Pokrzywka cholinergiczna – przyczyny, objawy i leczenie

Pokrzywka jest chorobą skórną, którą charakteryzują tzw. bąble pokrzywkowe. Dodatkowym objawem jest świąd skóry, opuchlizna i obrzęki. Często nie daje się ustalić, co jest ich przyczyną, dlatego leczenie pokrzywki stanowi istotny problem.

Pokrzywka to wysypka, która objawia się zmianami skórnymi w postaci bąblów i/lub obrzęków. Pokrzywka może być ostra (trwa do 6 tygodni) i przewlekła (trwa więcej niż 6 tygodni). Ta ostatnia pojawia się częściej u osób w 4-5 dekadzie życia.

Przyczyny pokrzywki

1) Alergia – pokrzywka alergiczna

  • pokarmowa np. ryby, mleko, jaja
  • leki – najczęściej penicylina i jej pochodne, kwas acetylosalicylowy, niesteroidowe leki przeciwzapalne, surowica przeciwtężcowa
  • na pyłki roślin
  • naskórek i sierść zwierząt domowych
  • składniki pożywienia np. barwniki, konserwanty
  • jady owadów
  • chemikalia
  • lateks

2) Choroby infekcyjne wywoływane przez bakterie, grzyby i pasożyty przewodu pokarmowego, a także zakażenia wirusowe (np. zapalenie wątroby, HIV).

3) Choroby tarczycy – u chorych na pokrzywkę przewlekłą, częściej niż w ogólnej populacji obserwuje się obecność przeciwciał przeciwtarczycowych.

4) Choroby autoimmunologiczne – np. pokrzywka naczyniowa w przebiegu tocznia układowego.

5) Różne czynniki fizyczne, np. zimno, ucisk, gorąco, kontakt z wodą, promieniowanie słoneczne, wibracje, wysiłek prowokujący pocenie się (tzw. pokrzywka cholinergiczna). Do tej grupy zalicza się także dermografizm, czyli pokrzywkę wywoływaną poprzez potarcie bądź zadrapanie skóry.

Pokrzywka oraz jej objawy

Typowym objawem dla pokrzywki są już wcześniej wspomniane bąble pokrzywkowe – czyli swędzący, a nawet czasem piekący, wykwit skórny, o kolorze białym lub lekko zaróżowiony, który jest dobrze odgraniczony przez rumień. Bąble pokrzywkowe mogą zajmować różny obszar skóry, a zlewając się tworzyć różnorodne kształty. Zmiany najczęściej pojawiają się w krótkim czasie od zadziałania czynnika wywołującego (od kilku minut do kilku godzin).

Pokrzywka cholinergiczna – przyczyny, objawy i leczeniepokrzywka objawy

Warto również zwrócić uwagę na miejsce wystąpienia zmian skórnych – może to pomóc w ustaleniu przyczyny choroby, np. w przypadku pokrzywki wywołanej przez promieniowanie UV – na odsłoniętych częściach ciała, narażonych na działanie promieni słonecznych.

Do rozwoju objawów choroby dochodzi przede wszystkim drogą alergiczną. Układ odpornościowy (immunologiczny) stoi na straży organizmu broniąc go przed atakami różnych szkodliwych drobnoustrojów (np. baterii, wirusów), jak i innych związków wnikających do organizmu.

Rozpoznanie i leczenie pokrzywki

Rozpoznanie pokrzywki jest na podstawie bardzo typowego wyglądu zmian skórnych. Czasami bodziec wywołujący zmiany jest łatwy do określenia, a jego unikanie jest najlepszym sposobem leczenia i zapobiegania pokrzywce. Bywa jednak tak – i tak się dzieje najczęściej w przypadku pokrzywek przewlekłych – że ustalenie winowajcy jest niemożliwe mimo szerokiej diagnostyki.

Stosuje się różnego rodzaju leki przeciwhistaminowe, często w dawkach dużo wyższych niż standardowo zalecane. Stąd leczenie pokrzywki powinno zawsze odbywać się pod nadzorem lekarza.

W razie niepowodzenia leczenia sięgnąć można także po leki sterydowe, jednak z uwagi na ich liczne działania uboczne nie należy stosować ich przewlekle.
Nie smaruj bąbli pokrzywkowych kremami lub maściami! U osób, u których udało się określić czynnik wywołujący, stosuje się różne techniki odczulające.

Zazwyczaj polegają one na podawaniu bardzo małych dawek alergenu chorym – co ma na celu stopniowe zmniejszanie odpowiedzi alergicznej w przyszłości.

Pokrzywka u dorosłych i dzieci – przyczyny, objawy i leczenie. Czym różni się pokrzywka alergiczna od idiopatycznej czy cholinergicznej?

Pokrzywka to rodzaj zmian skórnych o różnym podłożu i podobnych objawach. Najczęściej diagnozowaną postacią jest pokrzywka idiopatyczna, czyli o nieokreślonym pochodzeniu.

Wysypka może być też wywołana alergią, choć często nie ma nic wspólnego z reakcją uczuleniową. W większości przypadków występuje raz w życiu i nie wymaga specjalistycznych badań.

Jeśli jednak pojawi się u dziecka, trwa długo lub nawraca, wymaga konsultacji z dermatologiem, by zdiagnozować przyczyny problemu i wdrożyć odpowiednie leczenie.

Pokrzywka jest częstą przypadłością, na którą cierpi okresowo nawet 15-20 proc. populacji. Przyczyny jej wystąpienia bywają różnorodne i nierzadko trudne do dokładnego określenia. Problem częściej dotyka kobiet niż mężczyzn.

Bąble pokrzywkowe mogą pojawić się na każdej części ciała. Wielkość zmian skórnych waha się od niespełna kilku milimetrów średnicy do aż kilku centymetrów. Obszar ich występowania może stanowić dla lekarza wskazówkę diagnostyczną (na przykład pokrzywka na nogach często pojawia się w przebiegu pokrzywki opóźnionej z ucisku u osób powyżej 40. roku życia).

Pokrzywka to rodzaj wysypki, który trudno jest pomylić z innymi zmianami chorobowymi skóry. Charakteryzują ją zwykle:

  • szybkie pojawianie się bąbli pokrzywkowych,
  • obrzęk,
  • świąd,
  • jasnoróżowy odcień skóry w miejscu wystąpienia zmian,
  • szybkie znikanie bąbli.

Powstanie pokrzywki na skórze poprzedza rozszerzenie drobnych naczyń krwionośnych. Następnie pojawia się bąbel pokrzywkowy – silnie swędząca zmiana skórna o różowym kolorze, która utrzymuje się przez czas krótszy niż doba i znika, nie pozostawiając śladu.

Pokrzywka jest rodzajem wysypki, pojawiającym się z wielu możliwych powodów. Może to być alergia, ucisk czy kontakt z własnym potem, choć w większości przypadków podłoże zmian skórnych pozostaje nieustalone. James Heilman, MD/Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Rodzaje pokrzywki odróżnia się na podstawie przyczyn ich powstawania i przebiegu, głównie uwzględniając czas utrzymywania się objawów. Niektóre przypadki pokrzywki mają charakter immunologiczny (pokrzywka alergiczna), ale zdecydowaną większość z nich określa się jako pokrzywkę idiopatyczną, czyli o niejasnym podłożu.

Podział kliniczny, używany przez dermatologów do diagnozowania i określania możliwych przyczyn pokrzywki, obejmuje kilka jej typów:

  • Pokrzywka zwykła – gdy ma typ ostry, objawy trwają do 6 tygodni. W przypadku typu przewlekłego utrzymują się powyżej 6 tygodni. Chociaż pojedyncze bąble pokrzywkowe utrzymują się do 24 godzin (z wyjątkiem pokrzywki naczyniowej), sam epizod choroby może trwać dłużej – gdy bąble znikają, pojawiają się nowe.
  • Ostra pokrzywka zwykła – u większości osób występuje raz w życiu i utrzymuje się maksymalnie przez kilka dni. Bywa reakcją alergiczną na różne pokarmy, leki, jad owadów czy alergeny wziewne. Miewa też charaktery psychogenny, np. wynika z reakcji organizmu na stres psychiczny.
  • Przewlekła pokrzywka zwykła – mówi się o niej, gdy pokrzywka na ciele utrzymuje się powyżej 6 tygodni, a bąble pojawiają się i znikają. Najczęściej stanowi reakcję immunologiczną na uczulające pokarmy lub leki. Częstą przyczyną jest przyjmowanie aspiryny czy zawartych w żywości salicylanów.
  • Pokrzywka fizykalna – pojawienie się bąbli pokrzywkowych jest spowodowane działaniem różnych bodźców fizycznych. Wśród nich charakterystyczna jest pokrzywka cholinergiczna, występująca prawie wyłącznie u mężczyzn do 25. roku życia. Pojawienie się zmian na skórze jest wtedy wywołane poceniem się, m.in. przy wysiłku fizycznym i przegrzaniu. Z kolei pokrzywka z zimna to rodzaj bardzo często występujący u dzieci. Pojawia się po silnym, nagły oziębieniu skóry lub całego organizmu. Jest też pokrzywka wywołana, pojawiające się wskutek drapania skóry, oraz pokrzywka opóźniona z ucisku – wywołuje ją długotrwały ucisk tkanek, zwłaszcza u osób po 40. roku życia.
  • Pokrzywka kontaktowa – występuje w wyniku kontaktu skóry z określonym czynnikiem. Co ważne, nie musi to być pokrzywka alergiczna. Często pojawia się na dłoniach po noszeniu rękawiczek lateksowych, wyniku kontaktu z drażniącą tkaniną (np. wełną) czy produktach zawierających nikiel (np. guziki, sprzączki od pasków czy metalowe elementy zegarków).
  • Pokrzywka naczyniowa – jej cechą szczególną jest to, że bąble utrzymują się ponad dobę w tym samym miejscu. Towarzyszy rozmaitym chorobom, w tym zakażeniom wirusowym wątroby.
  • Obrzęk naczynioruchowy – to szczególny typ pokrzywki, który dotyczy tkanek głębokich – skóry właściwej oraz błon śluzowych. Nie towarzyszy mu uczucie swędzenia, a najczęstsze miejsca występowania zmian dotyczy błon śluzowych, np. jamy ustnej, jamy nosowej, gardła, przewodu pokarmowego, narządów płciowych, a także okolic oczodołów i górnej wargi. Obrzęk naczynioruchowy współwystępuje u wielu chorych z bąblami pokrzywkowymi. Może również wystąpić jako samodzielny objaw. Określa się go wtedy jako obrzęk naczynioruchowy bez bąbli pokrzywkowych.
Leia também:  Objawy Po Szczepieniu Na Covid Jak Długo?

Rozpoznanie pokrzywki jako objawu skórnego jest dość łatwe. Problem sprawia natomiast ustalenie jej przyczyny. Dlatego większość, bo ponad 70 proc. przypadków, to pokrzywka idiopatyczna o nieznanej etiologii.

Istnieje jednak grupa czynników, które szczególnie często stoją za pojawieniem się różnego typu pokrzywek. W reakcjach alergicznych i reakcjach na kontakt z określonymi substancjami najczęściej wywołują je:

  • pokarmy, m.in. orzechy, jaja, mleko, ryby, skorupiaki, soja, niektóre owoce i warzywa,
  • leki, np. aspiryna, niesteroidowe leki przeciwzapalne, penicylina, opioidy,
  • dodatki do żywności, np. benzoesany, glutaminiany,
  • alergeny wziewne, np. naskórek i sierść zwierząt (zwykle kota, rzadziej występuje alergia na psa czy inne stworzenia), pyłki roślin, roztocza,
  • jad owadów.

Inne przyczyny pojawiania się pokrzywek to:

  • czynniki fizyczne, np. ucisk, drapanie, zimno, przegrzanie,
  • infekcje pasożytnicze, grzybicze czy bakteryjne, np. Helicobacter pylori,
  • psychogenne, m.in. stres, który działa także nasilając objawy pokrzywki,
  • wysiłek fizyczny (pokrzywka cholinergiczna),
  • czynniki genetyczne (ok. 1 proc. przypadków pokrzywki to wrodzony obrzęk naczynioruchowy).

Pokrzywki występujące u dzieci to najczęściej typ zwykły o przebiegu ostrym, przewlekłym lub nawracającym. Ich częstą przyczyną są infekcje i zakażenia pasożytnicze. Nieco rzadziej pokrzywkę u dzieci powodują alergie pokarmowe. Nie zawsze udaje się ustalić przyczynę wystąpienia zmian skórnych, a pierwszy epizod pokrzywki nierzadko jest jednocześnie ostatnim.

Często występującym zjawiskiem jest także pokrzywka w ciąży. Wystąpienie bąbli w tym okresie może być spowodowane działaniem hormonów płciowych. Niektóre kobiety cierpią też na przejściową pokrzywkę w końcowej fazie cyklu miesiączkowego.

Pokrzywka objawia się nie tylko występowaniem bąbli na skórze, ale także jej zaczerwienieniem. Enochlau/Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Objawy pokrzywki są zawsze podobne, niezależnie od jej rodzaju – to przede wszystkim pojawienie się bąbli na skórze. Niekiedy jednak współwystępuje z innymi objawami, takimi jak m.in.:

  • podwyższona temperatura ciała,
  • bóle stawów,
  • ogólne złe samopoczucie,
  • osłabienie,
  • zmniejszone napięcie mięśniowe (pokrzywka cholinergiczna),
  • wyniki badań podstawowych: zwiększona liczba leukocytów oraz wysokie OB (pokrzywka opóźniona z ucisku),
  • dolegliwości jelitowe, takie jak biegunka i bóle brzucha (pokrzywka naczyniowa, a także wrodzony obrzęk naczynioruchowy w obrębie układu pokarmowego).

Ustalenie przyczyn powstawania pokrzywki umożliwia jej leczenie, które w dużej mierze opiera się na ich eliminowaniu. W zależności od podejrzeń odnośnie jej typu dermatolog zaleca odpowiednie badania:

  • Badania alergologiczne – gdy lekarz przypuszcza, że pokrzywka jest skutkiem działania alergenu, wykonuje się testy skórne. W przypadku nadwrażliwości na leki są to próby śródskórne. Niekiedy konieczne jest też wykonanie bardziej specjalistycznych badań, mających na celu oznaczenie stężeń swoistych przeciwciał IgE (białek immunoglobulin, uczestniczących o w reakcjach nadwrażliwości) i innych przeciwciał. Takie badania wykonuje się głównie przy przewlekłych pokrzywkach zwykłych, a także przy podejrzeniu pokrzywki kontaktowej.
  • Dieta eliminacyjna – pomaga w ustaleniu, czy za pokrzywkę odpowiada jakiś konkretny rodzaj pokarmu. W tym celu pacjent przez kilka dni spożywa wyłącznie ryż, ziemniaki i pije wodę mineralną, a następnie powoli i stopniowo wprowadza do diety pojedyncze nowe pokarmy, obserwując reakcje organizmu. Jeśli po wprowadzeniu określonego produktu pojawi się pokrzywka, można przypuszczać, że to właśnie on wywołuje reakcję skórną. Możliwe jest także przeprowadzenie testów prowokacyjnych: po kilku dniach na diecie eliminacyjnej podaje się kontrolowanych warunkach pokarm podejrzany o wywoływanie pokrzywki. Wszystkie te testy powinny odbywać się pod opieką lekarza.
  • Badania podstawowe – informacji na temat typu i potencjalnych przyczyn pokrzywki mogą też dostarczyć wyniki badań takich jak morfologia krwi czy OB. Podwyższone parametry OB oraz leukocytoza mogą świadczyć na przykład o pokrzywce z ucisku. Natomiast objawy pokrzywki u dzieci stanowią wskazanie do wykonania badań parazytologicznych (na obecność pasożytów układu pokarmowego.
  • Próby fizyczne – są przydatne w rozpoznawaniu pokrzywek fizykalnych. Może to być na przykład próba wydolnościowa (przy pokrzywkach cholinergicznych), próba prowokacji w postaci podrapania skóry lub przyłożenia do niej kostki lodu (pokrzywki z zimna i wywołane), a także test klockowy. Stosuje się go przy podejrzeniu pokrzywki z ucisku: pacjent siedzi przez dwie godziny na specjalnych klockach o wymiarach 4 x 5 cm, a następnie sprawdza się, czy pojawiły się zmiany na nogach lub pośladkach.
  • Badania histopatologiczne – jest przeprowadzane głównie przy podejrzeniu pokrzywki naczyniowej. Ten typ wiąże się ze stanem zapalnym naczyń krwionośnych, wynikającym z odkładania się w ich ścianach kompleksów immunologicznych.
  • Badania hematologiczno-onkologiczne – są wykonywane w diagnostyce obrzęku naczynioruchowego.

Większość przypadków pokrzywki jest ostatecznie określana jako ostra lub przewlekła pokrzywka idiopatyczna. W tym przypadku podejmuje się leczenie objawowe.

Wystąpienie pojedynczego epizodu pokrzywki nie oznacza, że problem będzie nawracać. Zwykła pokrzywka ostra rozwija się w pewnym momencie życia u bardzo wielu osób. Jeśli epizody nie powtarzają się, nie ma potrzeby prowadzenia wnikliwej diagnostyki.

Pokrzywka cholinergiczna – przyczyny, objawy i leczenie

Dodatki w żywności – szkodliwe czy potrzebne? Czym są substa…

Najbardziej dokuczliwym objawem w większości przypadków pokrzywki jest świąd skóry. Aby go zminimalizować, a zarazem zmniejszyć zmiany skórne i przyspieszyć ich znikanie, stosuje się rozmaite leki.

  • Leki przeciwhistaminowe – powodują łagodzenie objawów pokrzywki. Histamina to związek chemiczny powstający w organizmie człowieka i uczestniczący w wywoływaniu stanu zapalnego. Odpowiada także w większości przypadków za powstawanie bąbli pokrzywkowych. Aby zredukować objawy, stosuje się leki przeciwhistaminowe drugiej generacji. Rodzaj leku dobiera się indywidualnie dla każdego pacjenta, choć najczęściej jest to loratadyna, desloratadyna i cetyryzyna. Leki przeciwhistaminowe nie działają w przypadku pokrzywki naczyniowej, wywołanej czynnikami autoimmunologicznymi, a także reakcji alergicznej na aspirynę.
  • Inne leki – niekiedy w leczeniu bardzo ostrej pokrzywki alergicznej podaje się pacjentowi kortykosteroidy, a także niesteroidowe leki przeciwzapalne (pokrzywka z ucisku) oraz sulfony (pokrzywka naczyniowa).
  • Dieta aspirynowa – to dieta nazywana też dietą niskosalicylanową, stosowana w leczeniu pokrzywek wywołanych reakcją uczuleniową na kwas acetylosalicylowy. Jej celem jest przede wszystkim sprawdzenie, czy to salicylany odpowiadają za wystąpienie pokrzywki, a także wyciszenie jej objawów. To w rzeczywistości odmiana diety eliminacyjnej, którą trzeba stosować ściśle przez co najmniej 4-6 tygodni. Pierwszą zasadą tej interwencji jest zakaz stosowania aspiryny i innych niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Początkowo dieta jest dość monotonna (zawiera głównie ryż, ziemniaki, masło, wodę mineralną, słabą herbatę, chudy biały ser). Z czasem włącza się do niej kolejne produkty zawierające niewiele salicylanów (białe pieczywo, niektóre warzywa, owoce i bakalie, chude produkty mleczne). Celem jest ustalenie składu jadłospisu, który nie powoduje nasilenia objawów.

Przebieg niemal każdej pokrzywki nasila alkohol oraz czynniki psychogenne, przede wszystkim stres.

Leczenie nawracającej lub przewlekłej pokrzywki powinno się odbywać pod kontrolą dermatologa, a jeśli przyczyny są alergiczne, także alergologa.

Choć w większości przypadków rokowania są pomyślne, bo epizod zwykłej pokrzywki ostrej występuje jednorazowo w ciągu życia, zawsze warto skonsultować się z lekarzem.

ZOBACZ: Jakie zmiany skórne oprócz pokrzywki powoduje kontakt z barszczem Sosnkowskiego i jakie zagrożenia zdrowotne stwarza ta roślina. Ekspert: Eryk Matuszkiewicz, toksykolog.

Pokrzywka cholinergiczna

< powrót do listy artykułów Pokrzywka cholinergiczna – przyczyny, objawy i leczenie Nadmierną wrażliwość skóry na pot określamy mianem pokrzywki cholinergicznej. Wiąże się ona z nadwrażliwością na acetylocholinę. Związek ten oddziałując na gruczoły potowe, powoduje zmiany skórne. Bąble, które powstają, wyglądem przypominają te powstałe po oparzeniu pokrzywą, stąd określane są mianem pokrzywki.

Leia também:  Polekowy Nieżyt Nosa Leczenie Ile Trwa?

W wyniku nadmiernego pocenia, na skórze powstają wykwity, które są czerwone i swędzące. Pojawiają się najczęściej pod pachami, na ramionach, plecach czy też klatce piersiowej. Drapanie miejsc objętych zmianami może powodować powstawanie ran a następnie strupów i blizn, co oznaczać może trwałą „pamiątkę” na długie lata.

Pokrzywka cholinergiczna może być niebezpieczna, jeśli obrzęki pojawią się na twarzy. Obrzęk warg może powodować uczycie puchnięcia języka i duszenia się. Konieczne jest wówczas udanie się na pogotowie w celu zniwelowania opuchlizny.

Należy przeprowadzić testy wysiłkowe. Organizm pobudzony do wysiłku, wytworzy pot, który będzie można zdiagnozować. Ważne jest, aby pacjent w miarę możliwości był odizolowany od czynników wywołujących chorobę. Pokonanie choroby jest możliwe dzięki przyjmowaniu leków antyhistaminowych. Dodatkowo skuteczne będzie przyjmowanie preparatów, które mają na celu ograniczenie pocenia. Jeśli nadmierna produkcja potu związana jest ze stresem, warto w leczeniu uwzględnić przyjmowanie leków uspokajających. Apteka online Isofarm oferuje bez recepty leki na nadmierne pocenie się, które pomogą ograniczyć pocenie jak i preparaty uspokajające. W przypadku leków ograniczających pocenie, warto zaopatrzyć się w herbatę z szałwii. Do tego warto przyjmować PERSPIBLOCK FORTE. Są to tabletki, które w swoim składzie mają wyciąg z szałwii, ziela skrzypu, pokrzywy i melisy. Tabletki przyczyniają się do redukcji ilości wydzielanego potu na całej powierzchni skóry.

Dobrze też zaopatrzyć się w kulkę roll-on BLOCKPOT ROLL-ON, która jest skutecznym antyperspirantem przeznaczony dla osób z problemem nadmiernej potliwości. Preparat należy aplikować codziennie przez 2-3 dni, później 2 razy w tygodniu lub według potrzeb. Należy go stosować na suchą i nie podrażnioną skórę na noc. Rano należy umyć skórę pach wodą z mydłem.

Artykuł ma charakter informacyjny. Pamiętaj, aby kłopoty zdrowotne skonsultować z lekarzem. Źródło: https://portal.abczdrowie.pl/pokrzywka-cholinergiczna

Pokrzywka cholinergiczna – przyczyny, objawy, leczenie, diagnostyka

< powrót do listy artykułów

Pokrzywka – jak ją rozpoznać i leczyć

U kobiet pokrzywka zdarza się nawet dwukrotnie częściej niż u mężczyzn?

Jeśli objawy ustępują przed upływem 6 tygodni od ich pojawienia się, pokrzywka ma charakter ostry, jeśli zmiany utrzymują się dłużej niż 6 tygodni, stwierdza się pokrzywkę przewlekłą.2

Stałe i regularne przyjmowanie leków przeciwhistaminowych, zgodnie z zaleceniami lekarza, jest najskuteczniejszą metodą tłumienia objawów pokrzywki przewlekłej (niewłaściwe stosowanie leków może sprawić, że utracisz kontrolę nad chorobą!).4

Łagodzi uciążliwe objawy alergii – przez 24 godziny na dobę. Bez uczucia senności!1

Zatkany nos, kichanie i katar? Weź Claritine® Active, która przyniesie ulgę w objawach alergii bez uczucia senności.1

Syrop Claritine® Allergy bez cukru o smaku winogronowym zwalcza objawy alergii u Twojego dziecka przez cały dzień.

*W zalecanych dawkach loratadyna nie wykazuje działania sedatywnego u większości populacji (częstość występowania: 1,2%)

Przed użyciem zapoznaj się z treścią ulotki dołączonej do opakowania bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.

Pokrzywka – objawy, przyczyny, leczenie

Co wiesz o pokrzywce? Wbrew powszechnemu przekonaniu rzadko kiedy ma ona związek z alergią i może być objawem różnych chorób.

Anna Przyborska

Pokrzywka (łac. urticaria) to grupa chorób o różnych przyczynach i o zbliżonym obrazie klinicznym, w przebiegu której na skórze, pod wpływem zadziałania jakiegoś czynnika, tworzą się wypukłe bąble.

Bąble są zewnętrznym objawem powstającego przy pokrzywce obrzęku skóry właściwej w wyniku rozszerzenia i zwiększenia przepuszczalności naczyń krwionośnych.

Nazwa choroby pochodzi od rośliny pokrzywy, która powoduje oparzenia podobne do zmian na skórze przy pokrzywce

Co wiesz o pokrzywce? Wbrew powszechnemu przekonaniu rzadko kiedy ma ona związek z alergią i może być objawem różnych chorób.

Anna Przyborska

Pokrzywka (łac. urticaria) to grupa chorób o różnych przyczynach i o zbliżonym obrazie klinicznym, w przebiegu której na skórze, pod wpływem zadziałania jakiegoś czynnika, tworzą się wypukłe bąble.

Bąble są zewnętrznym objawem powstającego przy pokrzywce obrzęku skóry właściwej w wyniku rozszerzenia i zwiększenia przepuszczalności naczyń krwionośnych.

Nazwa choroby pochodzi od rośliny pokrzywy, która powoduje oparzenia podobne do zmian na skórze przy pokrzywce

Objawy

Podstawowym objawem pokrzywki są bąble pokrzywkowe, o różnych kształtach i rozmiarach, od kilku milimetrów do zmian obejmujących znaczne powierzchnie skóry, z towarzyszącym silnym świądem, a czasem uczuciem pieczenia skóry.

Bąble powstają nagle, utrzymują się stosunkowo krótko (do 24 godzin) i ustępują zwykle samoistnie bez pozostawienia blizn czy przebarwień skóry.

Szczególną uwagę należy zwrócić na to czy pokrzywce nie towarzyszą takie objawy jak duszność, zawroty głowy, kołatanie serca, obniżenie ciśnienia tętniczego, uczucie silnego osłabienia, nudności, wymioty, biegunka, chrypka czy uczucie braku powietrza bowiem mogą one zwiastować pojawienie się wstrząsu anafilaktycznego.

Pokrzywce może towarzyszyć obrzęk naczynioruchowy, który jeśli będzie zlokalizowany w okolicy gardła może spowodować uczucie trudności w oddychaniu. Najgroźniejszym powikłaniem może być uduszenie się chorego jeśli nie zostanie zostanie podjęte leczenie w odpowiednim czasie. To powikłania występuje na szczęście rzadko, jednak trzeba o tym pamiętać.

Najważniejszym kryterium klinicznym jest czas trwania zmian. Pokrzywkę można podzielić na ostrą (zmiany ustępują w ciągu 6 tygodni) oraz przewlekłą (zmiany trwają dłużej niż 6 tygodni).

W ciągu życia pokrzywka ostra pojawi się u około 15-20% ludzi, będzie to najczęściej jednorazowy epizod nie wymagający diagnostyki u lekarza.

Pokrzywka przewlekła natomiast dotyka ok 2-3% społeczeństwa i postępowanie w jej przypadku jest odmienne.

Przyczyny pokrzywki

Diagnostyka przyczyn pokrzywki przewlekłej jest skomplikowana i czasochłonna, diagnozy dokonuje się w oparciu o ocenę charakterystycznych zmian skórnych i wywiad z pacjentem.

Rozpoznanie ostrej postaci zwykle nie wymaga przeprowadzenia badań zaś w przypadku pokrzywki przewlekłej przyczynę udaje się ustalić jedynie u 5—20% chorych, resztę przypadków traktujemy jako pokrzywka idiopatyczna ( spontaniczna).

Za te maksimum 20% przypadków pokrzywki przewlekłej mogą odpowiadać choroby alergiczne, choroby zakaźne, choroby autoimmunologiczne, choroby nowotworowe, zakażenia pasożytnicze, nadwrażliwość na NLPZ, leki, konserwanty.

Częstą przyczyną jest pokrzywka fizykalna czyli zmiany powstają pod wpływem ucisku (w miejscu noszenia paska, czy uciskających ubrań, ten typ pokrzywki częściej występuje u mężczyzn), zmiany temperatury (pod wpływem kąpieli w ciepłej lub zimnej wodzie, po zmianie temperatury w pomieszczeniu).

Pokrzywka przewlekła częściej pojawia się u dorosłych niż u dzieci, dwukrotnie częściej chorują kobiety.

U kobiet najczęściej występuje pokrzywka idiopatyczna i pokrzywka świetlna, u mężczyzn pokrzywka opóźniona z ucisku i cholinergiczna, u dzieci czynnikiem powodującym wysiew bąbli pokrzywkowych są najczęściej infekcje górnych dróg oddechowych.

Alergia IgE-zależna jest rzadką przyczyną pokrzywki u dzieci. W tabeli za Machura i inni przedstawiono prawdopodobne przyczyny różnych postaci pokrzywki u hospitalizowanych dzieci.

Ze względów historycznych niektóre choroby mają nazwy związane z pokrzywką ale obecnie są już nieuważane za jej podtypy jak pokrzywka barwnikowa (mastocytoza), pokrzywkowe zapalenie naczyń,rodzinna pokrzywka z zimna (zapalenie na-czyń) czy obrzęk naczynioruchowy niehistaminowy (np. wrodzony obrzęk naczynioruchowy).

Niektóre bardzo rzadkie zespoły chorobowe również mogą być związane z pokrzywką lub obrzękiem naczynioruchowym np.

zespół Muckle’a i Wellsa (napadowa wysypką o charakterze pokrzywkowym, gorączką, artralgią oraz postępującą głuchotą neurosensoryczną i amyloidozą ), zespół Gleicha (epizodyczny obrzęk naczynioruchowy z przewlekłą eozynofilią i zwiększonym stężeniem IgM ), zespół Wella (nawracające zapalenie skóry z eozynofilią) czy inne.

Diagnostyka

Wstępna diagnostyka pokrzywki przewlekłej obejmuje oznaczenie OB lub CRP (badania te oceniają ogólnie obecność stanu zapalnego w organizmie), morfologii z rozmazem, prób wątrobowych, badania moczu, niekiedy oceny czynności tarczycy.Testy skórne lub kontaktowe z alergenami czy też badanie poziomu IgE we krwi wykonuje się u chorych u których pokrzywkę łączy się z kontaktem alergenem.

Leia também:  Kiedy Mogą Wystąpić Objawy Po Szczepieniu?

W celu ustalenia przyczyn pokrzywki,lekarz na podstawie wywiadu i obecności innych objawów wykonuje również badania pomocnicze krwi oraz testy w kierunku tzw. chorób autoimmunologicznych,wirusowych zakażeń wątroby, w kierunku atopii lub infekcji pasożytniczej, wykluczając nowotwory.

Pomocne mogą okazać się różne próby prowokacyjne np. z kostką lodu przy podejrzeniu pokrzywki z zimna, mokre okłady przy pokrzywce wodnej, próby uciskowe, naświetlenia, próby prowokacyjne pokarmowe itd. Niekiedy, np.

przy podejrzeniu pokrzywkowego zapalenia naczyń czy mastocytozy należy wykonać biopsję skóry – czyli wyciąć kilkumilimetrowy jej wycinek i zbadać pod mikroskopem.

Jakie są sposoby leczenia?

Podstawowymi lekami wykorzystywanymi w terapii pokrzywki ostrej i przewlekłej są leki przeciwhistaminowe, które zmniejszają świąd skóry i powodu-ją zanikanie bąbli pokrzywkowych.

Choć aktualnie zaleca się leki przeciwhistaminowe nowych generacji, niekiedy łączy się z lekami I generacji, które mają silne działanie przeciwświądowe i uspokajające, mogą być niezbędne by pacjent mógł zasnąć.

W ciężkiej pokrzywce przewlekłej z towarzyszącym obrzękiem naczynioruchowym mogą zostać włączone doustne glikokortykosteroidy mające silne działanie przeciwalergiczne i przeciwzapalne. Ponieważ terapia nimi jest obciążona licznymi działaniami ubocznymi stosuje się je tak krótko jak to niezbędne. Glikokortykosteroidy w formie maści stosuje się sporadycznie.

U chorych z opornymi na dotychczasowe leczenie objawami pokrzywki przewlekłej czasami próbuje się leków przeciwleukotrienowych ale ich efekt działania jest dość słaby.

Jeśli w pokrzywce przewlekłej na pełnym leczeniu i leczeniu wspomagającym nadal są wysiewy bąbli to można pomyśleć o kwalifikacji pacjenta do leczenia biologicznego, lekiem stosowanym w najcięższych postaciach choroby jest z humanizowane, przeciwciało monoklonalne klasy IgG1/к – Omalizumab. Terapia ta może przynieść znaczną poprawę u niektórych pacjentów. Koszty leczenia są wysokie i występują problemy z refundacją tego leczenia dlatego dostępność dla pacjentów jest ograniczona.Jeśli pokrzywce towarzyszy wstrząs anafilaktyczny, lekiem pierwszego wyboru jest epinefryna.

Jesteś pacjentem, u którego rozpoznano pokrzywkę lub obrzęk naczynioruchowy? A może ktoś z Twojej rodziny choruje a Ty chcesz mu pomóc? Zainteresowanym tematem pokrzywki i obrzęku naczynioruchowego polecam stronę http://pokrzywka.com.pl/szkola/ na której można się zapisać na bezpłatne zajęcia poszerzające wiedzę na temat pokrzywek i obrzęku naczynioruchowego .

>>> Podobał się artykuł ? Sprawdź nasz kwartalnik “Atopia” – wszystkie numery, bezpłatnie do pobrania TUTAJ

>>> Chcesz więcej informacji i benefitów od PTCA? Zostań Członkiem PTCA (członkostwo jest bezpłatne). Zarejestruj się  TUTAJ

Choroba najczęściej atakująca – prof. dr hab. n. med. Edward Rudzicki

Powszechnie wiadomo, że pewne choroby zależą od wieku. Są więc typowe dla osób starszych i inne, występujące głównie lub nawet wyłącznie u dzieci. Młodość jest okresem na ogół (i słusznie) łączonym ze zdrowiem i pełnią sił. Niemniej jednak i ona ma charakterystyczne dla siebie dolegliwości. Jedną z chorób typowych dla tego okresu życia jest pokrzywka cholinergiczna.

Jak każda pokrzywka i ta odmiana tego schorzenia związana jest z silnym i dokuczliwym świądem. Poprzedza on wystąpienie wykwitów skórnych i jest bardzo nasilony w pierwszym okresie ich trwania. Tymi wykwitami są bąble, zwykle bardzo zbliżone do tych, które obserwujemy po poparzeniu się pokrzywą.

To ostatnie zachodzi nie zawsze i właśnie w pokrzywce cholinergicznej niekiedy występują wykwity mniejsze od zazwyczaj obserwowanych. Poszczególne bąble utrzymują się od kilku do kilkunastu godzin, ale czasami nawet i dwie doby.

U jednych pacjentów rozsiane są one po całym ciele i wówczas bywają względnie duże, a u innych ograni-czają się tylko do bocznych powierzchni palców rąk. Właśnie w tym ostatnim umiejscowieniu nieraz widzimy wykwity mniejsze od najczęściej spotykanych. Zwykle są one bardzo liczne.

Ostatnio wielu lekarzy fotografuje zmiany skórne. Czyni się to w celu porównania stanu skóry przed i w czasie leczenia. Znaczne zmniejszenie się liczby bąbli (jeżeli nie cofnęły się one całkowicie) świadczy o sukcesie terapeutycznym.

Dla pacjentów jest bardzo istotne, że w pokrzywce cholinergicznej tylko wyjątkowo dochodzi do obrzęków zniekształcających rysy twarzy, co w innych odmianach pokrzywki zdarza się dosyć często.

Choć poszczególne bąble utrzymują się krótko (do kilkudziesięciu godzin), to pokrzywka cholinergiczna trwa zawsze długo (gdyż stale pojawiają się nowe krótkotrwałe zmiany skórne), zwykle około pięciu lat. Naturalnie powyższa cyfra jest tylko orientacyjna i u poszczególnych chorych zmiany skórne cofają się znacznie wcześniej (np. po dwóch latach), a u innych utrzymują się dużo dłużej (np.

siedem lat), Leczenie głównie wpływa na nasilenie i dokuczliwość objawów, a w mniejszym stopniu na czas ich trwania. Choć u pacjenta prowadzonego przez doświadczonego lekarza bąble mogą występować latami, jednak są one w takich warunkach znacznie mniej liczne i albo zupełnie, albo prawie zupełnie nie swędzą.

Aby osiągnąć poprawę, bardzo ważne są wskazówki co do prowadzenia określonego trybu życia.

Jak już wspomniano, pokrzywka cholinergiczna jest chorobą ludzi młodych, będących w pełni sił. Najczęściej występuje w wieku od 15 do 25 lat. Przed 15. i po 25. roku życia zdarza się rzadko, choć takie przypadki opisywano.

Poza wiekiem, schorzenie to ma jeszcze jedną osobliwość — jest znacznie częstsze u mężczyzn niż u kobiet. Dlatego niekiedy nazywa się je chorobą młodych mężczyzn. Niejednokrotnie jest symulowane przez poborowych chcących uniknąć służby wojskowej.

Pokrzywka cholinergiczna ma kilka przyczyn. Jedną z nich jest zmęczenie po wysiłku fizycznym. Dlatego staje się poważnym problemem dla młodzieży lubiącej uprawiać sport. Utrudnia ona wszelki wysiłek, jak: bieganie, gra w piłkę, dłuższe marsze, a nieco rzadziej pływanie.

Z nieznanych przyczyn sporty te nie są jednakowo szkodliwe w poszczególne dni. Lekarz podejrzewający u chorego pokrzywkę fizykalną powinien polecić mu wykonanie kilkudziesięciu przysiadów, przy czym ich liczba powinna zależeć od kondycji fizycznej badanego.

Są jednak pacjenci, u których w takich warunkach do wysiewu bąbli nie dochodzi. Chorzy ci nieraz sami proponują, że prze-biegną jakiś dystans i dopiero to sprowokuje u nich wysiew zmian skórnych. Przypadki takie nie są rzadkie.

Właśnie szkodliwość wysiłku jest powodem, że chorobą tą interesują się młodzi mężczyźni pragnący uniknąć służby wojskowej.

Drugą przyczyną wysiewów są silne emocje. Nie-którzy młodzi pacjenci podają, że świąd i wysiewy bąbli dokuczają im głównie przed lub w trakcie egzaminów. Naturalnie, przyczyn zdenerwowania i emocji może być znacznie więcej. Niekiedy są nimi trwające wiele lat sytuacje konfliktowe, takie jak rozpad rodziny czy trudności w pracy zawodowej.

W latach sześćdziesiątych najbardziej prestiżowy podręcznik dermatologii na świecie zalecał chorym, którym wysiewy pokrzywki cholinergicznej, a przede wszystkim związany z tym poprzedzający je świąd, przeszkadzają w stosunkach płciowych, aby na kilka godzin przedtem wykonywali ćwiczenia lub prace wymagające dużego wysiłku fizycznego.

Miał on sprowokować wysiew bąbli, a wiadomo, że w ciągu jednej doby dwa wysiewy zazwyczaj nie zdarzają się.

Trzecią przyczyną nawrotów pokrzywki cholinergicznej jest wysoka temperatura otoczenia. Wysiewy występują w dni upalne oraz w saunach. Niekiedy obserwowano je po spożyciu gorących posiłków, zwłaszcza zup, oraz napojów.

To ostatnie zachodzi jednak nie u wszystkich chorych, a inni pacjenci za-uważają omawiane zjawisko dopiero wtedy, kiedy ich o nim uprzedzi lekarz.

Ze względu na to, że dwa czynniki (wysiłek i gorąco) prowokujące pokrzywkę cholinergiczna są wyraźnie związane z poceniem się, a i trzeci (emocje) także może je powodować, rola potu w powstawaniu tych zmian skórnych jest szczególnie rozważana. 

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*