Przewodnienie organizmu – przyczyny, objawy i leczenie nadmiaru wody w organizmie

Przewodnienie organizmu – przyczyny, objawy i leczenie nadmiaru wody w organizmie Autor: Getty images

Przewodnienie to problem, w którym w organizmie występuje zdecydowanie za dużo płynów w stosunku do zapotrzebowania. To groźny stan, który może skutkować zarówno obrzękiem płuc, jak i mózgu. Co najczęściej prowadzi do przewodnienia u dzieci?

Przewodnienie to temat rzadko poruszany w kontekście zapotrzebowania na wodę.  Problemem, który typowo jest kojarzony z nieprawidłowościami dotyczącymi dostarczania wody do organizmu jest odwodnienie i rzeczywiście to ono jest najczęściej spotykanym zaburzeniem gospodarki wodnej.

Zdecydowanie mniej mówi się o patologii całkowicie odwrotnej, która – podobnie jak odwodnienie – również może być wyjątkowo groźna i mieć bardzo poważne następstwa. Zaburzeniem, o którym tutaj mowa, jest przewodnienie.

Spis treści:

Czym jest przewodnienie?

Przewodnienie jest stanem, w którym w organizmie pacjenta znajduje się zbyt duża ilość płynów. Problem ten może mieć wyjątkowo różne przyczyny i mogą w jego przebiegu pojawiać się różnego rodzaju nieprawidłowości, w związku z czym wyróżnia się trzy jego rodzaje:

  • przewodnienie izotoniczne: w tym przypadku w organizmie znajdują się zwiększone ilości wody, ale i sodu,
  • przewodnienie hipertoniczne: stan, w którym podstawowym problemem jest hipernatremia, czyli nadmierna ilość sodu w organizmie (do retencji wody dochodzi tutaj wtórnie do istnienia nadmiernej ilości sodu we krwi),
  • przewodnienie hipotoniczne: określane również jako zatrucie wodne, zaburzenie gospodarki wodnej przebiegające z hiponatremią, czyli obniżeniem stężenia sodu we krwi.
  • Czytaj:
  • Ile wody powinno pić dziecko?
  • Sprawdź, czym jest picie nawykowe

Jakie mogą być przyczyny przewodnienia?

Do każdego z wymienionych wyżej rodzajów przewodnienia doprowadzać mogą odmiennego rodzaju patologie. Przewodnienie izotoniczne rozwija się m.in. w przebiegu niewydolności serca, niewydolności wątroby czy choroby Cushinga, może on wystąpić również przy stosowaniu leków z grupy glikokortykosteroidów.

Może do niego jednak doprowadzić także i leczenie odwodnienia – rozwinąć się może ono wtedy, gdy choremu zostaną podane w zbyt krótkim czasie za duże ilości izotonicznego roztworu chlorku sodu.

Przyczyną przewodnienia hipertonicznego mogą być zaburzenia czynności nerek związane ze zbyt małym wydalaniem sodu z organizmu, jak i przyjmowanie hipertonicznych roztworów (tak dziać się może np. u rozbitków, którzy piją morską wodę).

Do przewodnienia hipotonicznego, czyli do zatrucia wodnego, może z kolei prowadzić niewydolność nerek, nadmierne wydzielanie hormonu antydiuretycznego (wazopresyny), ale i nadmierne spożywanie płynów (co określane jest jako polidypsja).

Innymi jeszcze możliwymi przyczynami przewodnienia hipotonicznego mogą być urazy głowy, różne choroby przebiegające ze stanem zapalnym (takie jak np. zapalenie płuc czy gruźlica) czy stosowanie różnych leków (przede wszystkim preparatów moczopędnych, karbamazepiny, cyklofosfamidu oraz winkrystyny).

Co prowadzi do przewodnienia u dzieci?

  1. Zasadniczo u najmłodszych pacjentów przewodnienie może rozwijać się z powodu wymienionych wyżej nieprawidłowości, pewne jednak zjawiska doprowadzają w tej grupie wiekowej do tej patologii częściej, a inne rzadziej.

  2. Typową przyczyną przewodnienia u dzieci jest zbyt szybkie leczenie odwodnienia – podawanie maluchowi nadmiernych ilości płynów wcale nie pomaga, a wręcz szkodzi.
  3. Czytaj: Woda dla niemowlaka: ile wody powinno pić niemowlę?

O tym, że woda jest człowiekowi do życia po prostu niezbędna, nie trzeba zapewne nikogo przekonywać.

Jako dowód można tutaj podać procentową jej zawartość w ludzkich organizmach – szacuje się, że u kobiet stanowi ona 54%, u mężczyzn 60%, a u dzieci nawet i 70% masy ciała.

Czym objawia się przewodnienie?

Objawy przewodnienia bywają bardzo różne i zależne są one od jego typu, ale i od tego, jak szybko dochodzi do nagromadzenia nadmiernych ilości wody w organizmie pacjenta. Najczęstszymi dolegliwościami, które pojawiają się w przebiegu tego stanu, są: niewyjaśnionego pochodzenia poczucie znacznego zmęczenia,

  • ból głowy,
  • nudności,
  • wymioty,
  • osłabienie koncentracji,
  • dezorientacja.

Wraz z czasem i pogłębianiem się zaburzeń gospodarki wodnej dochodzić może do pojawiania się coraz to bardziej nasilonych objawów przewodnienia, którymi mogą z kolei być:

  • drgawki,
  • osłabienie siły mięśniowej,
  • nasilone obrzęki,
  • zaburzenia świadomości (w postaci nawet i śpiączki).
  • Nadmiar płynów w organizmie jest groźny również i z tego powodu, iż w przebiegu przewodnienia mogą one krążyć nie tylko w naczyniach krwionośnych, ale i przedostawać się do różnych przestrzeni i jam ciała.
  • Taka możliwość stwarza zagrożenie wystąpienia bardzo nawet groźnych problemów, wśród których wymienić można obrzęk płuc czy obrzęk mózgu.
  • Ze względu na ich ryzyko aż tak ważne jest szybkie rozpoczęcie odpowiedniego leczenia przy podejrzeniu przewodnienia – najpierw trzeba je jednak właściwie zdiagnozować.

Badania wykonywane przy podejrzeniu przewodnienia

Przypuszczenie, że pacjent może doświadczać przewodnienia, wysunąć można na podstawie pojawiających się u niego dolegliwości. Konieczne są jednak badania, które umożliwią rozpoznanie konkretnego rodzaju przewodnienia – dzięki nim możliwe jest bowiem zaproponowanie choremu właściwego leczenia.

Podstawowe znaczenie mają w tym przypadku badania laboratoryjne krwi – oznaczane są podczas nich m.in. stężenia sodu we krwi, jak i jest osmolalność osocza, która umożliwia rozróżnienie pomiędzy różnymi typami przewodnienia.

Czytaj: Jak rozpoznać cukrzycę u dziecka? Te objawy powinny cię zaniepokoić

Jak leczy się przewodnienie?

Leczenie przewodnienia może być różne – postępowanie uzależnia się od tego, jaki dokładnie typ tego zaburzenia pojawił się u pacjenta.

W przypadku przewodnienia izotonicznego niezbędne jest leczenie problemu, który do niego doprowadził (np.

niewydolności serca lub wątroby), oprócz tego konieczne jest ograniczenie podawania choremu sodu oraz wody, a także podawanie mu leków moczopędnych.

Przewodnienie hipotoniczne leczy się poprzez zmniejszenie podaży wody, ale i poprzez korygowanie istniejącej u chorego hiponatremii. W przypadku zaś przewodnienia hipertonicznego niezbędna jest dieta bezsodowa, a do usunięcia nadmiernej ilości wody z organizmu wykorzystywane są środki moczopędne.

Przewodnienie organizmu – przyczyny, objawy i leczenie nadmiaru wody w organizmie lek. Tomasz Nęcki

Anemia – objawy, leczenie, przyczyny. Czym jest anemia i jak leczyć niedokrwistość?

Anemia to inaczej niedokrwistość, czyli niska hemoglobina w organizmie. Przyczyną anemii często jest niedobór żelaza. Objawy anemii to m.in.

osłabienie, niskie ciśnienie krwi, zawroty głowy, bóle głowy, bladość skóry, bladość ust i powiek, zaburzenia rytmu serca (tachykardia, kołatanie serca), zadyszka, omdlenia.

Leczenie anemii powinno być poprzedzone szczegółową diagnozą, dzięki której możliwe jest wykrycie przyczyny niedokrwistości.

Co to jest anemia?

Anemia (łac. anaemia, inaczej niedokrwistość) to zespół objawów, które wywołane są przez różnego rodzaju zaburzenia dotyczące krwi:

  • za niski poziom hemoglobiny;
  • zmniejszony hematokryt (czyli  liczba czerwonych krwinek w stosunku do pozostałych składników krwi);
  • niskie erytrocyty (zmniejszona liczba krwinek czerwonych).

Anemia może wynikać z chorób przewlekłych (np.

nowotwory, toczeń rumieniowaty, reumatoidalne zapalenie stawów, choroby przewodu pokarmowego, infekcje bakteryjne, infekcje grzybicze i wirusowe, choroby pasożytnicze) lub z powodu niedoborów – występuje wówczas anemia niedoborowa (przede wszystkim: niedobór żelaza, niedobór kwasu foliowego, niedobór witaminy B12).

Jeśli u pacjenta występują pierwsze objawy anemii, w pierwszej kolejności należy sprawdzić poziom hemoglobiny.

Innymi przyczynami anemii mogą być restrykcyjne diety (np. dieta eliminacyjna, dieta wegańska), utrata krwi, nadużywanie alkoholu lub zbyt częste stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych. 

Przewodnienie organizmu – przyczyny, objawy i leczenie nadmiaru wody w organizmie
  • 1 tabletka leku Ascofer zawiera 200 mg żelaza(II) glukonianu, co odpowiada 23,2 mg jonów żelaza(II) i służą do uzupełniania niedoborów żelaza w organizmie.
  • Niedobory żelaza mogą zaburzać wytwarzanie czerwonych krwinek i oddychanie tkanek, poprzez zmniejszenie ilości białek przenoszących i zużywających tlen (hemoglobina i mioglobina).
  • ZAMÓW JUŻ DZIŚ!

Leczenie anemii zależy od przyczyny niedokrwistości – anemia niedoborowa polega na uzupełnianiu żelaza, kwasu foliowego lub witaminy B12. W przypadku anemii o podłożu immunologicznym stosuje się m.in. leki immunosupresyjne. Jeśli przyczyną anemii jest choroba przewlekła, leczenie skupia się na chorobie, która jest powodem niedokrwistości organizmu.

Anemia – objawy

  • osłabienie;
  • szybka męczliwość;
  • bladość skóry;
  • bladość ust i powiek;
  • bladość śluzówek w jamie ustnej;
  • łamliwe włosy i paznokcie;
  • nadmierne wypadanie włosów;
  • sucha skóra;
  • pieczenie języka;
  • wygładzony język (zanik brodawek językowych);
  • zajady w kącikach ust;
  • duszności;
  • zawroty głowy;
  • bóle głowy;
  • zaburzenia koncentracji;
  • zaburzenia rytmu serca;
  • kołatanie serca;
  • tachykardia (częstoskurcz);
  • omdlenia.
Leia também:  Niewydolność ciałka żółtego (niedomoga lutealna)

Objawy anemii mogą się różnić w zależności od rodzaju niedokrwistości oraz tego, jak bardzo niski jest poziom hemoglobiny, czyli stopień nasilenia anemii.

Anemia – przyczyny

Anemia może mieć różne przyczyny – najczęściej występuje niedobór żelaza w organizmie.

Możliwe przyczyny anemii:

  • niedobór żelaza;
  • niedobór kwasu foliowego;
  • niedobór witaminy B12;
  • stosowanie restrykcyjnej diety;
  • uwarunkowanie genetyczne (mutacje chromosomowe);
  • choroby przewlekłe;
  • choroby zakaźne;
  • choroby autoimmunologiczne;
  • infekcje bakteryjne;
  • infekcje grzybicze;
  • infekcje wirusowe;
  • pasożyty w organizmie;
  • nadużywanie alkoholu;
  • utrata krwi;
  • obfite miesiączki;
  • częste krwotoki z nosa;
  • nadużywanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych;
  • ciąża.

Anemia – badania i diagnoza

Jeśli u pacjenta występują pierwsze objawy anemii, w pierwszej kolejności należy sprawdzić poziom hemoglobiny. Jeśli hemoglobina jest obniżona, należy wykonać kolejne badania.

Anemia może mieć różne przyczyny – najczęściej występuje niedobór żelaza w organizmie.

Diagnozowanie anemii – ważne parametry i badania:

  • stężenie hemoglobiny;
  • stężenie ferrytyny;
  • stężenie witaminy B12;
  • stężenie transferyny;
  • poziom kwasu foliowego;
  • poziom żelaza;
  • badanie kału (krew utajona).

Typy anemii – ze względu na stężenie hemoglobiny

  • anemia łagodna – stężenie hemoglobiny w przedziale 10-12 g/dl;
  • anemia umiarkowana – stężenie hemoglobiny w przedziale  8-9,9 g/dl;
  • anemia ciężka – stężenie hemoglobiny w przedziale 6,5 do 7,9 g/dl
  • anemia bardzo ciężka, zagrażająca życiu – stężenie hemoglobiny poniżej 6,5 g/dl.

Docelowe stężenie hemoglobiny (w granicach normy) to wartość równa lub wyższa od 12 g/dl. Jest to wartość uogólniona – zakres referencyjny hemoglobiny zależy m.in. od wieku i płci pacjenta.

UWAGA! Laboratorium diagnostyczne może mieć ustalony własny zakres stężenia hemoglobiny – po interpretację wyniku należy zawsze zwrócić się do lekarza, który dodatkowo weźmie pod uwagę inne parametry morfologii krwi, takie jak: RBC – liczba czerwonych krwinek; Ht – hematokryt; MCHC – średnie stężenie hemoglobiny w erytrocycie; MCV – średnia objętość krwinek czerwonych; MCH – średnia masa hemoglobiny w erytrocycie; liczba retikulocytów (najmłodszych krwinek czerwonych).

Rodzaje anemii

Przewodnienie organizmu – przyczyny, objawy i leczenie nadmiaru wody w organizmie

Rodzaj anemii zależy od przyczyny niedokrwistości – nieprawidłowy proces produkcji krwinek czerwonych będzie skutkował innego rodzaju anemią niż w przypadku stwierdzenia zwiększonego rozpadu krwinek czerwonych czy nagle występującego krwotoku i utraty dużej ilości krwi.

Rodzaj anemii zależy od przyczyny niedokrwistości

Anemia niedoborowa (B12, kwas foliowy, miedź, żelazo)

Niedokrwistość niedoborowa spowodowana jest niedoborami: anemia z niedoboru żelaza; anemia z niedoboru witaminy B12 (inaczej anemia złośliwa); anemia z niedoboru kwasu foliowego; anemia z niedoboru miedzi.

Anemia z niedoboru żelaza – niedokrwistość mikrocytarna

Niedobór żelaza w organizmie sprawia, że zmniejsza się wielkość krwinek czerwonych. Inne nazwy tego rodzaju anemii to: niedokrwistość syderopeniczna, niedokrwistość mikrocytarna.

Leczenie anemii mikrocytarnej polega na podawaniu preparatów z żelazem przez minimum trzy miesiące. Preparaty żelaza mogą być również podawane dożylnie. Dalsza diagnostyka polega na wyszukiwaniu przyczyn niedoboru żelaza.

Anemia megaloblastyczna (niedokrwistość makrocystarna)

Ten rodzaj anemii rozwija się z powodu niedoboru witaminy B12 oraz kwasu foliowego. Dodatkowymi objawami niedokrwistości makrocystarnej mogą być: czerwony język; zapalenie błony śluzowej żołądka; objawy neurologiczne w wyniku niedoboru witaminy B12.

Anemia hemolityczna

Ten rodzaj anemii spowodowany jest skróconym czasem życia erytrocytów – przyczyną jest więc hemoliza, a skutkiem – zmniejszenie ilości erytrocytów we krwi.

Anemia hemolityczna może być nabyta lub wrodzona. W przypadku wrodzonej niedokrwistości hemolitycznej dodatkowymi objawami mogą być: zaburzenia pracy śledziony i wątroby, obrzęki rąk i nóg.

Anemia syderoblastyczna

Ten rodzaj niedokrwistości polega na zaburzeniu metabolizowania żelaza w organizmie oraz zaburzeniu aktywności hemu. W przebiegu choroby mogą wystąpić małopłytkowość i leukopenia, a z czasem może rozwinąć się białaczka. Leczenie anemii syderobplastycznej polega na zwiększonej podaży kwasu foliowego i witaminy B6.

Anemia sierpowata (drepanocytoza)

Sierpowata anemia to wrodzony typ anemii, choroba genetyczna, której przyczyną jest nieprawidłowa budowa hemoglobiny. Leczenie niedokrwistości sierpowatej polega na leczeniu objawowym, czyli stosowaniu wlewów żelaza, przetaczaniu krwi, antybiotykoterapii oraz stosowaniu leków przeciwbólowych.

Anemia złośliwa (choroba Addisona-Biermera)

Ten rodzaj anemii wynika z niedoboru witaminy B12. Inna nazwa tej rzadko spotykanej dolegliwości to choroba Addisona-Biermera.

Przyczynami rozwoju choroby mogą być np. choroba Leśniowskiego i Crohna lub anoreksja.

Anemia aplastyczna

Niedokrwistość aplastyczna wynika z zaburzeń funkcji szpiku kostnego – przede wszystkim niewydolności szpiku. To rzadki rodzaj anemii, którego objawy są mało charakterystyczne.

Przyczyną aplazji szpiku może być promieniowanie jonizujące (radioterapia), chemioterapia, zakażenia wirusowe, choroby autoimmunologiczne, chłoniaki. Postaciami choroby mogą być: niedokrwistość Fanconiego; zespół Diamonda i Blackfana.

Anemia rzekoma

W diagnostyce anemii należy brać pod uwagę poziom nawodnienia organizmu – jeśli występuje przewodnienie organizmu, krew może być za bardzo rozcieńczona. Występuje wówczas niedokrwistość rzekoma, czyli względne obniżenie hemoglobiny i hematokrytu. Ten rodzaj anemii może wystąpić u kobiet ciężarnych.

Anemia pokrwotoczna

To niedokrwistość powstająca w wyniku nagłego i długotrwałego krwawienia (anemia pokrwotoczna ostra) lub przewlekłego krwawienia (np. krwawienie z dolnego lub górnego odcinka przewodu pokarmowego). Dodatkowymi objawami mogą być: niskie ciśnienie krwi (hipotonia – niedociśnienie), przyspieszona akcja serca, spadek ciepłoty ciała i bóle zamostkowe.

Zatrzymywanie wody w organizmie – objawy, przyczyny, leczenie

Odpowiednia wymiana wody w naszym organizmie jest istotna dla zachowania bilansu przyjmowanych oraz wydalanych płynów.

Jeżeli gospodarka wodna naszego ciała zostaje zachwiana, pojawiają się objawy przynoszące nam dyskomfort oraz widoczne zmiany w organizmie.

Do najczęstszych objawów zalicza się opuchnięte kończyny, których stan zmienia się w zależności od pory dnia (opuchnięte nogi są szczególnie odczuwalne wieczorem, gdy zdejmujemy z nich buty) oraz przybieranie na wadze połączone z wahaniami masy ciała. W pewnych przypadkach zatrzymania wody w organizmie pojawiają się także zdrętwienia stawów oraz bladość skóry. Warto poznać przyczyny zatrzymania wody w organizmie, aby wiedzieć, co robić w celu jego leczenia.

Wymienić można wiele przyczyn prowadzących do objawów zatrzymania wody w organizmie. Za odpowiedni poziom wody w naszym organizmie odpowiadają hormony. Wspomagają one wydalanie nadmiaru wody za sprawą pracy nerek. Zbyt duża ilość estrogenów może powodować opuchliznę przed miesiączką lub podczas stosowania antykoncepcji hormonalnej.

Przyczyną zatrzymania wody mogą być źle działające naczynia włosowate, których zadaniem jest wymiana substancji oraz gazów pomiędzy krwią a tkanką.

Substancje i gazy mogą przepływać pomiędzy naczyniami dzięki różnicom ciśnienia.

Jeżeli dojdzie do zaburzeń pracy naczyń włosowatych w postaci nietypowych zmian ciśnienia, woda może zatrzymywać się w tkankach.

Inną przyczyną nadmiaru wody w organizmie są zaburzenia w działaniu systemu limfatycznego, którego zadaniem jest transport limfy przez tkanki i z powrotem do krwi. Jeżeli system ten zaczyna być przeciążony (np. w wyniku zaburzeń ciśnienia w komórkach limfatycznych), część wody może zacząć zbierać się w tkankach organizmu.

Do innych przyczyn zatrzymania wody w organizmie zalicza się problemy z ciśnieniem krwi (np. poprzez złą pracę serca) oraz funkcjonowaniem nerek. Nerki są odpowiedzialne za wydalanie nadmiaru substancji z naszego organizmu, w tym wody. Zaburzenia pracy nerek mogą prowadzić do problemów wynikających ze zbyt małej ilości wydalanej uryny.

Nawyki, które uszkadzają nerki

W przeciwdziałaniu zatrzymania wody w organizmie pomóc nam mogą pewne rozwiązania domowe. Dobrym remedium na tę dolegliwość jest wyciąg z mniszka lekarskiego, napary z nawłoci, skrzypu i czystka, oraz odpowiednia dieta. Dieta polegać musi na redukcji ilości przyjmowanej soli.

Zaleca się także suplementację magnezu różnego pochodzenia (fasole, orzechy, pełne ziarna) oraz witaminy B6. Włączenie owoców typu pomarańcze, arbuz, brzoskwinie, ananasy, żurawina, a także warzyw takich jak ogórek, czy pietruszka, stymuluje pracę nerek i usprawnia usuwanie nadmiaru wody z organizmu.

Paradoksalnie, skutecznym okazać się może także regularne picie wody – jeżeli organizm odczuwa jej niedobór, może samoistnie doprowadzić do magazynowania w nim wody.

Warto także wybrać dla siebie aktywność fizyczną, ponieważ bezruch zwalnia przepływ krwi i limfy, co sprzyja przedostawaniu się płynów do tkanek i obrzękom.

Aby pozbyć się nadmiaru wody, stosuj Ziele rdestu ptasiego albo Liść pokrzywy w postaci herbatki do codziennego stosowania. Możesz też zastosować suplementację. Już dziś kup Nadmiar wody – suplement diety Panaseus, który kupisz na Medonet Market.

Leia também:  Rozszczep kręgosłupa (spina bifida) u dziecka – przyczyny, leczenie, zapobieganie

Treści z serwisu medonet.pl mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny.

Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.

Potrzebujesz konsultacji lekarskiej lub e-recepty? Wejdź na halodoctor.pl, gdzie uzyskasz pomoc online – szybko, bezpiecznie i bez wychodzenia z domu.

  • Objawy obniżonej odporności – tak ostrzega cię organizm Odporność organizmu odgrywa kluczową rolę w czasie zagrożenia infekcjami. Sprawna odpowiedź immunologiczna jest równie ważna w czasie epidemii koronawirusa. Na…
  • Dieta przeciwgrzybicza – jak wspomóc organizm w walce z grzybicą? [WYJAŚNIAMY] Grzybice to grupa chorób wywoływanych przez mikroskopijne organizmy. Duża część z nich towarzyszy nam nieustannie i dopiero ich nadmierne namnażanie powoduje stan…
  • Jak alkohol wpływa na odporność organizmu? [WYJAŚNIAMY] Utarło się, że nadużywanie alkoholu oddziałuje negatywnie wyłącznie na wątrobę i trzustkę. Dla wielu osób mit ten stanowi przyzwolenie na sięganie po napoje… Paulina Wójtowicz
  • Skleroproteiny – rodzaje, budowa, rola w organizmie Skleroproteiny znane także jako białka fibrylarne lub włókniste są zwykle cząsteczkami statycznymi i odgrywają ważną rolę strukturalną w anatomii i fizjologii… Adrian Jurewicz
  • Witamina K – dlaczego nie może jej zabraknąć w twoim organizmie Witamina K odgrywa kluczową rolę w przebiegu wielu fizjologicznych procesów, m.in. krzepnięcia krwi, a także w regulacji gospodarki wapniowej. Jest na tyle…
  • Co się dzieje w twoim organizmie, gdy zaczyna w nim brakować melatoniny? Masz problemy z zaśnięciem, Twój sen jest płytki, często wybudzasz się, a w dzień jesteś senny, zmęczony, drażliwy i bez sił. Przyczyną może być zbyt niski poziom…
  • Nie boli, ale cierpi cały organizm. Nietypowe objawy, które powinny cię zaniepokoić Gruczoł tarczowy jest jednym z najważniejszych narządów i gdy zaczyna chorować organizm traci równowagę. Chora tarczyca może sprzyjać depresji lub…
  • Co się dzieje z twoim organizmem, gdy odstawisz cukier? Wiadomo, że nadmiar cukru nam szkodzi, może prowadzić do otyłości i bardzo wielu chorób. Uzależnienie od cukru jest niebezpieczne, ale z drugiej strony… Medexpress
  • Zadbaj o siebie latem! Poznaj sposoby na oczyszczenie oraz wzmocnienie organizmu Okres letni jest jednym z najbardziej wyczekiwanych w całym roku. Piękna słoneczna pogoda i wysokie temperatury dają nam wiele perspektyw na wypoczynek. Podczas… Materiały prasowe
  • Błonnik – jak działa na nasz organizm i w jakich produktach jest go najwięcej? Błonnikiem pokarmowym nazywamy substancję pochodzenia roślinnego, które nie ulegają trawieniu ani wchłanianiu w przewodzie pokarmowym. I choć w żaden sposób nie…

Przewodnienie – czym może grozić nadmierne spożywanie wody?

W upalne dni utrata wody przez parowanie nasila się, co zwykle kompensujemy zwiększonym przyjmowaniem płynów na skutek odczuwanego pragnienia, by nie doprowadzić do odwodnienia.

U osób z zachowaną prawidłową wydolnością nerek zwykle równowaga między przyjmowaniem a wydalaniem płynów jest zachowana i nie dochodzi do przewodnienia. Zdrowe osoby są w stanie wydalić przez nerki do 10 litrów moczu dziennie.

Przyjęcie większej ilości wody, szczególnie w krótkim czasie, nawet u zdrowych osób może prowadzić do powikłań.  

Jakie są inne typy przewodnienia? 

Dużo rzadziej do przewodnienia może dojść także na skutek nadmiernej podaży hipertonicznych płynów, najczęściej w  postaci roztworów sodu – znane są przypadki przewodnienia hipertonicznego u rozbitków pijących morską wodę, która zawiera wysokie stężenie sodu. Taka forma nadmiaru wody w ustroju może być też działaniem niepożądanym procedur terapeutycznych, np. przez podawanie wodorowęglanu sodu przy reanimacji bądź karmieniu przez zgłębnik. 

U chorych obciążonych niewydolnością serca, marskością wątroby czy niewydolnością nerek, na podłożu tych chorób może dojść do stanu przewodnienia izotonicznego. Z powodu zatrzymywania w organizmie sodu i wody najczęściej pojawiają się obrzęki. 

Zatrucie wodne – u kogo może się rozwinąć? 

Do sytuacji przewodnienia może dojść np.

u maratończyków, którzy po intensywnym wysiłku fizycznym, podczas którego wydalili dużo sodu i wody z potem, łapczywie gaszą pragnienie zbyt dużą ilością płynów bezelektrolitowych (wodą), bądź u osób z zaburzeniami psychicznymi wskutek pierwotnej polidypsji (patologiczne, nadmierne uczucie pragnienia).

Warto nadmienić, że polidypsja może być jednym z objawów niezdiagnozowanej cukrzycy typu 1, częściej występującej u dzieci. Do przewodnienia związanego z nadmierną podażą wody może dojść także u niemowląt karmionych nadmiernie rozcieńczoną mieszanką mleczną.

Choroby, w przebiegu których może dojść do przewodnienia hipotonicznego, to: 

  • przewlekła choroba nerek, 
  • ostre uszkodzenie nerek, 
  • zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny (SIADH), 
  • ostre lub przewlekłe uszkodzenie wątroby, 
  • choroby psychiczne z towarzyszącą polidypsją. 

Jakie są objawy przewodnienia organizmu? 

W przebiegu przewodnienia hipotonicznego dochodzi do spadku stężenia jonów sodu we krwi, czyli hiponatremii. Nadmiar wody prowadzi do rozcieńczenia krwi i powoduje wypływ płynu z przestrzeni międzykomórkowej do wnętrza komórek.

Prowadzi to do obrzęków obwodowych i przesięków do jam ciała. Tkanką szczególnie wrażliwą na obecność nadmiaru płynu jest tkanka mózgowa, a najbardziej niebezpiecznym powikłaniem przewodnienia hipotonicznego jest obrzęk mózgu.

 

Do objawów związanych z przewodnieniem należą także: 

  • wzrost ciśnienia tętniczego, 
  • wzrost akcji serca, 
  • nagły wzrost masy ciała (związany z nadmiarem płynu), 
  • zaburzenia neurologiczne spowodowane zwiększonym ciśnieniem wewnątrzczaszkowym związanym z obrzękiem mózgu. 

W jaki sposób lekarz rozpoznaje i leczy zatrucie wodne? 

Rozpoznanie przewodnienia hipotonicznego stawia się na podstawie objawów przewodnienia (obrzęków, płynu w jamach ciała, obrzęku mózgu), stwierdzonej w badaniach laboratoryjnych hiponatremii oraz zmniejszonej osmolalności surowicy.  

W przypadku osób z prawidłową funkcją nerek wystarczającym leczeniem może okazać się restrykcja przyjmowania płynów. Przewodnienie związane z zaburzonym wydalaniem moczu wymaga leczenia lekami moczopędnymi (diuretykami), a w niektórych chorobach wymagane jest użycie antagonistów receptorów wazopresyny.  

Źródła: 

  • Interna Szczeklika 2019, Medycyna Praktyczna, Kraków 2019. 
  • Allison Hale, Mary Jo Hovey: Fluid, Electrolyte, and Acid-Base Imbalances: Content Review Plus Practice Questions, 2014. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Przewodnienie – przyczyny, objawy i leczenie nadmiaru wody

Przewodnienie, czyli nadmiar wody w organizmie, to skutek nadmiernego spożywania wody. Nie bez znaczenia jest także niewłaściwe funkcjonowanie ośrodka pragnienia regulujące zawartość wody w organizmie czy nieprawidłowa praca układu moczowego Głównym objawem zatrzymania wody w organizmie są obrzęki. Co warto o nim wiedzieć?

1. Co to jest przewodnienie organizmu?

Przewodnienie (hiperwolemia) oznacza intensywne gromadzenie wody w organizmie. Mówi się o nim, gdy dochodzi do znacznego wzrostu jonów sodu we krwi.

W zależności od stężenia sodu przewodnienie można podzielić na trzy typy:

  • przewodnienie izotoniczne,
  • przewodnienie hipertoniczne,
  • przewodnienie hipotoniczne.

Przewodnienie izotoniczne przebiega ze zwiększeniem objętości płynu pozakomórkowego. Ponieważ dochodzi do wzrostu zawartości sodu w organizmie i zwiększenia się objętości płynu pozakomórkowego, pojawiają się obrzęki.

To zazwyczaj skutek przyjęcia zbyt dużej ilości wody. Wśród czynników potencjalnie prowadzących do przewodnienia izotonicznego można wymienić: niewydolność serca, marskość wątroby czy [zespół nerczycowy](https://portal.abczdrowie.pl/zespol-nerczycowy i niewydolność nerek.

Przewodnienie hipertoniczne jest najczęściej skutkiem przyjęcia zbyt dużej ilości płynu wieloelektrolitowego. Przyczyną może być także zbyt duża podaż płynów o prawidłowej zawartości elektrolitów u chorych z upośledzoną funkcją nerek.

Wywołuje wzrost osmolalności krwi, czy nagromadzenia substancji izotonicznych (w tym sodu) rozpuszczalnych w wodzie. Hipertoniczny płyn pozakomórkowy powoduje transport wody z komórek (płynu wewnątrzkomórkowego) do przestrzeni zewnątrzkomórkowej, by wyrównać poziom elektrolitów.

To prowadzi do odwodnienia komórki oraz zwiększenia przestrzeni pozakomórkowej z wytworzeniem obrzęków.

Przyczyną przewodnienia hipotonicznego (zatrucie wodne) jest upośledzenie wydalania wolnej wody przez nerki w wyniku ich niewydolności, a także nadmierne wydzielanie wazopresyny (hormonu odpowiedzialnego za resorpcję zwrotną sodu i wody). Zazwyczaj towarzyszy mu nadmierne gromadzenie wody w organizmie. Zatrucie wodne może być niebezpieczne, ponieważ może prowadzić do obrzęków obwodowych, obrzęku mózgu i przesięków do jam ciała.

Leia também:  Życie ze stwardnieniem rozsianym

2. Przyczyny nadmiaru wody w organizmie

Jeżeli przysadka, nerki, serce i wątroba pracują prawidłowo, bardzo mało prawdopodobne jest, aby picie większej ilości wody doprowadziło do przewodnienia organizmu. To dlatego hiperwolemia wywołana nadmierną podażą płynów spotykana jest stosunkowo rzadko.

Zatrzymanie wody w organizmie zdarza się znacznie częściej u:

  • wcześniaków, których nerki są niedojrzałe,
  • osób cierpiących na zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny,
  • pacjentów z zaburzeniami nerek, serca czy wątroby, u których zdiagnozowano: niewydolność serca, niewydolność nerek, marskość wątroby, zespół nerczycowy, zaburzenia psychiczne,
  • mających problem z uzależnieniem od alkoholu.

Do retencji wody w organizmie predysponowane są także niemowlęta oraz osoby starsze.

3. Objawy przewodnienia

Objawy przewodnienia we wczesnych stadiach to między innymi nudności i wymioty, a także bóle głowy oraz obrzęki zlokalizowane zwykle w okolicy podudzi i kostek, a w nocy w okolicy krzyżowo-lędźwiowej.

Wraz z czasem i pogłębianiem się zaburzeń gospodarki wodnej dochodzić może do pojawiania się coraz bardziej nasilonych objawów przewodnienia, takich jak nasilone obrzęki czy osłabienie siły mięśniowej. W przebiegu hiperwolemii można zaobserwować wzrost ciśnienia tętniczego.

U niektórych osób rozwija się obrzęk płuc. To stan wymagający szybkiej hospitalizacji. Nieleczone przewodnienie prowadzi do obniżenia sodu w osoczu krwi (hiponatremia), a także do hiperwolemii.

Gdy ta jest znacznie nasilona i postępuje szybko, mogą się pojawić dolegliwości ze strony układu nerwowego. To zwykle drgawki, splątanie, stan podwyższonej temperatury ciała (hipertermia) czy śpiączka.

4. Leczenie przewodnienia

Leczenie przewodnienia może być różne, a postępowanie uzależnia się od tego, jaki typ zaburzenia pojawił się u pacjenta. Aby to ustalić, wykonuje się badania laboratoryjne krwi. Bardzo ważne jest oznaczenie stężenia sodu we krwi, jak i jest osmolalność osocza.

W przypadku hiperwolemii małego lub średniego stopnia, kluczowe jest ograniczenie spożywania płynów. Niezbędne jest leczenie problemu, który do niego doprowadził. W poważniejszych przypadkach podaje się leki moczopędne. Pacjent powinien być leczony w szpitalu, jeśli dojdzie do rozwoju obrzęku płuc lub pojawią się objawy ze strony układu nerwowego.

Skorzystaj z usług medycznych bez kolejek. Umów wizytę u specjalisty z e-receptą i e-zwolnieniem lub badanie na abcZdrowie Znajdź lekarza.

Ile wody pić dziennie – odwodnienie i przewodnienie. Jak szybko nawodnić organizm?

Woda stanowi ok. 60% naszego organizmu. Stale tracimy wodę, głównie poprzez mocz i pot. Istnieje wiele różnych opinii na temat ilości wody, którą powinniśmy pić każdego dnia. Ile powinniśmy przyjmować płynów? Odpowiedź w artykule.

Stale tracimy wodę z naszych ciał, głównie poprzez mocz i pot, jednocześnie uzupełniając straty najróżniejszymi płynami. Oprócz wody, równie często wybieramy soki, nektary, słodkie napoje gazowane czy też herbatę i kawę.

Jednak nie trzeba być specjalistą od żywienia, aby być świadomym, że najlepszym źródłem płynów jest sama woda.

Odpowiednie nawodnienie zapewnia nam dobre samopoczucie, chroni przed bólami głowy, zaparciami, utrzymuje nasze nerki w dobrej kondycji, a także pomaga utrzymać prawidłową masę ciała.  

Podobnie jak w przypadku większości składników naszej diety, ilość spożywanej wody jest indywidulana. Istnieje wiele czynników (zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych), które ostatecznie wpływają na nasze zapotrzebowanie na wodę. Oprócz jednostek chorobowych, które wymagają restrykcji płynowych, na podaż wody może mieć wpływ temperatura otoczenia czy wysiłek fizyczny.

Płyny dostarczane do organizmu to nie tylko spożywane napoje. Wodę znajdziemy też w produktach stałych, które mogą dostarczać nam nawet 1000 ml płynów w ciągu dnia. Dodatkowo powinniśmy wypijać ok. 6–8 szklanek wody. Pamiętajmy, że alkohol nie jest tutaj uwzględniany ze względu na swoje moczopędne działanie.

Odwodnienie organizmu

Odwodnienie określane jest jako stan, w którym zasoby wody naszego organizmu stają się na tyle małe, że uniemożliwiają prawidłowe funkcjonowanie całego ustroju. Odwodnienie może nieść ze sobą wiele powikłań, nawet śmiertelnych! Do pierwszych objawów odwodnienia zaliczamy przede wszystkim silne uczucie pragnienia.

Ubytek wody powyżej 2% masy naszego ciała może być przyczyną uczucia suchości w ustach, bólów i zawrotów głowy, uczucia osłabienia, omdleń czy utraty elastyczności skóry. Łatwym sposobem na określenie stopnia nawodnienia jest ocena koloru moczu. Prawidłowo mocz przyjmuje jasną, słomkową barwę.

Im kolor jest ciemniejszy tym potrzeba uzupełnienia płynów jest większa.

Brak odpowiedniej podaży płynów może prowadzić do zaparć. Problem ten jest dość częsty i charakteryzuje się rzadkimi wypróżnieniami i trudnościami w oddawaniu stolca. U osób z problemem zaparć zaleca się zwiększenie spożycia płynów. Bez względu na wiek, niskie zużycie wody wydaje się być czynnikiem ryzyka zaparć zarówno u osób młodych, jak i starszych.

Odwodnienie może wywoływać bóle głowy i migreny. Kilka badań wykazało, że woda może łagodzić bóle głowy u osób odwodnionych.

Z kolei inne badania wykazały, że woda nie ma wpływu na częstość występowania bólów głowy, ale zmniejszyła ich intensywność i czas trwania. Nasz mózg jest silnie uzależniony od stanu nawodnienia.

Badania pokazują, że nawet niewielkie odwodnienie (1–3% masy ciała) może zaburzać wiele aspektów funkcjonowania mózgu.

Przewodnienie organizmu

Do przewodnienia  dochodzi, gdy w naszym ustroju znajduje się zbyt dużo wody. Przewodnienie hipotoniczne, nazywane jest też zatruciem wodnym.

Do głównych przyczyn zaliczamy zbyt duże spożycie płynów bezelektrolitowych, nadmierne wytwarzanie wazopresyny w ustroju oraz jednostki chorobowe zmniejszające wydalanie wody.

Wymienić tutaj możemy niedoczynność tarczycy, leczenie winkrystyną oraz choroby nerek. Stan ten może stanowić bezpośrednie zagrożenie życia.

Szybkie nawodnienie organizmu może być szczególnie potrzebne po intensywnych ćwiczeniach, czy też w upalne dni, kiedy utrata płynów z potem jest znacznie większa. Z pomocą przychodzą tutaj napoje izotoniczne.

W sklepach możemy znaleźć niezliczoną ilość napojów izotonicznych, jednak najlepiej przygotować go samemu. Przepis jest prosty i szybki. Do 1 litra wody dodaj szczyptę soli, sok z 1 całej cytryny i 2 łyżki miodu.

Pamiętajmy jednak, aby nie dopuszczać do stanu uczucia pragnienia, a płyny przyjmujmy regularnie przez cały dzień. Zrezygnujmy też z soków owocowych oraz słodkich napojów gazowanych, na rzecz wody.

W celu zapewnienia optymalnego nawodnienia, płyny powinny być spożywane regularnie przez cały dzień. Nie doprowadzajmy do uczucia pragnienia i zawsze nośmy przy sobie butelkę małej wody, po którą będziemy mogli sięgnąć w każdej chwili. Pamiętajmy, że woda jest nam niezbędna do życia i prawidłowego przebiegu reakcji chemicznych naszego organizmu.

Literatura:

  1. Murray B. Hydration and physical performance. J Am Coll Nutr. 2007 Oct;26(5 Suppl):542S-548S.
  2. Barry M. Popkin, Kristen E. D’Anci, et al. Water, Hydration and Health. Nutrition Reviews, 68(8), 439–458.
  3. Armstrong LE, Ganio MS, Casa DJ, et al. Mild dehydration affects mood in healthy young women. J Nutr. 2012 Feb;142(2):382-8.
  4. Blau JN, Kell CA, Sperling JM. Water-deprivation headache: a new headache with two variants. Headache. 2004 Jan;44(1):79-83.
  5. Robson KM, Kiely DK, Lembo T. Development of constipation in nursing home residents. Dis Colon Rectum. 2000 Jul;43(7):940-3.
  6. Andrzej Szczeklik: Choroby wewnętrzne. T. I. Kraków: Medycyna Praktyczna, 2015.
  7. Peckenpaugh N, Podstawy żywienia i dietoterapia, Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2011.
  8. Thor P. Podstawy patofizjologii człowieka, Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne VESALIUS, Kraków 2009.
  9. Gawęcki J (red). Żywienie człowieka Podstawy nauki o żywieniu. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2012.

Ile wody pić dziennie – odwodnienie i przewodnienie. Jak szybko nawodnić organizm? – 4.7/5. Oddano 7 głosy.

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*