Powiększenie wątroby – co to oznacza kiedy wątroba jest powiększona?

Stłuszczenie wątroby można podzielić na alkoholowe oraz niealkoholowe stłuszczenie wątroby. Jest to prosty podział ze względu na przyczynę choroby.

Jest on istotny pod względem leczenia, ponieważ o ile leczenie alkoholowego stłuszczenia wątroby polega przede wszystkim na odstawieniu alkoholu, o tyle leczenie niealkoholowego stłuszczenia wymaga podjęcia wielu działań często przy udziale szeregu specjalistów – lekarzy, dietetyka, a także samego pacjenta.

Nieco bardziej istotny z punktu widzenia klinicznego jest podział na stłuszczenie z i bez podwyższonej aktywności enzymów wątrobowych. Wariant z podwyższoną aktywnością enzymów wątrobowych związane jest z aktywnym zapaleniem wątroby spowodowanym nadmiernym odkładaniem się lipidów w wątrobie.

Często efektem może być włóknienie lub marskość wątroby. Choroba bez podwyższonej aktywności enzymów przebiega łagodnie i często cofa się po zmianie trybu życia.

Doc. dr hab. Małgorzata Inglot – czynniki ryzyka, przyczyny, diagnostyka i leczenie stłuszczenia wątroby

Alkoholowe stłuszczenie wątroby

Przyczyny:

Stłuszczenie wątroby jest to jednostka chorobowa, w której chorobowa w której dochodzi do nagromadzenia drobinek tłuszczu w komórkach wątrobowych w wyniku nadużywania alkoholu. Występuje u 90% osób pijących >60 g etanolu dziennie (3x50ml 40% wódki) .

W powstawaniu chorób wątroby zależnych od alkoholu wyróżniamy mechanizmy:

  • hepatotoksyczny,
  • metaboliczny,
  • zależny od czynników immunologicznych i zapalnych.

Czynnikami dodatkowymi, które wpływają na rozwój alkoholowej choroby wątroby, są: dieta oraz predyspozycje genetyczne. Są pacjenci u których choroba wystąpi dość szybko, po kilku miesiącach nadużywania alkoholu, ale też są i tacy, u których proces ten może trwać latami.

Objawy stłuszczenia wątroby i przebieg choroby:

Z reguły obraz kliniczny jest skąpoobjawowy: pobolewanie okolicy wątroby, czasami niebolesne powiększenie wątroby. Zazwyczaj pacjenci skarżą się na przewlekłe zmęczenie, senność, dyskomfort i uczucie pełności w brzuchu. Częstym objawem jest także ból w prawej górnej części brzucha, pod żebrami.

Stłuszczenie wątroby jest chorobą przewlekłą. W momencie zaprzestania picia alkoholu choroba cofa się po około 4-6 tygodniach, w przypadku ciągłego spożywania alkoholu postępuje, powodując postępuje powodując u 35% pacjentów zapalenie i marskość.

Zobacz artykuł, który szerzej opisuje marskość wątroby

Diagnostyka

W badaniach laboratoryjnych zauważa się zwiększenie objętości erytrocytów (MCV), podwyższenie aktywności GGTP, rzadziej dochodzi do wzrostu transaminaz wątrobowych (AspAT, AlAT)

Podstawowym badaniem pozwalającym wykryć stłuszczenie wątroby jest badanie USG. Obraz jest bardzo charakterystyczny, łatwy do interpretacji i widoczny nawet na najtańszych aparatach, w jakie wyposażona jest większość przychodni.

  • Stłuszczenie wątroby w badaniu USG:
    • wzmożona echogeniczność wątroby (wątroba jaśniejsza niż nerka)
    • zredukowanie rysunku naczyniowego
    • powiększenie wątroby >13 cm

Można rozważyć wykonanie biopsji wątroby, która jednak rzadko jest wskazana. Coraz częściej zalecane są metody nieinwazyjne:

  • elastografia:
    • elastografia SWE,
    • fibroscan,
  • ocena markerów włóknienia we krwi:
  • Obecnie najlepszą metodą jest elastografia, która jest wskazana w każdym przypadku z podwyższoną aktywnością enzymów wątrobowych.
  • Bezpieczne badanie – elastografia wątroby
  • Przy rozpoznaniu stłuszczenia wątroby kluczowymi kryteriami są:
  • zwiększone aktywność GGTP,
  • wzmożona echogeniczność wątroby w badaniu USG,
  • wywiad,
  • powiększenie wątroby

Podwyższona aktywność GGTP i enzymów wątrobowych świadczy o toczącym się procesie zapalnym, który może prowadzić do włóknienia i w konsekwencji do marskości wątroby.

Alkoholowe stłuszczenie wątroby – Leczenie

Leczenie to przede wszystkim abstynencja alkoholowa, oraz dieta ubogotłuszczowa. Widoczna w USG i elastografii poprawa stanu pacjenta widoczna jest już nawet po 3 miesiącach całkowitego odstawienia alkoholu. W monitorowaniu skuteczności leczenia istotna jest okresowa kontrola parametrów biochemicznych uszkodzenia komórek wątroby – GGTP, AspAT, AlAT oraz USG i elastografia wątroby.

NASH – niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby

Niealkoholowe stłuszczenie wątroby (ang. nonalcoholic steatohepatitis, NASH) jest podobną jednostką chorobową do alkoholowego z tą różnicą że czynnikiem etiologicznym nie jest nadużywanie alkoholu.

Głównymi przyczynami stłuszczenia wątroby stłuszczenia są: substancje hepatotoksyczne (niektóre leki, toksyny zawarte w grzybach), zaburzenia trawienia i wchłaniania (otyłość, cukrzyca, choroba Leśniowskiego-Crohna), wrodzone zaburzenia metabolizmu, choroby infekcyjne (wirusowe zapalenie wątroby typu C) oraz siedzący tryb życia połączony z niezdrowym odżywianiem.

NASH jest częścią niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby – NAFLD

Epidemiologia i etiologia

NAFLD jest najczęstszą przewlekłą chorobą wątroby występująca w krajach krajach uprzemysłowionych. NASH występuje u 3-5% populacji ludności. Otyłość ściele wiąże się z występowaniem niealkoholowego stłuszczenia wątroby – 90% chorych z BMI >35 .

Główną przyczyną niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby są zaburzenia przemiany materii. NASH jest chorobą o agresywnym przebiegu – u ~15-50% chorych rozwija się włóknienie i marskość wątroby, u 25% chorych rozwija się rak wątrobowokomórkowy.

Objawy i przebieg

U chorych często występują zmęczenie i osłabienie, dyskomfort w prawym podżebrzu. Zazwyczaj jednak choroba przebiega bezobjawowo. W padaniu fizykalnym pacjenta można zauważyć powiększenie wątroby (75%) lub śledziony (25%).

NAFLD jest chorobą przewlekłą o raczej łagodnym przebiegu, u 15-20% rozwija się NASH, który w swoim przebiegu jest dużo bardziej agresywny i prowadzi do włóknienia i marskości narządu.

Diagnostyka

W badaniach laboratoryjnych zwiększa się aktywność AlAT i AspAT, GGTP, występuje dyslipidemia, która podwyższa poziom bilirubiny.

W USG stwierdza się powiększenie i wzmożenie echogeniczności wątroby. Można rozważyć wykonanie badania histologiczne wycinka miąższu wątroby (biopsja). Szczególnie zalecana jest nieinwazyjna ocena włóknienia wątroby – elastografia, pozwala ocenić stopień zaawansowania choroby i jest konieczna w przypadku stłuszczenia wątroby przebiegającego z podwyższoną aktywnością enzymów wątrobowych.

Dowiedz się więcej:

Niealkoholowe stłuszczenie wątrob – Leczenie

Postępowanie obejmuje leczenie choroby wątroby i zaburzeń metabolicznych. Zaleca się zmianę stylu życia – dieta ubogokaloryczna i aktywności fizycznej, która pozwoli na redukcję masy ciała.. Leczenie hepatoprotekcyjne dotyczy tylko osób chorych z NASH

Co 2-3 miesiące zaleca się kontrolę AlAT i AspAT.

Dieta w stłuszczeniu wątroby

Bez względu na to, czy choroba ma związek z nadmiernym spożywaniem alkoholu, czy nie, to dieta jest jednym z podstawowych warunków udanego leczenia.

Zaleca się spożywanie pokarmów chroniących komórki przed uszkodzeniem, mających działanie przeciwzapalne i hepatoprotekcyjne oraz wspomagających wykorzystanie endogennej insuliny.

Uważa si, że najlepsza jest dieta śródziemnomorska bogata w zdrowe kwasy tłuszczowe i ogromną ilość antyoksydantów.

Kwasy tłuszczowe Omega-3 i wielonienasycone kwasy tłuszczowe pomagają w wykorzystaniu insuliny, zwiększając wrażliwość komórek na inulinę. Antyoksydanty działają ochronnie na komórki, zapobiegając ich uszkodzeniu w wyniku nadmiernego nagromadzenia tłuszczu. Pacjenci ze stłuszczeniem wątroby powinni jeść przede wszystkim:

  • ryby,
  • owoce,
  • warzywa,
  • orzechy,
  • olej z oliwek

Warto zasięgnąć porady dietetyka, aby pomógł opracować szczegółowe menu i propozycje prostych, łatwych w przygotowaniu zdrowych posiłków. Zmiana stylu życia i nawyków żywieniowych wraz z aktywnością fizyczną umożliwią redukcję masy ciała, co pozytywnie wpłynie na zdrowie.

Przykładowe zdjęcia USG z widocznymi zmianami chorobowymi

Powiększenie wątroby – co to oznacza kiedy wątroba jest powiększona?

Znacznie powiększona wątroba, prawie 18 cm, wyraźnie wzmożona echogeniczność (biała wątroba) – cechy zaawansowanego stłuszczenia

Powiększenie wątroby – co to oznacza kiedy wątroba jest powiększona?

Wątroba wyraźnie jaśniejsza od nerki – cecha zaawansowanego stłuszczenia

Powiększenie wątroby – co to oznacza kiedy wątroba jest powiększona?

Elastografia stłuszczonej wątroby – widoczna prawidłowa twardość, nie stwierdza się włóknienia, nie ma zagrożenia marskością wątroby.

Powiększenie wątroby – co to oznacza kiedy wątroba jest powiększona?

Elastografia stłuszczonej wątroby – widoczna wzmożona twardość, II stopień włóknienia, ryzyko rozwoju marskości wątroby, konieczne leczenie hepatologiczne

Powiększenie wątroby

Powiększenie wątroby, czyli hepatomegalia, to niespecyficzny objaw, za którym mogą stać rozmaite przyczyny. Za powiększeniem wątroby przemawia obecność stłumienia wątrobowego podczas opukiwania klatki piersiowej i brzucha w linii środkowoobojczykowej ponad 12 cm u kobiet i ponad 15 cm u mężczyzn.

Czasem hepatomegalia określana jest również jako wątroba wyczuwalna w badaniu palpacyjnym (dotykiem) ponad 2 cm poniżej prawego łuku żebrowego.

Do powiększenia wątroby może dojść na skutek zwiększenia objętości łożyska naczyniowego i dróg żółciowych, powiększenia komórek wątrobowych, tkanki śródmiąższowej wątroby, rozrostu nowotworowego pierwotnego lub przerzutowego, ropni lub torbieli wątroby.

Powiększenie wątroby może się wiązać z upośledzeniem jej prawidłowego działania, co czasem stanowi poważne zagrożenie zdrowotne. Najważniejsze funkcje wątroby to synteza licznych białek (czynników krzepnięcia, albuminy, enzymów), wytwarzanie i wydzielanie żółci, neutralizacja toksyn, udział w metabolizmie kwasów nukleinowych, magazynowanie węglowodanów i witamin czy udział w termoregulacji.

Leia também:  Wypadnięcie dysku – objawy, leczenie i rehabilitacja

Powiększenie wątroby – co to oznacza kiedy wątroba jest powiększona?Ryc. 1. Wątroba leży w prawym podżebrzu pod przeponą, częściowo przechodząc do górnego nadbrzusza i lewego podżebrza.

Jakie są najczęstsze przyczyny powiększenia wątroby?

Wątroba wyczuwalna poniżej łuków żebrowych nie zawsze musi być objawem choroby. Może to być związane z niższym fizjologicznym położeniem lub z jej przemieszczeniem na przykład na skutek wysięku w opłucnej. Zwiększenie obwodu brzucha wywołane wzdęciami lub otyłością również może być mylnie interpretowane jako skutek powiększenia wątroby.

Powiększenie wątroby – co to oznacza kiedy wątroba jest powiększona?Powiększenie wątroby – co to oznacza kiedy wątroba jest powiększona?
Ryc. 2. Prawidłowa wielkość wątroby i wątroba powiększona

  • związane z zapaleniem:
    • wirusowe zapalenie wątroby (typu A, B, C),
    • alkoholowe zapalenie wątroby,
    • niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby (zwykle związane z zespołem metabolicznym),
    • zakażenia bakteryjne i wirusowe (np. mononukleoza zakaźna, infekcja CMV), ropnie wątroby,
    • marskość wątroby,
    • toksyczne, polekowe zapalenie wątroby (leki: m.in. statyny, makrolidy, amiodaron, paracetamol),
    • autoimmunologiczne zapalenie wątroby,
    • pierwotna marskość żółciowa,
    • pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych,
    • sarkoidoza,
  • związane z zastojem krwi:
  • związane z zastojem żółci:
    • kamica przewodowa,
    • rak głowy trzustki,
    • rak brodawki Vatera,
  • związane z nacieczeniem wątroby, guzy wątroby:
    • chłoniaki,
    • białaczki,
    • przerzuty nowotworowe do wątroby,
    • gruczolaki,
    • naczyniaki,
    • torbiele,
    • rak wątrobowokomórkowy,
  • związane z odkładaniem się substancji w wątrobie – choroby spichrzeniowe:

Co robić w przypadku wystąpienia powiększenia wątroby?

Powiększenie wątroby rzadko można stwierdzić samodzielnie – zwykle jest ono rozpoznawane wstępnie przez lekarza w trakcie badania przy rutynowej wizycie w gabinecie lub przy wykonywaniu USG jamy brzusznej z innych przyczyn.

Powiększenie wątroby może zwrócić na siebie uwagę w przypadku wystąpienia towarzyszących objawów, np.

uczucia pełności w brzuchu, bólu (związanego z rozciąganiem torebki wątroby bądź uciskiem sąsiednich narządów), żółtaczki, świądu, nudności i wymiotów, obrzęków obwodowych, zmian zabarwienia stolca.

Powiększenie wątroby, zwłaszcza w przypadku współistnienia objawów wymienionych powyżej, powinno skłonić do przeprowadzenia dokładniejszej diagnostyki w celu wykluczenia poważnych chorób. W pierwszej kolejności należy się zgłosić do lekarza rodzinnego, który w razie potrzeby skieruje do lekarza specjalisty – hepatologa lub gastroenterologa.

Co zrobi lekarz, jeśli zgłosimy się z powiększoną wątrobą?

W pierwszej kolejności lekarz zapyta o historię przebytych i towarzyszących chorób. Należy przygotować sobie listę przyjmowanych leków i suplementów diety. W trakcie wizyty powiększona wątroba może skłonić lekarza do zadania następujących pytań:

  • Czy występują jakieś inne objawy? Ból brzucha, uczucie pełności? Zażółcenie powłok skórnych, błon śluzowych, oczu?
  • Czy w ostatnim czasie wystąpiły wymioty, gorączka?
  • Czy stolce są jasne, odbarwione lub czarne, smoliste?
  • Czy spożywa się alkohol i w jakiej ilości?

W następnej kolejności lekarz może starać się potwierdzić powiększenie wątroby w badaniach obrazowych:

  • USG jamy brzusznej – najłatwiej dostępne badanie umożliwiające ocenę wielkości i stanu wątroby; w przypadku osób otyłych, z ranami lub bolesnymi zmianami skórnymi albo kobiet w ciąży badanie USG wątroby może być utrudnione lub wręcz niemożliwe,
  • tomografia komputerowa,
  • rezonans magnetyczny.

Badania laboratoryjne krwi mogą dostarczyć informacji na temat wydolności wątroby oraz ogólnej kondycji organizmu.

Pomocne badania diagnostyczne to:

  • morfologia krwi obwodowej,
  • stężenia OB i CRP – markery stanu zapalnego,
  • aktywność aminotransferaz – ALT, AST,
  • wskaźniki cholestazy – ALP, GGTP, bilirubina,
  • stężenia lipidów,
  • immunologiczne testy w kierunku zakażeń wirusowych (WZW B i C, mononukleoza zakaźna, CMV).

Dodatkowe, bardziej celowane, badania diagnostyczne mogą obejmować:

  • występowanie przeciwciał typowych dla chorób autoimmunologicznych,
  • ocenę drożności dróg żółciowych – endoskopową cholangiopankreatografię wsteczną (ERCP), cholangio-MR,
  • ocenę wydolności serca – badanie echokardiograficzne,
  • biopsję wątroby.

Powiększenie wątroby: znajdź gastrologa w twojej okolicy

Powiększona wątroba – czy to groźne? Przyczyny i leczenie

Powiększona wątroba (hepatomegalia) to objaw chorób wątroby lub schorzeń ogólnoustrojowych. Powiększenie wątroby może mieć różne przyczyny. Powiększenie wątroby może się wiązać z upośledzeniem jej prawidłowego działania, co stanowi zagrożenie zdrowotne. Jakie są jeszcze możliwe przyczyny powiększenia wątroby? Na czym polega leczenie?

Spis treści

Powiększona wątroba (hepatomegalia) uciska sąsiadujące z nią jelita oraz żołądek. Stąd objawy, takie jak uczucie kłucia w boku i rozpierania pod żebrami.

To pierwszy znak, że wątroba przestaje sobie radzić.

W prawidłowych warunkach wątroba zajmuje prawy górny kwadrant jamy brzusznej powyżej łuku żebrowego oraz część nadbrzusza, sięgając 5–10 cm na lewo od linii środkowej ciała.

Wątroba to fabryka, magazyn i filtr

Wątroba to pracująca bez wytchnienia fabryka, w której odbywa się przemiana składników dostarczonych z pożywieniem. Uzyskuje się z nich niezbędne do życia związki. Np.

białka rozkładane są na aminokwasy, które stanowią budulec dla wszystkich tkanek, a także zapewniają prawidłowe funkcjonowanie organizmu, np. właściwe krzepnięcie krwi. Do wątroby trafia też tłuszcz.

Znaczna jego część zostaje przetworzona na lipoproteiny i cholesterol, z którego produkowana jest żółć. Bez niej nie byłoby możliwe trawienie tłuszczów oraz wchłanianie przez organizm rozpuszczalnych w nim witamin.

Glukoza – podstawowe paliwo dla komórek naszego ciała – zostaje w wątrobie zagęszczona i przetworzona na glikogen. Gdy organizm odczuwa braki energetyczne, zmagazynowany w wątrobie glikogen jest rozkładany, powstaje z niego glukoza, która trafia do krwi i staje się źródłem energii.

Obok glikogenu w wątrobie przechowywane jest inne zapasowe paliwo: tłuszcz. Tu też gromadzone są witaminy A, D, B12 i żelazo. Wszystkie te substancje w odpowiednim czasie są uwalniane do krwi, tak by dotarły do komórek.

Przez wątrobę przechodzą także wszystkie toksyny, zarówno te dostarczane z zewnątrz, jak i produkowane przez organizm. Jest ona zanieczyszczana „odpadami” pochodzącymi z żywności, leków i bakterii oraz tymi hormonami, które są wydzielane w nadmiarze przez organizm.

Co pewien czas trzeba więc zrobić generalne porządki, żeby wątrobę oczyścić i odciążyć. Warto wracać do nich przynajmniej raz w roku.

Powiększona wątroba – przyczyny. Choroby wątroby

  • marskość wątroby – wątroba jest nie tylko powiększona. Brzeg marskiej wątroby jest ostry i twardy, a spoistość narządu wyraźnie   wzmożona. Powierzchnia marskiej wątroby bywa nierówna

Najczęstszą przyczyną powiększenia wątroby są alkoholowa choroba wątroby oraz wirusowe zapalenia wątroby typu A, B i C.

  • nowotwory wątroby – wątroba – poza powiększeniem – może być też twarda
  • zapalenie wątroby – to grupa chorób, w przebiegu których dochodzi do stanu zapalnego tego narządu. Jego przyczyny są zróżnicowane. Za zapalenie wątroby najczęściej odpowiadają wirusy
  • zakrzepica żył wątrobowych (zespół Budda i Chiariego) – to choroba, której istotą jest blokada odpływu krwi z żył wątrobowych aż do połączenia żyły głównej dolnej z prawym przedsionkiem. Pojawiają się m.in. wodobrzusze, powiększenie wątroby (hepatomegalia) i śledziony (tzw. splenomegalia

Powiększona wątroba – pozostałe przyczyny

  • konsekwencja różnych zmian metabolicznych, prowadzących do nagromadzenia tłuszczu (np. otyłość albo cukrzyca)
  • niektóre choroby o podłożu genetycznym, których istotą jest odkładanie się w wątrobie różnych substancji, np. żelaza (hemochromatoza) czy miedzi (choroba Wilsona), co powoduje powiększenie się narządu
  • mononukleoza – gdy wirus Epsteina-Barr (EBV), który odpowiada za mononukleozę, zaatakuje wątrobę, staje się ona powiększona, pojawia się żółtaczka
  • sarkoidoza – sarkoidoza polega na gromadzeniu się komórek układu odpornościowego w formie ziarniny w płucach i innych narządach, np. wątrobie

Przeczytaj także: Żylaki przełyku to efekt chorób wątroby

Bardzo duża wątroba, która sięga przednim brzegiem 10 i więcej centymetrów poniżej łuku żebrowego, jest najczęściej oznaką masywnego stłuszczenia wątroby (np. pochodzenia alkoholowego).

Duża i pulsująca wątroba może być konsekwencją niedomykalności zastawki trójdzielnej, co pozwala na przenoszenie zmiennych ciśnień krwi w prawej komorze serca na wątrobę.

Leia também:  Chłoniak żołądka – przyczyny, objawy, leczenie, rokowanie

Podłożem umiarkowanego powiększenia wątroby jest wiele wspominanych procesów chorobowych.

Powiększenie wątroby – diagnostyka

Powiększoną wątrobę można zbadać palpacyjnie. Badający wsuwa pod prawy łuk żebrowy w linii środkowo-obojczykowej  trzy  przylegające do siebie palce, tj. wskazujący, środkowy i serdeczny. (ryc. 12).

Jednocześnie pacjent otrzymuje polecenie wykonania powolnego i głębokiego wdechu przez otwarte usta. Powiększenie narządu stwierdza się po wyczuciu jej brzegu 2 lub więcej centymetrów poniżej łuku żebrowego.

W przypadku powiększenia wątroby wykonuje się USG jamy brzusznej, a także badania krwi, takie jak próby wątrobowe, lipogram, stężenia glukozy we krwi, test na WZW. W niektórych przypadkach konieczne mogą być dokładniejsze badania, np. oznaczenie przeciwciał we krwi, a nawet biopsja wątroby.

Gdy wątroba niedomaga, można zaobserwować:

  • na skórze liczne piegi, znamiona barwnikowe i brodawki
  • brązowe plamy przy cebulkach włosów
  • zaczerwienienie skóry wnętrza dłoni
  • zimną i wilgotną skórę ciała, zwłaszcza rąk
  • wzdęcia, niestrawność, biegunki, gorycz w ustach
  • skurcze w łydkach i palcach rąk
  • wolniejszą przemianę materii, wzmożony apetyt na słodycze
  • podwyższone ciśnienie tętnicze
  • nasilenie alergii

Powiększenie wątroby – leczenie

Postępowanie zależy od przyczyny powiększonej wątroby.

Na przykład, jeśli przyczyną powiększenia wątroby jest marskość, lekarz może zdecydować o podaniu leków bezinterferonowych lub kortykosteroidów. Jeśli powodem jest np.

genetyczna choroba Wilsona, która polega na nadmiernym gromadzeniu się miedzi w narządach, podaje się leki, które zapobiegają kumulacji tego pierwiastka w organizmie.

Przeczytaj także: Próby wątrobowe: nieprawidłowe wyniki ALAT, ALP, AspAT, GGTP, LDH, Che  

Powiększona wątroba – co jeść, aby zregenerować wątrobę?

Źródło: www.newsrm.tv

Co szkodzi wątrobie?

  • Obżarstwo, nadużywanie alkoholu, leki, wdychanie oparów chemicznych, środków owadobójczych, dymu tytoniowego.
  • Zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu A, B i C. Przeciwko A i B można się chronić szczepionkami.
  • Nadmiar tłuszczu dostarczanego z pożywieniem. Gdy tłuszczu jest za dużo, wątroba powiększa się i staje się mało wydolna.
  • Nadużywanie leków, np. antybiotyków, środków przyjmowanych z powodu podwyższonego poziomu cholesterolu. Ale szkodliwe są również niektóre leki dostępne bez recepty (np. paracetamol), więc ich dłuższe stosowanie lepiej uzgodnić z lekarzem.
  • Drakońskie diety odchudzające, nazywane jednostronnymi (np. kapuściana, białkowa). Równie niebezpieczne są długotrwałe głodówki, bo gdy wątroba nie dostaje białka z zewnątrz, zaczyna czerpać z nagromadzonych zapasów, a to prosta droga do jej stłuszczenia.
  • Nadmiar białej mąki, cukru rafinowanego, tłuszczów nasyconych i czerwonego mięsa.
  • Niedobór surowych produktów bogatych w enzymy trawienne i błonnik.

miesięcznik “Zdrowie”

Powiększenie wątroby – co to oznacza kiedy wątroba jest powiększona? Anna Jarosz Powiększenie wątroby – co to oznacza kiedy wątroba jest powiększona? Monika Majewska

Czy artykuł był przydatny?

Powiększona wątroba – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

Powiększona wątroba to objaw nieodpowiedniej diety i nałogów. Do czego może doprowadzić choroba wątroby? Jakie są przyczyny powiększającej się wątroby? Jak można leczyć powiększoną wątrobę? Jaką dietę należy stosować, gdy wątroba choruje?

1. Funkcje watroby w organizme człowieka

Funkcja wątroby jest bardzo istotna, gdyż to właśnie w tym narządzie odbywa się przemiana składników dostarczanych z pożywienia. Praca wątroby jest zatem nieprzerwana i odpowiada za funkcjonowanie całego organizmu. Istotną funkcją wątroby jest również transformacja tłuszczów w lipidy i cholesterol, z którego produkowana jest żółć – element trawienny organizmu.

Inną funkcją wątroby jest również gospodarka węglowodanowa i gromadzenie witamin A, D, B12 i żelaza.

Wątroba neutralizuje również toksyny dostarczane zarówno z pożywienia, jak i produkowane przez organizm. Jeżeli dochodzi do przeciążenia jej pracy, może dojść do powiększenia wątroby.

Przyczyną powiększenia wątroby może być spożywanie tłustych potraw, nadużywanie leków i alkoholu

2. Jakie są objawy i przyczyny powiększonej wątroby?

Pierwszymi objawami powiększenia wątroby są zmiany skórne – brodawki, piegi, znamiona jak również niestrawność, biegunka, wzdęcia i nieprzyjemny zapach z ust.

Innym objawem powiększonej wątroby jest spowolniona przemiana materii.

Pojawiają się zaczerwienienia skóry, skurcze w łydkach i w palcach rąk, wzmożony apetyt – szczególnie na słodycze, podwyższone ciśnienie krwi, a także nasilają się alergie.

Jednymi z przyczyn powiększonej wątroby może być nieodpowiednia dieta, nadużywanie alkoholu, nadużywanie leków, wdychanie dymu tytoniowego zakażenie wirusem wątroby typu A, B i C, spożywanie zbyt tłustych pokarmów.

3. Diagnoza i sposoby leczenia

Powiększoną wątrobę można zdiagnozować poprzez wykonanie USG jamy brzusznej, badania krwi], wykonanie próby wątrobowej, lipogramu, testu na WZW i stężenia glukozy we krwi. Niekiedy konieczne może być wykonanie biopsji wątroby.

Leczenie powiększonej wątroby polega przede wszystkim na znalezieniu dokładnej przyczyny jej powiększenia.

Jeżeli za powiększenie wątroby odpowiada choroba Wilsona, która polega na gromadzeniu miedzi w narządach], wówczas zleca się podawanie leków, które temu zapobiegną.

4. Zbilansowana dieta skutecznym sposobem na powiększającą się wątrobę

Najbardziej pożądanym sposobem dbania o zdrowie i zapobiegania powiększaniu wątroby, jest stosowanie zbilansowanej i zdrowej diety.

Produkty, które sprzyjają zdrowej wątrobie to przede wszystkim warzywa – buraki, marchew, pomidory, kapusta, czosnek, koper, brokuły pory, ale również fasola, soczewica, ryż, siemię lniane, orzechy, kiełki, pieczywo gruboziarniste. Zapobiegną one powiększaniu wątroby. Wybierając słodycze sięgajmy po miód, melasę i chałwę wysokiej jakości.

Dobrze na wątrobę działają również ryby morskie, takie jak tuńczyk, sardynki i szprotki. Zapobiegając powiększeniu wątroby, warto również dbać w diecie o zbilansowaną ilość oliwy i olejów roślinnych, a także spożywać owoce i zioła.

Skorzystaj z usług medycznych bez kolejek. Umów wizytę u specjalisty z e-receptą i e-zwolnieniem lub badanie na abcZdrowie Znajdź lekarza.

Powiększona wątroba: czy to objaw groźnej choroby?

Wątroba wykonuje w naszym organizmie szereg ważnych zadań, m.in. wspomaga proces trawienia oraz oczyszcza ciało z toksyn.

Jeżeli dochodzi do jej dysfunkcji, zakłóceniu ulegają takie procesy jak synteza białek i czynników krzepnięcia (albuminy, protrombiny, fibrynogenu), wytwarzanie i wydzielanie żółci, niezbędnej w procesie trawienia tłuszczów, neutralizacja toksyn.

Wątroba bierze udział w metabolizowaniu aminokwasów i węglowodanów, magazynuje żelazo i witaminy. I pełni jeszcze kilka innych ważnych zadań.

Zlokalizowana jest pod przeponą, w większości w prawym podżebrzu oraz, częściowo, w części nadbrzusza i lewego podżebrza. Zdrowa wątroba u dorosłego człowieka schowana jest pod prawym łukiem żebrowym i w zasadzie nie powinna wychodzić spod niego (u małych dzieci wątroba wystaje spod łuku żebrowego na około 1-2 cm).

Zdarza się jednak, że narząd ulega powiększeniu. Nie zdajemy sobie z tego sprawy, ponieważ samodzielnie raczej tego nie wyczuwamy. Powiększoną wątrobę wykrywa najczęściej lekarz w trakcie badania klatki piersiowej i brzucha.

Powiększona wątroba nie zawsze oznacza choroby. Zdarza się, że jest, po prostu, położona niżej, więc wyczuwalna w okolicy łuków żebrowych. Wątroba może się również przemieścić na skutek innych dysfunkcji w organizmie, np. wysięgu w opłucnej. Zdarza się, że przy wzdęciach lub przy otyłości mylimy powiększenie obwodu brzucha z symptomami powiększonej wątroby.

Lekarze wymieniają następujące przyczyny powiększenia wątroby: zapalenia, zastój krwi, zastój żółci, nacieczenie wątroby, guzy wątroby, odkładanie się substancji w wątrobie (choroby spichrzeniowe).

Choroby, w których obserwuje się powiększoną wątrobę:

  • wirusowe zapalenie wątroby (typu A,B,C)
  • autoimmunologiczne zapalenie wątroby
  • alkoholowe zapalenie wątroby
  • niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby
  • zakażenia bakteryjne i wirusowe (mononukleoza zakaźna, infekcja CMV), ropnie wątroby
  • marskość wątroby
  • sarkoidoza
  • toksyczne, polekowe zapalenie wątroby (statyny, makrolidy, amiodaron, paracetamol)
  • pierwotna marskość żółciowa
  • pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowychi
  • prawokomorowa niewydolność serca
  • zakrzepica żył wątrobowych (zespół Budda i Chiarego)
  • rak głowy trzustki
  • rak brodawki Vatera
  • kamica przewodowa
  • chłoniaki
  • białaczki
  • przerzuty nowotworowe do wątroby
  • gruczolaki
  • naczyniaki
  • torbiele
  • rak wątrobowokomórkowy
  • hemochromatoza
  • amyloidoza (skrobiawica)
  • choroba Wilsona
  • glikogenozy
  • lipodozy (choroba Gauchera)

Powiększenie wątroby może zdiagnozować lekarz w trakcie rutynowego badania lub przy okazji wykonywania USG. My sami raczej nie jesteśmy w stanie zauważyć powiększenia wątroby. Na powiększenie wątroby mogą wskazywać tylko pewne objawy, takie jak: uczucie pełności w brzuchu, ból, żółtaczka, świąt, nudności, wymioty, obrzęki obwodowe i zmiany koloru stolca.

Leia também:  Zatrucie alkoholem – jakie są objawy zatrucia alkoholem etylowym?

Pomocne badania: USG jamy brzusznej, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny oraz badania krwi (morfologia, OB, CRP, aktywność aminotransferaz – ALT i AST, wskaźniki cholestazy – ALP, GGTP, bilirubina, stężenia lipidów, immunologiczne testy typu WZW B i C, mononukleoza, CMV).

Dodatkowe badania pomocne przy stawianiu diagnozy: występowanie przeciwciał typowych dla chorób autoimmunologicznych, ocena drożności dróg żółciowych, ocena wydolności serca, biopsja wątroby.

O czym świadczy powiększona wątroba?

W medycynie powiększona wątroba nie jest chorobą, jest to raczej objaw stanów chorobowych. Ta dolegliwość występuje dość często u osób w każdym wieku i zawsze należy zgłosić ją lekarzowi, aby dowiedzieć się, co jest przyczyną powiększenia narządu.

Warto wiedzieć, że ten jakże ważny organ leży w prawym podżebrzu i przechodzi częściowo do górnego nadbrzusza, nieopodal lewego podżebrza. Posiadając podstawowe informacje na temat lokalizacji wątroby, w łatwy sposób można samemu wyczuć powiększenie narządu w trakcie badania palpacyjnego.

Powiększona wątroba – przyczyny

Źródła powiększenia wątroby są różne i nie każde z nich są związane ze schorzeniami narządu, lecz często są wyrazem chorób ogólnoustrojowych. Objaw ten wynika z nieprawidłowości innych części organizmu, które mają bezpośredni wpływ na funkcje tego ważnego narządu. Niepokojącym zjawiskiem jest powiększenie wątroby u dzieci, co często potwierdza obecność choroby nowotworowej.

Najczęstsze przyczyny powiększenia wątroby to:

  • niewydolność wątroby (polekowe powiększenie wątroby) – najczęściej wynika z toksycznego działania leku,
  • zapalenie wątroby typu A, B, C oraz E lub wirus mononukleozy zakaźnej, spowodowany wirusem hepatotropowym,
  • stłuszczenie wątroby – jest najczęstszą przyczyną powiększenia wątroby, powstaje w wyniku nagromadzenia tłuszczu w organie oraz przez częste nadużywanie alkoholu,
  • guzy wątrobowe – torbiele, naczyniaki, rak wątroby HCC,
  • zastój krwi w wątrobie – bardzo często zakrzepica żył wątrobowych utrudnia przepływ krwi przez wątrobę, co znacznie zwiększa organ,
  • choroby dróg żółciowych – promieniujący ból w górnej części brzucha, sięgający do łopatki to zastój żółci, pojawiający się po tłustymi posiłku,
  • marskość wątroby – prowadzi do nieodwracalnych zmian w tkance i niszczy organ. Brzegi narządu ulegają wyostrzeniu i stwardnieniu,
  • choroba alkoholowa wątroby,
  • choroby genetyczne, które wiążą się z nieprawidłowym metabolizmem.

Objawy powiększonej wątroby

Powiększenie wątroby powoduje ucisk na struktury sąsiadujące, co w konsekwencji prowadzi do bólu pod łukiem żebrowym. Bardzo ciężko zatem rozpoznać zmiany w organie, który może być tak powiększony, że dolegliwości odczuwać możemy na całej przestrzeni jamy brzusznej.

Dlatego warto skupić się na towarzyszących objawach.

Gdy występuje stłuszczenie, czy też wirusowe zapalenie wątroby, oprócz bólu w rejonach prawego łuku żebrowego, mogą występować wymioty, gorączka i nudności, a także zmęczenie bóle stawów i mięśni oraz kiepskie samopoczucie.

Inne dolegliwości, wskazujące na powiększoną wątrobę i choroby jej towarzyszące to:

  • zażółcenie skóry lub oczu (żółtaczka),
  • brak apetytu,
  • częsta biegunka,
  • zaburzenie procesów trawienia i krzepnięcia,
  • jasny kał.

Powyższe objawy mogą wskazywać na powiększenie wątroby w wyniku jej chorób, dlatego stanowią one wskazanie do jak najszybszej konsultacji ze specjalistą.

Diagnostyka powiększonej wątroby

Profilaktyczne badania wątroby powinno się wykonywać regularnie, co zwiększy szanse na wczesne wykrycie zaburzenia, zaś badania diagnostyczne muszą być przeprowadzone przy podejrzeniu choroby, zgodnie z postawioną opinią lekarza. Zatem jakie badania wykonać, aby sprawdzić stan naszej wątroby?

Wywiad lekarski jest bardzo istotny w trakcie przeprowadzania diagnostyki schorzeń wątroby, ponieważ zawiera informacje na temat czasu trwania i charakteru bólu, który doskwiera pacjentowi.

Powiększoną wątrobę lekarz zbadać może metodą palpacyjną (badanie dotykiem), w celu określenia stanu narządu.

Jeśli specjalista zauważy niepokojące zmiany wielkości wątroby lub będzie ona zbyt twarda, wykonuje się wtedy badanie USG jamy brzusznej, a także badania krwi.

Badania krwi:

  • HCV przeciwciała – pozwala stwierdzić stosunek z wirusem żółtaczki typu C.
  • GGTP – Przydatny w trakcie diagnostyki schorzeń wątroby o podłożu alkoholowym, rozpoznaje uszkodzenie miąższu narządu oraz dróg żółciowych.
  • HBs antygen – diagnozuje WZW typu B.
  • Próby wątrobowe – to badanie, które monitoruje pracę wątroby.
  • Fosfataza zasadowa – umożliwia rozpoznanie zastoju żółci.

 Badania moczu

Kolor i gęstość moczu bardzo często sugerują zmiany, zachodzące w organizmie.

Zatem w celu sprawdzenia kondycji wątroby, powinno się zrobić badanie moczu na obecność czerwonych krwinek i bilirubiny – co może wskazywać na marskość, zapalenie wątroby, a nawet nowotwór.

Ciemny mocz jest zaś typowy podczas zaburzeń odpływu żółci, a krwiomocz dowodzić może na zaburzenia krzepnięcia. Gęstość moczu również świadczy o chorobach powiększonej wątroby.

  • Powiększona wątroba – inwazyjne i nieinwazyjne badania
  • W celu zdiagnozowania przyczyn bólu narządu możliwe jest również wykonanie inwazyjnego i nieinwazyjnego badania wątroby.
  • Inwazyjne badania wątroby:
  • Biopsja – wykonywana przy założeniu obecności choroby nowotworowej, infekcji, łagodnych guzów oraz marskości. Pobranie cząstki tkanki wątrobowej za pomocą igły. Fragment badany jest pod mikroskopem, a wynik dostępny jest po około 2 tygodniach.
  • Laparoskopia – urządzenie laparoskopowe wprowadzane jest do ciała w celu makroskopowej oceny funkcjonowania wątroby. Jest to najdokładniejsza forma badania ze wszystkich jak dotąd dostępnych.

Nieinwazyjne badania:

  • Tomografia komputerowa – rutynowe badanie również u pacjentów po przeszczepie organu, jest o wiele dokładniejsze od USG i pozwala wykryć zmiany ogniskowe w wątrobie, co we wczesnym stadium zdiagnozować może raka oraz stłuszczenie wątroby wraz z marskością.
  • Arteriografia – w badaną tętnice wprowadzany jest kontrast, za pomocą którego wykonuje się zdjęcia rentgenowskie. To radiologiczne badanie pozwala ocenić zmiany, zachodzące w naczyniach tętniczych wątroby.
  • USG wątroby – umożliwia analizę struktury organu oraz jego wielkości, ukazuje obecność torbieli i guzków.
  • Scyntygrafia – po dożylnym podaniu izotopów promieniotwórczych widoczne są wszelkie zmiany, które zobrazowane zostają na monitorze za pomocą scyntygrafii, wykazującej ubytki tkanki i modyfikacje zapalne.

W jaki sposób leczyć choroby wątroby?

Leczenie powiększonej wątroby jest możliwe dzięki wyeliminowaniu czynnika sprawczego, ponieważ powiększona wątroba jest objawem, a nie chorobą. W zależności od diagnozy, leczenie chorób ogólnoustrojowych może się od siebie zdecydowanie różnić.

W każdym razie warto jednak wprowadzić dietę, aby dodatkowo nie obciążać wątroby koniecznością trawienia ciężkostrawnych posiłków. W niektórych przypadkach zmiana nawyków żywnościowych powinna wystarczyć w walce z powiększoną wątrobą, jednakże w przypadku zapalenia wątroby typu A, B i C należy podjąć stanowcze kroki w celu ratowania zdrowia.

W szczególnych przypadkach chorób wątroby ulgę sprawić może jedynie operacja, lub nawet transplantacja organu.

Dieta wątrobowa polega na spożywaniu pokarmów o niskim stopniu tłuszczu oraz przygotowywaniu dań lekkostrawnych.

Przyjmowanie posiłków powinno odbywać się w regularnych odstępach, a produkty muszą być świeże, bez dodatku tłuszczu oraz gotowane na parze, w wodzie lub pieczone w folii.

Zaleca się również wyeliminowanie zup z jadłospisu, produktów smażonych, a zamiast używania ostrych przypraw, rekomenduje się przyprawianie dań majerankiem, tymiankiem i kminkiem. Postawą podczas leczenia chorób wątroby jest całkowite odstawienie alkoholu.

Podsumowanie

Należy pamiętać, że każda nieleczona choroba wątroby jest niebezpieczna dla życia, a nawet zdrowia człowieka.

Odczuwając jakiekolwiek z wymienionych objawów, powinniśmy jak najszybciej skonsultować się ze specjalistą, który zdiagnozuje ewentualną chorobę i postawi odpowiednią diagnozę.

Pamiętajmy również, aby badać się profilaktycznie – dzięki temu będziemy mniej narażeni na nieprzyjemne niespodzianki, związane ze schorzeniami wątroby.

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*