Zapalenie odbytu – objawy, badania i leczenie

Hemoroidy to naczynia żylne umiejscowione w odbytnicy i odbycie. Ma je każdy z nas. Natomiast choroba hemoroidalna (potocznie również nazywana hemoroidami lub żylakami odbytu) to patologicznie powiększone hemoroidy, które mogą dawać objawy w postaci krwawienia, swędzenia, dyskomfortu, uczucia niepełnego wypróżnienia czy bólu. 

Zapalenie odbytu – objawy, badania i leczenieSpis treści:

Choroba hemoroidalna występuje u ok. 50 proc. dorosłych. Na objawowe hemoroidy bardzo często uskarżają się także kobiety w ciąży. Istnieje wiele sposobów terapii żylaków odbytu – od leczenia maściami, czy czopkami po metody zabiegowe. Poprawę przynosi także wprowadzenie zmian w jadłospisie i w stylu życia. Chcesz wiedzieć więcej o objawowych hemoroidach, metodach ich leczenia i prewencji?

Co to są hemoroidy?

Hemoroidy (guzki krwawnicze) to poduszkowate naczynia żylne zlokalizowane w odbytnicy i odbycie. Ma je każdy człowiek. Ich rolą jest uszczelnianie odbytu, co umożliwia kontrolę gazów i stolca. Prawidłowe guzki krwawnicze podczas defekacji są dociskane do ściany jelita i krew odpływa z nich do naczyń krwionośnych, dzięki czemu możliwe jest wypróżnienie.

O chorobie hemoroidalnej (potocznie nazywanej hemoroidami lub żylakami odbytu) mówimy, kiedy guzki krwawnicze są patologicznie powiększone. W chorobie hemoroidalnej krew z guzków krwawniczych nie odpływa prawidłowo. Powiększone hemoroidy są wypychane przez masy kałowe na zewnątrz odbytu i mogą ulegać uszkodzeniom, co jest przyczyną ich krwawienia.

Choroba hemoroidalna to częsty problem. Dotyczy ona około 50 proc. dorosłych, a ryzyko jej wystąpienia wzrasta wraz z wiekiem (dzieci chorują na nią bardzo rzadko). Objawowe hemoroidy powszechnie występują również w trakcie ciąży. 

Zapalenie odbytu – objawy, badania i leczenie

Hemoroidy objawy

Objawy powiększonych hemoroidów zwykle zależą od ich umiejscowienia.

Hemoroidy wewnętrzne znajdują się wewnątrz odbytnicy. Zwykle nie można ich zobaczyć, ani poczuć i rzadko powodują dyskomfort. Ale ich podrażnienie podczas wypróżnienia może uszkodzić powierzchnię i spowodować krwawienie.

Zapalenie odbytu – objawy, badania i leczenie

Hemoroidy zewnętrzne znajdują się w tkance podskórnej wokół odbytu. Mogą one:

  • krwawić,
  • swędzieć,
  • piec,
  • wywoływać ból.

Szczególnie bolesne są hemoroidy zewnętrzne, w których utworzy się zakrzep. Obok ostrego bólu, objawiają się one obrzękiem i stanem zapalnym.

Przebieg choroby hemoroidalnej:

  • stopień 1: hemoroidy mogą krwawić, ale pozostają w wewnętrznej części odbytu
  • stopień 2: podczas wypróżnienia hemoroidy mogą wydostawać się na zewnątrz odbytu, ale po defekacji powracają do niego samoistnie
  • stopień 3: hemoroidy są widoczne na zewnątrz odbytu, ale mogą być odprowadzone ręcznie do wnętrza odbytu
  • stopień 4: hemoroidy są stale widoczne na zewnątrz odbytu i nie mogą zostać odprowadzone do wewnątrz.

Hemoroidy swędzenie

Choroba hemoroidalna nierzadko wiąże się z trudnościami w utrzymaniu higieny. Wynika to z faktu, że objawowe hemoroidy mogą mieć wpływ na wydzielanie wydzieliny przez poszerzone sploty naczyń, a w konsekwencji drażnienie okolic odbytu. Stąd m.in. bierze się swędzenie, kolejny częsty objaw choroby.

Krwawienie z odbytu

Choroba hemoroidalna najczęściej objawia się krwawieniem z odbytu (można wówczas zauważyć jasnoczerwoną krew na papierze toaletowym, bieliźnie czy w muszli).

Choć same objawowe hemoroidy nie zagrażają życiu, w żadnym przypadku nie wolno bagatelizować ich objawów. Jeśli zaobserwujesz krew podczas wypróżnienia, zgłoś się do lekarza, który postawi diagnozę i wykluczy ewentualne inne przyczyny krwawienia.

Warto podkreślić, że krwawienie z odbytu może być m.in. objawem raka jelita grubego – choroby uleczalnej pod warunkiem wczesnego wykrycia i wdrożenia leczenia.

Hemoroidy przyczyny

Powodem rozwoju objawowych hemoroidów jest wzrost ciśnienia żylnego lub zastój w żyłach odbytu. Jego przyczynami mogą być:

  • przewlekłe zaparcia,
  • silne parcie podczas wypróżnień,
  • dieta uboga w błonnik pokarmowy,
  • nadużywanie alkoholu,
  • tryb życia związany z długotrwałymi okresami siedzenia lub stania,
  • biegunka,
  • otyłość,
  • ciąża,
  • wielokrotne porody siłami natury,
  • niehigieniczne dźwiganie,
  • niektóre rodzaje sportów wyczynowych,
  • powikłane operacje okolic odbytu i krocza,
  • stosunek analny.

Objawowe hemoroidy mogą także wystąpić w wyniku innych chorób, np: marskości wątroby, wrodzonego braku zastawek w żyłach trzewnych, guzów miednicy małej. 

Jak już wspomniano, ryzyko rozwoju choroby hemoroidalnej wzrasta wraz z wiekiem. Ponadto zachorowaniu na hemoroidy sprzyjają czynniki genetyczne.  

Jak zapobiegać powstawaniu hemoroidów?

By zapobiec rozwojowi objawowych hemoroidów, złagodzić już istniejące objawy oraz przeciwdziałać nawrotom:

  • jedz produkty zawierające błonnik pokarmowy – ten składnik znajduje się w żywności z pełnego ziarna, warzywach, roślinach strączkowych czy owocach. Żywność bogatą w błonnik wprowadzaj do jadłospisu stopniowo,
  • wystrzegaj się produktów, które mogą wywoływać zaparcia, np. czekolady czy mocnej herbaty,
  • dbaj o nawodnienie organizmu – pij co najmniej 2 litry płynów dziennie, dzięki czemu unikniesz twardych stolców i zaparć. Zrezygnuj z alkoholu.
  • ruszaj się – dzięki regularnej, umiarkowanej aktywności fizycznej (może to być choćby szybki półgodzinny spacer), również zapobiegniesz zaparciom. Aktywność fizyczna pomoże ci też w pozbyciu się nadwagi, która może przyczyniać się do powstawania hemoroidów,
  • unikaj długiego siedzenia lub stania – długie siedzenie – przy biurku, za kierownicą czy w toalecie – może zwiększyć nacisk na żyły w odbycie. Przerywaj okresy długotrwałego siedzenia lub stania klikuminutowymi ćwiczeniami czy spacerem,
  • nie czekaj – korzystaj z toalety, gdy tylko poczujesz potrzebę,
  • nie przyj silnie na stolec,
  • unikaj dźwigania, jeśli dźwigasz staraj się podnosić przedmioty z ziemi w higieniczny, zdrowy sposób,
  • jeśli masz nadwagę lub otyłość, schudnij, aby zmniejszyć nacisk na żyły odbytnicy i odbytu.

Hemoroidy rozpoznanie

Część osób z objawami hemoroidów odwleka wizytę u lekarza powodowana wstydem czy obawami przed badaniem. Pamiętaj, że konsekwencją odkładania konsultacji lekarskiej może być nie tylko opóźnione wdrożenie odpowiedniego leczenia objawowych hemoroidów, ale także nierozpoznanie innych, groźniejszych chorób, np. raka odbytu czy raka jelita grubego.

Hemoroidy występują często i lekarze wiedzą, jak powinno wygądać rozpoznanie, tak więc nie ma powodów do skrępowania ani niepokoju. Na pierwszą wizytę diagnostyczną należy udać się do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Czego się po niej spodziewać?

Rozpoznanie hemoroidów polega na: 

  • wywiadzie lekarskim, 
  • badaniu fizykalnym jamy brzusznej i okolic krocza, 
  • ocenie hemoroidów zewnętrznych, 
  • badaniu przezodbytniczym palcem (tzw. badanie per rectum) w celu wykrycia hemoroidów wewnętrznych.

Jednym z podstawowych badań w diagnostyce choroby hemoroidalnej jest również anoskopia. Dzięki użyciu wziernika zwanego anoskopem możliwe jest wprowadzenie do odbytnicy urządzenia umożliwiającego oświetlenie hemoroidów wewnętrznych. Przed badaniem anoskopowym lekarz wprowadza do odbytu żel ze środkiem znieczulającym. Badanie to nie wymaga specjalnych przygotowań.

Kolejnym badaniem, które może być przeprowadzone w ramach diagnostyki choroby hemoroidalnej jest rektoskopia. Badanie to przebiega podobnie do anoskopii, ale prowadzone jest przy pomocy nieco dłuższego wziernika (rektoskopu), wymaga też przygotowania. 

Zapalenie odbytu – objawy, badania i leczenie

Badanie hemoroidów przygotowanie

Wieczorem, dzień przed badaniem wykonaj wlewkę doodbytniczą – dostępne są w aptekach preparaty bez recepty. Następnie 3 godziny przed badaniem ponownie wykonaj wlewkę. Możesz pić płyny w przeciągu tych dwóch dni.

U wielu chorych diagnostyka choroby hemoroidalnej kończy się po przeprowadzeniu wymienionych wyżej procedur. Części pacjentów lekarz może zlecić dalsze badania, w tym

  • kolonoskopię (badanie endoskopowe okrężnicy, prowadzone po podaniu środków uspokajających i przeciwbólowych lub w znieczuleniu ogólnym), 
  • sigmoidoskopię (badanie o nieco mniejszym zasięgu niż kolonoskopia).

Wykonanie kolonoskopii rekomenduje się zwłaszcza osobom po 50. roku życia, pacjentom z rodzinną historią raka jelita grubego oraz w przypadku występowania objawów innych niż tylko krwawienie z odbytu, dyskomfort czy swędzenie (np. chudnięcie, ból brzucha, anemia).

Zapalenie odbytu – objawy, badania i leczenie

Hemoroidy leczenie

W początkowych stadiach rozwoju choroba hemoroidalna leczona jest objawowo. Jeśli istnieją wskazania lekarz przepisuje antybiotyki czy glikokortykosteroidy. Dodatkowo może zalecić środki zmiękczające stolec, a także zwiększające szczelność naczyń żylnych.

Leczenie hemoroidów ma na celu:

  • złagodzenie krwawienia,
  • swędzenia,
  • dyskomfortu i bólu. 

Niefarmakologiczne metody leczenia hemoroidów to kąpiele w letniej wodzie, nasiadówki w naparze z kory dębu, chłodne okłady. 

Farmakologiczne metody leczenia hemoroidów to leki o działaniu przeciwbólowym, leki o działaniu przeciwzapalnym, leki o działaniu ściągającym. 

Jeżeli choroba hemoroidalna jest na tyle zaawansowana, że powyższe metody są niewystarczające, lekarz może podjąć decyzję o terapii zabiegowej.

Zabiegowe metody w chorobie hemoroidalnej

  • metoda Barrona (opaskowanie, gumkowanie): ten zabieg polega na założeniu na objawowe hemoroidy gumowych opasek, co zamyka dopływ krwi do żylaków, powoduje ich martwicę i odpadnięcie
  • skleroterapia – w trakcie tego zabiegu w podstawę żylaków wstrzykuje się leki powodujące miejscowy stan zapalny, a w konsekwencji zamknięcie światła naczynia i zmniejszenie  żylaka
  • koagulacja – do zmniejszenia hemoroidów lekarz wykorzystuje promieniowanie podczerwone, energię cieplną lub wymrażanie (krioterapię).
  • hemoroidektomia – jest to – wykonywana w ciężkich przypadkach – operacja chirurgiczna polegająca na wycięciu objawowych hemoroidów oraz zamknięciu naczynia doprowadzającego krew.
Leia também:  Gorące stopy – przyczyny uczucia gorąca w stopach

W terapii objawowych hemoroidów (niezależnie od stopnia ich zaawansowania) zaleca się też dietę bogatą w błonnik, picie co najmniej 2 litrów płynów dziennie, regularną, umiarkowaną aktywność fizyczną.

Znaczenie ma także odpowiednia higiena. Okolice odbytu trzeba myć ciepłą wodą, ewentualnie ze środkiem do higieny intymnej. Nie należy używać mydła, ani drażniących detergentów.

Objawy ze strony hemoroidów mogą nawracać. W zapobieganiu nawrotom pomagają metody, o których pisaliśmy w rozdziale „Jak zapobiegać powstawaniu hemoroidów?”.

Jak długo trwa leczenie hemoroidów?

Czas leczenia choroby hemoroidalnej zależy od stopnia jej zaawansowania. Jeżeli wystarczające jest leczenie objawowe, trwa ono zazwyczaj od kilku do kilkunastu dni. W bardziej powikłanych przypadkach terapia jest dłuższa. Niezależnie od stopnia zaawansowania choroby i podjętej metody leczenia, rekomenduje się zapobieganie jej nawrotom.

Powikłania po operacji hemoroidów

Operacja hemoroidów odbywa się najczęściej w znieczuleniu miejscowym lub zewnątrzoponowym, w ramach tzw. chirurgii jednego dnia. Jest zabiegiem bezpiecznym. Zazwyczaj chory wraca do pełnej sprawności w ciągu 10-14 dni po operacji. Niemniej, w rzadkich przypadkach, może dojść do powikłań.

W większości przypadków w czasie rekonwalescencji pacjent nie odczuwa bólu. Wyjątkiem są rozległe, tradycyjne zabiegi chirurgiczne. Bywa, że pacjent po zabiegu udczuwa dyskomfort związany z obrzękiem operowanego miejsca.

Dyskomfort zwykle jest mało nasilony, sprowadza się do uczucia parcia lub niepełnego wypróżnienia.

Niewielkie krwawienie w czasie po zabiegu jest normalne, w przypadku mało inwazyjnych metod likwidacji żylaków jest związane z oddzielaniem się zamkniętej, chorobowo zmienionej tkanki.

Zalecenia po operacji hemoroidów

By zmniejszyć ryzyko nawrotu hemoroidów, po operacji trzeba:

  • stosować dietę bogatą w błonnik pokarmowy, 
  • dbać o odpowiednie nawodnienie organizmu, 
  • zwiększyć aktywność fizyczną, 
  • unormować masę ciała, 
  • regularne się wypróżniać, 
  • unikać dźwigania, 
  • unikać silnego parcia na stolec, 
  • unikać gorących kąpieli w wannie.

Hemoroidy w ciąży

Kobiety w ciąży są szczególnie podatne na chorobę hemoroidalną. Jeśli objawowe hemoroidy pojawiły się w związku z ciążą, zazwyczaj ustępują lub przestają krwawić po porodzie.

Na częstszy rozwój żylaków odbytu u ciężarnych mają wpływ:

  • wzrost ciśnienia żylnego – jest on wywołany przez ucisk macicy rosnącego płodu na żyły jamy brzusznej i miednicy, co utrudnia odpływ krwi z hemoroidów,
  • przewlekłe zaparcia,
  • zmiany hormonalne – w ciąży mamy do czynienia z wyższym stężeniem progesteronu, który m.in. zwiększa podatność ścian żył na rozciąganie.
  • Ważne jest, aby leczenie żylaków odbytu podczas ciąży prowadzić pod kontrolą lekarza, ponieważ w składzie niektórych farmaceutyków mogą znajdować się substancje aktywne przeciwwskazane u ciężarnych.
  • Jak najczęściej przebiega terapia? W leczeniu objawowych hemoroidów (a także profilaktycznie) ciężarnym rekomenduje się
  • stosowanie diety bogatej w błonnik, 
  • zwiększenie ilości wypijanych płynów 
  • regularną, umiarkowaną aktywność fizyczną (np. spacery). 

Przyszła mama nie może także zapominać o dbaniu o higienę okolic odbytu, unikaniu długotrwałego siedzenia oraz silnego parcia na stolec. W celu złagodzenia objawów lekarz może zalecić nasiadówki, maści czy czopki.

Interwencja chirurgiczna – jeśli jest potrzebna – najczęściej odkładana jest na czas po urodzeniu dziecka. W rzadkich przypadkach lekarze podejmują decyzję o wycięciu przed porodem zakrzepowych hemoroidów.

Dlaczego? Ponieważ powikłanie choroby hemoroidalnej jest bardzo bolesne.

Hemoroidy – zalecane postępowanie

W podsumowaniu warto jeszcze raz podkreślić, że objawowe hemoroidy nie powinny być powodem do wstydu. Trzeba je jak najszybciej zdiagnozować i leczyć pod kierunkiem lekarza.

Dzięki wczesnemu rozpoznaniu, możliwe jest wdrożenie skutecznej terapii i – co bardzo ważne – wykluczenie innych, groźniejszych przyczyn objawów.

Leczenie choroby hemoroidalnej prowadzi do ustąpienia krwawienia, swędzenia, dyskomfortu i bólu, a co za tym idzie – podniesienia jakości życia.

“Choroba hemoroidalna”http://www.czytelniamedyczna.pl/2838,choroba-hemoroidalna.html

“Hemoroidy – wstydliwy problem. Jak radzić sobie z żylakami odbytu?”https://oczymlekarze.pl/porady/z-notatnika-starego-doktora/3276-hemoroidy-wstydliwy-problem-jak-radzic-sobie-z-zylakami-odbytu

“A novel therapy for internal hemorrhoids: ligation of the hemorrhoidal artery with a newly devised instrument (Moricorn) in conjunction with a Doppler flowmeter”

https://www.proctotech.co.il/sites/default/files/userfiles/Morinaga_Worddatei.pdf

Zapalenie odbytu – podrażniona odbytnica

Zapalenie odbytu – objawy, badania i leczenieOdbyt jest końcową częścią układu pokarmowego. To otwór, zamykany przez silne, okrężne mięśnie, stanowiące zwieracz odbytu. Z różnych powodów ta część ciała może ulegać podrażnieniom, a nawet może pojawić się stan zapalny. Jest to nieprzyjemna dolegliwość, której pierwotną przyczyną mogą być nawet i choroby weneryczne! Warto o tym wiedzieć, ponieważ mnóstwo osób uważa, że we współczesnym świecie ryzyko zarażenia się jest małe, a ewentualne objawy na tyle charakterystyczne, że można je szybko rozpoznać. Tymczasem wiele chorób wenerycznych może dawać bardzo nieoczywiste objawy, a z racji na sposób życia wielu współczesnych osób choroby przenoszone drogą płciową występują częściej niż myślimy. Jak się przed nimi ustrzec? Skąd konkretnie bierze się zapalenie odbytu, jakie są jego objawy i jakie istnieją metody leczenia?

Zapalenie odbytu – objawy

Stan zapalny odbytu to konkretnie stan zapalny błony śluzowej dolnej części układu pokarmowego.

Objawy są dosyć nieprzyjemne, ponieważ wśród nich wyróżnia się na przykład poszerzenie części kanału odbytu, krew w stolcu, bóle w tej części ciała, uczucie niepełnego wypróżnienia, a także charakterystyczna wydzielina – ropny lub śluzowy wyciek.

Choć najwięcej chorych to mężczyźni po 40 roku życia, choroba może zaatakować wszystkich. W związku z tym warto wiedzieć, co może ją wywołać!

Zapalenie odbytnicy – przyczynyZapalenie odbytu – objawy, badania i leczenie

Podrażniony odbyt może być skutkiem naprawdę wielu działań i chorób. Jeśli chodzi i przyczyny mechaniczne, taki stan zapalny może zostać wywołany na przykład przez stosowanie czopków, stosunki analne, albo też zaparcia, które (jeśli częste) wywołują mikrourazy, pogarszając stan błony śluzowej na końcu układu pokarmowego. Przyczyny mogą być jednak również i infekcyjne, a wśród nich:

  • zakażenie Chlamydia trachomatis (krętkiem kiły lub dwoinką rzeżączki), grzybicze (drożdżaki z rodzaju Candida), jak i wirusowe – np. wirus opryszczki,
  • nieswoiste choroby zapalne jelit,
  • po leczeniu antybiotykami lub radioterapii nowotworów zlokalizowanych w obrębie miednicy, np. raka prostaty.

Jak więc widać, stan zapalny tej części ciała może się pojawić z różnych przyczyn. Jedną z nich może być jakaś choroba weneryczna – przeniesiona poprzez stosunek analny, które stały się obecnie dosyć popularne. Choroby, jakie mogą wywołać zapalenie odbytnicy to:

  • Rzeżączka
  • Chlamydioza
  • Zakażenie Streptococcus agalactiae
  • Drożdżyca
  • Opryszczka
  • Cytomegalia
  • Kiła.

Zapalenie odbytu – diagnostyka i leczenie

Zapalenie odbytu – objawy, badania i leczenie

  • antybiotykoterapia – lekarz przepisze odpowiednie leki zwalczające grzyby lub bakterie, które wywołały zapalenie odbytu,
  • odpowiednia higiena – choremu zaleca się dokładne mycie odbytu wodą przy użyciu tylko delikatnych najlepiej hipoalergicznych środków higienicznych,
  • zwalczanie zaparć, które nasilają objawy – ważne jest zastosowanie odpowiedniej diety oraz odpowiednia ilość ruchy w ciągu dnia,
  • zwalczanie objawów – stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne oraz leczenie miejscowe w postaci maści przeciwbólowych i przeciwzapalnych),
  • leczenie laserowe, krioablację zastrzyki z foramliny.

Testy PCR – wykrywanie chorób

Testy PCR pozwalają przeprowadzić we własnym domu badanie, którego celem jest ustalenie, czy i na jaką chorobę weneryczną się choruje. Testy można z łatwością nabyć online, korzystając z naszej strony internetowej. Ich wykonanie jest proste i intuicyjne, a wynik zawsze zgodny z prawdą. To najszybszy i najbardziej komfortowy sposób, żeby dowiedzieć się, czy ktoś nas czymś nie zaraził!

Pobierz PDF

Zapalenie odbytu

Zapalenie odbytu – objawy, badania i leczenie

Zapalenie odbytu to stan zapalny błony śluzowej odbytnicy i odbytu, czyli końcowego odcinka przewodu pokarmowego. Jednostka chorobowa może wystąpić u dorosłych jak i dzieci, najbardziej jednak narażeni są mężczyźni.

Zapalenie odbytu – objawy

  • silny ból odbytu lub jego okolicy
  • świąd
  • wyciek z odbytu (ropny, krwisty, śluzowy)
  • uczucie częstego parcia

Zdarza się jednak również, że zapalenie odbytu przebiega bezobjawowo.

Zapalenie odbytu – przyczyny

  • choroby weneryczne (rzeżączka, kiła, Chlamydia)
  • infekcje wirusowe, grzybicze
  • choroba Leśniowskiego-Crohna
  • wrzodziejące zapalenie jelita grubego
  • powikłanie leczenie np. radioterapii
  • długotrwałe stosowanie leków w formie doodbytniczej
  • czynniki alergiczne (np. uczulenie na środki higieniczne)
  • zaparcia
Leia também:  Nieżyt nosa – domowe sposoby – jak leczyć nieżyt nosa?

Rozpoznanie

Rozpoznanie przyczyn zapalenia odbytu może nie być łatwe, dlatego przy każdej niepokojącej zmianie należy udać się do specjalisty. Proktolog po przeprowadzonym wywiadzie lekarskim, przeprowadzi badanie przedmiotowe. W zależności od kierunku rozpoznania diagnostykę pogłębia się o dodatkowe badania, takie jak: badanie krwi, wymaz z odbytu, rektoskopia, kolonoskopia.

Leczenie

Leczenie w dużym stopniu zależy od czynnika wywołującego zapalenie odbytu.

Leczenie przyczynowe – leczenie farmakologiczne

Leczenie zapobiegawcze – zalecenie odpowiedniej higieny miejsc intymnych, zwalczanie zaparć odpowiednią dietą bogatą w błonnik, wypijanie dziennie min. 2 litrów wody.

Stan zapalny odbytu jest choroba, która lubi nawracać, w związku z tym leczenie zachowawcze powinno być stosowanie również po okresie leczenia.

Zapalenie odbytnicy – Wikipedia, wolna encyklopedia

Zapalenie odbytnicy (łac. proctitis) – stan zapalny błony śluzowej odbytnicy, zwłaszcza jej końcowego odcinka zwanego bańką, ewentualnie wraz z zajęciem górnego odcinka kanału odbytu.

Geneza i rodzaje

Zapalenie odbytnicy może powstać w przebiegu następujących schorzeń:

  • Infekcje bakteryjne
    • Chlamydia trachomatis
    • krętek blady, bakteria powodujące kiłowe zapalenie odbytnicy, będące najczęściej jednym z objawów trzeciego stadium kiły
    • dwoinka rzeżączki, bakteria powodująca rzeżączkowe zapalenie odbytnicy
  • Infekcje wirusowe, głównie wirus opryszczki pospolitej (HSV-2, rzadziej HSV-1)
  • Przewlekłe zapalne choroby jelita grubego (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, rzadziej choroba Leśniowskiego-Crohna).

Zapalenie odbytnicy może również występować jako powikłanie działań leczniczych, takich jak antybiotykoterapia lub radioterapia (po naświetlaniach terapeutycznych np. w przypadku raka odbytnicy lub prostaty).

Przebieg i objawy

Zapalenie odbytnicy może mieć przebieg ostry lub przewlekły. Objawami mogą być: ropny, krwisty bądź śluzowy wyciek z odbytu, ostre i przewlekłe bóle, parcie na stolec (łac. tenesmus), nierzadko bolesne. Rektoskopowo uwidacznia się ostre przekrwienie śluzówki odbytnicy i kanału odbytu, która łatwo ulega uszkodzeniu, a także nadżerki i/lub owrzodzenia z treścią ropną.

Rozpoznanie

Diagnostyka polega na zebraniu dokładnego wywiadu (leczenie antybiotykami, naświetlaniami, zachowania seksualne) na tradycyjnym badaniu proktologicznym oraz badaniu rektoskopowym lub proktoskopowym kanału odbytu i odbytnicy, a w przypadku podejrzenia infekcji także pobraniu wymazu do analizy mikrobiologicznej.

Podejrzenie przewlekłej zapalnej choroby jelita grubego wymaga przeprowadzenia kolonoskopii z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego. W przypadku stwierdzenia infekcyjnego zapalenia odbytnicy nieodzowne jest wykluczenie współistniejącego zakażenia HIV oraz przebadanie partnera seksualnego osoby chorej.

Leczenie

Przypadki infekcyjne wymagają leczenie antybakteryjnego lub antywirusowego. Leczeniu powinien poddać się również partner seksualny.
Przypadki nieinfekcyjne wymagają odstawienia lub zmiany antybiotyku. Zapalenia po radioterapii są wyjątkowo trudne do leczenia.

Bibliografia

  • EJ. Klein, LS. Fisher, AW. Chow, LB. Guze. Anorectal gonococcal infection. „Ann Intern Med”. 86 (3), s. 340-346, 1977. DOI: 10.7326/0003-4819-86-3-340. PMID: 402879. 
  • Proktologia. K. Bielecki i A. Dziki (red.). Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL . ISBN 83-200-2412-9.
  • Wilhelm Brühl, Volker Wienert, Alexander Herold: Aktuelle Proktologie. Brema: UNI-MED-Verl., 2011. ISBN 978-3-8374-1250-5.

Kontrola autorytatywna (choroba):

  • BNCF: 48239

Encyklopedia internetowa:

  • БРЭ: 3179861
  • Britannica: science/proctitis

Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Zapalenie_odbytnicy&oldid=64479410”

Zapalenie odbytnicy (łac. Proctitis)

Zapalenie odbytnicy  (Proctitis)
Synonimy  Powrót  Opis 

Jest to stan zapalny błony śluzowej odbytnicy i odbytu, obejmujący często także przyległe tkanki. Występuje u dorosłych i dzieci obu płci, jednak najczęściej zdarza się u mężczyzn w wieku około 30 lat.

Powrót  Objawy 

  • Pacjenci najczęściej skarżą się na silne bóle zlokalizowane w odbycie i jego okolicy
  • Równie częstym objawem jest krwawienie lub wydalanie śluzowej treści z odbytu, zwykle nie związane z oddawaniem stolca
  • Rzadziej zapalenie odbytnicy objawia się nawracającym parciem na stolec lub uczuciem niepełnego wypróżnienia
  • Niekiedy powyższym objawom towarzyszą kolkowe bóle zlokalizowane w podbrzuszu, zwykle po lewej stronie

    Kontaktu z lekarzem wymaga:

    Każdy przypadek wystąpienia objawów zapalenia odbytnicy lub ich nawrót po przeprowadzonym leczeniu.

  • Powrót  Przyczyny 

    Zwykle udaje się ustalić przyczynę zapalenia odbytnicy. Jest to tak zwane zapalenie swoiste, rozwijające się na przykład w wyniku:

  • Rzeżączki
  • Kiły (zwykle w przebiegu tak zwanej kiły drugorzędowej)
  • Zakażenia wirusem opryszczki (Herpes simplex), grzybiczego (najczęściej drożdżakami – Candida), chlamydiami, wirusem brodawczakowatości (HPV)
  • Zakażenia innymi rzadziej spotykanymi drobnoustrojami przenoszonymi drogą płciową
  • Wcześniejszego naświetlania (radioterapii) okolicy odbytu, krocza, pochwy lub podbrzusza Rzadziej występuje zapalenie odbytnicy o nieznanej przyczynie, tak zwane zapalenie nieswoiste. Zwykle pojawia się ono w przebiegu przewlekłych chorób zapalnych jelita, do których należy:
  • Wrzodziejące zapalenie jelita grubego
  • Choroba Leśniowskiego-Crohna

    Czynniki sprzyjające zachorowaniu

    Zwiększone ryzyko zachorowania na zapalenie odbytnicy wiąże się z:

  • Uprawianiem seksu analnego (szczególnie zagrożeni są homoseksualni mężczyźni)
  • Urazem błony śluzowej odbytu lub odbytnicy, nadużywaniem leków stosowanych doodbytniczo
  • Stosowaniem silnych leków przeczyszczających
  • Przewlekłym zaparciem
  • Chorobami zapalnymi jelita (szczególnie wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego)
  • Nadwrażliwością (alergią) na niektóre pokarmy
  • Chorobami, którym towarzyszy osłabienie ogólnej odporności organizmu
  • Stosowaniem silnych antybiotyków
  • Rakiem odbytnicy
  • Powrót  Zapobieganie 

  • Unikanie seksu analnego lub w razie jego uprawiania, stosowanie prezerwatyw
  • Zapobieganie zaparciom poprzez regularne spożywanie urozmaiconych posiłków zawierających pokarmy z dużą ilością błonnika i picie dużej ilości płynów (o ile lekarz nie zaleci inaczej). Wyrobienie nawyku regularnego oddawania stolca
  • Unikanie przewlekłego stosowania środków przeczyszczających
  • W razie alergii pokarmowej – unikanie potraw, na które jest się uczulonym
  • W przypadku wystąpienia objawów którejś z chorób przenoszonych drogą płciową, szczególnie rzeżączki lub kiły, kontrola lekarska i leczenie chorego oraz wszystkich jego partnerów seksualnych. Leczenie tych schorzeń jest objęte ścisłą tajemnicą lekarską i nie powinno być tematem wstydliwym
  • Stosowanie antybiotyków tylko w przypadkach uzasadnionych i pod ścisłą kontrolą lekarza
  • Powrót  Przebieg 

    Przebieg zapalenia odbytnicy zależy głównie od jego przyczyny. Większość zakażeń może być skutecznie wyleczona przy pomocy odpowiednich antybiotyków, leków przeciwwirusowych lub przeciwgrzybiczych. Objawy innych postaci zapalenia odbytnicy także ustępują w wyniku prawidłowego leczenia.

    Powrót  Powikłania 

    Najczęstszym powikłaniem zapalenia odbytnicy jest trwałe uszkodzenie jej błony śluzowej prowadzące do powstania twardej nierozciągliwej blizny zwężającej światło odbytu lub odbytnicy i utrudniającej oddawanie stolca. Rzadko nieswoiste zapalenie odbytnicy przechodzić może w pełnoobjawowe wrzodziejące zapalenie jelita grubego.

    Powrót  Badania 

    Podstawą właściwego rozpoznania jest dokładna rozmowa lekarza z pacjentem dotycząca między innymi sposobu odżywiania, regularności i charakteru wypróżnień, zachowań seksualnych, leków stosowanych obecnie i w przeszłości, przebytych chorób.

    Należy pamiętać, że jakkolwiek wiele z tych zagadnień może być dla chorego krępujących, to ich poznanie jest lekarzowi potrzebne do właściwego rozpoznania i leczenia oraz że są one objęte ścisłą tajemnicą lekarską.

    Następnym etapem jest staranne badanie chorego, w tym również badanie odbytu i jego okolicy.

    W celu ustalenia dokładnego rozpoznania konieczne są zwykle jeszcze dodatkowe badania krwi (na przykład w kierunku kiły, rzeżączki lub innych chorób przenoszonych drogą płciową) oraz endoskopowe badanie odbytu i odbytnicy (anoskopia, rektoskopia, sigmoidoskopia) często połączone z pobraniem niewielkiego fragmentu błony śluzowej (tak zwanego wycinka) do badania mikroskopowego lub wymazem z odbytnicy mającym na celu wyhodowanie i rozpoznanie odpowiedzialnego za zakażenie drobnoustroju. Rzadziej wykonuje się inne badania, na przykład badanie ultrasonograficzne (usg) jamy brzusznej lub badania radiologiczne jelita z podaniem kontrastu do jego światła.

    Powrót  Cel leczenia 

    Celem leczenia jest zlikwidowanie stanu zapalnego odbytnicy i ustąpienie dolegliwości. W przypadkach przebiegających z infekcją konieczna jest eliminacja odpowiedzialnego za nią drobnoustroju. Zakażenia przenoszone drogą płciową wymagają leczenia nie tylko samego chorego, ale także jego wszystkich partnerów seksualnych.

    Powrót  Leczenie 

    Zalecenia ogólne Choć szczegółowe leczenie zależy od czynnika wywołującego zapalenie odbytnicy, istnieje kilka ogólnych zasad postępowania w tej chorobie:

  • Utrzymywanie higieny odbytu i krocza poprzez częste mycie tej okolicy w ciepłej wodzie z dodatkiem niewielkiej ilości łagodnego mydła. Umytą okolicę należy delikatnie osuszyć unikając silnego tarcia ręcznikiem
  • Nasiadówki z ciepłej wody stosowane kilka razy dziennie przez 10-15 minut w celu złagodzenia dolegliwości bólowych
  • Brak potrzeby ograniczania normalnej aktywności fizycznej lub zawodowej
  • Spożywanie regularnych, urozmaiconych posiłków zawierających pokarmy bogate w błonnik, warzywa i owoce
  • Wypijanie codziennie co najmniej 6-8 szklanek niegazowanej wody lub soków owocowych (o ile lekarz nie zaleci inaczej)
  • W przypadku alergii pokarmowej unikanie pokarmów, na które jest się uczulonym
    Leia também:  Drętwienie palców u nóg

    Leczenie farmakologiczne

  • Doustne antybiotyki w przypadku zapalenia odbytnicy wywołanego przez bakterie
  • W zakażeniach grzybiczych lub wirusowych odpowiednio leki przeciwgrzybicze lub przeciwwirusowe stosowane doustnie oraz bezpośrednio na błonę śluzową odbytnicy
  • Maści i żele o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym stosowane doodbytniczo, zwykle dostępne w aptece bez recepty
  • W przypadku zapalenia nieswoistego doodbytnicze wlewki, czopki lub pianki zawierające sterydy
  • Niekiedy dodatkowo leki doustne stosowane w leczeniu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego (sulfasalazyna i jej pochodne)
  • Powrót  Leczenie operacyjne 

    Leczenie operacyjne nie ma zastosowania w terapii zapalenia błony śluzowej odbytnicy.

    Powrót  Podpis 

    Opracowałlek. med. Robert Olewiński

    Powrót  Zobacz także  Powrót 

    Zapalenie Odbytu – Co oznacza? Przyczyny i Leczenie

    Zapalenie odbytu (proctitis) to stan zapalny błony śluzowej dolnej części przewodu pokarmowego. Zapaleniu odbytu często towarzyszy poszerzenie części kanału odbytu.

    To wyjątkowo nieprzyjemna dolegliwość, którą bardzo ciężko się leczy. Chorobę wywołuje szereg czynników, w tym choroby weneryczne. Objawy choroby to m.in.

    krew w stolcu, ropny lub śluzowy wyciek z odbytu, uczucie niepełnego wypróżnienia i bóle okolicy odbytu.

    Zapalenie odbytu wchodzi w skład zapalenia odbytnicy. Choroba zazwyczaj dotyczy mężczyzn po 40 roku życia, ale zapalenie odbytu dotyczy wszystkich grup wiekowych i obu płci.

    Przyczyny zapalenia odbytu:

    przyczyny infekcyjne

    • zakażenie bakteryjne Chlamydia trachomatis, Neisseria gonorrhoeae, Treponema pallidum, grzybicze (drożdżaki z rodzaju Candida), jak i wirusowe – np. wirus opryszczki,
    • nieswoiste choroby zapalne jelit,
    • po leczeniu antybiotykami lub radioterapii nowotworów zlokalizowanych w obrębie miednicy, np. raka prostaty.

    Rozwojowi choroby sprzyjają również podrażnienia odbytu przez stosowanie czopków, stosunki analne, a także mikrourazy powstające w przebiegu zaparć.

    Diagnostyka zapalenia odbytu

    Podstawowym badaniem w kierunku zapalenia odbytu jest badanie proktologiczne, w czasie którego pobiera się wymaz z odbytu. Często wykonuje się również rekoskopie, w trakcie której pobiera się materiał do badania histopatologicznego.

    Leczenie zapalenia odbytu

    Specjalista zajmujący się leczeniem Pacjenta z proctitis może zastosować następujące kuracje:

    • antybiotykoterapia – lekarz przepisze odpowiednie leki zwalczające grzyby lub bakterie, które wywołały zapalenie odbytu,
    • odpowiednia higiena – choremu zaleca się dokładne mycie odbytu wodą przy użyciu tylko delikatnych najlepiej hipoalergicznych środków higienicznych,
    • zwalczanie zaparć, które nasilają objawy – ważne jest zastosowanie odpowiedniej diety oraz odpowiednia ilość ruchy w ciągu dnia,
    • zwalczanie objawów – stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne oraz leczenie miejscowe w postaci maści przeciwbólowych i przeciwzapalnych),
    • leczenie laserowe, krioablację zastrzyki z foramliny.

    Zapalenie odbytu może być spowodowane następującymi chorobami przenoszonymi drogą płciową:

    Testy PCR

    W związku z tym, że zapalenie odbytu mogą wywołać choroby przenoszone drogą płciową, warto właśnie w tym kierunku wykonać odpowiednie badania. Najlepiej sprawdzają się dostępne na rynku testy PCR. Testy zamówią Państwo na naszej stronie drwenerolog.pl.

    Zamówiony zestaw pobraniowy wraz z instrukcją pobrania wymazu zostanie dostarczony do Państwa kurierem pod wskazany w zamówieniu adres. Następnie po wykonaniu badań w laboratorium diagnostycznym wynik otrzymasz osobiście lub drogą elektroniczną w postaci pliku zabezpieczonego hasłem.

    Najczęstsze choroby proktologiczne

    Autor: Adam Dziki

    Zazwyczaj mówi się o nich, że są to choroby wstydliwe a pacjentom często trudno bez skrępowania podejmować z lekarzem rozmowę na temat kłopotów z końcowym odcinkiem układu pokarmowego.

    Tymczasem jak w przypadku każdej zaniedbanej dolegliwości i tu opóźnienie leczenia może doprowadzić do poważnych konsekwencji. Należy pamiętać, że na choroby odbytu nie ma domowych sposobów i wszelkie nieprawidłowości należy skonsultować z proktologiem.

    Objawy podmiotowe i przedmiotowe związane z najczęstszymi chorobami

    proktologicznymi przedstawiam poniżej.

    Świąd odbytu jest rozpowszechnioną dolegliwością, która w znacznym stopniu upośledza komfort życia dotkniętych nią osób. Główną przyczyną jest nadmierne pocenie się w okolicy krocza oraz niekontrolowany wypływ śluzu i treści kałowej z kanału odbytu.

    Świąd odbytu może współistnieć z powiększonymi guzkami krwawniczymi, przewlekłą szczeliną odbytu, wypadaniem odbytnicy, przetoką okołoodbytniczą oraz kłykcinami kończystymi. Jest to również typowy objaw bakteryjnego, wirusowego czy grzybiczego zapalenia skóry w okolicy krocza.

    W takim przypadku leczenie świądu odbytu polega przede wszystkim na leczeniu choroby podstawowej, wywołującej tę przykrą dolegliwość. Często jednak świąd odbytu występuje w postaci idiopatycznej, niezwiązanej z wyżej wymienionymi chorobami.

    W tej grupie chorych zaobserwowano korelację nasilenia objawów ze spożywaniem określonych pokarmów – czekolady, ostrych przypraw, alkoholu oraz kawy. Wyeliminowanie tych produktów z diety może znacznie zmniejszyć dolegliwości.

    Ważnym elementem leczenia świądu odbytu jest odpowiednia higiena okolicy odbytu – mycie tej okolicy po każdej defekacji oraz dokładne osuszanie. Nie należy stosować mokrych opatrunków, maści z dodatkiem antybiotyku i kortykosteroidów. Zalecane jest stosowanie bielizny bawełnianej i przewiewnej.

    Ostry ból związany z defekacją może wskazywać na istnienie szczeliny odbytu. Choroba przebiega bez gorączki. Ból utrzymuje się do kilku godzin po defekacji i może współwystępować też krwawienie żywoczerwoną krwią. W badaniu per rectum wyczuwalne jest znaczne napięcie zwieraczy. Widoczny linijny ubytek błony śluzowej kanału odbytu, guzek wartowniczy.

    Nierzadko ból wynika z pojawienia się ropnia okołoodbytniczego. Najczęściej występują ropnie międzyzwieraczowe i naddźwigaczowe. Ważnym objawem jest tu gorączka, która odróżnia tę chorobę od pozostałych w tej grupie dolegliwości. Krótszy wywiad w porównaniu do szczeliny. Badanie per rectum często jest niemożliwe z uwagi na silne dolegliwości bólowe.

    Niejednokrotnie przyczyną bólu przy defekacji

    jest guz odbytnicy naciekający zwieracze. Wymagany jest dłuższy wywiad, stwierdza się współistniejące krwawienia a pacjent sygnalizuje uczucie niepełnego wypróżnienia. Przy badaniu per rectum wyczuwalny jest guz.

    Powodem ostrego bólu okolicy odbytu, ale nie związanego z defekacją jest zazwyczaj ropień podskórny i kulszowo-odbytniczy. W odróżnieniu od pierwszej grupy chorób dolegliwości bólowe są stałe, nasilające się przy defekacji i w pozycji siedzącej. Często współwystępuje gorączka.

    W badaniu przedmiotowym stwierdza się bolesne i zaczerwienione wygórowanie skóry. Często też występuje objaw chełbotania. Silny ból okolicy kanału odbytu sygnalizuje zakrzep hemoroidów zewnętrznych.

    Widoczny jest powiększony, bordowo-fioletowy zakrzepnięty guzek krwawniczy zewnętrzny. Bolesne problemy związane z żylakami odbytu to także zadzierzgnięcie hemoroidów wewnętrznych – znacznie powiększone, bolesne, najczęściej nieodprowadzalne hemoroidy wewnętrzne.

    Wyczuwalne jest wzmożone napięcie zwieraczy. W wywiadzie stwierdza się typowe objawy choroby hemoroidalnej.

    Przy zauważeniu wycieku treści ropnej z okolicy odbytu należy podjąć diagnostykę w kierunku przetoki okołoodbytniczej. W wywiadzie lekarz najczęściej stwierdza nacięcie ropnia okołoodbytniczego lub jego samoistne opróżnienie. W badaniu przedmiotowym będzie widoczna blizna po naciętym ropniu z zauważalnym otworem zewnętrznym kanału przetoki.

    W badaniu per rectum jest wyczuwalne zgrubienie, najczęściej w przedniej lub tylnej krypcie a przy ucisku występuje wyciek tr eści ropnej. Możliwe jest także wystąpienie samoistnie ewakuującego się ropnia okołoodbytniczego. W wywiadzie stwierdza się kilkudniowe dolegliwości bólowe okolicy odbytu, z towarzyszącą gorączką, potem wyciek treści ropnej.

    Od tego momentu najczęściej następuje zmniejszenie dolegliwości miejscowych

    i spadek gorączki. W badaniu przedmiotowym zauważalny jest odczyn zapalny w okolicy okołoodbytniczej z widocznym miejscem ewakuacji ropnia.

    Ostatnią grupą dolegliwości proktologicznych są związane z krwawieniem żywoczerwoną krwią podczas defekacji. I tak mogą występować objawowe guzki krwawnicze. Krwawienie najczęściej jest bezbolesne, często nawrotowe. Może współistnieć także świąd odbytu.Przedmiotowo – najczęściej powiększone guzki krwawnicze.

    Należy jednak pamiętać, że guzki nawet w I st zaawansowania mogą krwawić. Objawy przypominające te związane z guzkami krwawniczymi może także powodować guz odbytnicy, ponieważ powiększone żylaki odbytu często współistnieją z guzem odbytnicy. Przed podjęciem leczenia VH należy wykluczyć obecność guza odbytnicy wykonując rektoskopię.

    Krwawienie powoduje także szczelina odbytu. Wraz z nią współistnieje silny ból podczas defekacji. W badaniu przedmiotowym wyczuwalne jest wzmożone napięcie zwieraczy i widoczna szczelina odbytu. Inne przyczyny krwawienia to mi.in.

    masywny krwotok z górnego odcinka przewodu pokarmowego, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna, angiodysplazja jelita grubego, uchyłki jelita grubego.

    W przypadku nawrotowych ropni i przetok okołoodbytniczych, trudno gojących lub nietypowych szczelin odbytu, utrzymującego się stanu zapalnego okolicy odbytu należy podjąć diagnostykę w kierunku choroby Leśniowskiego-Crohna.

    Seja o primeiro a comentar

    Faça um comentário

    Seu e-mail não será publicado.


    *