Wady pochwy – przegroda pochwy i brak pochwy

Coraz więcej słyszy się o historiach kobiet, którym nie udaje się zajść w ciążę lub nie mogą jej utrzymać. Choć medycyna poczyniła w tym zakresie ogromne postępy, wciąż trwają badania naukowe, których przedmiotem jest diagnostyka i leczenie niepłodności.

Wady pochwy – przegroda pochwy i brak pochwy

Coraz więcej słyszy się o historiach kobiet, którym nie udaje się zajść w ciążę lub nie mogą jej utrzymać. Choć medycyna poczyniła w tym zakresie ogromne postępy, wciąż trwają badania naukowe, których przedmiotem jest diagnostyka i leczenie niepłodności. Medycy na całym świecie szukają przyczyn takiego stanu rzeczy.

Zidentyfikowanie przyczyn, które odpowiadają za trudności z zajściem w ciążę są złożone, wielowymiarowe i niełatwe do zidentyfikowania. Obok problemów hormonalnych, genetycznych, psychologicznych, a nawet środowiskowych, bardzo istotna jest kwestia wrodzonych wad anatomicznych macicy.

Jaki jest ich wpływ na płodność kobiety i czy faktycznie uniemożliwiają one posiadanie dziecka?

Rola macicy w procesie rozrodu

Macica odgrywa podstawową rolę w procesie rozrodu i jest narządem, w którym rozwija się nowe życie. To organ, który potrafi w czasie ciąży powiększyć się kilkunastokrotnie. W 8 tygodniu ciąży macica ma rozmiar cytryny, a w 38 przypomina już rozmiarem sporego arbuza.

To biologiczny cud! W macicy dokonuje się proces migracji i przygotowania plemników do zapłodnienia, implementacja zarodka, a potem jego odżywianie i wzrastanie płodu. Słowem, rola macicy w procesie rozrodczym jest nieoceniona.

Właśnie dlatego u wielu kobiet wrodzone nieprawidłowości w budowie macicy prowadzą do zaburzeń płodności, nawracających poronień, wcześniactwa i innych zaburzeń położniczych, które zwiększają śmiertelność i chorobowość okołoporodową.

Jednocześnie warto podkreślić, że w pewnej grupie pacjentek z wadami macicy nie stwierdza się żadnych dolegliwości w trakcie ciąży.  

Jaka jest prawidłowa budowa macicy?

Wiedzę o tym, jak wygląda prawidłowo zbudowana macica nabywa się już w szkole podstawowej. Utrwala nam się wówczas charakterystyczny obraz dużej litery T.  Macica jest umiejscowiona wewnątrz miednicy mniejszej i ma ok. 8 cm długości i ok. 4 cm szerokości. Składa się z:

  • Trzonu macicy, zbudowanego głównie z mięśni gładkich. Jego wewnętrzne ściany, czyli jamę macicy, wyścieła błona śluzowa (endometrium). To w niej zagnieżdża się zapłodniona komórka jajowa.
  • Dna macicy, które jest bezpośrednio połączone jest z jajowodami. Ponieważ połączenie to wyglądem przypomina rogi, nazywa się je rogami macicy.
  • Cieśni macicy to kilkumilimetrowa przestrzeń, przez którą szyjka uchodzi do jamy macicy.
  • Szyjki macicy, która jest otwarta w stronę pochwy, produkuje zasadową wydzielinę, ułatwiającą  penetrację plemników.

Objawy, które mogą wskazywać na nieprawidłowości

Problemy ginekologiczne bywają uciążliwe. Wie o tym każda kobieta, która ich doświadczyła. Ich skala i różnorodność jest tak duża, że odpowiedzialność za diagnozę zawsze należy pozostawić lekarzowi.

Objawy kliniczne większości chorób nie dają jednoznacznego wskazania na konkretne schorzenie, dlatego zawsze należy zachować czujność i obserwować swój organizm.

Najczęstszymi objawami, które mogą świadczyć o wystąpieniu wad wrodzonych macicy są:

  • zaburzenia miesiączkowania
  • bóle podbrzusza
  • pierwotna niepłodność
  • nawykowe poronienia
  • porody przedwczesne
  • powikłania w przebiegu porodu

Wady pochwy – przegroda pochwy i brak pochwy

Klasyfikacja wad wrodzonych macicy

Macica, jajowody i częściowo pochwa wykształcają się w życiu płodowym, ok. 10 tygodnia ciąży, z łączących się przewodów przyśródnerczowych Mullera. Proces tworzenia trzonu, jamy, szyjki macicy i pochwy kończy się ok. 22 tygodnia ciąży.

Tak! Już za życia płodowego kształtuje się nasza płodność i zdrowie ginekologiczne! Czy podczas procesu tworzenia się podstawowego organu rozrodczego kobiety coś może pójść źle? Anomalia w rozwoju macicy są skutkiem zaburzeń w łączeniu się przewodów przyśródnerczowych lub nieprawidłowego wytwarzania kanału, z którego powstaje jama macicy, kanał szyjki lub pochwa.

Dane dotyczące częstości występowania wad wrodzonych macicy nie są zbyt precyzyjne. Część nieprawidłowości nie daje objawów klinicznych i pozostaje nierozpoznana. Wprowadzenie na szeroka skalę ultrasonografii dopochwowej dało możliwość ich rozpoznania lub wykluczenia u większości zgłaszających się do badań pacjentek.

Częstość występowania wad budowy macicy szacuje się na 3-4%. Wzrasta ona do 5-10% u kobiet z poronieniami nawracającymi i do 25% u kobiet z późnymi poronieniami i porodami przedwczesnymi.

Wady wrodzone macicy klasyfikuje się według  grup:

Grupa I – wrodzony brak lub dysgenezja szyjki macicy. Jedynym sposobem na posiadanie dziecka dla kobiet obarczonych tą wadą jest zastosowanie procedury zapłodnienia pozaustrojowego in vitro.

Grupa II – macica jednorożna (ok 10% wad). Wada powstaje w wyniku zahamowania rozwoju jednego z przepływów Mullera. Najczęściej obserwuje się również pojedynczy jajowód, gdyż drugi, podobnie jak część macicy, nie rozwinął się. W części przypadków występuje druga część macicy, ale w szczątkowym stadium rozwoju (tzw. róg szczątkowy).

Grupa III – macica podwójna (ok 8% wad). Powstaje w przypadku braku fuzji przewodów Mullera. Jej skutkiem jest rozdwojenie trzonu i szyjki macicy, a niekiedy również pochwy.

U takich kobiet nie występują zwykle żadne symptomy mogące zwrócić uwagę na nieprawidłowości. Macica podwójna predysponuje do poronień, nieprawidłowego ułożenia płodu i poronień przedwczesnych (ok.2 %).

Warto zauważyć, że kobieta, u której stwierdzono podwójna macicę, może nie mieć żadnych problemów z zajściem i donoszeniem ciąży (ok. 20%).

Grupa IV – macica dwurożna. Powstaje przy niepełnej fuzji przewodów Mullera. Charakteryzuje ją obecność jednej szyjki i jednego trzonu macicy z wyraźnymi rogami. Stanowi ok. 30% wszystkich wad macicy. Szansa na poród „o czasie” jest większa niż 60%, aczkolwiek niektórzy lekarze uważają, że możliwość donoszenia ciąży przez kobiety z tą wadą jest mniejsza.

Grupa V – macica przegrodzona, będąca skutkiem zaburzeń resorpcji przegrody pomiędzy przewodami Mullera. Przegroda może rozdzielać całą macicę, co w znacznym stopniu pogarsza rokowanie dotyczące możliwości zajścia w ciążę oraz jej donoszenia.

Spośród wszystkich wad macicy ta związana jest z największym odsetkiem niepowodzeń położniczych oraz niepłodności. Niewystarczające unaczynienie i ukrwienie przegrody nie stwarza odpowiednich warunków do implementacji zarodka.

W diagnostyce tej wady największe znaczenie ma trójwymiarowa ultrasonografia przezpochwowa i histeroskopia diagnostyczna. Po postawieniu diagnozy u kobiet planujących macierzyństwo należy usunąć przegrodę. Histeroskopia operacyjna pozwala na korektę tej wady i jest uważana za złoty standard.

Po usunięciu przegrody w macicy odsetek poronień spada z 88% do niespełna 14%, a odsetek kobiet rodzących „o czasie” wzrasta z 3% do 80%.

Grupa VI – macica łukowata. Jest uważana za odmianę prawidłowej jamy macicy i nie wiąże się z podwyższonym ryzykiem poronienia i przedwczesnego porodu w porównaniu z kobietami bez wad macicy.

Grupa VII — nieprawidłowości rozwojowe związane ze stosowaniem dietylostilbestrolu (DES). Jest to syntetyczny estrogen, który był przepisywany w latach pięćdziesiątych kobietom, które miały problemy z utrzymaniem ciąży. Z czasem badania wykazały jego silny związek z zachorowalnością na raka macicy. Lek przyczyniał się także do poważnych wad układu rozrodczego u dziewczynek.

Wady pochwy – przegroda pochwy i brak pochwy

Jak diagnozuje się nieprawidłowości w budowie macicy?

Obecnie w diagnostyce wad macicy znajdują zastosowanie nowoczesne metody obrazowania: ultrasonografia 3D, rezonans magnetyczny i histeroskopia diagnostyczna. Pozwalają one na kompleksową ocenę zmian i wdrożenie prawidłowej, efektywnej terapii. Badania, które zapewne zleci Ci ginekolog, jeżeli nastąpi podejrzenie o wystąpienie wrodzonej wady macicy to:

  • Podstawowe badanie ginekologiczne z wziernikowaniem. Na jego podstawie ginekolog może ocenić np. obecność dwóch szyjek macicy w sklepieniu pochwy (macica podwójna).
  • Badania ultrasonograficzne z użyciem kontrastu i USG 3D. Pozwalają na dokładnie zobrazowanie macicy w jej przekroju czołowym. Badanie jest pomocne podczas diagnozowania np. macicy dwurożnej albo przegrodzonej.
  • Histerosalpingografia – to podstawowa metoda diagnostyczna, która dostarcza informacji na temat wymiarów, objętości i kształtu jamy macicy oraz drożności jajowodów.
  • Rezonans magnetyczny – bardzo czuła i swoista metoda. Najskuteczniejsza w przypadku diagnostyki wad wrodzonych macicy. Ponadto jest metodą nieinwazyjną, bezbolesną i nie naraża pacjentki na szkodliwe promieniowanie i nie powoduje żadnych powikłań.

Wady pochwy – przegroda pochwy i brak pochwy

Jak leczy się wady macicy, które uniemożliwiają urodzenie zdrowego dziecka

Postępowanie w leczeniu wad macicy zależy od obrazu klinicznego i planów dotyczących macierzyństwa. Część przedstawionych anomalii nie wymaga ingerencji medycznej, o ile nie planujesz zostać mamą. Jeśli leczyć, to jak? Dawniej wykonywano metroplastykę w przypadku macicy dwurożnej i przegrodzonej.

Leia também:  Zatrucie alkoholem – jakie są objawy zatrucia alkoholem etylowym?

W dobie rozwiniętych technik endoskopowych stosuje się histeroskopowe usunięcie przegrody, a w macicy dwurożnej zabiegi histeroskopowe w połączeniu z laparoskopią. Postępowanie w przypadku wrodzonych wad jest zależne od stopnia nieprawidłowości, wieku i ogólnego stanu zdrowia pacjentki.

Lekarz wskaże właściwe postępowanie i leczenie, jeżeli zaistnieje taka konieczność.

Wady pochwy – przegroda pochwy i brak pochwy Tutaj możesz umówić się na konsultację ze specjalistą Gyncentrum! Zadzwoń: 32 506 57 77 Napisz: [email protected]

Konsultacja merytoryczna:

Wady pochwy – przegroda pochwy i brak pochwy dr n.med. Anna Bednarska-Czerwińska Ginekolog i położnik, endokrynolog Lekarz z ponad 20-letnim doświadczeniem zawodowym. Specjalista w zakresie leczenia niepłodności i endokrynologii rozrodu w Klinice Leczenia Niepłodności i Diagnostyki Prenatalnej Gyncentrum. Członek polskich i zagranicznych towarzystw ginekologicznych.

Wrodzone wady macicy

Wrodzone wady macicy

Wady macicy dzieli się na wrodzone i nabyte. Pierwsze z nich powstają już na etapie życia płodowego i są konsekwencją nieprawidłowego różnicowania się przewodów Müllera (przyśródnerczowych). Drugie zaś – nabyte wady macicy, spowodowane są w głównej mierze obecnością zrostów wewnątrzmacicznych, mięśniaków oraz polipów endometrialnych.

Rozwój embriologiczny

W trakcie embriogenezy (6.-9. tydzień ciąży) tworzą się parzyste przewody Müllera. W wyniku różnicowania się, pomiędzy 10. a 13. tygodniem życia płodowego, ulegają one zespoleniu w dolnym odcinku, tworząc kanał maciczno-pochwowy.

Po etapie scalenia (unifikacji) następuje etap kanalizacji, czyli proces resorpcji łącznotkankowych ścian oddzielających rogi macicy. W ten sposób powstaje prawidłowo ukształtowana anatomicznie macica, szyjka macicy oraz górna część pochwy.

Jeżeli jednak ten skomplikowany proces embriologiczny ulegnie zaburzeniu na etapie wzrostu, połączenia lub kanalizacji przewodów, skutkować będzie to wrodzonymi wadami macicy, określanymi mianem müllerowskich. W przypadku zaburzenia wzrostu jednego z przewodów przyśródnerczowych Müllera wykształci się macica jednorożna.

Jeśli dojdzie na etapie scalania do nieprawidłowego połączenia się przewodów Müllera, powstanie macica podwójna lub macica dwurożna (nieprawidłowe zrastanie tylko w dystalnym odcinku przewodów Müllera).

Niewłaściwy przebieg procesu resorpcji zrośniętych ścian przewodu (zaburzenia kanalizacji) skutkować będzie powstaniem przegrody całkowitej, albo częściowej macicy. Macica dwurożna przegrodzona powstanie natomiast w wyniku jednoczesnego zaburzenia etapu fuzji (unifikacji) i resorpcji (kanalizacji).

Epidemiologia

Częstość występowania wrodzonych nieprawidłowości w budowie macicy do tej pory nie została jednoznacznie poznana i opisana w literaturze. Wyniki danych szacunkowych zależą od tego jaka populacja podlega badaniu oraz jakie metody diagnostyczne i kryteria przyjęto przy rozpoznaniu wady.

Szacuje się, że wady macicy występują u około 2-6% kobiet w populacji ogólnej. Rozbieżności w wynikach należy tłumaczyć tym, że większość anomalii rozwojowych macicy ma bezobjawowy charakter, a ich rozpoznanie następuję dopiero podczas diagnostyki zaburzeń rozrodu.

Największy odsetek wad macicy (ponad 10%) rozpoznaje się wśród kobiet , u których w wywiadzie stwierdzono powtarzającą się niemożność donoszenia ciąż.

Rozwój przewodów Müllera idzie również w parze z kształtowaniem się układu moczowego, dlatego też u pacjentek ze stwierdzonymi nieprawidłowościami w budowie macicy często współwystępują zaburzenia urologiczne – 12-50%.

Etiologia wrodzonych wad macicy

Czynniki zaburzające prawidłowy proces przekształcania się przewodów Müller w trakcie życia płodowego, mające wpływ na tworzenie się wad w budowie macicy nie zostały dotychczas dostatecznie poznane.

Przypuszcza się, że anomalie macicy mogą mieć podłoże genetyczne lub też rozwijać się wskutek niekorzystnego działania czynników mechanicznych, środowiskowych lub środków farmakologicznych (np.

ekspozycja na estrogen o nazwie diethylstilbestrol – DES).

Klasyfikacja rozwojowych wad macicy

Najbardziej rozpowszechniony, opierającą się na anomaliach rozwojowych przewodów Müllera jest podział zaproponowany w 1988 roku przez American Fertility Society (AFS) – tabela 1, obecnie ASRM – American Society for Reproductive Medicine.

Wady pochwy – przegroda pochwy i brak pochwy

Aktualnie obowiązujący systemem klasyfikacji wad żeńskich narządów płciowych został opracowany przez European Society of Human Reproduction and Embryology (ESHRE) i European Society of Gynaecological Endoskopy (ESGE) w 2013 roku – tabela 2.

Podstawę podziału na kategorie główne i podkategorię stanowi anatomia macicy.

Prócz nieprawidłowości w budowie trzonu macicy, klasyfikacja ta uwzględnia również nieprawidłowości w obrębie szyjki macicy i pochwy, tworząc dodatkowe podkategorie – tabela 3.

Wady pochwy – przegroda pochwy i brak pochwy
Wady pochwy – przegroda pochwy i brak pochwy
Wady pochwy – przegroda pochwy i brak pochwy

Do macic dysmorficznych zalicza się wszystkie przypadki macicy z prawidłowym zewnętrznym obrysem macicy (bez zagłębienia), jednak z nieprawidłowym kształtem jamy macicy (z wyłączeniem przegród wewnątrzmacicznych).

Macica z przegrodą charakteryzuje się mięśniową lub włóknistą przegrodą dzielącą macicę na dwie jamy. Przegrody te odznaczają się różnym zasięgiem, jednak przyjęto, że muszą być dłuższe niż 50% grubości ściany macicy. Kontur zewnętrzny macicy jest bez zagłębienia lub jeśli występuje to nie jest ono większe niż 50% grubości ściany macicy.

Macica dwurożna posiada dwa rogi macicy, które zazwyczaj są wyraźnie odseparowane. W macicy dwurożnej częściowej zagłębienie zewnętrzne macicy jest większe niż 50% grubości ściany macicy. W macicy dwurożnej całkowitej zagłębienie zewnętrzne macicy jest większe niż 150% grubości ściany macicy. W macicy dwurożnej przegrodzonej przegroda jest dłuższa niż 150% grubości ściany macicy.

Macica jednorożna odznacza się obecnością tylko jednego rogu macicy. Przesunięta jest na jedną stronę miednicy. Posiada pojedynczy obszar rogu z jednym jajowodem, może również posiadać róg szczątkowy z jamą komunikacyjną lub niekomunikacyjną, albo róg szczątkowy bez jamy.

Macica aplastyczna to wszelkiego rodzaju hipoplazje i agenezje macicy.

Diagnostyka

Prawidłowe rozpoznanie wad macicy ma kluczowe znaczenie dla planowania dalszego toku leczenia oraz oceny ewentualnej potrzeby i możliwości interwencji chirurgicznej. Sklasyfikowanie wady rozwojowej macicy pozwala z większą dokładnością ocenić szanse powodzenia rozrodu. Obecnie w diagnostyce wykorzystuje się wiele nieinwazyjnych badań umożliwiających dokładną ocenę anatomii układu rodnego.

Zgodnie ze stanowiskiem ESHRE/ESGE w przypadku kobiet, , u których w wywiadzie nie stwierdzono występowania objawów klinicznych mogących świadczyć o istnieniu malformacji w budowie macicy, zaleca się przeprowadzenie rutynowego badania ginekologicznego i dwumiarowego badania ultrasonograficznego (USG 2D).

W badaniu ginekologicznym z użyciem wziernika można w sposób obiektywny rozpoznać niektóre anomalia pochwy i szyjki macicy takie jak np.: aplazja, podłużna przegroda macicy sięgająca aż do ujścia zewnętrznego szyjki macicy lub podwójna szyjka macicy.

Badanie z użyciem USG 2D pozwala uzyskać wiarygodne informacje odnoszące się do kształtu szyjki macicy, jamy macicy, ściany oraz zewnętrznego obrysu macicy.

U kobiet u których podczas rutynowego badania ginekologicznego wysnuto podejrzenie występowania wrodzonych wad narządu rodnego oraz u kobiet z niepokojącymi objawami klinicznymi zaleca się pogłębić diagnostykę o trójwymiarowe badanie ultrasonograficzne (USG 3D). Badanie to pozwala uzyskać bardzo wiarygodne i obiektywne dane dotyczące szyjki macicy, jamy macicy, ściany oraz zewnętrznego obrysu macicy, a także współistniejących zmian w granicach miednicy mniejszej.

W przypadku trudności diagnostycznych oraz w razie podejrzenia złożonych wad zaleca się wykonanie tomografii rezonansem magnetycznym (MR) oraz badania endoskopowe. Badanie obrazowe MR pozwala uzyskać najbardziej wiarygodne i obiektywne informacje na temat pochwy, szyjki i jamy macicy, ściany oraz zewnętrznego obrysu macicy i innych struktur miednicy mniejszej.

Histeroskopia i laparoskopia to badania endoskopowe mające zastosowanie w ginekologii. Użycie histeroskopu pozwala zdobyć bardzo rzetelne informacje na temat ukształtowania pochwy, kanału szyjki macicy oraz jamy macicy wraz z macicznymi ujściami jajowodów.

Dzięki histeroskopii możliwe jest leczenie takich wad macicy jak: macica z przegrodą, macica dwurożna przegrodzona. Metoda ta umożliwia rozróżnienie macicy w kształcie litery T od macicy infantylnej.

Nie pozwala jednak odróżnić macicy przegrodzonej od dwurożnej, ponieważ badanie to nie dostarcza informacji na temat zewnętrznego obrysu macicy i grubości ściany macicy.

Laparoskopia natomiast jest to badanie endoskopowe o dość dużej inwazyjności, dlatego nie jest rekomendowane jako metoda diagnostyczna pierwszego wyboru. Najczęściej stosowana jest jako badanie w asyście przy leczeniu zabiegowym.

Badaniami uzupełniającymi, które mogą w niektórych przypadkach poszerzyć diagnostykę i ułatwić rozpoznanie wad macicy są również histerosalpingografia (HSG) oraz histerosalpingosonografia.

Objawy, wpływ na przebieg ciąży

W większości przypadków wrodzone wady macic nie dają żadnych objawów klinicznych, dlatego też w dużej mierze rozpoznawane są przypadkowo, podczas rutynowego ginekologicznego badania obrazowego. Czasami jednak anomalią rozwojowym macicy mogą towarzyszyć niespecyficzne objawy takie jak przewlekle bóle podbrzusza, pierwotny brak miesiączki lub bolesne miesiączkowanie.

Leia também:  Como aprender a usar o adobe photoshop: 7 passos

Należy podkreślić, że wady macicy nie zmniejszają szansy zajścia w ciąże (proces zapłodnienia przebiega prawidłowo). Jednak obecność niektórych anomalii w budowie macicy może istotnie zwiększać ryzyko wystąpienia powikłań położniczych.

U pacjentek z malformacjami macicy częściej dochodzi do nawracających poronień, przedwczesnego porodu, miednicowego i poprzecznego położenia płodu, ograniczenia wewnątrzmacicznego wzrastania płodu, przedwczesnego odpływu płynu owodniowego oraz zaburzeń czynności skurczowej macicy podczas porodu.

Zwiększone ryzyko wczesnych poronień u kobiet z wadami macicy wiąże się z niedostatecznym ukrwieniem mięśnia macicy (w obrębie przegrody lub rogu macicy), a co za tym idzie niewystarczającego odżywienia zarodka i jego obumarcia. Szczególnie dotyczy to macicy przegrodzonej (najgorsze rokowania położnicze).

Leczenie

Leczenie chirurgiczne wdraża się w przypadku rozpoznania macicy jednorożnej z rogiem szczątkowym zawierającym czynne endometrium. Ten rodzaj wady wiąże się z występowaniem bólów w miednicy mniejszej, wstecznym miesiączkowaniem, rozwojem endometriozy oraz ryzykiem zagnieżdżenia ciąży w rogu.

Z uwagi na hipoplazję rogu szczątkowego w razie zagnieżdżenia się w nim ciąży zachodzi poważne ryzyko jego pęknięcia. Dlatego też, aby uniknąć powikłań położniczych, jak i zapobiec rozwojowi endometriozy czynny róg szczątkowy macicy jednorożnej powinno usuną się chirurgicznie.

Zaleca się wykonanie laparoskopii.

W przypadku powtarzających się niepowodzeń położniczych (nawykowe poronienia i utraty ciąż), u kobiet u których rozpoznano macice z przegrodami (klasa U2 i U3c wg ESHRE/ESGE) zaleca się histeroskopową resekcję przegrody w asyście z laparoskopią. Uważa się, że w przypadku macic z obecną przegrodą za nawracające poronienia odpowiada niedostateczne ukrwienie endometrium przegród, dlatego ich usunięcie podczas zabiegu chirurgicznego znacząco poprawia rokowania położnicze.

Pochwa i jej wady – przegrody pochwy, wrodzony brak pochwy

Przegrody pochwy to t. zw. nieprawidłowości müllerowskie. Spowodowane są niewłaściwym tworzeniem i lub zatrzymanym rozwojem przewodów śródnerczowych

Z przewodów śródnerczowych  w procesie  embriogenezy powstają żeńskie wewnętrzne narządy płciowe. Większość nieprawidłowości mullerowskich to zaburzenia sporadyczne bez tendencji do dziedziczenia. Przyczyny tej wady są przez medycynę cały czas badane

Pochwa to przewód mięśniowo błoniasty stanowiący żeńskich dróg rodnych. Pochwa jest bardzo rozciągliwa i elastyczna, o czym najlepiej wiedza kobiety rodzące siłami natury.

  Pochwa mam zazwyczaj długość od 6 do 8 centymetrów, choć 14-centymetrowa pochwa także jest normą. Pochwa czasem mylnie nazywana sromem jest w istocie częścią sromu. Srom to zewnętrzne narządy płciowe –  wargi sromowe większe i mniejsze, przedsionek pochwy i łechtaczka.

Pochwa powstaje w życiu płodowym  z połączenia części dystalnych przewodów przyśródnerczowych  zwanych przewodami Müllera.

Pochwa i przegrody pochwy 

Wady pochwy – przegroda pochwy i brak pochwyZespół Mayera-Rokitansky’ego-Küstera-Hausera to  zespół wad wrodzonych dróg rodnych. Jego cechy to  zanik (agnezja)  pochwy i macicy, pierwotny braki miesiączki i niepłodność. Jajniki i jajowody funkcjonują prawidłowo. Diagnozuje się go u jednej  na 4000 kobiet. 

Istnieją różne przegrody pochwy, jednak najczęściej występującą jest przegroda podłużna.Zdarza się, że przegroda świadczy o obecności innych wad budowy, między innymi dwóch szyjek macicy, albo dwóch macic.Niektóre kobiety nie są świadome, że mają przegrodę pochwy, normalnie funkcjonują i współżyją z partnerem, a o nieprawidłowości dowiadują się dopiero u ginekologa. Jednak w niektórych przypadkach przegroda znacząco przeszkadza we współżyciu i w takiej sytuacji trzeba wykonać zabieg, Zabieg polega na nacięciu przegrody. Przegrodę w pochwie się wycina i nie powinno wiązać się z nią więcej problemów. Jednak często towarzyszą jej również inne wady, jak na przykład dwie szyjki macicy czy dwie macice.

 Przegroda poprzeczna i podłużna pochwy

Przegrody pochwy bywają  poprzeczne oraz podłużne, każda z nich może być częściowa lub kompletna. Przegroda częściowa może nie dawać objawów bo  odpływ krwi menstruacyjnej i wydzieliny pochwowej jest prawidłowy.

Przegroda całkowita uniemożliwia odprowadzanie tych płynów i rozwija się krwiak zastoinowy.   Przegroda poprzeczna mieści się między górną a środkową częścią pochwy.

Może zamykać światło pochwy całkowicie bądź częściowo.

Brak pochwy – czy jest możliwy? 

Zdarzają się kobiety, które nie mają macicy, jajników lub mają niewykształconą pochwę  – ma ona wtedy długość palca. Są to typowe zaburzenia rozwojowe.  Wrodzony brak pochwy to najczęściej także brak czynnej macicy. Często z tą wadą współwystępują wady odbytnicy i układu moczowego.

Pacjentki z wrodzonym brakiem pochwy mają srom, czyli narząd osłaniający pochwę. Jeśli brak pochwy jest zaburzeniem genetycznym, to możliwy jest brak owłosienia łonowego, przepuklina pachwinowa, brak jajników.

Leczenie operacyjne polega na wytworzeniu sztucznej pochwy i możliwe jest dopiero po uzyskaniu przez pacjentkę pełnej dojrzałości.

Pochwa i jej wady a płodność 

Przeszkodami w staraniu się o dziecko są wady takie jak podwójna macica, która utrudnia również donoszenie ciąży, macica jednorożna, która wpływa na większe prawdopodobieństwo poronienia, przegroda w macicy, którą jednak można przeciąć, co poprawi płodność kobiety.

Przegroda w pochwie wywołuje silny ból podczas stosunku lub utrudnia jego odbycie, a co za tym idzie zapłodnienie. Jednak, kiedy przetnie się przegrodę to wszystko wraca do normy.

W przypadku wymienionych  wad budowy macicy nawet jeżeli dojdzie do zapłodnienia to ryzyko poronienia jest bardzo wysokie.

Wady macicy i ich wpływ na płodność

25 listopada 2020 | 4 minuty czytania

W skrócie Macica tworzy odpowiednie środowisko dla rozwijającej się ciąży, dlatego choroby bądź wady występujące w jej obszarze mogą być przyczyną niepłodności, a także zwiększać ryzyko poronienia.

Zaburzenia budowy macicy są różne, niektóre tak poważne, że uzyskanie ciąży jest wręcz niemożliwe, inne natomiast tak nieznaczne, że nie mają żadnego wpływu na poczęcia dziecka i prawidłowy rozwój płodu.

Leczenie w tym przypadku zależy od rodzaju i stopnia nieprawidłowości.

Macica to narząd zbudowany z mięśni gładkich, znajdujący się w miednicy mniejszej. Zazwyczaj przyjmuje wielkość ok. 8 cm długości i 4 cm szerokości.

Składa się z dwóch części – trzonu (miejsce implantacji zarodka wyściełane endometrium, czyli błoną śluzową, którego dno połączone jest z jajowodami) i szyjki (otwarta w stronę pochwy, wydziela śluz ułatwiający zapłodnienie).

Między obydwiema z nich znajduje się kilkumilimetrowa przestrzeń zwana cieśnią, przez którą szyjka łączy się z jamą macicy.

Rodzaje wad macicy

– Nieprawidłowości w budowie macicy dzielą się na dwie grupy – wad wrodzonych i wad nabytych. Przy czym wady wrodzone dotyczą przede wszystkim kształtu jamy macicy, natomiast wady nabyte obejmują schorzenia endometrium oraz mięśniówki – wyjaśnia dr Arkadiusz Adamczyk, specjalista ds. leczenia niepłodności z Kliniki Bocian w Katowicach.

Wśród wad wrodzonych wyróżniamy:

  • Macica dwurożna – charakteryzuje się występowaniem jednej szyjki i trzonu z dwoma wydatnymi rogami, które powodują wgłębienie w zewnętrznej części macicy. Zazwyczaj drobne wady budowy nie dają objawów, jednak duże odstępstwa od normy mogą prowadzić do niepłodności, stanowić przyczynę przedwczesnych porodów lub poronień.
  • Macica jednorożna – wyróżnia brak lub niepełne rozwiniecie jednego rogu macicy, który w przypadku prawidłowej budowy tego narządu łączy się z jajowodem. Zazwyczaj odnotowuje się także jednoczesne wykształcenie tylko jednego jajowodu, co może stanowić źródło problemów z płodnością. W takim przypadku ciąża może rozwijać się nieprawidłowo, zdarzają się wczesne i późne poronienia, wewnątrzmaciczne zahamowanie wzrastania płodu i poród przedwczesny.
  • Macica z przegrodą – jej wnętrze jest przedzielone przegrodą, która stanowi przyczynę niepowodzeń podczas starań o dziecko, jak również może utrudniać donoszenie ciąży. Histeroskopia operacyjna pozwala na korektę takiej wady.
  • Macica podwójna – powstaje na skutek niewłaściwego wykształcenia macicy, zazwyczaj gdy związki z tzw. przewodów Müllera nie połączą się w jeden narząd. Przy tym rodzaju wady bardzo często wykształcają się także dwie szyjki macicy, a nawet podzielona pochwa. Jej nietypowa budowa może być przyczyną poronień i porodów przedwczesnych oraz nieprawidłowego ułożenia płodu, ale równie dobrze u pacjentki mogą nie występować żadne problemy związane z ciążą.
  • Macica łukowatą – mamy z nią do czynienia, gdy w górnej części jamy macicy obecne jest niewielkie uwypuklenie przypominające łuk, z kolei zewnętrzna część jest w normie. Ta wada nie ma dużego wpływu na zdrowie i płodność kobiety. Jest uważana za odmianę prawidłowej jamy macicy.
  • Nieprawidłowo wykształcona macica – występuje w przypadku hipoplazji macicy, czyli jej niedorozwoju, z kolei u kobiet z Zespołem Mayera-Rokitansky'ego-Küstera-Hausera (MRKH) diagnozowany jest całkowity brak macicy i pochwy. Jedyną metodą leczenia jest wówczas przeszczep macicy.
Leia também:  Słaba erekcja lub brak erekcji ­– przyczyny zaburzeń erekcji

Do najczęstszych wad nabytych zalicza się:

  • polipy,
  • mięśniaki,
  • zrosty wewnątrzmaciczne np. po wcześniejszych zabiegach.

Objawy wad macicy

– Większość pacjentek nie wie, że mają nieprawidłową budowę macicy, gdyż nie odczuwają w związku z tym niepokojących objawów czy wyraźnego dyskomfortu. W wielu przypadkach kobiety dowiadują się o tym, gdy bezskutecznie próbują zajść w ciążę i poddają się dokładnym badaniom – zaznacza dr Arkadiusz Adamczyk z Kliniki Bocian w Katowicach.

Organizm może również dawać oznaki, wskazujące na występujące nieprawidłowości. Do najczęstszych dolegliwości, pojawiających się przy tego typu schorzeniach należą:

  • problemy z uzyskaniem ciąży,
  • zaburzenia miesiączkowania,
  • silne bóle podbrzusza (zwłaszcza w trakcie stosunku lub w trakcie miesiączki),
  • nawracające poronienia,
  • przedwczesne porody bądź komplikacje w ich trakcie,
  • nieprawidłowe krwawienia maciczne.

Warto jednak pamiętać, że symptomy te nie są jednoznaczne i mogą dotyczyć wielu innych problemów zdrowotnych. Dlatego tak ważna przy leczeniu niepłodności jest odpowiednia diagnostyka.

Diagnostyka wad macicy

Do wykrywania nieprawidłowości w obrębie macicy służą przede wszystkim:

  • zwykłe badanie ginekologiczne – w jego trakcie można wychwycić duże zmiany w kształcie macicy, np. macicę podwójną;
  • USG – uwidacznia obraz jamy macicy w przekroju czołowym. Badanie wykorzystuje się przy diagnozowaniu zmian takich jak rogi czy przegroda;
  • histerosalpingografia – przy pomocy specjalnego środka kontrastującego można sprawdzić drożność jajowodów, lecz także ocenić wymiary i objętość jamy macicy oraz uwidocznić np. polipy lub mięśniaki podśluzówkowe;
  • histeroskopia – ta endoskopowa metoda diagnostyczno-zabiegowa pozwala szczegółowo ocenić wnętrze jamy macicy oraz usunąć nieprawidłowe zmiany;
  • rezonans magnetyczny – najbardziej wymierna metoda oceny budowy macicy, pozwala na uściślenie zaawansowania zmian występujących w jej obrębie.

Leczenie wad w budowie macicy

Plan terapii występujących u kobiety wad macicy jest w dużym stopniu uzależniony od diagnozy, którą postawi lekarz w trakcie uprzedniego badania, czyli rodzaju i stopnia nieprawidłowości. Większość podstawowych zmian (np.

przegroda, nieprawidłowe endometrium, polipy) zazwyczaj usuwa się w trakcie zabiegu histeroskopii, którą można również wykonać w Klinice Bocian, bądź laparoskopii. Niekiedy korzysta się także z pomocy laparotomii, operacji brzusznej wykonywanej m.in.

przy mięśniakach, których ze względu na umiejscowienie nie można usunąć w laparoskopii.

Wady pochwy – przegroda pochwy i brak pochwy

Ekspert: dr Arkadiusz Adamczyk, ginekolog-położnik, specjalista ds. leczenia niepłodności z Kliniki Bocian w Katowicach, który zajmuje się również przeprowadzaniem procedur in vitro.

Biografia

Choroby i wady macicy

Nieprawidłowości w budowie macicy oraz inne choroby tego narządu mogą być przyczyną niepłodności. Jednak wiele schorzeń tego rodzaju nie przekreśla szansy na zajście w ciążę i urodzenia dziecka. Dowiedz się, jakie są najczęściej spotykane wady macicy oraz jak można je diagnozować i leczyć.

Wady macicy – dlaczego wpływają na niepłodność

Macica to narząd, w którym niemal kilka dni po zapłodnieniu rozwija się zarodek, a następnie płód. Pozwala wzrastać nowemu życiu, odżywia je i chroni.

Anatomiczne wady macicy mogą powodować niepłodność, ponieważ nieprawidłowa budowa narządu nierzadko przekłada się na upośledzenie jego funkcji.

Jeśli w macicy występuje na przykład duża przegroda, wzrastający płód nie będzie miał odpowiednich warunków do rozwoju.

Trzeba pamiętać, że nie wszystkie wady i choroby macicy powodują trudności z zajściem w ciążę, szczególnie jeśli występują w łagodnej formie. Współczesna medycyna dysponuje narzędziami, które pozwalają zdiagnozować i – jeśli zajdzie taka konieczność skorygować niektóre z nich.

Najczęściej występujące wady macicy i ich wpływ na ciążę

Nieprawidłowości w budowie macicy (o ile nie są wadami nabytymi) wynikają najczęściej z zaburzeń rozwoju w życiu płodowym kobiety. Macica u rozwijającego się płodu powstaje jako wynik połączenia się tzw.

przewodów Müllera. Jeśli proces ten nie przebiegnie prawidłowo, macica, jajowody i pochwa mogą wykształcić się w sposób odbiegający od normy.

Wśród najczęściej spotykanych wad w budowie macicy wyróżniamy niżej opisane nieprawidłowości.

Macica przegrodzona i macica podwójna

Macica przegrodzona – w tym wypadku w jamie macicy znajduje się przegroda w postaci błony łącznotkankowej. Może przegradzać jamę macicy całkowicie (dochodząc do pochwy) lub częściowo.

Według badań macica z przegrodą jest przyczyną niepłodności, może zwiększać ryzyko poronień czy porodu przedwczesnego dlatego w przypadku bardziej zaawansowanych zmian konieczne może okazać się histeroskopowe usunięcie przegrody macicy (histeroskopia operacyjna).

Macica podwójna występuje wtedy, gdy w życiu płodowym kobiety nie dojdzie do połączenia przewodów Mullera.

Skutkiem jest rozdwojenie trzonu i szyjki macicy oraz – gdy wada jest zaawansowana – także pochwy. Macica podwójna nie zawsze powoduje kłopoty z zajściem w ciążę.

Jednak jej zaawansowana postać może wpływać na poronienia, porody przedwczesne oraz nieodpowiednie ułożenie płodu.

Macica jednorożna i dwurożna

Pozostałe spotykane wady anatomiczne to macica jednorożna, czyli taka, w której jeden z rogów macicy (tzn. część macicy łączącej się z jajowodem) nie rozwinął się całkowicie (lub wcale). To stosunkowo rzadkie schorzenie. Jeżeli drugi jajowód jest drożny, w wielu przypadkach jest możliwe zajście w ciążę. Macica jednorożna zwiększa ryzyko porodu przedwczesnego.

Natomiast dwurożność to wada macicy polegająca na występowaniu charakterystycznego wgłębienia (zapadnięcia) w obrębie dna macicy. W ten sposób narząd przybiera kształt litery W (przypomina rogi). Jeśli wada jest stosunkowo płytka, nie wpływa istotnie na możliwość zajścia w ciążę. W przypadku większych zmian jednak może dochodzić do poronień, przedwczesnych porodów

Pozostałe wady i choroby macicy

Macica łukowata (siodełkowata) to z kolei to zmiany w kształcie narządu widoczne jako uwypuklenie. Obecnie uważa się, że nie jest ona ryzykiem niepłodności i komplikacji. Najnowsze klasyfikacje m.in. Europejskie Towarzystwa Medycyny Rozrodu i Embriologii nie klasyfikują jej jako nieprawidłowość,

Choroby macicy, które mogą mieć wpływ na niepłodność kobiety to także mięśniaki, szczególnie te, które zaburzają kształt jamy macicy oraz duże zmiany powyżej 6-8 cm.

Oprócz niepłodności mięśniaki macicy mogą powodować poronienia i porody przedwczesne, problemy z porodem. W przypadku występowania mięśniaków każdą sytuację należy traktować indywidualnie.

Warto skonsultować się ze specjalistą z kliniki leczenia niepłodności.

By poznać przyczyny niepłodności związane z budową macicy, wykonuje się zabieg histeroskopii. Badanie pozwala lekarzowi ocenić stan ścian wewnętrznych macicy.

Przeprowadza je się w sytuacji, kiedy ani podstawowe badanie ginekologiczne, ani USG nie pozwoliły określić przyczyny niepłodności, a istnieją podejrzenia, że przyczyna może znajdować się w jamie macicy. Wykorzystując histeroskopię, można także usunąć niechciane zmiany w jamie macicy.

Histeroskopię najczęściej wykonuje się zaraz po miesiączce w pierwszej fazie cyklu. Jeśli kobieta przyjmuje tabletki antykoncepcyjne, zabieg można wykonać w dowolnym momencie.

Badaniem bardzo przydatnym podczas diagnozowania wad macicy jest ultrasonografia trójwymiarowa (USG 3D).

Rzadziej wady macicy można diagnozować, stosując laparoskopię czy rezonans magnetyczny. W przypadku laparoskopii do jamy brzusznej wprowadza się trokar, czyli cienkie narzędzie chirurgiczne. Pozwala on zbadać zewnętrzną budowę dróg rodnych.

Zaletą laparoskopii jest niewielka inwazyjność, ponieważ nie otwiera się powłok brzusznych, tak jak ma to miejsce podczas tradycyjnego zabiegu chirurgicznego – wystarczy niewielkie, kilkumilimetrowe nacięcie.

Metoda ta pozwala pobrać fragmenty tkanek do badania histopatologicznego, a także usuwać niepożądane zmiany (polipy, zrosty czy guzy).

Endometrioza

Endometrioza polega na nieprawidłowym rozroście błony śluzowej macicy (endometrium). W wyniku tej choroby fragmenty błony śluzowej macicy znajdują się poza jej jamą.

Schorzenie to jest częstą przyczyną kłopotów z zajściem w ciążę. Nawet u 40% kobiet ze zdiagnozowaną niepłodnością badanie laparoskopowe wykazuje endometriozę.

Przyczyny tej choroby nie są do końca poznane – wśród potencjalnych powodów wskazuje się czynniki genetyczne, zaburzenia hormonalne lub immunologiczne.

Jak endometrioza wpływa na ciążę? 

Może powodować zrosty w obrębie macicy i niedrożność jajowodów. Endometrioza wydziela także substancje, które negatywnie wpływają na możliwość zapłodnienia. Na niepłodność wpływa stopień zaawansowania schorzenia, który określa się w 4-stopniowej skali. Od pierwszego stopnia (minimalna endometrioza), do czwartego, wskazującego na ciężki przebieg choroby.

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*