Sklerotyzacja kości podchrzęstna – co to jest i jak leczyć sklerotyzację stawów?

Sklerotyzacja kości podchrzęstna – co to jest i jak leczyć sklerotyzację stawów?

Fot: monkeybusinessimages / gettyimages.com

Sklerotyzacja kości to proces, podczas którego powstają zmiany zwyrodnieniowe w warstwie podchrzęstnej. Najczęściej występuje u osób borykających się z chorobą zwyrodnieniową stawów lub chorobą reumatyczną. Sklerotyzacji kości towarzyszy ból i sztywność, co przekłada się także na trudności w funkcjonowaniu.

Sklerotyzację kości wykrywa się poprzez badanie rentgenowskie RTG. Specjalista, który je wykonuje, stwierdza zwiększenie gęstości utkania warstwy kostnej pod chrząstką stawową. Po wykryciu zmian zwyrodnieniowych rozpoczyna się dalszą diagnostykę umożliwiającą znalezienie przyczyny.

Sklerotyzacja kości – przyczyny

Sklerotyzacja kości, niezależnie od tego, czy dotyczy powierzchni stawowych, stawu biodrowego, krzyżowo-biodrowego, kręgosłupa czy stropu panewki, dotyka kości w miejscach najbardziej przeciążonych.

Zagęszczenie warstwy kostnej wynika najczęściej z zużycia chrząstki stawowej. Sklerotyzacja podchrzęstna to również charakterystyczny objaw w chorobie zwyrodnieniowej stawów, a także w chorobach reumatycznych.

Choroba zwyrodnieniowa stawów i sklerotyzacja

Choroba zwyrodnieniowa stawów to zaburzenia jakości i ilości chrząstki stawowej. Jej konsekwencją jest organicznie funkcjonalności stawu. Dotyka głównie osób starszych (po 60 roku życia), jednak czasami występuje również u osób młodych.

Wraz z jej przebiegiem, oprócz chrząstki stawowej, uszkodzenia obejmują kości pod nią, torebkę stawową, a także ostatecznie również ścięgna i mięśnie. Gdy chrząstka przestaje funkcjonować, na stawie pojawiają się zmiany, które mogą przerodzić się w torbiele. Ponadto efektem jest sklerotyzacja podchrzęstna.

W chorobie zwyrodnieniowej stawów, oprócz bólu (narastającego szczególnie podczas wysiłku fizycznego), u osoby chorej występuje zmniejszony zakres ruchu. Mogą pojawić się również tkliwość i trzeszczenie. Schorzenie atakuje biodra, kolana, kręgosłup, a także może dotyczyć również innych stawów w całym ciele.

Jednak najczęściej spotyka się gonartrozę, czyli zwyrodnienie stawu kolanowego. Jest to choroba, która w znacznym stopniu utrudnia funkcjonowanie i ogranicza ruchomość, przez co znacznie pogarsza jakość życia.

Sklerotyzacja a choroby reumatyczne

Choroby reumatyczne, potocznie określane mianem reumatyzmu, to grupa chorób charakteryzująca się przewlekłym i uciążliwym bólem jednego stawu lub ich grupy. Najczęściej zalicza się do nich RZS, czyli reumatoidalne zapalenie stawów i ZZSK, czyli zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa. Osoby chorujące na tzw.

reumatyzm borykają się nie tylko z bólem, ale również obrzękami, a nawet deformacjami stawów. Doskwiera im częste zmęczenie, co z kolei przekłada się na spadek ich nastroju, a nawet na stany depresyjne. Niektóre choroby reumatologiczne szybko postępują i mogą nawet atakować organy, takie jak serce bądź płuca.

Ponadto w tej grupie chorób dochodzi do zniszczenia chrząstki stawowej, co prowadzi do sklerotyzacji powierzchni stawowych (np. stawu krzyżowo-biodrowego, stropu panewki, blaszek, nazywanych także płytkami, granicznych). Podczas badań diagnostycznych (np.

RTG) dostrzega się nadżerki kostne, zniekształcenia stawu, a także zwężenie szpary stawowej.

Sklerotyzacja kości podchrzęstnej – leczenie

Najważniejszym etapem leczenia jest rozpoznanie przyczyny dolegliwości, a także sklerotyzacji kości. Znaczące jest tutaj indywidualne podejście do danego przypadku, a także kompleksowe działanie. Specjaliści w pierwszej kolejności skupiają się na rozpoznaniu przyczyny, a później zmniejszeniu dolegliwości. Aby tego dokonać, stosują zarówno metody farmakologiczne, jak i niefarmakologiczne.

W łagodzeniu objawów dużą rolę odgrywa rehabilitacja i fizykoterapia. W niektórych przypadkach zatrzymanie choroby umożliwiają dostawowe sterydy. Warto jednak podkreślić, że w wielu schorzeniach stawów cofnięcie sklerotyzacji podchrzęstnej jest niemożliwe.

Specjalistom zależy jednak, aby zatrzymać postępowanie choroby, która ją wywołuje, dlatego też podejmują różnorakie działania przyczyniające się do tego. Podczas znacznego zaniku ruchomości stawu rozważa się także leczenie operacyjne. Stosuje się wtedy np. sztuczny staw biodrowy (nie dotyczy to kręgosłupa). Protezy nie są najlepszym rozwiązaniem, gdyż z czasem zużywają się i wymagają wymiany.

Dlatego też znacząca jest wczesna interwencja, gdy możliwe jest zastosowanie całego wachlarza metod, które spowolnią degenerację chrząstki.

Bibliografia:

1. Nalazek Anna, Kamińska Ewa, Kaźmierczak Urszula, Trela Ewa “Leczenie, diagnostyka i profilaktyka stawu biodrowego w chorobie zwyrodnieniowej”;

2. Mariusz Jędrzejczyk, Maciej Ciebiada, Ludomir Stefańczyk “Współczesna diagnostyka obrazowa choroby zwyrodnieniowej stawów”.


Czy artykuł okazał się pomocny?

Na czym polega sklerotyzacja? Przyczyny i leczenie

Sklerotyzacja to proces stopniowej degeneracji warstwy podchrzęstnej kości, który zazwyczaj towarzyszy chorobie zwyrodnieniowej stawów lub reumatyzmowi (np. RZS). Powoduje ból i zesztywnienie, przez co utrudnia poruszanie i wykonywanie codziennych czynności. Jak powstaje sklerotyzacja? Do czego prowadzi i czy można powstrzymać dalsze uszkodzenia?

Co to jest sklerotyzacja?

Zjawisko to można rozpoznać na podstawie badania rentgenowskiego – obraz wykazuje zagęszczenie warstwy kostnej przylegającej do chrząstki stawowej. Proces sklerotyzacji zachodzi w miejscach szczególnie narażonych na eksploatację, np.

w stropie panewki stawu biodrowego, kręgosłupie, stawie krzyżowo-biodrowym, stawie barkowym. Zwykle dotyczy pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów lub cierpiących na schorzenie reumatyczne, ponadto może wynikać z przedwczesnego zużycia chrząstki stawowej (np.

wskutek wyczynowego uprawiania sportu).

Sklerotyzacja w przebiegu choroby zwyrodnieniowej i reumatyzmu

Sklerotyzacja podchrzęstna to jeden z podstawowych objawów choroby zwyrodnieniowej stawów – przewlekłego schorzenia występującego głównie u starszych osób po 60. roku życia. Wskutek rozwoju choroby dochodzi do stopniowego uszkodzenia chrząstki stawowej, warstwy kości znajdującej się bezpośrednio przy stawie, torebki stawowej, a z biegiem czasu także ścięgien i mięśni.

Chory skarży się głównie na ból, który może nasilać się pod wpływem aktywności fizycznej. Dodatkowo może wystąpić krótkotrwałe zesztywnienie (maksymalnie 30 minut), które mija po „rozchodzeniu”. Oprócz tego dochodzi do pogorszenia ruchomości stawu, co poważnie ogranicza normalne funkcjonowanie.

Zajęte stawy stają się tkliwe i wydają trzeszczące dźwięki, z czasem może wytworzyć się miejscowy stan zapalny.

Sklerotyzacja występuje również przy reumatyzmie (np. reumatoidalnym zapaleniu stawów). Schorzenia z tej grupy atakują ludzi w różnym wieku, nawet dzieci i młodzież, choć najczęściej chorują kobiety w przedziale 30-50 lat. Objawy zależą od rodzaju choroby, jednak można wyróżnić wspólne dolegliwości charakterystyczne dla zapalenia stawów, tj:

  • ból i obrzęk zajętego stawu,
  • poranne zesztywnienie stawu,
  • wzrost ciepłoty ciała w miejscu zapalenia,
  • ograniczenie sprawności stawu,
  • deformacje,
  • podskórne guzki reumatoidalne.

W badaniu rentgenowskim uwidaczniają się typowe zmiany świadczące o uszkodzeniach stawów i kości, m.in. zwężenie szpary stawowej, nadżerki kostne, osteofity, torbiele podchrzęstne, deformacje i właśnie sklerotyzacja.

Czy sklerotyzacja podchrzęstna poddaje się leczeniu?

Sklerotyzacja kości podchrzęstna – co to jest i jak leczyć sklerotyzację stawów?Cofnięcie zmian spowodowanych sklerotyzacją jest niemożliwe, dlatego leczenie skupia się na zahamowaniu postępu głównego schorzenia (reumatyzmu lub choroby zwyrodnieniowej stawów). W obu przypadkach niezbędna jest farmakologia. W zależności od zaawansowania choroby i ogólnego stanu zdrowia pacjenta, lekarz może zalecić leki przeciwbólowe, niesteroidowe leki przeciwzapalne, leki modyfikujące przebieg choroby, steroidy lub leki biologiczne. Walka o jak najdłuższe zachowanie sprawności polega również na wdrożeniu rehabilitacji ruchowej oraz dobraniu optymalnych zabiegów fizykoterapeutycznych. Zaawansowana sklerotyzacja skutkująca unieruchomieniem stawu może wymagać leczenia chirurgicznego, tj. wstawienia protezy stawu.

[Głosów:359    Średnia:2.5/5]

Choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego

Choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego to przewlekły i postępujący proces niszczenia prawidłowej struktury stawu, na którą składa się degeneracja chrząstki, kości podchrzęstnej, więzadeł, torebki stawowej oraz innych elementów tworzących staw kolanowy.

Wyróżnia się dwie podstawowe postacie choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego; pierwotną oraz wtórną. Najczęstszą jest postać pierwotna, która wynika ze zmian degeneracyjnych zachodzących wraz z wiekiem, które potęgowane mogą być przez czynniki ryzyka (jej poświęcona jest dalsza część tego opracowania).

Leia também:  Rehabilitacja Dzienna Co To Znaczy?

Postać wtórna natomiast spowodowana jest konkretnym czynnikiem sprawczym, np. wrodzonymi wadami stawu, chorobami układowymi (np. reumatoidalne zapalenie stawów, dna moczanowa itp.), procesem zapalnym, chorobami genetycznymi (np. hemofilia itp.), urazem (np. złamaniem obejmującym powierzchnię stawową itp.).

Jak często występuje choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego?

Choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego jest jedną z głównych przyczyn niepełnosprawności w starzejącym się społeczeństwie, a jej częstość stale rośnie. Szacuje się, że na świecie dotyka ona aktualnie ok. 250 milionów ludzi.

Przyjmuje się, że w populacji europejskiej objawy choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego odczuwa ok. 15% kobiet i ok. 10% mężczyzn po 60. roku życia. Co ciekawe, zmiany zwyrodnieniowe w badaniach radiologicznych stawu kolanowego obserwuje się u większego odsetka pacjentów (mogą one przez długi czas nie powodować objawów dostrzegalnych przez pacjenta).

Co istotne, częstość występowania choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego rośnie wraz z wiekiem, osiągając swój szczyt w populacji osób w podeszłym wieku. Najbardziej dotknięte są społeczeństwa krajów rozwiniętych o wysokim dochodzie na mieszkańca oraz dużej częstości nadwagi i otyłości.

Poza tym, czynnikami ryzyka sprzyjającymi powstaniu zmian zwyrodnieniowych są mikrourazy stawu powstałe podczas ciężkiej pracy fizycznej oraz intensywnej aktywności sportowej (należy pamiętać, że odpowiednio dobrana aktywność fizyczna ma pozytywny wpływ na funkcjonowanie stawów).

Co ciekawe, coraz większą uwagę poświęca się ostatnio prawidłowej osi kończyny (wzajemnemu ustawieniu kości udowej i piszczelowej).

Udowodniono, że ich nieprawidłowa relacja (wrodzona i nabyta) przekłada się na nierównomierne obciążenie stawu podczas codziennych aktywności i przyczynia do powstawania asymetrycznych zmian zwyrodnieniowych.

Najnowsze badania sugerują, że wpływać na rozwój choroby zwyrodnieniowej mogą również niektóre odmiany genów (tzw. polimorfizmy), jednak zazwyczaj mogą one jedynie potęgować lub osłabiać działanie głównych czynników sprawczych, tj. starzenia się, nieprawidłowej masy ciała, przebytych mikrourazów itd.

Jakie są objawy choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego?

Podstawowymi objawami choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego jest ból oraz pogorszenie funkcji stawu (ograniczenie ruchomości, sztywność, uczucie tarcia wewnątrz stawu, utrata stabilności itd.).

Poza tym, w przebiegu choroby zaobserwować można zniekształcenie osi kończyny (asymetryczne postępowanie zmian zwyrodnieniowych) oraz obrysów samego stawu kolanowego (może wynikać z gromadzeniu się płynu wysiękowego w stawie i patologicznego zniekształcenia elementów stawu).

Co robić w przypadku pojawienia się objawów choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego?

W przypadku wystąpienia objawów choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego należy skontaktować się z lekarzem rodzinnym (POZ) lub specjalistyczną poradnią ortopedyczno-urazową.

Bardzo ważne jest, aby lekarz wykluczył inne przyczyny dolegliwości okolicy stawu kolanowego, które mogą powodować podobne objawy (zakrzepica żył głębokich, stany zapalne, tętniak tętnicy podkolanowej, proces nowotworowy itd.).

W rozmowie z lekarzem szczególnie istotne jest, aby szczegółowo opisać inne (pozornie nawet niezwiązane ze stawem kolanowym dolegliwości), tj. zmniejszenie masy ciała, nocne poty, gorączka, dolegliwości ze strony innych stawów itp.

W jaki sposób lekarz ustala rozpoznanie choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego?

Lekarz przeprowadza szczegółowy wywiad (dotyczący m. in. charakteru i przebiegu objawów oraz chorób, na które leczy się przewlekle pacjent) oraz badanie fizykalne (m.in. ogląda kończynę, dotyka okolicy stawu, określa zakres ruchu oraz przeprowadza specjalne manewry/testy).

Sklerotyzacja kości podchrzęstna – co to jest i jak leczyć sklerotyzację stawów?
Fot. RTG stawu kolanowego z obecnymi zmianami zwyrodnieniowymi

Podstawową metodą diagnostyki choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego jest wykonanie badania radiologicznego (RTG).

Umożliwia ono ocenę podstawowych cech choroby zwyrodnieniowej: zwężenia powierzchni stawowych (przestrzeni, w której w normalnym stawie znajduje się chrząstka i łąkotki), które wynika ze „zużycia” chrząstki; osteofitów (patologicznych wyrośli kostnych) i sklerotyzacji podchrzęstnej (lokalnego zwiększenia gęstości kości), które spowodowane są nieprawidłowymi siłami działającymi na staw oraz zniekształceniem anatomii stawu. Ponadto, w celu oceny struktur łącznotkankowych (np. więzadeł i ścięgien) lekarz może wykorzystać ultrasonografię (USG) oraz badanie rezonansu magnetycznego (MRI), jednak metody te mają ograniczone zastosowanie w przypadku występowania samej choroby zwyrodnieniowej.

Dodatkowo, kiedy istnieje taka potrzeba, lekarz może przeprowadzić badania krwi, aby wykluczyć inne procesy chorobowe.

Jakie są metody leczenia choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego?

Według najnowszych danych, należy skupić się przede wszystkim na zapobieganiu wystąpieniu zmian zwyrodnieniowych. Wczesne wykrywanie i leczenie patologii w obrębie stawu kolanowego ma tu kluczowe znaczenie (np. zaopatrzenie uszkodzeń łąkotek, defektów chrząstki, więzadeł, nieprawidłowej osi kończyny itp.).

U pacjentów z rozpoznaną chorobą zwyrodnieniową stawu kolanowego można zastosować leczenie zachowawcze (nieoperacyjne) lub operacyjne.

Najczęściej leczenie zaczyna się od metod niezabiegowych. Kluczową rolę odgrywa edukacja pacjenta dotycząca przyczyn choroby zwyrodnieniowej oraz sposobów na spowolnienie jej postępowania. Należy podkreślić, że choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego to proces postępujący i nieodwracalny.

Tak więc, pacjent może odczuwać okresy zmniejszenia się objawów, lecz patologiczne zmiany w obrębie stawu nie ulegną wyleczeniu. Ogólny stan zdrowia oraz styl życia w dużym stopniu wpływa na ryzyko rozwoju patologicznych zmian w zakresie narządu ruchu.

Kluczowe jest utrzymanie prawidłowej masy ciała – nadwaga i otyłość wpływają niekorzystnie na obciążenia przenoszone przez stawy.

Redukcja nadmiernej masy ciała jest niezwykle istotna zarówno w przypadku leczenia zachowawczego, jak i operacyjnego choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego (u osób otyłych występuje zwiększone ryzyko infekcji pooperacyjnych, nieprawidłowego gojenia i itp.).

W leczeniu farmakologicznym choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego od lat kluczowe miejsce zajmują niesteroidowe leki przeciwzapalne (zarówno w formie doustnych tabletek, jak i miejscowo stosowanych żeli i maści).

Odpowiednio dobrane i przeprowadzone pod okiem doświadczonego fizjoterapeuty ćwiczenia mogą poprawić funkcję stawu kolanowego i przynieść poprawę funkcjonowania. Co istotne, udowodniono, że po odpowiednim przeszkoleniu, pacjent może wykonywać rehabilitację samodzielnie w domu, uzyskując dobre wyniki kliniczne.

Ponadto, w leczeniu zachowawczym stosuje się metody fizykoterapii (np. krioterapia, prądy TENS, pole magnetyczne itp.). Należy podkreślić, że w literaturze istnieją sprzeczne doniesienia o skuteczności tych zabiegów.

W celu poprawy funkcji stawu wykonuje się również zastrzyki do stawu kolanowego (iniekcje) preparatów kwasu hialuronowego oraz osocza bogatopłytkowego (ang. platelet rich plasma – PRP).

Pytanie o ich skuteczność jest przedmiotem wieloletniej debaty ortopedów, reumatologów i lekarzy sportowych z całego świata.

Wyniki badań klinicznych różnią się między zastosowanymi preparatami oraz ośrodkami badawczymi przeprowadzającymi badania – od pozytywnych do braku efektu.

Sklerotyzacja – co to jest? Definicja, objawy i leczenie

Sklerotyzacja jest jednym ze stadiów choroby zwyrodnieniowej stawów. Na tym etapie pacjent zaczyna wyraźnie odczuwać bolesność w czasie porannego rozruchu. Zobacz, na czym polega sklerotyzacja podchrzęstna. Jakie są jej objawy? W jaki sposób można złagodzić nasilające się dolegliwości?

źródło:123RF

Sklerotyzacja to jeden z licznych procesów zachodzących w przebiegu choroby zwyrodnieniowej stawów (ChZS) – groźnego schorzenia rozwijającego się wskutek zachwiania równowagi między mechanizmami degradacji i naprawy tkanek chrzęstnych i kostnych, prowadzącego do postępującego upośledzenia sprawności ruchowej. Istotą sklerotyzacji jest zwiększenie gęstości oraz patologiczne stwardnienie podchrzęstnej tkanki kostnej. 

Tego typu procesy zachodzą w miejscu szczególnego obciążenia kości, takich jak:

  • strop panewek stawu biodrowego,
  • stawy kolanowy i skokowy,
  • staw barkowy,
  • kręgosłup.

Choroba zwyrodnieniowa stawów i związana z nim sklerotyzacja występuje niemal wyłącznie u osób w średnim i starszym wieku. Ma to związek z zaawansowanym, wieloletnim patomechanizmem powstawania zmian zwyrodnieniowych. 

Leia também:  Kłykciny Kończyste Leczenie Domowe Jak Leczyć?

Z biegiem lat chrząstka stawowa pokrywająca nasady kości i stanowiąca swego rodzaju amortyzator pochłaniający obciążenia, traci wiele ważnych składników, w tym przede wszystkim kolagen i proteoglikany.

Efektem jest utrata sprężystości, elastyczności, wytrzymałości. Dochodzi w związku z tym do zwiększonego ścierania się chrząstki.

Z czasem coraz większa część obciążeń przenoszona jest na znajdującą się pod spodem tkankę kostną, która reaguje stwardnieniem i zwiększeniem gęstości. 

To właśnie etap sklerotyzacji podchrzęstnej. Jednocześnie w obrębie stawów pojawiają się torbiele.

W kolejnych stadiach choroba powoduje powstanie kostnych narośli, nazywanych osteofitami.

Wypukłości te z czasem uszkadzają staw, a wyłamując się i przemieszczając, funkcjonują jako odrębne, niepożądane byty. Finalnie ChZS prowadzi do ciężkiego kalectwa. 

Komu grozi sklerotyzacja powierzchni stawowych?

Sklerotyzacja powierzchni stawowych w przebiegu ChZS dotyka najczęściej osoby między 40 a 60 rokiem życia, niekiedy też starsze, rzadko – młodsze. 

Oprócz wieku, do czynników ryzyka należą:

  • otyłość lub nadwaga, zwiększające obciążenia przenoszone na co dzień przez chrząstkę stawową i kości; 
  • urazy i mikrourazy mechaniczne związane z intensywnym uprawianiem sportu, wykonywaniem niektórych zawodów, przyjmowaniem niewłaściwej pozycji w czasie chodzenia etc;
  • płeć – na chorobę zwyrodnieniową częściej zapadają kobiety;
  • uwarunkowania genetyczne – chzs częściej występuje u pacjentów, w rodzinach których odnotowywane były przypadki zachorowań.

Sklerotyzacja kości jest tym etapem ChZS, w czasie którego występują pierwsze zauważalne objawy (wcześniej choroba przez wiele lat może się rozwijać bez jakichkolwiek niepokojących symptomów).

W tej fazie doskwierać zaczynają dolegliwości bólowe, przy czym mają one charakter wysiłkowy. Związane są z aktywności fizyczną, ustępują w czasie spoczynku. Często mówi się w tym kontekście o tzw. bólach startowych.

 

Objawy najsilniejsze są bowiem tuż po przebudzeniu się, po rozpoczęciu marszu, pracy czy treningu, natomiast po kilku sekundach lub minutach zaczynają wyraźnie subtelnieć. To zjawisko potocznie określane jako „rozchodzenie stawów”.

Z upływem kolejnych miesięcy i lat objawy stają się coraz bardziej uciążliwe.

 Sklerotyzacja stropów panewek biodrowych oraz innych kości, a także kolejne zmiany zwyrodnieniowe powodują poranne sztywności oraz uczucie „trzeszczenia w kościach”. 

Stanowią one preludium zwiastujące nadejście poważnych problemów z poruszaniem się i wykonywaniem wielu życiowych czynności, co jest następstwem trwałej i zaawansowanej deformacji stawów.  

Leczenie sklerotyzacji

Leczenie sklerotyzacji ma na celu jedynie hamowanie postępów choroby, nie prowadzi natomiast do cofnięcia już zaistniałych patologii. Należy pamiętać, że choroba zwyrodnieniowa stawów wciąż pozostaje nieuleczalna. 

Na etapie sklerotyzacji pacjenci powinni aktywnie uczestniczyć  w zajęciach fizjoterapeutycznych – rehabilitacja ma na celu wzmocnienie struktur stawowych, kostnych i mięśniowych, tak maksymalnie opóźnić zużywanie się chrząstki stawowej w wyniku przenoszonych obciążeń. Zalecane są także określone aktywności sportowe, takie jak pływanie, jazda na rowerze, nordic walking. 

Wsparciem są też zabiegi fizykoterapeutyczne, w tym:

  • krioterapia;
  • laseroterapia;
  • magnetoterapia;
  • prądy interferencyjne.

W związku z pojawiającymi się dolegliwościami bólowymi, do leczenia włączony zostaje paracetamol lub środki z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Te drugie, ze względu na ilość działań niepożądanych, powinny być stosowane miejscowo (w postaci żelu, maści, kremu), a nie doustnie i ogólnoustrojowo. 

Zalecanym rozwiązaniem są też na tym etapie suplementy diety wspierające kondycję tkanki chrzęstnej. Natomiast w kolejnych stadiach postępującej choroby wdrażane będą coraz bardziej zaawansowane i inwazyjne środki, aż po operacje wszczepienia endoprotezy określonego stawu. 

Czytaj też:

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!

Sklerotyzacja – przyczyny, objawy, leczenie

Choć słowo “sklerotyzacja” kojarzy się z zaburzeniami pamięci, dolegliwość ta nie ma z tym nic wspólnego. Sklerotyzacja podchrzęstna zwykle jest jednym z pierwszych objawów rozwijającej się choroby zwyrodnieniowej. Dolegliwości nie należy lekceważyć, a odpowiednio szybka reakcja pozwala na zahamowanie postępu schorzenia. Zobacz, czym jest sklerotyzacja i jak sobie z nią radzić.

1. Co to jest sklerotyzacja podchrzęstna

Sklerotyzacja podchrzęstna to proces stopniowej degeneracji, czyli zwyrodnienie kości. Zwykle schorzenie to nie pojawia się samo, ale towarzyszy chorobom reumatycznym. Najczęściej wywołuje ból i problemy z poruszaniem się, wymaga też szybkiego wdrożenia leczenia.

Sklerotyzacja nazywania jest także podchrzęstnym zagęszczeniem kości. Zwykle dotyka obszary najbardziej narażone na zużywanie się – stawy biodrowe, kolanowe, barkowe, a także stawy i kości w kręgosłupie.

Schorzenie to można rozpoznać na podstawie badania radiologicznego, a leczenie zależy od bezpośredniej przyczyny.

2. Przyczyny sklerotyzacji

Sklerotyzacja sama w sobie może być przyczyną choroby zwyrodnieniowej, jednak istnieje grupa czynników, które mogą sprzyjać jej pojawieniu. Przede wszystkim jest to wiek – degeneracja kości jest naturalną konsekwencją starzenia się i może się pojawić u osób po 55 roku życia. Częściej dotyka kobiety niż mężczyzn.

Oprócz wieku wśród czynników ryzyka znajdują się:

  • brak ruchu i siedzący tryb życia
  • częste urazy mechaniczne kości i stawów
  • nadwaga i otyłość

Na sklerotyzację są także narażone osoby, które uprawiają intensywny jogging, biorą udział w maratonach, etc. Taka aktywność bardzo obciąża stawy i należy wiedzieć, jak o nie dbać.

3. Objawy sklerotyzacji

Kiedy w organizmie postępują procsy sklerotyzacji, najczęściej towarzyszy im ból i sztywność objętej schorzeniem okolicy. Najbardziej dokuczliwy jest on po dłuższym bezruchu – siedzeniu przez kilka godzin w jednej pozycji czy po wstaniu rano z łóżka.

Osoby cierpiące z powodu sklerotyzacji mają także ograniczoną swobodę ruchu – wówczas często potocznie mówi się o “zastanych kościach”. Zmiana pozycji idzie w parze z chwilową sztywnością stawów, która po chwili mija.

Bardzo często poruszaniu się towarzyszy charakterystycznie strzelanie kości i trzeszczenie stawów, a także tkliwość objętej schorzeniem okolicy.

Jeśli proces sklerotyzacji objął staw biodrowy lub kolanowy, ból najczęściej odczuwany jest z przodu, w pachwinach. Zwykle promieniuje w stronę pośladków. W przypadku degeneracji stawu biodrowego może dojść do znacznego utrudnienia poruszania się.

W przypadku degeneracji stawu kolanowego, zwykle ból pojawia się podczas schodzenia ze schodów lub zbiegania z góry.

3.2. Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa a sklerotyzacja

W przypadku sklerotyzacji towarzyszącej zwyrodnieniu kręgosłupa, poruszanie się również jest utrudnionw, a ból zlokalizowany jest głównie tuż przy linii kręgosłupa.

W przebiegu zwyrodnienia kręgosłupa nigdy nie dochodzi do jego całkowitego zesztywnienia.

4. Sklerotyzacja podchrzęstna a leczenie zwyrodnienia

Zignorowana sklerotyzacja może rozwinąć się z chorobę zwyrodnieniową lub reumatoidalne zapalenie stawów. Wówczas leczenie zależne jest od bezpośredniej przyczyny prosesów deneracyjnych oraz od ich lokalizacji.

Pacjentów ze sklerotyzacją można leczyć na kilka sposobów. Podstawą jest farmakoterapia i podawanie środków przecibólowych, zaliczanych do grupy NLPZ – przede wszystkim ketoprofenu i ibuprofenu, a także glikokortykosteroidów.

W przypadku poważnych zmian, można zastosować zabieg artroskopii, który poleg na oczyszczeniu stawu.

Pacjentowi na czas leczenie zwykle zaleca się noszenie kul i uczęszczanie na rehabilitację.

Potrzebujesz konsultacji z lekarzem, e-zwolnienia lub e-recepty? Wejdź na abcZdrowie Znajdź Lekarza i umów wizytę stacjonarną u specjalistów z całej Polski lub teleporadę od ręki.

Zwyrodnienie biodra

Zwyrodnienie stawu biodrowego (koksartroza) stanowi główną przyczynę bólu biodra. Choroba zwyrodnieniowa jest przewlekłym procesem degeneracji stawu, który wynika z zaburzeń równowagi pomiędzy procesami niszczenia i naprawy chrząstki stawowej.

Leia também:  Jakie Objawy Przy Zapaleniu Korzonków?

Rozwój koksartrozy jest determinowany przez wiele czynników, z których największe znaczenie mają nieprawidłowe warunki anatomiczne stawu oraz przeciążenie mechaniczne biodra.

Zwyrodnienie stawu biodrowego prowadzi do ograniczenia ruchomości i dolegliwości bólowych utrudniających chodzenie czy zmianę pozycji ciała. Leczenie polega głównie na łagodzeniu bólu biodra oraz ograniczeniu czynników ryzyka przyspieszających zwyrodnienie stawu biodrowego.

W zaawansowanym stadium choroby konieczne jest wykonanie zabiegu wymiany zniszczonego biodra na sztuczny implant (endoprotezoplastyka biodra).

Powierzchnie stawowe stawu biodrowego są utworzone przez głowę kości udowej oraz panewkę miednicy. Głowa kości udowej jest zagłębiona w panewce poza obręb równika, dlatego staw biodrowy określany jest stawem kulistym panewkowym.

Element dodatkowy stanowi obrąbek stawowy przyczepiony do brzegu panewki. Obrąbek jest włóknisto-chrzęstnym pierścieniem, który dopasowuje obie powierzchnie stawowe do siebie i dodatkowo pełni rolę amortyzatora.

Staw biodrowy otacza torebka stawowa oraz więzadła.

Na czym polega zwyrodnienie stawu biodrowego?

Proces zwyrodnienia zapoczątkowany jest w chrząstce stawowej. Wskutek oddziaływania różnych czynników dochodzi do jej ścieńczenia i utraty elastyczności.

Często stwierdzane są także uszkodzenia obrąbka panewki, co zwiększa ryzyko dalszych urazów chrząstki stawowej.

Istotą zmian zwyrodnieniowych jest stopniowe niszczenie chrząstki stawowej, co wiąże się z utratą jej grubości aż do odkrycia warstwy podchrzęstnej kości. Stopień zaawansowania zmian zwyrodnieniowych określa się za pomocą skali Outerbridge’a:

  • 0 – prawidłowy stan chrząstki,
  • 1 – rozmiękanie chrząstki,
  • 2 – obecność ubytków chrząstki o niepełnej grubości,
  • 3 – zniszczenia sięgające warstwy podchrzęstnej kości, ale bez jej odsłonięcia,
  • 4 – kontakt „kość na kość”.

Gdy chrząstka przestaje pełnić funkcję amortyzatora, a obciążenia zaczynają być przenoszone przez warstwę podchrzęstną kości, powstają miejscowe ogniska zagęszczenia tkanki kostnej określane mianem sklerotyzacji. Z czasem kość zaczyna trzeć o kość, co potęguje zakres uszkodzeń.

Stopniowo dochodzi do utraty okrągłego kształtu głowy kości udowej, wskutek czego nie może się ona swobodnie poruszać w panewce miednicy. W wyniku powstałych uszkodzeń rozwija się wtórny stan zapalny, który zajmuje również torebkę stawową i więzadła, prowadząc do ograniczenia ruchomości w stawie.

Ponadto na brzegach panewki dochodzi do wytworzenia się wyrośli kostnych (osteofitów) dodatkowo podrażniających otaczające tkanki miękkie.

Objawy zwyrodnienia stawu biodrowego

Do najczęściej zgłaszanych objawów choroby zwyrodnieniowej biodra należą:

  • ból w pachwinie,
  • ból biodra podczas chodzenia,
  • możliwe uczucie przeskakiwania oraz słyszalne trzaski w trakcie wykonywania ruchów w stawie biodrowym,
  • ograniczenie zakresu ruchu – rotacji wewnętrznej i wyprostu w biodrze,
  • osłabienie mięśni obręczy biodrowej, trudności w utrzymaniu pozycji na jednej nodze.

W zaawansowanej koksartrozie dochodzi do zapadnięcia się głowy w panewce i zniekształcenia szyjki kości udowej. Wskutek tego długość nogi ulega skróceniu, co może wtórnie spowodować skrzywienie kręgosłupa i wywołać ból pleców. Nieprawidłowe ustawienie biodra oraz utykanie mogą również doprowadzić do przeciążenia i bólu stawu kolanowego.

Przyczyny choroby zwyrodnieniowej biodra

Zwyrodnienie stawów biodrowych może mieć charakter pierwotny jak i wtórny. Pierwotna choroba zwyrodnieniowa rozwija się bez wyraźnych przyczyn, które można udowodnić badaniami klinicznymi. Wydaje się, że największe znaczenie w jej rozwoju mogą mieć czynniki genetyczne oraz zaburzenia ukrwienia nasad kości.

Na wtórną chorobę zwyrodnieniową narażone są głównie osoby z nieprawidłową budową anatomiczną stawu biodrowego, schorzeniami zapalnymi układu ruchu oraz osoby prowadzące tryb życia przeciążający stawy (sportowcy, pracownicy fizyczni). Wśród przyczyn wtórnych zmian zwyrodnieniowych można wyróżnić:

  • konflikt panewkowo-udowy (FAI, femoroacetabular impingement) – wzajemne złe dopasowanie kształtu głowy i panewki stawu biodrowego,
  • ostre urazy stawu biodrowego – złamania i zwichnięcia prowadzące do zaburzenia warunków anatomicznych biodra,
  • zaburzenia rozwojowe stawu – dysplazja stawu biodrowego przebyta w wieku dziecięcym zniekształcająca staw,
  • młodzieńcze złuszczenie głowy kości udowej – zniekształcenie głowy kości udowej,
  • choroby zapalne, np. reumatoidalne zapalenie stawów,
  • choroby zakaźne, np. gruźlicze zapalenie stawów,
  • choroby metaboliczne, np. chondrokalcynoza, dna moczanowa,
  • przeciążenie – praca stojąca, dźwiganie ciężarów, wyczynowe uprawianie sportu,
  • nadwaga i otyłość.

Diagnostyka zwyrodnienia stawów biodrowych

Lekarz ortopeda wykonuje badanie, podczas którego:

  1. zbiera szczegółowy wywiad dotyczący:
    • umiejscowienia i charakteru bólu biodra,
    • rodzaju aktywności oraz pozycji, które nasilają ból biodra,
    • obecności chorób towarzyszących, przebytych również w wieku dziecięcym,
    • przebytych urazów i operacji w obrębie stawu biodrowego,
    • wykonywanego zawodu i poziomu aktywności pacjenta,
  2. ocenia zakres ruchomości w stawie biodrowym,
  3. wykonuje test-na-koronawirusa-covid-19″ title=”testy na koronawirusa” class=”lpoz”>testy oceniające pozostałe struktury stawu, np. test na obecność konfliktu panewkowo-udowego.

Następnie oceniane są objawy zwyrodnienia widoczne na obrazach RTG:

  • Zwężenie szpary stawowej wskutek utraty grubości chrząstki,
  • Zagęszczenie tkanki kostnej (sklerotyzacja warstwy podchrzęstnej),
  • Wyrośla kostne (osteofity) na brzegach panewki,
  • Cysty podchrzęstne – miejsca kości wypełnione płynem stawowym.

Jeśli to konieczne, lekarz zleci wykonanie rezonansu magnetycznego biodra /link/. Rezonans magnetyczny (MRI) jest jedyną nieinwazyjną metodą diagnostyczną, która pozwala na dokładną ocenę uszkodzeń obrąbka oraz chrząstki stawu biodrowego. Badanie MRI znacznie ułatwia właściwą kwalifikację pacjenta do leczenia.

Jednocześnie warto zaznaczyć, że ból biodra zależny jest od podrażnienia unerwionych tkanek oraz toczącego się wtórnie procesu zapalnego. Ostateczna ocena zwyrodnienia biodra i wybór leczenia powinny opierać się na korelacji między objawami zgłaszanymi przez pacjenta oraz wynikami badań obrazowych.

Duże znaczenie w wyborze postępowania ma również poziom aktywności oraz oczekiwania pacjenta co do wyników leczenia.

Leczenie zwyrodnienia stawu biodrowego (koksartrozy)

Leczenie zachowawcze

Leczenie zachowawcze koksartrozy obejmuje:

  1. Odciążenie stawu:
    • domowe sposoby: ograniczenie pozycji stojącej, unikanie noszenia ciężkich przedmiotów, codzienna gimnastyka w pozycji leżącej,
    • modyfikacja aktywności fizycznej, np. zamiana biegania na jazdę na rowerze lub pływanie,
    • redukcja masy ciała,
    • korzystanie z kuli, laski lub balkonika,
  2. Rehabilitację:
    • ćwiczenia na zwyrodnienie stawu biodrowego wzmacniające mięśnie stabilizujące staw biodrowy,
    • zabiegi z zakresu fizykoterapii o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym,
  3. Leki na zwyrodnienie stawów biodrowych:
    • zastrzyki z kwasu hialuronowego poprawiające jakość płynu stawowego,
    • ostrzykiwanie osoczem z stężonymi płytkami, terapia Orthokine – metody hamujące przetrwały stan zapalny i wspierające naturalne procesy naprawcze struktur stawu,
    • leki przeciwbólowe i przeciwzapalne podawane doustnie lub w formie zastrzyku (blokada stawu).

Więcej informacji o tym jak zapobiec dalszej progresji zwyrodnienia stawu można znaleźć w artykule „Leczenie zachowawcze uszkodzeń chrząstki” 

Leczenie operacyjne

Leczenie operacyjne podejmuje się w przypadku braku powodzenia leczenia zachowawczego lub w razie rozpoznania uszkodzeń stawu, które powinny być leczone operacyjnie.

Główne zabiegi operacyjne wykonywane w chorobie zwyrodnieniowej biodra to artroskopia stawu biodrowego oraz endoprotezoplastyka biodra.

Wczesne postaci choroby zwyrodnieniowej oraz zmiany prowadzące do szybkiego rozwoju zwyrodnienia można leczyć artroskopowo. Do wskazań artroskopii biodra należą:

  • Konflikt panewkowo-udowy,
  • Obecność wolnych ciał w stawie,
  • Leczenie zmian wywołanych chondrokalcynozą lub dną moczanową,
  • Płukanie stawu w przypadku jego ropnego zakażenia,
  • Wczesne postaci jałowej martwicy kości.

Jeżeli artroskopia nie zostanie wykonana we wczesnym stadium choroby, ryzyko szybkiego rozwoju zwyrodnienia biodra znacznie się zwiększa. Zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe ostatecznie leczy się endoprotezoplastyką – czyli wymianą zniszczonego stawu biodrowego na sztuczny implant.

Najczęściej zadawane pytania o zwyrodnienie biodra:

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*