle w klatce piersiowej, bóle głowy, padaczkę czy patologiczne złamania kości.

Pęknięcie torbieli w wyniku urazu czy operacji grozi wstrząsem anafilaktycznym, a bakteryjne zakażenie torbieli może przypominać symptomy ropnia wątroby. Zaawansowane i bardzo rozległe zmiany bąblowicy wielokomorowej mogą prowadzić do wyniszczenia organizmu, marskości i niewydolności wątroby, krwotoku z żylaków przełyku i śmierci.

Diagnostyka bąblowicy

Jeśli obawiasz się, że mogłeś zachorować na bąblowicę, udaj się do swojego lekarza. Powyżej opisane objawy najczęściej będą wskazywać na inne, o wiele częstsze choroby.

Mogą być manifestacją nawet nowotworu wątroby, dlatego przeprowadzenie adekwatnej diagnostyki pod okiem lekarza jest bardzo istotne.

Przy podejrzeniu bąblowicy wykonuje się badania serologiczne – poszukuje się swoistych dla pasożyta przeciwciał klasy IgG w surowicy krwi. Test ELISA wymaga potwierdzenia testem western blot.

W przypadku zabiegu operacyjnego, przeprowadza się badanie histologiczne materiału śród- i pooperacyjnego. Ocena aspiratu z torbieli pobranego za pomocą biopsji cienkoigłowej ma zastosowanie jedynie w przypadku bąblowicy jednojamowej.

Badania obrazowe przydatne w procesie diagnostycznym to USG, RTG, tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny. Zwróć uwagę, jak rzadką chorobą jest bąblowica. Objawy natomiast, często wcale nie występują. Dlatego, w wielu sytuacjach bąblowicę rozpoznaje się zupełnie przypadkowo, np.

wykrywając torbiel w wątrobie w badaniu USG wykonanym z innego powodu.

Bąblowica – leczenie

W ograniczonych przypadkach bąblowicy jednojamowej wystarczy obserwacja i kontrola zmian. W pozostałych sytuacjach leczenie prowadzi się w specjalistycznych ośrodkach referencyjnych. Podstawowy sposób leczenia obejmuje przeciwpasożytnicze leczenie farmakologiczne (z zastosowaniem albendazolu) oraz metodę inwazyjną – chirurgiczne wycięcie torbieli.

By zapobiegać chorobie, dbaj o higienę rąk i higienę w kuchni. Dokładnie myj warzywa, owoce oraz grzyby leśne. Pamiętaj o regularnym odrobaczaniu psów i unikaj kontaktu z lisami.

Zapamiętaj

Człowiek może przypadkiem stać się żywicielem pośrednim dla tasiemca z rodzaju Echinococcus. Skutkiem inwazji jest bąblowica. Objawy mogą nie występować lub są niecharakterystyczne. Jeśli podejrzewasz u siebie chorobę, skontaktuj się ze swoim lekarzem.

Diagnostykę serologiczną bąblowicy możesz przeprowadzić w Diagnostyce. Zauważ, że dla innych rodzajów tasiemców (np.

tasiemca nieuzbrojonego) człowiek jest żywicielem ostatecznym, a choroba, którą wywołują dotyczy przewodu pokarmowego i nazywana jest tasiemczycą (przeczytasz o niej w tym artykule).

Leia também:  Como calcular a área da superfície de um prisma retangular

Bibliografia:

  • Interna Szczeklika – P. Gajewski, A. Szczeklik
  • „Bąblowica” – E. Duszczyk

Bąblowica wątroby u chorego dializowanego otrzewnowo — opis przypadku

  • PRZYPADKI KLINICZNE
  • Dorota Bielińska-Ogrodnik1, Monika Lichodziejewska-Niemierko2, Monika Żurawska3
  • Liver echinococcal disease in peritoneal dialysis patient — case report

ABSTRACT

We describe the first case of Echinococcal infection in end-stage renal disease patient on peritoneal dialysis. PAIR (puncture, aspiration, injection, reaspiration) treatment of Echinococcal liver cyst was complicated by sterile peritonitis. High percentage of eosinophil granulocytes in dialysate suggests an acute reaction to ethanol administered to the cyst.

Forum Nefrologiczne 2015, vol 8, no 2, 93–96

Key words: peritoneal dialysis, Echinococcosis, peritonitis

Bąblowica jest rzadką u ludzi chorobą pasożytniczą wywoływaną przez tasiemce z rodzaju Echinococcus.

Na podstawie danych Państwowego Zakładu Higieny w Warszawie, który prowadzi rejestr zachorowań na bąblowicę, w Polsce w 2012 roku zanotowano 28 przypadków, a w latach 2003–2010 choroba występowała łącznie u 235 osób [1, 2].

Człowiek jest żywicielem pośrednim, który może zarazić się przypadkowo po zjedzeniu nieumytych jagód i owoców leśnych z przyczepionymi jajami bąblowca, poprzez wodę zanieczyszczoną odchodami zakażonych zwierząt, a także dotykając sierści, pyska czy języka zarażonego psa lub lisa.

Po zakażeniu onkosfera wykluwająca się z jaja w jelicie cienkim przedostaje się do układu żyły wrotnej i wędruje z krwią do miejsca, w którym wytwarza powiększającą się torbiel.

W zależności od lokalizacji torbieli bąblowcowej mogą zostać uszkodzone różne narządy wewnętrzne: wątroba, płuca, śledziona, nerka, kości, serce, mózg i inne. Diagnostyka obejmuje badania obrazowe, takie jak ultrasonografia (USG) i tomografia komputerowa (TK), oraz badania serologiczne. Znane są różne metody leczenia, a ich dobór jest uwarunkowany lokalizacją zmiany oraz stanem klinicznym chorego. Opisano szereg powikłań wynikających zarówno z obecności torbieli, jak i jej leczenia.

Chory w wieku 49 lat zgłosił się do szpitala z powodu duszności wysiłkowej, która według jego relacji trwała od 3 tygodni i stopniowo narastała.

Na podstawie wyników badań laboratoryjnych i obrazowych rozpoznano schyłkową niewydolność nerek, nadciśnienie tętnicze i kardiomiopatię rozstrzeniową.

Rozpoczęto w trybie pilnym leczenie hemodializą, a następnie, po 2 tygodniach od implantacji cewnika Tenckhoffa, dializą otrzewnową.

Przeprowadzono diagnostykę kardiologiczną: w badaniu koronarograficznym nie uwidoczniono zmian w naczyniach wieńcowych, a na podstawie badania echokardiograficznego rozpoznano kardiomiopatię rozstrzeniową z niewydolnością serca (frakcja wyrzutowa 33%). W badaniu angio-TK klatki piersiowej nie stwierdzono cech zatorowości płucnej.

Kolejnym problemem diagnostycznym była zmiana ogniskowa wykryta w USG jamy brzusznej.

Wykonujący badanie radiolog opisał: „W płacie prawym wątroby, w segmencie 7/8, zmiana o wymiarach 43 × 40 mm, centralnie bezechowa z hiperechogenną otoczką i hipoechogennym rąbkiem wokół niej — obraz może odpowiadać torbieli bąblowcowej”.

Diagnostykę obrazową poszerzono o TK, w której stwierdzono: „Podprzeponowo w segmencie 7 i 8 wątroby widoczna hipodensyjna niejednorodna struktura o wymiarach 68 × 47 mm, otoczona zewnętrzną otoczką nieznacznie wyższej densyjności. W części centralnej widoczne cienkościenne koncentryczne przegrody.

Część obwodowa wzmacnia się w fazie miąższowej, frakcja centralna nie wykazuje istotnego wzmocnienia. Obraz w pierwszej kolejności przemawia za etiologią pasożytniczą, na przykład torbielą bąblowcowa”. Choremu wykonano gastroskopię i kolonoskopię, których wyniki były prawidłowe.

W Klinice Chorób Tropikalnych i Pasożytniczych Uniwersyteckiego Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni przeprowadzono badania serologiczne. Oto ich wyniki:

  1. Test ELISA IgG Ekst = 3,373(+), ELISA Em2plus(–)uj.

  2. „Z nadesłanym materiałem klinicznym (płyn z torbieli wątroby) wykonano odczyn immunoBlot IgG zestawem Echinococcus Western Blot (LDBIO DIAGNOSTICS — Francja). Uzyskano wzór P-5, obraz charakterystyczny dla zarażenia Echinococcus multilocularis/granulosus”.

  3. „Z przesłanym materiałem klinicznym (aspirat z torbieli wątroby) wykonano PCR ze starterami swoistymi dla Echinococcus multilocularis i granulosus. Uzyskano prążek ze starterami swoistymi dla Echinococcus granulosus”.

Rozpoczęto leczenie albendazolem w dawce 200 mg, a następnie (po kontrolnym oznaczeniu stężenia leku w surowicy) w dawce 400 mg/dobę.

Chorego skierowano do Kliniki Chirurgii Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego, w której zaplanowano leczenie metodą PAIR (puncture, aspiration, injection, reaspiration — nakłucie, aspiracja, wstrzyknięcie, ponowna aspiracja).

Pod kontrolą USG nakłuto jamę torbieli bąblowcowej w prawym płacie wątroby (średnica 4 cm) i zaaspirowano 12 ml ropnej treści. Podano 4 ml alkoholu sterylnego i po 5 minutach zaaspirowano treść z torbieli. Średnica torbieli zmniejszyła się do 3 cm. Zabiegł odbył się bez powikłań.

Rycina 1. Cytoza i rozmaz mikroskopowy płynu z jamy ciała

Ze względu na brak trwałego efektu pierwszego zabiegu (USG wykazało, że torbiel ponownie się powiększyła) po kilku miesiącach ponownie wykonano sklerotyzację alkoholową torbieli. W 1. dobie po zabiegu u chorego wystąpiła gorączka 39°C, a następnie zmętnienie dializatu. Nie obserwowano dolegliwości bólowych jamy brzusznej.

W płynie dializacyjnym stwierdzono wysoką cytozę (1,200 G/l), pobrano materiał na posiew i rozpoczęto empiryczną antybiotykoterapię (wankomycyna dootrzewnowo, ciprofloksacyna doustnie). Posiew płynu dializacyjnego pobrany przy przyjęciu i dwa kolejne okazały się ujemne.

Po 2 dniach obserwowano obniżającą się cytozę i wykonano rozmaz dializatu, który wykazał eozynofilię. Zweryfikowano rozpoznanie na chemiczne zapalenie otrzewnej (najpewniej po podaniu alkoholu) i odstawiono antybiotyki. Objawy ustąpiły samoistnie i chory został wypisany do domu.

Pacjent kontynuuje terapię dializą otrzewnową z dobrymi parametrami adekwatności i ultrafiltracją, co raczej wyklucza rozsiew bąblowca do otrzewnej.

Po ponownej konsultacji chirurgicznej, w ramach przygotowania do zabiegu przeszczepienia nerki, chory został zakwalifikowany do chirurgicznego wycięcia torbieli i obecnie oczekuje na zabieg.

Torbiele bąblowca są wykrywane u ludzi zazwyczaj po wielu latach od zakażenia (5–20 lat) ze względu na powolny rozwój larwy i niecharakterystyczne objawy kliniczne zależne od zajętego narządu [3].

Najczęściej torbiel bąblowca jest zlokalizowana w wątrobie, dokąd przedostaje się z układu żyły wrotnej. Pacjenci zgłaszają się do lekarza z powodu bólu pod prawym łukiem żebrowym, uczucia pełności w brzuchu lub z żółtaczką.

Opisany powyżej chory był diagnozowany z powodu przewlekłej niewydolności nerek i przypadkowo stwierdzono obecność torbieli w wątrobie. Bardzo charakterystyczny obraz torbieli bąblowcowej widoczny w USG i TK wynika z jej struktury.

Składa się ona z endocysty mającej wewnętrzną warstwę komórkową i zewnętrzną warstwę bezkomórkową oraz pericysty zbudowanej z tkanki łącznej.

Powikłania tak położonej zmiany obejmują: uszkodzenie mechaniczne narządu, zakażenia ropne, przetoki z drogami żółciowymi, a także pęknięcie torbieli z zapaleniem otrzewnej i wstrząsem anafilaktycznym.

Przerwanie ciągłości torbieli samoistne, na skutek urazu lub związane z procedurami leczniczymi może powodować rozsiew larw do kolejnych narządów i tworzenie kolejnych torbieli [4].

Każde pęknięcie torbieli jest związane z reakcją alergiczną o różnym stopniu nasilenia.

Metoda leczenia zależy od wielkości torbieli, jej położenia i występujących powikłań. Jedną z opcji terapeutycznych jest metoda PAIR.

Polega ona na nakłuciu torbieli, aspiracji jej treści, a następnie podaniu do niej środka przeciwpasożytniczego, na przykład 0,04% roztworu chlorheksydyny, 95% etanolu. Po tym ponownie wykonuje się aspirację.

Do najczęstszych powikłań takiego zabiegu należą reakcje alergiczne i wstrząs anafilaktyczny [5].

Leia também:  Co sprzyja powstawaniu żylaków i jak im zapobiegać?

U opisywanego pacjenta dwukrotnie przeprowadzono zabieg PAIR z użyciem etanolu. Po drugim zabiegu wystąpiły objawy zapalenia otrzewnej. Początkowo zastosowano leczenie typowe dla bakteryjnego dializacyjnego zapalenia otrzewnej, a następnie odstąpiono od antybiotykoterapii.

W rozmazie dializatu występowała znaczna eozynofilia, a posiewy były ujemne. Rozważano odczyn na rozlanie zawartości torbieli do otrzewnej lub na zastosowany w sklerotyzacji etanol jako potencjalne przyczyny stanu zapalnego.

Wielomiesięczna obserwacja chorego i prawidłowy przebieg dializoterapii otrzewnowej po incydencie zapalenia otrzewnej wydają się wykluczać rozsiew bąblowca do otrzewnej.

W literaturze dostępne są nieliczne doniesienia dotyczące zapalenia otrzewnej charakteryzującego się zwiększonym (powyżej 10%) odsetkiem eozynofili w rozmazie. Większość z nich przebiegała łagodnie i sugerowano, że przyczyną było uczulenie na materiały, z których wykonany jest cewnik, lub uczulenie na antybiotyki podawane w ramach terapii (wankomycyna, gentamycyna, cefalosporyny).

W pracy opublikowanej na łamach „Nephrology Dialysis Transplantation” w 2000 roku opisano chemiczne zapalenie otrzewnej, które wystąpiło u 21 pacjentów w Turcji, stosujących płyny dializacyjne krajowej produkcji. Okazało się, że płyny te zawierały wysokie stężenie aldehydu octowego i innych produktów degradacji glukozy.

Zapalenie przebiegało z wysoką cytozą dializatu oraz jego ujemnymi posiewami [6]. U pacjenta opisywanego w niniejszym artykule prawdopodobnie etanol w wysokim stężeniu wykorzystywany podczas zabiegu PAIR mógł spowodować miejscową reakcję alergiczną i chemiczne zapalenie otrzewnej przebiegające z wysokim odsetkiem eozynofilii w dializacie.

Jest to pierwszy taki przypadek przedstawiony w literaturze dostępnej przez PubMed i MEDLINE.

STRESZCZENIE

W artykule przedstawiono pierwszy przypadek zakażenia przez tasiemca bąblowcowego u chorego ze schyłkową niewydolnością nerek dializowanego otrzewnowo. Zastosowano leczenie metodą PAIR, które było powikłane jałowym zapaleniem otrzewnej. Znaczny procent granulocytów kwasochłonnych w dializacie sugerował, że do zapalenia doszło w wyniku podania etanolu do torbieli wątroby.

Forum Nefrologiczne 2015, tom 8, nr 2, 93–96

Słowa kluczowe: dializa otrzewnowa, bąblowica, zapalenie otrzewnej

  1. Adres do korespondencji:
  2. lek. Dorota Bielińska-Ogrodnik
  3. Klinika Nefrologii, Transplantologii i Chorób Wewnętrznych
  4. Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego
  5. ul. Dębinki 7, 80–952 Gdańsk
  6. tel.: 58 349 28 22, faks: 58 341 68 78

e-mail: [email protected]

  1. Wnukowska N., Salamatin R., Gołąb E. Występowanie bąblowicy u ludzi w Polsce w latach 2003–2010 w świetle wyników badań serologicznych wykonanych w NIZP-PZH. Przegląd Epidemiologiczny 2011; 65 (3): 455–458.

  2. Gołąb E. Tasiemczyce tkankowe w Polsce w 2012 roku. Przegląd Epidemiologiczny 2014; 68 (2): 379–381.

  3. Hołody-Zaręba J., Zaręba K., Kędra B. Bąblowica — endemiczna choroba pasożytnicza. Przegląd Gastroenterologiczny 2012; 7 (1): 7–12.

  4. Yilmaz M., Akbulut S., Kahraman A., Yilmaz S. Liver hydatid cyst rupture into the peritoneal cavity after abdominal trauma: case report and literature review. Int. Surg. 2012; 97 (3): 239–244.

  5. Filice C., Brunetti E., Bruno R., Crippa F.G. Percutaneous drainage of echinococcal cysts (PAIR — puncture, aspiration, injection, reaspiration): results of a worldwide survey for assessment of its safety and efficacy. Gut 2000; 47: 156–157.

  6. Tuncer M., Sarıkaya M., Sezer T. i wsp. Chemical peritonitis associated with high dialysate acetaldehyde concentrations. Nephrol. Dial. Transplant. 2000; 15 (12): 2037–2040.

Bąblowica – co to za choroba? Objawy i leczenie

Bąblowica jest rzadką u ludzi odzwierzęca chorobą pasożytniczą wywoływaną przez larwy tasiemców bąblowcowych z rodzaju Echinococcus.

Najczęściej źródłem zakażenia są dwa gatunki tasiemców: Echinococcus granulosus, wywołujące bąblowicę jednojamową (jednokomorową) oraz Echinococcus multilocularis, wywołujące bąblowicę wielojamową (wielokomorową).

Bąblowica to jedna z najniebezpieczniejszych chorób, jakimi człowiek może zarazić się od zwierząt.

Zarażenia tasiemcem bąblowcowym najczęstsze są w Meksyku, państwach basenu Morza Śródziemnego, na Bliskim i Środkowym Wschodzie, w północno-wschodnich Chinach, w krajach Ameryki Południowej, Afryce, Australii i Nowej Zelandii. W Polsce bąblowica jest chorobą rzadką. Rocznie odnotowuje się około 40 zachorowań, głównie u osób dorosłych.

Zobacz także: Owsica u dziecka – jak rozpoznać i leczyć? 

Jaja tasiemca uwalnianie są z kałem zakażonych psów i lisów. Człowiek jest żywicielem pośrednim. Czy bąblowica jest zakaźna? Nie można się nią zarazić od człowieka, ponieważ to zoonoza, czyli choroba odzwierzęca, przenoszona ze zwierząt na ludzi. Można się nią jednak zarazić przypadkowo:

  • jedząc nieumyte jagody i owoce leśne (maliny czy jeżyny), do których są przyczepione jaja bąblowca,
  • pijąc wodę zanieczyszczoną odchodami zakażonych zwierząt,
  • dotykając sierści, pyska czy języka zarażonego psa lub lisa. Wyniki ostatnich badań dowodzą, że 1 na 3 lisy jest zakażony pasożytami. Rezerwuarem tasiemców bąblowcowych może być pies, który nie jest na bieżąco poddawany profilaktyce przeciwpasożytniczej.

Możliwa jest bąblowica u dzieci, nie tylko u dorosłych, ponieważ maluchy podczas zabawy często wkładają do buzi brudne ręce.

Z połkniętych jaj tasiemca w jelicie człowieka wykluwają się pasożyty. Przechodzą przez błonę śluzową jelita i dostają się do wątroby. Cysty najczęściej umiejscawiają się właśnie w niej, choć część dostaje się do krwioobiegu i z prądem krwi przemieszcza się do różnych układów i narządów. Larwy mogą występować w płucach, nerkach, śledzionie, ośrodkowym układzie nerwowym, kościach, oku.

Choroba rozwija się powoli, a objawy ze strony zajętych przez tasiemce narządów mogą wystąpić nawet po 15 latach. Okazuje się bowiem, że larwy mogą przebywać w organizmie człowieka bardzo długo po spożyciu jaj pasożyta.

Przebieg choroby zależy od liczby torbieli, ich wielkości oraz umiejscowienia. Jeśli torbiele rosną powoli, osoba zakażona przez lata może nie odczuwać żadnych dolegliwości. Gdy zmiany rosną szybko, mogą pojawić się różne niepokojące sygnały.

Objawy bąblowicy są głównie związane z powiększaniem się cyst, uciskiem na otaczające tkanki i narządy. Dolegliwości i dokuczliwe sygnały mogą być różne, ponieważ zależą od tego, w jakim narządzie umiejscowią się larwy bąblowca. W zależności od lokalizacji mogą zostać uszkodzone różne narządy wewnętrzne. I tak jeśli jest to:

  • wątroba – objawy bąblowicy mogą przypominać choroby wątroby. Pojawia się ból w prawym podżebrzu, żółtaczka.
  • płuca – pojawia się krwioplucie, kaszel, duszność, bóle w klatce piersiowej, świąd skóry,
  • mózg – dokuczają bóle głowy, zaburzenia psychiczne wynikające z uszkodzenia mózgu,
  • nerki – nęka nawracający ból, krwiomocz, zaburzenie czynności nerek.

Bąblowicę trudno wykryć, a jest bardzo niebezpieczna. Diagnostyka choroby obejmuje badania obrazowe, takie jak ultrasonografia (USG) i tomografia komputerowa (TK) oraz badania serologiczne. Bąblowica często przebiega bezobjawowo i wykrywa się ją przypadkiem.

Znane są różne metody leczenia, a ich dobór jest uwarunkowany lokalizacją zmiany oraz stanem klinicznym chorego. Opisano szereg powikłań wynikających zarówno z obecności torbieli, jak i jej leczenia. Wybór terapii torbieli bąblowcowych zależy od ich liczby, wielkości i lokalizacji. Dr n. med.

Ewa Duszczyk z Polskiego Towarzystwa Wakcynologii wyjaśnia, że torbiele duże bądź szybko rosnące, grożące pęknięciem, położone pod torebką wątroby lub uciskające na duże naczynie krwionośne czy drogi żółciowe, są kwalifikowane do leczenia operacyjnego. Zabieg chirurgiczny polega na całkowitym usunięciu torbieli.

Torbiele małe, mnogie leczy się zachowawczo.

Bąblowica – Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Bielsku Podlaskim

BĄBLOWICA

Leia também:  Como apresentar o namorado para seus pais: 10 passos

W związku z sezonem na jagody, leśne poziomki i inne owoce runa leśnego,  Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Bielsku Podlaskim  ostrzega przed bąblowicą – groźną, pasożytniczą chorobą wywoływaną przez tasiemca wieńcogłowego. Źródłem jej mogą okazać się nie umyte owoce leśne.

Najczęstszą przyczyną zarażenia się człowieka są jaja tasiemca uczepione leśnych jagód, poziomek i innych owoców leśnych, dlatego powinniśmy spożywać je dopiero po starannym ich umyciu.

Myjmy również ręce po każdym kontakcie ze zwierzętami, ponieważ jaja mogą znajdować się również na ich sierści. Tasiemiec wieńcogłowy (bąblowiec) jest niewielkich rozmiarów – dł. ok. 2mm. Należy do bardzo odpornych pasożytów.

Jego jaja w temperaturze -27 stopni Celsjusza przeżywają 54 dni, a inwazyjność tracą po 96 godzinach przebywania w temperaturze -70 stopni Celsjusza.

Po raz pierwszy w Polsce bąblowicę wykryto w 1994 r. u lisów w woj. pomorskim. Kolejne badania ujawniły jego powszechne występowanie w woj.: warmińsko-mazurskim i podkarpackim.

W powiecie bielskim na bąblowicę odnotowano 1 zachorowanie w 2004 i 2005 roku.                                                                

Bąblowica to groźna pasożytnicza choroba, wywoływana przez bąblowca – tasiemca. wieńcogłowego ( Echinococcus Multilocularis), a jej głównymi nosicielami są leśne zwierzęta mięsożerne, głównie lisy. Bąblowce przenosić mogą także psy i koty.

Człony tasiemca i jego jaja są przez zwierzęta wydalane na leśne runo i pozostają na jagodach, poziomkach, grzybach, trawie.

Gdy te zjedzone zostają przez myszy, nornice i szczury, w jelitach gryzoni wylęgają się larwy, przedostają do krwi, potem do wątroby, gdzie przechodzą przekształcenie w kolejną formę rozwojową. Jeśli gryzonia zje teraz lis, w jego organizmie larwa zamienia się w tasiemca i cykl się zamyka.

Człowiek zaraża się niejako przy okazji, jedząc niemyte jagody i owoce leśne (poziomki, borówki, maliny itp.), do których mogą być przyczepione jaja bąblowca. Larwa tasiemca wieńcogłowego osiedla się w narządach wewnętrznych człowieka, dając objawy kliniczne guza (torbieli).

Torbiele rozwijają się najczęściej w wątrobie, płucach i mózgu, ale mogą tworzyć się także w nerkach, śledzionie, kościach i oku.
Jeżeli torbiel usadawia się w wątrobie, może dać objawy pobolewania w prawym podżebrzu, złego samopoczucia, a w przypadku ucisku na drogi żółciowe również żółtaczki.

Leczenie bąblowicy jest długotrwałe i kosztowne. Obejmuje radykalny zabieg chirurgiczny oraz co najmniej 20-letnią chemioterapię przeciw pasożytniczą. W ciągu kolejnych 10 lat niezbędne są badania kontrolne

Ponieważ jaja tasiemca mogą znajdować się w kale lisów, wilków i psów, uważać powinny również osoby mające bezpośredni kontakt ze zwierzętami – np. myśliwi.. Teoretycznie możliwe jest również zarażenie się od psów, jednak przypadki wykrycia bąblowicy u zwierząt domowych są bardzo rzadkie.

UNIKNĄĆ ZAKAŻENIA MOŻNA W BARDZO PROSTY SPOSÓB – DOKŁADNIE MYJĄC JAGODY I OWOCE LEŚNE PRZED ZJEDZENIEM.

Bąblowica – co to jest? Jakie są objawy? Jak wykryć?

Człony tasiemca bąblowca i jego jaja są wydalane przez żywiciela ostatecznego na leśne runo lub do gleby i pozostają na jagodach, grzybach, trawie czy warzywach. Zostają one następnie zjedzone przez żywiciela pośredniego. W przypadku bąblowca jednokomorowego są to najczęściej owce i świnie.

Żywicielem pośrednim bąblowca wielokomorowego są myszy, nornice i szczury. W jelitach żywicieli pośrednich wylęgają się larwy, które przedostają do krwi, potem do wątroby, gdzie przechodzą przekształcenie w kolejną formę rozwojową.

Po zjedzeniu larwy przez żywiciela ostatecznego zamienia się ona w tasiemca i cykl życiowy się zamyka.

Człowiek zaraża się „przy okazji”, w wyniku zjedzenia niemytych jagód lub warzyw, do których przyczepione są jaja bąblowca, wypicia wody zanieczyszczonej jajami lub dotknięcia sierści zainfekowanego zwierzęcia. Jaja mogą znajdować się również w niedogotowanym mięsie.

Jakie są objawy bąblowicy u człowieka?

Objawy bąblowicy u człowieka często są niespecyficzne i różnią się w zależności od organu, w którym zlokalizowała się cysta bąblowcowa. Torbiele mogą rosnąć powoli i nie dawać symptomów nawet przez 10-15 lat, a bąblowica u ludzi na ogół przebiega bezobjawowo.

Najczęściej torbiele umiejscowione są w wątrobie. Mowa wówczas o bąblowicy wątroby, która powoduje następujące objawy: uczucie dyskomfortu i pełności w prawym podżebrzu, nudności, bóle, a czasami żółtaczkę. Cysty niekiedy lokalizują się w płucach (20%), rzadziej w śledzionie, mózgu, kościach.

Bąblowica może dać też objawy neurologiczne, takie jak bóle głowy, nudności, wymioty, a nawet napady padaczkowe. Na szczęście cysta w mózgu lokalizuje się stosunkowo rzadko (2%). Umiejscowienie torbieli w kościach może prowadzić do patologicznych złamań.

Bąblowica nie daje zazwyczaj objawów widocznych na skórze; objawy skórne praktycznie nie występują. U dzieci zakażenie pojawia się głównie ze względu na to, że często biorą one skażone przedmioty do ust.Jeśli wystąpią u Ciebie wyżej wymienione objawy, nie oznacza to od razu, że masz bąblowicę.

Symptomy te są niespecyficzne, pojawiają się w bardzo wielu chorobach. Jeśli zauważysz je u siebie, skonsultuj się z lekarzem.

Bąblowica – jak ją wykryć?

Bąblowicę często wykrywa się przypadkowo w USG wątroby. W płucach lub kościach można zaobserwować ją na zdjęciu rentgenowskim.

Badaniem pozwalającym na poznanie dokładnej lokalizacji cysty i jej struktury jest tomografia komputerowa (TK).

Diagnostyka bąblowicy obejmuje badanie serologiczne (z krwi) i badanie Western Blot (wykrywające białka) dla potwierdzenia diagnozy. Często pozwala to na rozróżnienie pomiędzy dwoma rodzajami tasiemca.

Jak leczy się bąblowicę?

Terapię dobiera się w zależności od wielkości i umiejscowienia cysty.

Torbiele duże (czasami mogą osiągać nawet 20 cm) i grożące pęknięciem oraz bąblowicę wielokomorową leczy się operacyjnie, a następnie poprzez terapię farmakologiczną albendazolem przez 2 lata po operacji.

Często albendazol stosuje się przed zabiegiem w celu zmniejszenia inwazyjności i zmniejszenia napięcia ścian torbieli. Torbiele małe leczy się albendazolem aplikowanym w kilku jednomiesięcznych dawkach.

Jak zapobiec zakażeniu pasożytem bąblowcem?

Zaleca się przestrzeganie zasad higieny, mycie owoców i warzyw, niedotykanie sierści lisów, regularne odrobaczanie psów i mycie rąk po kontakcie z nimi.Bąblowica często przenosi się przez jaja, którymi zanieczyszczone są jagody. Wiele wątpliwości dotyczy tej drogi zakażenia. Poniżej prezentujemy odpowiedzi na najczęstsze z nich.

Czy bąblowica przenosi się poprzez zjedzenie borówek amerykańskich?

Borówka amerykańska rzadko jest drogą transmisji bąblowicy, ponieważ jest uprawiana na ogrodzonych plantacjach, zazwyczaj bez dostępu dzikich zwierząt. Ryzyko zakażenia jest minimalne. Przed spożyciem zaleca się po prostu umycie jagód.

Jak myć jagody?

Bąblowica przenosi się poprzez jaja na leśnych jagodach, dlatego przed zjedzeniem należy przepłukać je kilkakrotnie pod bieżącą, ciepłą wodą. Najlepiej myć je małymi partiami w dłoniach albo na sitku.

Mrożone jagody a bąblowica – czy niskie temperatury niszczą jaja?

Nie, jaja są w stanie znieść temperaturę poniżej -20°C, a temperatura -70°C niszczy je dopiero po kilku dniach.

Zarażenie bąblowicą następuje poprzez zjedzenie jaj na produktach zanieczyszczonych odchodami zwierząt, wypicie skażonej wody, kontakt z sierścią lub spożycie niedogotowanego mięsa.

Torbiele w ciele człowieka rosną powoli. Choroba daje niespecyficzne objawy, jest niebezpieczna, a nieleczona może prowadzić do śmierci.

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*