Zapalenie stawu skroniowo-żuchwowego – przyczyny, objawy, leczenie

Ból stawu skroniowo-żuchwowego jest częstym objawem wielu dysfunkcji tego stawu o charakterze zarówno ostrym, jak i przewlekłym. Może towarzyszyć temu nieprawidłowa ruchomość w tym stawie. Dysfunkcje układu ruchowego narządu żucia dotyczą coraz większej części populacji, w związku z czym powstają liczne metody eliminujące ten problem.

Zapalenie stawu skroniowo-żuchwowego – przyczyny, objawy, leczenie

Przyczyny dolegliwości bólowych w stawach skroniowo-żuchwowych

Przyczyny bólu w stawach skroniowo-żuchwowych mogą być różne. Wśród nich za przykład podaje się między innymi:

  • utratę zębów bocznych, co powoduje obniżenie wysokości zawarcia i zmianę położenia żuchwy;
  • zwiększone napięcie mięśni żucia;
  • dysfunkcje torebki stawowej;
  • urazy żuchwy;
  • zaburzenia postawy ciała;
  • zablokowanie stawu.

Lokalizacja procesu patologicznego względem torebki stawowej stała się podstawą klasyfikacji zaburzeń. Wyróżnia się schorzenia stawu skroniowo-żuchwowego wewnątrztorebkowe, torebkowe i pozatorebkowe. Patologie tego stawu dzieli się także na ostre, przewlekłe oraz o charakterze zwyrodnieniowym. Urazowe zapalenie stawów występuje wraz ze skurczem mięśni o ostrym przebiegu.

Ból w obrębie twarzoczaszki, mogący obejmować stawy skroniowo-żuchwowe może towarzyszyć chorobom takim jak:

  • neuralgia migrenowa;
  • neuralgia nerwu V lub IX;
  • migrena;
  • napadowy połowiczy ból twarzy;
  • odruchowa dystrofia współczulna twarzy.

Właśnie dlatego określenie przyczyny może być niekiedy skomplikowane. Należy ponadto wykluczyć rolę czynników psychologicznych i depresji. Zwykle ból stawu skroniowo-żuchwowego rozwija się na podłożu zapalnym lub w wyniku zablokowania.

Występowanie

Szacuje się, że zespół bólowy w dysfunkcjach skroniowo-żuchwowych występuje u około 12% populacji dorosłych, przy czym częściej u kobiet niż u mężczyzn. Zwykle pacjenci znajdują się w przedziale wiekowym 20-40 lat.

Objawy dysfunkcji stawów skroniowo-żuchwowych

Najczęściej wszelkie patologie tych stawów objawiają się ograniczeniem ich ruchomości oraz wspomnianymi dolegliwościami bólowymi. Ból może być ostry (zwłaszcza w przypadku urazowych zapaleń stawów) lub tępy i przewlekły. Lokalizuje się w obrębie stawów, jednak rozprzestrzenia się z czasem na okoliczne mięśnie (skroniowy, żwacz, skrzydłowy boczny).

W efekcie dochodzi do bardzo nasilonych bólów głowy i przewlekłej migreny. Objawami współtowarzyszącymi są niekiedy:

  • zbaczanie żuchwy;
  • trzaski w okolicy stawu;
  • szumy w uszach;
  • bóle karku;
  • trudności przy otwieraniu ust;
  • uczucie ucisku odczuwane za oczami;
  • rozprzestrzenianie się bólu na mięśnie twarzy;
  • ograniczenie ruchów żuchwy.

Przyjmuje się, że fizjologicznie i przy prawidłowej ruchomości stawów skroniowo-żuchwowych człowiek jest w stanie otworzyć usta na szerokość 3 palców. Dodatkowo w badaniach palpacyjnych mięśni żucia można zlokalizować punkty spustowe bólu.

U osób zgrzytających zębami w nocy (bruksizm) typowe są poranne bóle stawów skroniowo-żuchwowych i okolicznych mięśni, które nasilają się podczas jedzenia. Jeśli pacjent zaciska zęby w ciągu dnia, ból może bardziej nasilać się wieczorem.

Ból stawu skroniowo-żuchwowego – leczenie

Leczenie bólu w stawach skroniowo-żuchwowych powinno być kompleksowe i obejmować:

  • farmakoterapię – doraźne zniesienie bólu za pomocą NLPZ;
  • fizjoterapię;
  • techniki relaksacyjne;
  • leczenie stomatologiczne lub ortodontyczne.

Fizjoterapia i techniki relaksacyjne

Proces leczenia fizjoterapeutycznego zakłada wielopłaszczyznowe oddziaływanie, nie tylko na struktury bezpośrednio związane z narządem żucia i stawami skroniowo-żuchwowymi, ale również mające z nim połączenie pośrednie poprzez układ mięśniowo-powięziowy. W związku z tym, program terapii powinien uwzględniać zabiegi zarówno w obrębie omawianego stawu, jak i likwidację zaburzeń kręgosłupa, nieprawidłowego ustawienia głowy i miednicy.

Postępowanie fizjoterapeutyczne obejmuje:

Masaż klasyczny mięśni żucia wykonuje się w pozycji spoczynkowej głowy przez około 5 minut. Może go wykonać także sam pacjent po przeszkoleniu (automasaż).

Natomiast terapia punktów spustowych powinna obejmować punkty umiejscowione również na mięśniach szyi i obręczy barkowej.

Z kolei techniki relaksacyjne obejmują przede wszystkim trening autogenny, poizometryczną relaksację mięśni i biofeedback celem zmiany zachowań parafunkcyjnych.

Ponadto należy wspomnieć o terapii manualnej, do wykonania której wskazaniami są zaburzenia czynnościowe ruchu w stawie, zaburzenia czynnościowe mięśni oraz bóle i zawroty głowy.

Fizjoterapeuta wykonuje mobilizację, manipulację i ślizgi stawowe z niewielką prędkością i o wzrastającej amplitudzie w zablokowanym stawie.

Kierunek ruchu zależy od kierunku zablokowania, a czas trwania takiego zabiegu wynosi średnio 20 minut.

Stawy skroniowo-żuchwowe

Okluzja to relacja pomiędzy zębami górnymi i dolnymi jak również prawidłowe ułożenie stawu skroniowo-żuchwowego wraz z prawidłowym napięciem mięśni. Choroba okluzyjna to destrukcyjne następstwo zaburzonej harmonii, objawiająca się między innymi ścieraniem zębów.

Nieleczona choroba okluzyjna grozi nawet utratą zębów. W naszej przychodni kładziemy szczególny nacisk na leczenie w prawidłowej okluzji. Objawami, które powinny wzbudzić niepokój, są: ruchomość zębów, nadwrażliwość na zimno lub ciepło, oraz ból przy nagryzaniu.

Często towarzyszą im również bóle mięśniowe albo migreny. Warto zapytać np. swojego partnera albo partnerki, czy przypadkiem nie zdarza nam się zgrzytać w nocy podczas snu. Może ona być przyczyną pękania szkliwa, koron lub mostów protetycznych.

Nie jest to wina nieprawidłowo wykonanej pracy, ale pracy mięśni pacjenta.

  • To najprawdopodobniej możesz mieć nieprawidłową okluzję.
  • Lekarz, przeprowadzi z Tobą wywiad w tym kierunku. 
  • Celem obu metod jest ustalenie prawidłowego położenia żuchwy względem szczęki.

Zanim jednak do tego dojdzie trzeba rozluźnić mięśnie, które latami przyzwyczaiły się do takiego a nie innego ustawienia – przez co bez interwencji z zewnątrz będą dążyły do powrotu do starej sytuacji. Uzyskuje się to jedną z ww metod.

Po co nam to? Co możemy zyskać?

Stawy skroniowo-żuchwowe są najczęściej używanymi stawami w naszym organizmie. Problemy z zaburzeniami w ich funkcjonowaniu dotyczą ok. 80-90 % populacji, różnią się stopniem zaawansowania. Zaburzenia okluzji – prawidłowego zgryzu nasilają się lub uwidaczniają w okresie wzmożonego stresu, stanowią tym samym poważny problem społeczny.

Dysfunkcje stawów skroniowo-żuchwowych

Stawy skroniowo-żuchwowe odpowiedzialne są za właściwe funkcjonowanie i przyczep dolnej szczęki (żuchwy) do czaszki. Jeśli pomiędzy zębami szczęki i żuchwy występuje niewłaściwy kontakt, mamy wówczas do czynienia z chorobą okluzyjną.

 

Objawy choroby okluzyjnej:

  • dyskomfort lub ból podczas żucia pokarmów
  • bóle głowy, zwłaszcza poranne; niewiadomego pochodzenia, często omyłkowo brane za migrenowe
  • szumy w uszach
  • silne zużycie lub zepsucie zębów
    • ścieranie zębów
    • nadwrażliwość zębów
    • zniszczenia prac protetycznych (pękanie koron, mostów, licówek, odpryski porcelany)
    • złamania zębów
    • ubytki przyszyjkowe
    • ból zębów – bez wyraźnej przyczyny
    • pękanie szkliwa
  • zgrzytanie zębów (bruksizm)
  • zaciskanie zębów
  • niepowodzenia ortodontyczne, w tym dolegliwości bólowe po leczeniu ortodontycznym
  • nieprawidłowa praca stawów skroniowo-żuchwowych:
    • trzaski w stawach
    • przeskakiwanie żuchwy podczas szerokiego otwarcia
    • zawieszenie lub zablokowanie żuchwy
    • ograniczona możliwość otwarcia szczęki i żuchwy
    • zbyt silny nacisk szczęki i żuchwy powodujący ból
    • poranne zmęczenie mięśni twarzy
    • przeciążenia mięśni prowadzące do bólu głowy i mięśni szyi
    • ból stawu
  • powstanie przerw między zębami.
  • uczucie napiętych mięśni twarzy.
  • kruszące lub nawet pękające zdrowe zęby.
  • ubytki tzw. klinowe (przyszyjkowe)

Objawy te mogą rozszerzyć się o rejon szyi, karku, pleców i prowadzić do bolesnego i przewlekłego zapalenia stawu skroniowo-żuchwowego.

Ból głowy? To nie musi być migrena

Przyczyny dysfunkcji stawów skroniowo-żuchwowych

Do głównych przyczyn dysfunkcji (zaburzeń) w obrębie stawów skroniowo-żuchwowych i mięśni żucia wymienia się:

  • nieprawidłowe warunki zwarciowe – wadliwe kontakty zwarciowe zębów szczęki i żuchwy jako efekt leczenia stomatologicznego, protetycznego oraz ortodontycznego
  • wady zgryzu
  • wady postawy ciała
  • urazy mechaniczne w obrębie głowy, a szczególnie szczęki
  • czynnik psychogenny (np. silny uraz psychiczny)
  • silny, długotrwały stres
  • parafunkcje (obgryzanie paznokci, nagryzanie warg, policzków, ołówków oraz bruksizm – zgrzytanie i zaciskanie zębów)
  • utrata zęba a w konsekwencji przesuwanie się innych zębów.
  • krzywo wyrzynające się ósemki.
  • brak uzupełnień po stracie zębów (np. implant).
  • niedopasowane, zbyt wysokie wypełnienia.
  • płaskie, źle wykonane plomby o innym kształcie niż naturalny ząb.

Jak pomóc pacjentowi, który odczuwa dolegliwości związane ze stawem skroniowo-żuchwowym? Jest to możliwe dzięki pełnej analizie problemów pacjenta, z wykorzystaniem ruchomej platformy zwanej Deprogramatorem Koisa. Lekarze stomatolodzy w naszej przychodni poprzez deprogramację planują leczenie pacjenta w sposób optymalny, komfortowy i zupełnie pozbawiony ryzyka, a rekonstrukcja zgryzu umożliwia wyeliminowanie uciążliwych dolegliwości.

Deprogramacja wg dr Johna Kois'a

Co to jest deprogramator Koisa?

Jest to ruchoma platforma, złożona z akrylowej płytki spiętej drutem na łuku zębowym, umieszczana na podniebieniu – z wystającą wypustką z przodu. Umożliwia ocenę stabilności zgryzu pacjenta. Służy do skopiowania położenia szczęk względem stawów, niezależnie od pozycji zębów.

 

Jak działa deprogramator Koisa?

Za każdym razem kiedy żujemy pokarm, musimy dopasować swoją żuchwę do zębów w szczęce górnej. Jeśli to dopasowanie nie jest optymalne dla stawu żuchwy i mięśni, to umieszcza nas w grupie podwyższonego ryzyka wystąpienia bólu twarzy lub jej okolic (szyi, karku, pleców).

Leia também:  Como alimentar calopsitas (com imagens)

Może również być przyczyną szybkiego zużywania się zębów (uszkodzenia, wyłamania, ścieranie), a nawet całkowitego ich wypadania.

Deprogramator Koisa dzięki wyłączaniu kontaktu zębów uczestniczących w procesie żucia leczy pamięć mięśni zagryzania w złej pozycji (częste w zgryzie nawykowym). Pozwala to dolnej szczęce przyjąć bardziej wygodną pozycję.

Ta zrelaksowana pozycja dolnej szczęki jest niezbędna do dalszego projektowania leczenia, a jej wymiernym i niemal natychmiast odczuwanym efektem jest najczęściej już na tym etapie zmniejszenie dolegliwości bólowych.

Jak długo trzeba nosić deprogramator Koisa?

W zależności od indywidualnych warunków pacjenta, stomatolog zaleca noszenie deprogramatora Koisa na okres od tygodnia do miesiąca. W okresie użytkowania można go wyjmować z jamy ustnej jedynie na czas spożywania posiłków oraz mycia zębów.

Czy deprogramator Kosia będzie mi przeszkadzał?

Jest on zaprojektowany tak, aby być możliwie komfortowym podczas użytkowania w jamie ustnej. Początkowo niewielkie trudności może sprawiać mówienie, ale pacjent szybko się przyzwyczaja. Niektórzy mogą odczuwać bolesność mięśni biorących udział w procesie żucia, która mija w momencie ustawienia żuchwy w pozycji zrelaksowanej.

Jeśli nie będę kontynuować leczenia po noszeniu deprogramatora Koisa, czy mój zgryz będzie zmieniony?

Nie ma takiej możliwości. Po kilku godzinach od zaprzestania noszenia deprogramatota Koisa, system żujący powróci do nawykowego (poprzedniego) sposobu gryzienia.

W jaki sposób należy dbać o deprogramator Koisa?

Najlepiej jak o własne zęby. Deprogramator należy czyścić pastą do zębów i spłukiwać ciepłą wodą każdorazowo przy myciu zębów. Do przechowywania niezbędne jest specjalne zamykane pudełko (jak na aparat ortodontyczny ruchomy), posiadające specjalne wentylujące otwory.

Czy deprogramator bardzo zmieni mój sposób gryzienia?

Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. Każdy przypadek jest inny – tak jak inne jest ewentualne leczenie po ustaleniu problemu pacjenta. Często jednak zmiany w zgryzie są niewielkie, natomiast poprawa czucia gryzienia jest bardzo komfortowa dla pacjenta.

Diagnozowanie pacjenta

Najważniejsza jest kompleksowa diagnoza, obejmująca wszystkie problemy pacjenta – szczególnie przed rozległym leczeniem protetycznym, przebudową zwarcia lub ortodoncją.

Dlatego właśnie w naszej przychodni lekarze opracowują plan leczenia dopiero po uzyskaniu kompletu informacji ze wszystkich przebytych konsultacji pacjenta (w przypadku wskazań medycznych) oraz przeprowadzeniu pełnej deprogramacji pacjenta.

Współpraca lekarzy gwarantuje powodzenie dalszego leczenia.

Deprogramowanie pacjenta – na czym polega?

Cały proces deprogramacji wymaga ok. 3-5 wizyt w naszej przychodni. Składa się z kilku etapów:

  1. BADANIE + wyciski. Badanie zaburzeń stawów skroniowo-żuchwowych polega na obszernym wywiadzie z pacjentem na temat jego dolegliwości i problemów. Często konieczne jest wykonanie zdjęcia pantomograficznego oraz zdjęć rtg stawów w zwarciu i rozwarciu szczęk, które uwidaczniają kości, ich zwyrodnienia, złamania czy zmiany nowotworowe. Stomatolog może również zmierzyć linijką, jak szeroko pacjent może otworzyć usta Jeśli badanie wykaże, iż niezbędna jest korekta zwarcia obu szczęk pacjenta, lekarz pobierze wyciski szczęki i żuchwy pacjenta, na podstawie których wykonuje się w laboratorium protetycznym deprogramator Koisa.
  2. DEPROGRAMATOR. Jest on pierwszym i niezbędnym punktem w przypadkach wymagających pełnej rekonstrukcji zgryzu. Tę ruchomą platformę pacjent nosi na podniebieniu od tygodnia do miesiąca, z przerwą na mycie zębów oraz jedzenie. Tyle czasu wystarcza zazwyczaj na deprogramację.
  3. REJESTRACJA ZGRYZU w oparciu o DFA, czyli analizator zębowo-twarzowy. Umożliwia on przeniesienie informacji odnośnie twarzy pacjenta i jego zgryzu po deprogramacji do artykulatora.Na tej wizycie wykonywane są również wyciski do wykonania modeli diagnostycznych (już po noszeniu deprogramatora), które są niezbędne do ustalenia prawidłowego, docelowego zgryzu pacjenta.
  4. ANALIZA ZWARCIA. Polega na ocenie i sprawdzeniu prawidłowego rozłożenia sił i kontaktów zwarciowych na powierzchni zębów, jak również na ocenie prawidłowego funkcjonowania aparatu żucia. Odbywa się na podstawie zdjęć radiologicznych i cyfrowych fotografii twarzy pacjenta z analizatorem zębowo-twarzowym DFA, a przede wszystkim w oparciu o gipsowe modele zębów po deprogramacji umieszczone w artykulatorze. Artykulator w pewnym uproszczeniu stanowi symulator ruchów żuchwy pacjenta i pracy stawówi pozwala na rejestrację relacji przestrzennej zębów w stosunku do pozostałych elementów czaszki – w szczególności stawów skroniowo-żuchwowych.
  5. PLAN LECZENIA. Jest to pisemne opracowanie, na podstawie wykonanej analizy zgryzu pacjenta, optymalnego sposobu leczenia, którego celem jest korekta zwarcia zębów jamie ustnej oraz skuteczne wyeliminowanie wszelkich dolegliwości ze strony stawu skroniowo-żuchwowego poprzez wybalansowanie, wyrównanie odpowiednich punktowych kontaktów szczęki i żuchwy.

Jak wygląda leczenie po deprogramacji pacjenta?

Po pierwsze – sposób leczenia jest zawsze indywidualny w zależności od problemu pacjenta.

Po drugie – leczenie nie zawsze musi być skomplikowane. W niektórych przypadkach wystarczy wykonanie właściwej odbudowy zębów (lub jej korekta), ekstrakcja zębów ósmych czy zlikwidowanie problemów z dziąsłami poprzez odpowiednią higienę i zabiegi stomatologiczne.

Po trzecie- leczenie stomatologiczne:

  • Zachowawcze – zmiana kształtu i wielkości zębów poprzez właściwą odbudowę zęba, wymianę wypełnień.
  • Protetyczne – w przypadku braków zębowych wykonanie koron, mostów; często powiązane z leczeniem implantologicznym. Dzięki deprogramacji Koisa prace protetyczne są precyzyjniejsze, lepiej dostosowane do zgryzu i zdecydowanie dłużej funkcjonują w jamie ustnej.Lekarz może zalecić również szyny okluzyjne – plastikowe nakładki nazębne lub podjęzykowe na noc lub/i na dzień, które pozwolą na odpowiednie ułożenie szczęk wobec siebie. Uniemożliwiają tym samym zaciskanie zębów i napinanie mięśni żwaczowych.
  • Ortodontyczne – w przypadku występowania wad zgryzu.
  • Periodontologiczne – kiretaże, leczenie recesji dziąseł, szynowanie zębów. Nieprawidłowe warunki zgryzowe mają wpływ na stan dziąsła i kości w obrębie przeciążonych zębów. Dochodzi do obniżenia, odsłonięcia, czasem zaniku dziąsła, a docelowo nadwrażliwości szyjek. Zanik więzadeł między kością a zębem pogłębia kieszonki dziąsłowe. Utrudnia to higienę i doprowadza do stanów zapalnych dziąsła. Dlatego w niektórych przypadkach leczenie paradontozy powinno się rozpocząć od deprogramacji Koisa.
  • Chirurgiczne – w przypadku daleko posuniętym zmianom anatomicznym w stawach oraz długo nie poddających się leczeniu bólom w obrębie stawu skroniowo-żuchwowego.

Zespół Costena – przyczyny i objawy zespołu bolesnego stawu skroniowo-żuchwowego

Brak możliwości wykonywania swobodnych ruchów szczęką zdecydowanie powinien wzbudzić niepokój. Gdy dochodzi do powstania zaburzenia obejmującego staw skroniowo-żuchwowy, należy podejrzewać występowanie zespołu Costena.

Jest to schorzenie, które manifestuje się głównie obecnością dokuczliwego bólu okolic twarzy, zębów czy skroni. Choroba Costena wymaga przeprowadzenia pełnej diagnostyki, zwłaszcza pod kątem wykluczenia innych schorzeń np. dotyczących zębów czy ucha.

Co wskazuje na toczący się zespół Costena? 

Czym jest zespół Costena?

Zespół Costena (zespół bolesnego stawu skroniowo-żuchwowego), to schorzenie obejmujące kłopotliwe zaburzenia w funkcjonowaniu stawu skroniowo-żuchwowego.

Jest to nieprawidłowość zębowo-twarzowa trudna w diagnozowaniu, gdyż jest procesem chorobowym z zakresu kilku różnych dziedzin medycyny: stomatologii, otolaryngologii czy ortopedii. Czasem wymaga też kontroli neurologicznej.

Największy odsetek pacjentów cierpiących w wyniku choroby Costena stanowią kobiety w przedziale wiekowym 20-40 lat.

Utrzymanie zdrowych zębów jest prostsze niż myślisz. Oto kilka zasad, o których musisz pamiętać 

Rozpoznanie choroby Costena

Prawidłowe postawienie diagnozy i rozpoznanie schorzenia Costena opiera się przede wszystkim na wyeliminowaniu innych nieprawidłowości, zwłaszcza tych odpowiedzialnych za występowanie bólu zęba. Należy zatem wykluczyć obecność zaawansowanej próchnicy czy stanu zapalnego tkanek przyzębia. 

Niekiedy zespół Costena może przypominać symptomami neuralgię (czyli nerwoból) nerwu trójdzielnego lub twarzowego. Warto także upewnić się, że za niepokojące objawy nie odpowiadają choroby w obrębie ślinianek, ucha wewnętrznego czy podżuchwowych węzłów chłonnych. 

Najczęstsze objawy zespołu Costena

Głównym i najbardziej dotkliwym objawem towarzyszącym rozwojowi zespołu Costena jest samoistny ból twarzy umiejscowiony w okolicy skroni i żuchwy. Zależnie od stopnia zaawansowania schorzenia, dołącza się bardzo nieprzyjemna niedogodność związana występowaniem zaburzonego manewrowania żuchwą. Utrudnia to w znacznym stopniu codzienną aktywność. 

Dyskomfort pojawia się zwykle w momencie wymuszającym szerokie otwarcie ust, np.: przy próbie ugryzienia jabłka, mówienia, ziewania, krzyku. Mogą temu towarzyszyć niemiłe wrażenia akustyczne w postaci szumów czy trzasków w stawie skroniowo-żuchwowym. 

Struktury stawu łączącego skroń i żuchwę ulegają procesom usztywnienia, co okresowo nasila intensywność odczuwanych objawów choroby. Pojawia się także ból zęba zlokalizowany po stronie stawu stanowiącego źródło bólu. Często promieniuje on w kierunku żuchwy, oka, ucha, nosa czy skroni. 

Ból żuchwy i twarzy może mieć związek z obecnością torbieli. Sprawdź, jak rozpoznać torbiel zęba i jak ją leczyć!

Leia também:  Afazja – co to jest, jakie są rodzaje, objawy i leczenie?

Jakie są przyczyny choroby Costena?

Przyczyny bezpośrednio prowadzące do rozwoju choroby Costena są niezwykle trudne do ustalenia.

Istnieje szereg czynników, których występowanie zdecydowanie zwiększa predyspozycję do rozwoju schorzeń w obrębie połączenia skroni i żuchwy.

Najczęściej są to doznane urazy mechaniczne okolicy żuchwy oraz przebyte często stany zapalne tkanek sąsiadujących ze stawem (np.: zapalenie ucha czy ślinianek). 

Co jeszcze może wywołać zespół Costena? 

  • Problemom z funkcjonowaniem stawu skroniowo-żuchwowego sprzyja także nieleczone nawykowe zaciskanie i zgrzytanie zębami, czyli bruksizm. 
  • Ryzyko usztywnienia stawu skroniowo-żuchwowego wzrasta przez występowanie ogólnoustrojowych chorób reumatycznych. 
  • Nie bez znaczenia jest także niewłaściwe, ale bardzo często praktykowane ułożenie ciała (np.: częste podpieranie brody na ręce czy przyciskanie telefonu barkiem do twarzy podczas rozmowy). 
  • Na rozwój zespołu Costena zdecydowanie bardziej narażone są osoby obgryzające paznokcie. 
  • Do choroby Costena prowadzi także częste (niemal nałogowe) żucie gumy, co sprzyja znacznemu przerostowi mięśni żwaczy. 

Dysfunkcja stawu skroniowo-żuchwowego – Centrum Osteopatii i Rehabilitacji Alternativa

Dysfunkcja stawów skroniowo-żuchwowych (DSSŻ) to ogólny termin obejmujący ból i dysfunkcję mięśni żucia i stawów skroniowo-żuchwowych (stawów łączących żuchwę z czaszką). Jest on wywołany przez zaburzenia czynności stawu skroniowo-żuchwowego, którym towarzyszy ból twarzoczaszki, trzaski stawowe, blokowanie się stawu lub utrudnione poruszanie żuchwą.

DSSŻ jest złożonym objawem, a nie pojedynczym stanem i uważa się, że jest spowodowany wieloma czynnikami, których pochodzenie nie jest do końca jasne.

To zjawisko dotyka przynajmniej w pewnym stopniu około 20–30% populacji dorosłych. Najczęściej między 20-40 rokiem życia z przewagą występowania u kobiet. DSSŻ jest drugą najczęstszą przyczyną bólu twarzoczaszki po bólu zębów.

DSSŻ jest uważana przez niektórych za jeden z 4 głównych zespołów objawowych w przewlekłym bólu twarzoczaszki, wraz z zespołem pieczenia jamy ustnej, atypowym bólem twarzy i atypową odontalgią (atypowy ból zęba).

DSSŻ jest z jednej strony zaliczany do zaburzeń układu mięśniowo-szkieletowego, nerwowo-mięśniowego lub reumatologicznego. Z drugiej strony traktuje się go jako funkcjonalny zespół bólowy i zaburzenie psychogenne.

Inni badacze uważają DSSŻ za „zespół sensytyzacji ośrodkowego układu nerwowego” ponieważ występują dowody, że może być spowodowana ośrodkowo mediowanym uwrażliwieniem na ból.

Przypuszcza się, że istnieje wiele podobieństw między DSSŻ a innymi zespołami bólowymi, takimi jak fibromialgia, zespół jelita drażliwego, śródmiąższowe zapalenie pęcherza, ból głowy, przewlekły ból krzyża czy przewlekły ból karku. Uważa się, że te dolegliwości są również spowodowane przez ośrodkową sensytyzację bólową, a ponadto często występują razem.

Trzy klasycznie opisane, kardynalne oznaki i objawy DSSŻ to:

  • Ból i wrażliwość palpacyjna mięśni żucia lub samego stawu (tuż do przodu od otworu słuchowego). Ból jest charakterystycznym objawem tego zespołu. Jest wywołany ruchem żuchwy lub nadmierną aktywnością mięśni żucia. Ból stawowy jest zazwyczaj tępy i słabo zlokalizowany, natomiast ból mięśniowy będzie spowodowany występowaniem punktów spustowych (trigger points), które mają dosyć dobrze określoną lokalizację w samym punkcie jak również pobolewanie przeniesione w przypadku aktywnego punktu spustowego. Punkty spustowe mięśni żucia są jedną z najbardziej nie docenianych przyczyn występowania bólów twarzoczaszki, w tym tych, które naśladują bóle zębów.
  • Ograniczony zakres ruchu żuchwy, który może powodować trudności w jedzeniu, a nawet mówieniu. Może wystąpić zablokowanie ruchu żuchwy lub sztywność mięśni żucia i stawów, szczególnie obecnych po przebudzeniu. Może również występować brak koordynacji, asymetria lub odchylenie ruchu żuchwy w trakcie otwierania-zamykania ust.
  • Dźwięki stawowe podczas ruchu żuchwy, które mogą być sporadyczne lub przerywane . Te dźwięki stawowe można opisać jako klikanie, trzaskanie lub trzeszczenie.

Do innych objawów, które są związane z DSSŻ zaliczamy:

  • Ból głowy
  • Ból w innych miejscach, takich jak zęby lub kark (zazwyczaj jednostronnie)
  • Zmniejszona ostrość słuchu (utrata słuchu)
  • Szumy uszne
  • Zawroty głowy
  • Uczucie niewłaściwego zgryzu

DSSŻ jest często związany ze stresem emocjonalnym (niepokojem, depresją, złością) tworzącym błędne koło „lęk-ból-napięcie”. Podobny mechanizm może leżeć u podstaw nieświadomego dziennego i/lub nocnego zaciskania zębów i bruksizmu.

Zaciskanie zębów i bruksizm wyraźnie i długotrwale zwiększają napięcie mięśniowe. Skutkiem jest przerost mięśni żucia i zwiększone ryzyko występowania bolesnych punktów spustowych. Prowadzi to także do kompresji samego stawu i może w dłuższej perspektywie prowadzić do zwyrodnienia powierzchni stawowych i dysku stawowego.

W takich sytuacjach należy rozważyć stosowanie aparatu. Z przeglądu literatury wynika, że najlepszym rozwiązaniem może być szyna NTI-tss w przeciwieństwie do powszechnie używanych w naszym kraju tzw. szyn relaksacyjnych.

Tak naprawdę powinny się nazywać szynami okluzyjnymi, chroniącymi powierzchni zębowe przed ścieraniem i mikrourazami a nie relaksacyjnymi.

W niektórych przypadkach ich stosowanie może paradoksalnie prowadzić do zwiększenia aktywności mięśni żucia, pomijając fakt, że większość pacjentów zarzuca ich stosowanie bo utrudniają komfortowy sen.

Pomocne będzie stosowanie przez pacjenta technik relaksacyjnych, jak trening autogenny Jacobsona, Schultza, trening oddechowy oraz autoterapia punktów spustowych, rozciąganie mięśni żucia i ćwiczenia terapeutyczne.

Dodatkowo należy uświadomić pacjenta o potencjalnej przyczynie i w wybranych przypadkach zasugerować pracę z psychologiem.Do rzadszych przyczyn DSSŻ zaliczamy uraz, przyczyny zgryzowe, wrodzone malformacje stawu, choroby autoimmunologiczne i przyczyny hormonalne.

U kobiet po menopauzie, które są leczone hormonalną terapią zastępczą, istnieje większe prawdopodobieństwo rozwoju DSSŻ lub mogą wystąpić zaostrzenia, jeśli już miały tą dysfunkcję wcześniej.

Ostatnio mnóstwo badań potwierdziło związek przyczynowy między DSSŻ a obturacyjnym bezdechem sennym.

Ciężka DSSŻ ogranicza otwieranie się dróg oddechowych w jamie ustnej i może skutkować blokowaniem się języka w części ustnej gardła, gdy język rozluźnia się podczas snu.

Mechanizm ten nasila się w wyniku spożywania alkoholu, a także innych związków (w tym leków), które powodują obniżenie napięcia mięśniowego ustnej części gardła.

Diagnoza

DSSŻ jest głównie kliniczna. Wynika z objawów potwierdzonych badaniem fizykalnym. W niektórych przypadkach mogą być pomocne badania radiologiczne, szczególnie gdy objawy stawowe są nasilone lub gdy współistnieją dolegliwości w obrębie twarzy i gardła (np. zespół Eagle’a).

Leczenie

Powinno być podyktowane potencjalną przyczyną i zazwyczaj łączy wysiłki ortodontów, protetyków z fizjoterapeutami i osteopatami. Jednak niezależnie od przyczyny, z założenia, jest to dolegliwość stawowo-mięśniowa podtrzymywana przez aktywność układu nerwowego w której dochodzi do zaburzenia ruchu stawu i niewłaściwej funkcji mięśni.

Usuwanie dysfunkcji somatycznych przez osteopatę w obrębie kręgosłupa szyjnego, mięśni przedniej strony szyi, likwidacja punktów spustowych, praca na szwach (zarówno zewnętrznie jak i wewnątrz jamy ustnej) i w efekcie normalizacja funkcji mięśniowej powinna prowadzić do znacznej poprawy u pacjentów.

To zaburzenie nie dotyczy tylko mięśni żucia, gdyż silne zaciskanie wyraźnie aktywuje mięśnie karku i szyi.

Dodatkowo mogą występować dysfunkcje połączenia czaszkowo-szyjnego, skrócenie kończyny dolnej z następczą torsją miednicy i niewypoziomowaniem kości krzyżowej, skolioza czy zniesienie fizjologicznej lordozy szyjnej z przemieszczeniem głowy (i stawów skroniowo-żuchwowych) do tyłu, co zmienia aktywność mięśni żucia i kręgosłupa. Podobnie u ludzi z pogłębieniem kifozy piersiowej, którzy mają pracę siedzącą i przemieszczają czaszkę za bardzo do przodu, tutaj również dochodzi do zaburzonej aktywności pomiędzy mięśniami żucia i postawy.

Holistyczne podejście osteopatyczne wychodzące szeroko poza sam staw skroniowo-żuchwowy i jego mięśnie w takich przypadkach jest nie tylko pomocne ale i konieczne do skutecznego leczenia.Jak wspomniałem wyżej często pomocna jest szyna NTI-tss zarówno w przypadkach zaciskania, bruksizmu jak i obturacyjnego bezdechu sennego (jeśli to możliwe).

Bardzo ważne jest systematyczne stosowanie ćwiczeń terapeutycznych, rozciągania mięśni żucia i technik relaksacyjnych, a w niektórych przypadkach również praca z psychologiem.Najlepsze efekty na poziomie mechanicznym osiąga się gdy występuje dobra kooperacja między prowadzącym stomatologiem i osteopatą lub fizjoterapeutą.

Ból szczęki – przyczyny i leczenie

Jeśli odczuwasz ból szczęki lub twarzy, prawdopodobnie szukasz przyczyny w stanie uzębienia. W wielu przypadkach jest to całkowicie uzasadnione, czasami jednak przyczyna wiąże się z pewnymi stanami chorobowymi. W takim przypadku diagnoza i leczenie mogą nastręczać wielu problemów. Konieczna będzie wizyta zarówno u dentysty, jak i lekarza ogólnego.

Lecz przyczyny, nie objawy

Wiele osób cierpiących na ból szczęki próbuje leczyć się za pomocą środków przeciwbólowych sprzedawanych bez recepty lub leków na receptę zażywanych przez członka rodziny. Aby skutecznie zwalczyć ból, trzeba najpierw postawić diagnozę. Leki przeciwbólowe łagodzą objawy, ale nie eliminują przyczyny.

Komplikują również rozpoznanie problemu, gdyż często powodują poważne efekty uboczne związane z przedawkowaniem: przyjmowanie nadmiernych dawek ibuprofenu lub paracetamolu, sprzedawanych zwykle bez recepty, może powodować martwicę nerek lub niewydolność wątroby, a leki na receptę zażywane w dużych dawkach mogą wywoływać uzależnienie.

Jeśli doskwiera Ci ból szczęki, dentysta lub chirurg szczękowy powinien wykonać całościowe badanie. Zwykle zaleca się prześwietlenie zębów, skanowanie metodą tomografii komputerowej, a czasami też badanie krwi. To ostatnie wykonuje się zwykle po wykluczeniu przyczyny związanej ze stanem uzębienia.

Możliwe przyczyny i leczenie

Leia também:  Choroba Bergera (Nefropatia IgA)

Przyczyny bólu szczęki lub twarzy związane ze stanem jamy ustnej obejmują próchnicę lub ropienie zębów, zapalenie dziąsła (ropień okołozębowy), bruksizm, dysfunkcję stawu skroniowo-żuchwowego i urazy szczęki.

Leczenie tych schorzeń wykonywane jest przez dentystę lub chirurga szczękowego. W przypadku próchnicy lub ropienia zębów stosuje się leczenie kanałowe, nakłada plombę lub usuwa się ząb.

Zapalenie dziąseł leczy się antybiotykami lub za pomocą głębokiego skalingu.

Dysfunkcja stawu skroniowo-żuchwowego nie poddaje się łatwo leczeniu, ponieważ jej przyczyny są często złożone. Ból może być spowodowany dysfunkcją mięśni lub stawów szczęki. Wady zgryzu to kolejny czynnik przyczyniający się do rozwoju tego zaburzenia.

W takim przypadku stosuje się aparat ortodontyczny. Jeśli przyczyna bólu wiąże się z dysfunkcją mięśni, można ją leczyć środkami rozluźniającymi, lekami przeciwzapalnymi lub stosując nakładkę na zęby.

Dysfunkcję stawów leczy się lekami przeciwzapalnymi lub poddaje się je zabiegowi artroskopii.

Urazy szczęk mogą prowadzić do urazów kości, mięśni, okolic skroniowo-żuchwowych i zębów. Leczy się je środkami rozluźniającymi mięśnie, lekami przeciwzapalnymi albo wykonuje się zabieg chirurgiczny.

Inne przyczyny bólu obejmują zwichnięcie żuchwy, artretyzm, dusznicę bolesną, klasterowy ból głowy, zapalenie ucha, torbiele, guzy, zawał serca, zapalenie zatok, migreny, stres i nerwoból nerwu trójdzielnego.

Zawał serca to prawdopodobnie najpoważniejsza spośród możliwych przyczyn bólu twarzy. Zwykle powoduje ból w klatce piersiowej, który może promieniować aż do szczęki. Niektórzy pacjenci po zawale odczuwają ból tylko w szczęce. Dusznica bolesna to kolejny stan chorobowy powodujący ten rodzaj bólu. Rozwija się na skutek niedoboru tlenu doprowadzanego do mięśnia sercowego.

W przypadku klasterowego bólu głowy, zapalenia ucha i migreny ból promieniuje do szczęki, natomiast ból związany z torbielami i guzami tworzącymi się w okolicach szczęki, a także ból towarzyszący zapaleniu ucha, rozchodzą się na zęby. Nerwoból nerwu trójdzielnego to stan powodujący nieznośny ból szczęki i twarzy.

Na szczęście jest on krótkotrwały i jednostronny. Może być rozdzierający, przeszywający lub porażeniowy. Taki stan łatwo pomylić z bólem okolic jamy ustnej. Diagnoza nerwobólu nerwu trójdzielnego jest często nieprawidłowa, a wielu pacjentów niepotrzebnie przechodzi zabieg stomatologiczny.

W przypadku tego schorzenia stosuje się odpowiednie leki i wykonuje zabieg chirurgiczny.

Jak widać, ból szczęki ma różnorodne przyczyny. Pamiętaj, że nie wystarczy leczyć objawów – konieczna jest tu pomoc lekarza. Dentysta i lekarz postawią diagnozę na wczesnych etapach rozwoju zaburzenia i przedstawią Ci plan leczenia.

Zespół Costena, czyli zespół bolesnego stawu skroniowo-żuchwowego, to uciążliwe schorzenie objawiające się bólem żuchwy i skroni o różnym natężeniu. Daje o sobie znać podczas tak prozaicznych czynności, jak mówienie czy jedzenie.

Zespół Costena jest chorobą, która dotyka w szczególności kobiety w wieku 20-40 lat. Pod nazwą schorzenia kryje się szereg nieprawidłowości w strukturze stawu skroniowo-żuchwowego.

Jakie są jego przyczyny oraz objawy? Zachęcamy do lektury!

Do najczęstszych objawów choroby zalicza się:

  • trudności w poruszaniu żuchwą
  • ból twarzy promieniujący do żuchwy, ucha, nosa, skroni czy oka
  • dyskomfort podczas spożywania posiłków, ziewania czy mówienia
  • charakterystyczne „trzaski” w okolicy żuchwy
  • szumy uszne
  • bóle zębów i głowy
  • widoczne „przesunięcie” zębów górnych względem dolnych
  • uczucie sztywności w okolicy stawu skroniowo-żuchwowego
  • w niektórych przypadkach ból barku, szyi, a nawet upośledzenie słuchu

Przyczyny zespołu Costena

Trudno jednoznacznie określić, jaki czynnik jest bezpośrednią przyczyną choroby. Można natomiast wskazać, co sprzyja zaburzeniom stawu skroniowo-żuchwowego. Są to m.in.:

  • urazy żuchwy
  • często „przechodzone” stany zapalne uszu, zębów, ślinianek
  • nawyk zgrzytania zębami (bruksizm)
  • częste przyjmowanie nieprawidłowej postawy ciała – na przykład opieranie się brodą na rękach podczas siedzenia albo rozmowa telefoniczna w czasie której przytrzymujemy urządzenie przyciskając je barkiem do żuchwy
  • choroby kości, w tym osteoporoza
  • schorzenia reumatyczne (m.in. reumatoidalne zapalenie stawów)
  • długotrwałe stany napięcia, stres
  • niedobory białka w organizmie

Zespół Costena – leczenie

Choroba nazywana zespołem Costena znajduje się na pograniczu kilku dziedzin medycyny, w tym stomatologii, otolaryngologii oraz neurologii. W jej rozpoznaniu pomocne jest wykonanie zdjęcia RTG, tomografii komputerowej albo rezonansu magnetycznego. Prawidłowo postawiona diagnoza przynosi oczekiwane rezultaty i przywraca komfort życia Pacjenta. Leczenie zespołu Costena obejmuje m.in.:

  • stosowanie leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych
  • wykonanie zabiegu stomatologicznego korygującego wady zgryzu
  • masaże i ćwiczenia rozluźniające mięśnie w okolicach stawu skroniowo-żuchwowego
  • w szczególnych przypadkach przeprowadza się leczenie chirurgiczne.

Aby zapobiegać nieprzyjemnym objawom choroby, warto również na co dzień zwalczać szkodliwe nawyki – zgrzytania zębami, obgryzania paznokci czy podpierania się na brodzie podczas siedzenia.

Zobacz pozostałe wpisy

Jak rozpoznać zapalenie stawu skroniowo-żuchwowego? Jak wygląda jego leczenie?

Staw skroniowo-żuchwowy jest jednym z najbardziej złożonych stawów w ludzkim organizmie. Odpowiada za to, że możemy swobodnie poruszać żuchwą we wszystkie strony, a także uczestniczy w procesie mówienia, jedzenia, śpiewania czy ziewania.

Według szacunków, na jego zaburzenia może jednak cierpieć od 20 do nawet 40% populacji.

Jak rozpoznać, że mamy do czynienia z zapaleniem stawu skroniowo-żuchwowego? Jak wygląda jego leczenie? Zapraszamy do zapoznania się z lekturą niniejszego artykułu.

Czasem każdy z nas może odczuwać dolegliwości związane z niewłaściwym funkcjonowaniem stawu skroniowo-żuchwowego; nie ma w tym nic dziwnego. Najczęściej dyskomfort z nimi związany znika samoistnie po kilku tygodniach, czasem miesiącach, bez konieczności podejmowania specjalistycznego leczenia. Co jednak, jeżeli ból jest trudny do wytrzymania, a ponadto długotrwały?

Jakie są objawy dysfunkcji stawu skroniowo-żuchwowego?

Objawy dysfunkcji stawu skroniowo-żuchwowego bywają trudne do zdiagnozowania; wszystko dlatego, że bardzo często przypominają dolegliwości związane z innymi schorzeniami. Najczęściej wiążą się z bólem, chociaż czasem przebiegają również bezboleśnie.

Wśród najczęstszych objawów dysfunkcji stawu skroniowo-żuchwowego możemy wyróżnić:

  • bóle głowy (szczególnie te przypominające migrenę, pojawiające się przy przeżuwaniu czy szerokim otwieraniu ust),
  • bóle stawu skroniowo-żuchwowego i jego okolic,
  • bóle pleców,
  • charakterystyczne trzaskanie i „przeskakiwanie” stawu skroniowo-żuchwowego,
  • „dzwonienie” w uszach,
  • zawroty głowy,
  • opuchlizna twarzy, szyi, a także barku,
  • gwałtowna zmiana ułożenia zębów górnych i dolnych.

Skąd się biorą problemy ze stawem skroniowo-żuchwowym?

Dokładne przyczyny problemów ze stawem skroniowo-żuchwowym nie są znane, jednak przyjmuje się, że u ich źródła stoi najczęściej stres; wszystko dlatego, że w stanie napięcia mamy szczególną tendencję do silnego zaciskania szczęki i napinania mięśni twarzy.

Bardzo często w kontekście powodów kłopotów ze stawem skroniowo-żuchwowym wymienia się też bruksizm (innymi słowy patologiczne zaciskanie zębów bądź nimi zgrzytanie, głównie w trakcie snu), urazy okolic żuchwy, zapalenia stawów, a także urazy mechaniczne.

Według specjalistów, zwiększona tendencja do występowania problemów z żuchwą występuje również u osób, które mają nieprawidłowo ułożony zgryz oraz braki w uzębieniu.

W jaki sposób wygląda leczenie zapalenia stawu skroniowo-żuchwowego?

Zapalenie stawu skroniowo-żuchwowego może rozpoznać stomatolog poprzez wcześniejsze wykonanie pantomogramu (innymi słowy panoramicznego zdjęcia rentgenowskiego zębów). Poza tym, aby mieć pewność co do postawionej diagnozy, dentysta przeprowadza również z pacjentem wywiad dotyczący jego dolegliwości, oraz wykonuje RTG szczęki w zwarciu i rozwarciu.

Z uwagi na niekorzystne umiejscowienie stawu skroniowo-żuchwowego, jego leczenie nie należy do łatwych.

Metodę terapii w oparciu o nasz indywidualny przypadek nakreśla stomatolog, przy czym najczęściej mówimy w tym kontekście o środkach przeciwbólowych, lekach na receptę, programach ćwiczeń pozwalających na rozciągnięcie i rozluźnienie żuchwy, czy – w przypadku osób, u których problemy są wywołane bruksizmem – zastosowanie specjalnych szyn relaksacyjnych, które należy zakładać na noc.

W nielicznych przypadkach, gdy żuchwa jest silnie zdeformowana, bądź wszystkie dostępne metody leczenia odwracalnego nie przynoszą oczekiwanych rezultatów, konieczne bywa przeprowadzenie zabiegów chirurgicznych. Niestety, większości z nich nie obejmują plany ubezpieczenia zdrowotnego i stomatologicznego, przez co tego typu terapia może być dla nas dość kosztowna.

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*