Płyn w opłucnej – przyczyny, objawy, leczenie, rokowania

Płyn w opłucnej – przyczyny, objawy, leczenie, rokowania Woda w płucach może gromadzić się na skutek chorób np. nadczynności tarczycy czy zakrzepicy żylnej. 123rf.com

Woda w płucach, czyli płyn w opłucnej, jest normalnym zjawiskiem fizjologicznym, ale tylko w sytuacji, gdy jego objętość nie przekracza 10 ml. Ciecz, o której mowa, pełni istotną funkcję, bowiem nie dopuszcza do zlepienia się obu warstw opłucnej. W niektórych schorzeniach dochodzi jednak do sytuacji, w której jego objętość ulega zwiększeniu. Należy wówczas mówić o wysięku albo przesięku, zależnie od mechanizmu, który doprowadził do nadmiernego nagromadzenia płynu. Bez względu na przyczynę, konieczne jest wykonanie pełnej diagnostyki i rozpoczęcie leczenia stanu chorobowego, który doprowadził do wystąpienia objawu.

Woda w płucach, jeżeli gromadzi się w nadmiernych ilościach, może wskazywać na poważny stan chorobowy.

W normalnych warunkach, w jamie opłucnej znajduje się mniej niż 10 ml płynu (płyn jest wytwarzany w ilości około 0,01 ml/h/ kg masy ciała). Opłucna przypomina nieco worek, w którym umieszczone są płuca.

Składa się z dwóch warstw (ściennej i trzewnej), między którymi występuje niewielka przestrzeń. To właśnie jest jama opłucnej.

Ciśnienie, jakie panuje w jamie opłucnej, jest niższe od wartości ciśnienia atmosferycznego, co sprawia, że płuca łatwiej ulegają rozprężeniu, a w chwili wykonywania wdechu – mogą zasysać powietrze. Nieznaczna ilość płynu, która występuje w tej przestrzeni, pełni funkcję izolacyjną – nie dopuszcza, by warstwy opłucnej uległy złączeniu.

Skąd się bierze woda w płucach?

Woda w płucach, a konkretnie – jego ilość, zależy od równowagi między ciśnieniem hydrostatycznym a ciśnieniem onkotycznym. Jama opłucnej łączy się z naczyniami limfatycznymi (w których krąży chłonka) i z naczyniami krwionośnymi (w których krąży krew). Transportowane w naczyniach płyny wywierają pewną siłę nacisku na ich ściany. Określa się to jako ciśnienie hydrostatyczne.

Porowata struktura ściany naczyń sprawia, że nadmiar płynu może przedostać się do przestrzeni pozanaczyniowej, jednak w krwi i w chłonce znajdują się białka, które temu zapobiegają.

Owe białka oddziałują na ścianę naczynia z pewną siłą, którą określa się jako ciśnienie onkotyczne.

Jeżeli w naczyniach opłucnej dojdzie do wzrostu ciśnienia hydrostatycznego lub gdy spadnie ciśnienie onkotyczne, płyn zostanie wypchnięty do przestrzeni pozanaczyniowej. W takiej sytuacji należy mówić o przesięku.

Do przesięku dochodzi przy prawidłowej budowie ściany naczyń krwionośnych, jednak w niektórych sytuacjach, płyn przedostaje się poza naczynia włosowate w wyniku zwiększenia ich przepuszczalności. W takiej sytuacji mówi się o wysięku, który może mieć charakter ropny, surowiczy lub włóknikowy.

Woda w płucach, będąca efektem przesięku, najczęściej pojawia się w następstwie stanów chorobowych niezwiązanych z płucami. Choroby, które mogą doprowadzić do takiego stanu, to:

  • Niewydolność serca (ostra lub przewlekła) – nacisk krwi na ścianę naczynia ulega nasileniu w wyniku spowolnienia krążenia.
  • Niewydolność wątroby (będąca efektem postępującej marskości lub toksycznego uszkodzenia organu) – zaburzenie funkcji wątroby doprowadza do stanu, w którym zmniejsza się produkcja białek krwi i chłonki, co doprowadza do obniżenia ciśnienia onkotycznego.
  • Zespół nerczycowy – doprowadza do utraty białka wraz z moczem.

Przyczyną wystąpienia przesięku może być też zwężenie zastawki mitralnej, schorzenia osierdzia, niedoczynność tarczycy i hipoalbuminemia. Taki stan może też być następstwem dializ otrzewnowych.

Płyn w płucach, pojawiający się jako wysięk, najczęściej ma związek ze stanami zapalnymi i z chorobami nowotworowymi.

W tym przypadku najczęstszą przyczyną są infekcje o podłożu bakteryjnym i choroby nowotworowe układu oddechowego, pierwotne i będące efektem przerzutu z innych organów.

Rzadziej zdarza się, że za wystąpienie wysięku odpowiadają infekcje o podłożu wirusowym, pierwotniakowym i grzybiczym, ropnie płuc, choroby nowotworowe sutka i opłucnej, ciało obce, stan zapalny trzustki, stan zapalny otrzewnej czy zator tętnicy płucnej.

Obecność krwi w jamie opłucnej najczęściej wskazuje na uraz płuca, który doprowadził do uszkodzenia naczyń krwionośnych. Krew jest też charakterystyczna dla chorób nowotworowych.

Jeżeli doszło do nagromadzenia chłonki (stan ten określa się jako chłonotok), może to wskazywać na zatkanie przewodu piersiowego lub jego odnóg.

Może być to rezultatem urazu, choroby nowotworowej klatki piersiowej, zakrzepicy żylnej lub gruźlicy.

Woda w płucach może być efektem wysięku lub przesięku, jednak w obu przypadkach, chorzy uskarżają się na podobne objawy. Jednym z symptomów, który wskazuje na płyn w opłucnej, jest duszność nasilająca się w pozycji leżącej.

Chory może też odczuwać ból w klatce piersiowej, promieniujący do barku lub do brzucha.

Dolegliwości bólowe pojawiają się przede wszystkim w sytuacji, gdy płyn w jamie opłucnej jest wynikiem choroby nowotworowej stanu zapalnego układu oddechowego, który objął opłucną (zapalenie opłucnej).

U niektórych osób pojawia się też nieprzyjemne uczucie ucisku w klatce piersiowej. Kaszel nie występuje jako stały objaw. Zazwyczaj jest następstwem ucisku, który nagromadzony płyn wywiera na miąższ płuca lub na oskrzela. Nasilenie objawów jest tym większe, im więcej płynu nagromadziło się w jamie opłucnej.

Płyn w opłucnej – przyczyny, objawy, leczenie, rokowania

10 naturalnych i skutecznych sposobów na kaszel suchy i mokry

Woda w płucach może być rozpoznana już na podstawie wywiadu lekarskiego i w badaniu fizykalnym. W trakcie wykonywania badania, lekarz stwierdza ściszenie szmeru pęcherzykowego, zanik drżenia głosowego oraz osłabienie odgłosu opukowego.

W celu potwierdzenia diagnozy, wykonywane jest RTG klatki piersiowej i USG jamy opłucnej. Dokładniejszy wynik daje badanie ultrasonograficzne. W jego obrazie widoczne są mniejsze ilości płynu.

Poza tym pozwala określić właściwe miejsce wykonania nakłucia i może być powtarzane wielokrotnie.

W sytuacjach, w których potrzebna jest pogłębiona diagnostyka (np. gdy zachodzi podejrzenie wystąpienia choroby nowotworowej), wykonywana jest tomografia komputerowa.

Jeżeli w jamie opłucnej zostanie ujawniona nadmierna ilość płynu, będzie to stanowiło wskazanie do wykonania nakłucia i pobrania płynu, celem przeprowadzenia dodatkowych badań. Na podstawie ich wyniku, wdrażana jest konkretna metoda leczenia.

Nakłucie jamy opłucnej służy również ewakuacji płynu, co doprowadza do złagodzenia występujących symptomów.

Na czym polega leczenie wody w płucach?

Woda w płucach podlega przede wszystkim leczeniu przyczynowemu, w ramach którego usuwana jest choroba podstawowa. Choroby o podłożu bakteryjnym wymagają wdrożenia antybiotykoterapii, natomiast nowotworowe – leczenia onkologicznego.

Jeżeli u chorego dochodzi do nawracającego gromadzenia się płynu w opłucnej (np. w przebiegu choroby nowotworowej), stosowane jest też leczenie paliatywne – do jamy wprowadzany jest dren.

Dzięki temu możliwe jest nie tylko usuwanie płynu, ale i podanie do opłucnej środków stymulujących wytwarzanie zrostów.

Jeżeli obecność płynu w opłucnej jest związana z infekcją układu oddechowego, konieczne jest zapobieganie powstawaniu zrostów. W tym celu wdrażana jest kinezyterapia. Chory powinien leżeć na zdrowym boku, z podłożonym pod klatkę piersiową wałkiem.

Ogranicza to ryzyko wystąpienia zrostów, a jeżeli jednak dojdzie do ich powstania, nie wpłyną na ograniczenie ruchomości przepony.

Po ustąpieniu gorączki, chory zaczyna wykonywać ćwiczenia przepony, ćwiczenia oddychania żebrowego w pozycji, w której ciało ułożone jest na stronie wystąpienia schorzenia, skłony w bok (w kierunku zdrowej strony) i ćwiczenia rozciągające zrosty.

Dlaczego coraz więcej Polek choruje na raka płuca?

Poznaj wczesne objawy raka płuc

Rak płuca to najczęstszy nowotwór złośliwy u człowieka. Każdego roku diagnozuje się ponad 22 000 nowych zachorowań na nowotwory złośliwe płuca. Według klasyfikacji WHO nabłonkowe nowotwory płuca dzieli się na dwie grupy: niedrobnokomórkowe i drobnokomórkowe. Poniższy poradnik zawiera informacje dotyczące objawów, diagnostyki oraz wykrywania raka płuca.

SPIS TREŚCI:

Jakie są wczesne objawy raka płuc?

Określone objawy raka płuc pojawiają się docelowo u większości chorych na nowotwór w klatce piersiowej. Warto pamiętać, że we wczesnych stadiach raka płuca, guz może nie dawać jakichkolwiek symptomów alarmowych.

Późne rozpoznanie choroby negatywnie wpływa na rokowania. Niestety, w przypadku zaawansowanej choroby, większość pacjentów z rakiem płuca nie kwalifikuje się do zabiegu operacyjnego.

Guz pierwotny płuc rośnie najczęściej w sposób bezobjawowy. Jest to główny problem związany z jego wczesnym wykrywaniem i diagnostyką. Pierwsze objawy raka płuc i pojawienie się symptomów choroby nowotworowej wiążą się z reguły ze wzrostem w organizmie guza pierwotnego naciekającego tkanki zewnątrzpłucne bądź z jego rozrostem wewnątrzoskrzelowym.

Rak płuca szerzy się przez ciągłość, naciekając miąższ płuca, drogą naczyń limfatycznych (węzły cłonne) i drogą naczyń krwionośnych (przerzuty odległe). Płuco jako organ, stanowi idealne środowisko do długiego rozwoju nowotworu bez charakterystycznych objawów choroby nowotworowej.

Wykrycie guza na wczesnym etapie zaawansowania daje nadzieję na wykonanie możliwie doszczętnego zabiegu chirurgicznego i usunięcie raka płuca zanim choroba rozprzestrzeni się na inne narządy. Jak podkreślają eksperci – oprócz profilaktyki raka płuca – kluczowe znaczenie odgrywa szybka diagnostyka i możliwe wczesne wykrycie choroby.

Pomimo dynamicznego rozwoju onkologii i wprowadzania nowych metod leczenia (immunoterapia, leczenie celowane), rak płuca to choroba w której rokowania pozostają najczęściej niepomyślne.

Leia também:  Como alterar um idioma de exibição no windows 7 sem o vistalizator

Rak płuc – początkowe objawy

objawy raka płuc w przypadku wczesnego stadium zaawansowania choroby są z reguły niespecyficzne, dlatego nowotwór płuca diagnozowany jest najczęściej przypadkowo podczas wykonywania badania rentgenowskiego bądź tomografii komputerowej z zupełnie innych wskazań.

Potencjalne symptomy i objawy raka płuca są charakterystyczne również dla innych jednostek chorobowych i mogą być wywołane przez mniej poważne schorzenia.

Z tego powodu potencjalne symptomy choroby nowotworowej są często mylone, ignorowane lub próbuje się je łagodzić różnymi sposobami np. antybiotykami.

Najczęstsze objawy raka płuc

  1. Kaszel jest najczęstszym objawem raka płuca (45-75% chorych), z czego u 1/3 pacjentów przebiega z odkrztuszaniem wydzieliny.

    Występuje częściej i wcześniej w guzach położonych centralnie w drzewie oskrzelowym (rak płaskonabłonkowy i drobnokomórkowy), natomiast rzadziej i później w guzach położonych obwodowo (rak gruczołowy i wielokomórkowy).

     Rak płuc, to podstępna choroba, dlatego pojawienie się długotrwałego kaszlu (trwającego dłużej niż 2-3 tygodnie) lub zmiana charakteru dotychczas występującego kaszlu są  potencjalnymi objawami raka płuca, o których powinno poinformować się lekarza.

  2. Duszności i świszczący oddech – duszność jest drugim pod względem częstości występowania objawem raka płuc (30-50% chorych). Pojawia się ona u palaczy jako skutek przewlekłego zapalenia oskrzeli oraz rozedmy. Jeżeli duszność wyraźnie się nasila, należy o tym fakcie poinformować lekarza. Duszność może mieć wiele przyczyn.

    Niekiedy rozrastający się guz blokuje całkowicie lub częściowo światło jednego z głównych oskrzeli, co może prowadzić do niedodmy i powstania zakażenia w części płuc. Takie symptomy mogące sugerować chorobę nowotworową wymagają pilnej konsultacji u lekarza pierwszego kontaktu, pulmonologa lub specjalisty onkologa.

  3. Świszczący dźwięk jako objaw choroby – rak płuca, który jest związany z nabłonkiem wyściełającym, może sprzyjać gromadzeniu się płynu w przestrzeni jamy opłucnej. Nosi to nazwę wysięku opłucnowego. Jeżeli gromadzi się duża objętość tego płynu, to dochodzi do ucisku na płuco, co powoduje duszność.

    Nowotwór płuca może powodować zwężenie jednego z głównych oskrzeli lub tchawicy, czego skutkiem jest powstanie szczególnego typu świszczącego dźwięku, zwykle podczas wydychania powietrza, noszącego nazwę stridor. Jest to poważny objaw raka płuca wymagający szybkiej konsultacji u lekarza.

  4. Odkrztuszanie wydzieliny z krwią i chrypka to groźne objawy, które mogą sugerować raka płuca. Odkrztuszanie krwi lub plwociny zawierającej krew stanowią niepokojące symptomy i potencjalne objawy raka płuc, który muszą zostać pilnie skonsultowane z lekarzem. Terminem medycznym określającym to zjawisko jest krwioplucie.

    Przyczyn odkrztuszania wydzieliny z zawartością krwi jest wiele np. infekcja w obrębie klatki piersiowej, jednak u 19-29% chorych na raka płuca stanowi ona objaw ich choroby nowotworowej.

  5. Chrypka występuje w dużej części populacji, a zwłaszcza u osób często zapadających na przeziębienia lub infekcje toczące się w obrębie klatki piersiowej.

    W przypadku palaczy, chrypka która nie ustępuje po okresie 2-3 tygodni, powinna zostać zdiagnozowana przez lekarza rodzinnego.

  6. Uczucie zmęczenia i utrata wagi – rak płuc to bardzo podstępna choroba, która może rozwijać się w organizmie chorego latami, a równocześnie nie dawać żadnych specyficznych symptomów.

     Znacząca utrata masy ciała wynosząca około 6 kilogramów występuje u ponad połowy pacjentów cierpiących z powodu raka płuc i jest częstym symptomem choroby nowotworowej płuc.

  7. Uczucie zmęczenia lub znużenia to potencjalne symptom nowotworu płuc, które występują jednak dość często w kontekście innych chorób i mogą być spowodowane wieloma przyczynami. Pojawienie się tych symptomów z niewyjaśnionych przyczyn u osoby palącej lub eks-palacza powinno być potraktowane poważnie.

    Zalecane jest pilne wykonanie RTG klatki piersiowej.

  8. Ból w klatce piersiowej i barkach – potencjalne objawy raka płuc to także silny ból w klatce piersiowej, który – jak szacują eksperci – występuje u 25-50% chorych. Jest on zazwyczaj skutkiem naciekania przez raka płuc ściany klatki piersiowej, żeber lub kręgosłupa.

    Niekiedy rak płuca rozwija się w szczytach tego organu (guz Pancoasta), powodując powstanie dolegliwości bólowych zlokalizowanych w okolicy barku.

  9. Jeżeli do rozwoju guza Pancoasta dochodzi w szczycie jednego płuca, u chorych dochodzi często do specyficznych objawów, obejmujących opadanie powieki, zwężenie źrenicy i zanik potliwości po jednej stronie twarzy. Wiąże się to z wynikiem działania guza nowotworowego, który powoduje uszkodzenie nerwy przebiegającego w rejonie szyi i unerwiającego obszar twarzy.
  10. Zespół żyły głównej górnej – żyła główna górna położona jest w prawym górnym śródpiersi w bezpośrednim sąsiedztwie oskrzela głównego prawego i licznych węzłów chłonnych śródpiersia odprowadzających chłonkę z całej prawej i części lewej połowy klatki piersiowej. Ze względu na wiotkość ściany, niskie ciśnienie wewnątrznaczyniowe i swoją lokalizację podatna jest na ucisk i zamknięcie jej światła. W około 85-95% przypadków bezpośrednią przyczyną zespołu żyły głównej górnej jest nowotwór w klatce piersiowej. Klasycznymi objawami raka płuca w kontekście zespołu żyły głównej górnej są obrzęk twarzy i szyi, duszność, kaszel, zaczerwienienie skóry twarzy. Ponadto chorzy skarżą się na trudności w przełykaniu, chrypkę, zawroty i bóle głowy, bóle w klatce piersiowej.

ZOBACZ POWIĄZANE: JAKIE OBJAWY DAJE NOWOTWÓR

Rak płuca przerzuty

Niekiedy u pacjentów chorych na raka płuca nie pojawiają się żadne objawy związane z jego obecnością nowotworu w płucach, występują natomiast objawy wywołane przerzutami.

Rak płuc daje przerzuty zazwyczaj do węzłów chłonnych, kości, wątroby i mózgu.

W takim przypadku mogą one powodować odpowiednio: powiększenie węzłów chłonnych, ból i złamania kości, żółtaczkę, napady padaczkowe.

Objawy związane z przerzutami raka płuca do innych narządów mają postać: ból lub złamania kośćca (przerzuty do kości), dysfagia przy ucisku przełyku przez powiększone węzły chłonne śródpiersia, żółtaczka przy przerzutach raka płuca do wątroby.

Wszelkie niepokojące symptomy i potencjalne objawy raka płuc, które utrzymują się przez dłuższy czas i mają charakter nawracający powinny być wskazaniem do konsultacji z lekarzem i wykonania badań diagnostycznych.

Płyn w opłucnej – przyczyny, objawy, leczenie, rokowania

Rak płuca – wykrywanie i diagnostyka obrazowa

Każdy pacjent z podejrzeniem raka płuca poddawany jest w pierwszej kolejności rutynowemu badania fizykalnemu. Podstawową składową w procesie wykrywania raka płuca jest dokładny wywiad chorobowy, w celu ustalenia objawów, które mogą być związane z chorobą.

Wystąpienie niepokojących objawów mogących sugerować rozwój raka płuca wymaga przeprowadzenia badań obrazowych, które pozwolą wykluczyć chorobę lub ocenić jej zasięg.

Podstawowym narzędziem diagnostycznym w przypadku podejrzenia nowotworu płuca jest wykonanie RTG klatki piersiowej. Objawy raka płuca widoczne w badaniu RTG klatki piersiowej mogą być różnorodne – w zależności od lokalizacji raka, jego wielkości czy obecności innych zmian (np. zwłóknienia).

Istotne znaczenie w ocenie zaawansowania procesu nowotworowego ma również badanie tomografem komputerowym. Za pomocą tomografii zwykle można ocenić stopień zaawansowania nowotworu w klatce piersiowej.

W celu dokładnej oceny obecności przerzutów raka płuca w węzłach chłonnych oraz poza klatką piersiową coraz częściej wykorzystuje się pozytonową tomografię emisyjną (PET).

Chorym z rakiem płuca wykonuje się podstawowe badania krwi oraz ocenę ogólną moczu, w celu wykluczenia innych chorób współistniejących. Warto również określić stężenie markerów nowotworowych CAE i CA 125.

ZOBACZ WIĘCEJ: DIAGNOSTYKA RAKA PŁUC

Ocena stopnia zaawansowania raka płuca

Następnym etapem w diagnostyce raka płuca jest próba uzyskania materiału tnkankowego lub komórkowego do oceny mikroskopowej. Może to być cytologiczna ocena plwociny, ale dąży się do wykonania bronchoskopii.

Celem pogłębionej diagnostyki raka płuca jest dokładne określenie histologicznego typu i podtypu nowotworu, określenie charakterystyki molekularnej (celem zastosowania leczenia celowanego lub immunoterapii) oraz ocena zaawansowania guza w momencie jego wykrycia.

Dzięki badaniu histopatologicznemu możliwe jest rozróżnienie czy u danego chorego mamy do czynienia z rakiem drobnokomórkowym płuca (około 20% przypadków) czy typem niedrobnokomórkowym (około 80% przypadków).

Standardem diagnostyki raka płuca w zaawansowanym stadium rozwoju powinno być przeprowadzenie badań molekularnych w kierunku mutacji genu EGFR oraz rearanżacji ALK. Wykrycie zaburzeń molekularnych w guzie jest możliwe na podstawie badania materiału tkankowego lub komórkowego oraz oceny obecnego w osoczu wolnego DNA (tzw. płynna biopsja).

W przypadku choroby w zaawansowanym stadium warto zapytać lekarza o badania w kontekście zastosowania immunoterapii. W leczeniu immunologicznym raka płuca znajdują obecnie zastosowanie takie leki immunokompetentne jak: niwolumab, pembrolizumab, atezolizumab lub durwalumab. Jak podkreślają eksperci, szansą dla wielu chorych z zaawansowanym rakiem płuca jest udział w badaniach klinicznych.

Ustalenie stopnia zaawansowania choroby oraz cech molekularnych guza ma podstawowe znaczenie w wyborze optymalnej metody leczenia.

Rak płuc leczenie

Szczegółowe metody leczenia raka płuca oraz rokowania ustala się na podstawie typu histologicznego guza, stadium zaawansowania oraz ogólnej sprawności pacjenta.

W przypadku raka niedrobnokomórkowego płuca możliwe jest zastosowanie leczenia radykalnego lub paliatywnego (u chorych z zaawansowanym nowotworem).

W przypadku raka drobnokomórkowego główną metodą leczenia jet chemioterapia. W ostatnich latach pojawiły się przesłanki do stosowania immunoterapii w tej grupie chorych (brak refundacji w Polsce).

Jak podkreślają eksperci – w przypadku nowotworu złośliwego płuca warto rozważyć leczenie w ośrodku mającym doświadczenie oraz dostęp do wszystkich metod stosowanych w terapii raka płuca. W Polsce trwają prace nad koncepcją uruchomienia sieci wyspecjalizowanych ośrodków typu Lung Cancer Unit, specjalizujących się w leczeniu tej choroby.

ZOBACZ WIĘCEJ: RAK PŁUC – BAZA WIEDZY

Duszność, kaszel, ból w klatce piersiowej – to mogą być objawy ‘wody w płucach’

Duszność, ból w klatce piersiowej, kaszel – to objawy, które mogą wskazywać na to, że w jamie opłucnej zgromadził się nadmiar płynu. Woda w płucach, bo tak potocznie mówi się o tej przypadłości, to stan poważny, którego nie wolno lekceważyć. Gdy pojawią się wskazane objawy, należy zgłosić się do szpitala lub wezwać karetkę.

Płyn w jamie opłucnej, zwany także potocznie wodą w płucach towarzyszy wielu chorobom. Zwykle pojawia się w przebiegu raka płuca, rzadziej w przypadku gruźlicy i w bakteryjnych zapaleniach płuc.

Czym jest jama opłucnej? Opłucna to rodzaj worka, w którym znajdują się płuca. Składa się z dwóch części – trzewnej oraz ściennej.

Część trzewna jest zrośnięta z płucami, a część ścienna wyściela od środka ścianę klatki piersiowej, przeponę i śródpiersie.

Pomiędzy nimi znajduje się przestrzeń – jama opłucnej, która zawiera kilka mililitrów płynu surowiczego, zmniejszającego tarcie przy oddychaniu.

W jamie opłucnej powinno znajdować się mniej niż 10 mililitrów płynu, ale zdarza się, że na skutek różnych chorób i nieprawidłowości dochodzi do zaburzenia równowagi między wytwarzaniem płynu w jamie opłucnej a jego wchłanianiem i w jamie opłucnej zaczyna gromadzić się duża ilość płynu. 

Woda w płucach: przyczyny

Płyn gromadzący się w jamie opłucnej może mieć charakter przesięku, wysięku, krwi lub chłonki. 

  • Przesięk (płyn przedostający się poza układ naczyń krwionośnych opłucnej) – występuje głównie w niewydolności serca, marskości wątroby, zespole nerczycowym, w zwężeniu zastawki mitralnej, chorobach osierdzia, dializach otrzewnowych, hipoalbuminemii, niedoczynności tarczycy.
  • Wysięk – przyczyną są najczęściej infekcje bakteryjne (np. gruźlica płuc) i choroby nowotworowe (najczęściej rak płuca), rzadziej infekcje grzybicze, wirusowe, pierwotniaki (toksoplazma), ropnie płuc, ciała obce, zapalenie otrzewnej, migrujące pasożyty, urazy, nowotwory sutka, opłucnej, zapalenie trzustki, zator tętnicy płucnej.
  • Krew – przyczyną może być uraz płuca i uszkodzenie naczyń krwionośnych.
  • Chłonkotok (gromadzenie się chłonki w jamie opłucne) –  przyczyną jest zatkanie przewodu piersiowego lub jego odnóg albo uszkodzenie jego ściany, do których dochodzi w przebiegu nowotworów klatki piersiowej, urazów, gruźlicy, zakrzepicy żylnej.

Woda w płucach: objawy

Jakie objawy występują, gdy zbiera się płyn w jamie opłucnej? Najczęstszym objawem wynikającym bezpośrednio z gromadzenia się płynu w opłucnej jest duszność – nasilenie się duszności zależy od ilości płynu, który zebrał się w jamie opłucnej.

  • Kolejnym objawem ''wody w płucach'' jest ból w klatce piersiowej umiejscowiony w barku po tej samej stronie lub w brzuchu.
  • Może występować również kaszel, który nie jest stałym objawem, ale może być skutkiem ucisku płynu na oskrzela lub miąższ płuca.
  • Pozostałe objawy są charakterystyczne dla chorób, które są przyczyną gromadzenia się płynu w jamie opłucnej, na przykład choroby nowotworowej lub gruźlicy.

Woda w płucach: leczenie

  1. Podstawą leczenia ''wody w płucach'' jest leczenie choroby podstawowej, tej, która jest przyczyną gromadzenia się płynu w jamie opłucnej.

  2. W przypadku zakażeń bakteryjnych konieczne jest wdrożenie antybiotykoterapii, a w chorobach nowotworowych leczenia onkologicznego.

     

  3. Płyn z jamy opłucnej usuwa się za pomocą punkcji, a w przypadku nawracającego gromadzenia się płynu przez dren wprowadzony do opłucnej, który stwarza możliwość podania do opłucnej środka pobudzającego wytwarzanie zrostów i szybkiego zarośnięcia opłucnej.

U chorych, u których gromadzenie się płynu związane jest z infekcjami układu oddechowego, stosuje się kinezyterapię, czyli gimnastykę leczniczą. Chodzi o to, by nawet przy zrostach, chory miał zachowaną maksymalną sprawność.

Po zakończeniu leczenia zaleca się kontynuowanie ćwiczeń oddechowych. Pacjent powinien też pozostać pod opieką lekarza, który zajmuje się leczeniem choroby podstawowej (kardiolog, pulmonolog, onkolog).

Źródło: mp.pl

Woda w płucach – objawy, przyczyny i leczenie

Woda w płucach najczęściej jest konsekwencją poważnych stanów chorobowych. W zależności od ilości płynu znajdującego się w pęcherzykach płucnych można mówić o wysięku lub przesięku. O wodzie w płucach mówi się również wtedy, gdy w jamie opłucnej zbiera się płyn. Jakie są objawy wody w płucach? Co jest jej przyczyną i jak ją leczyć?

Źródło: 123RF

Zbierający się płyn w płucach daje kilka objawów, które chory lub jego najbliższe otoczenie mogą zaobserwować samodzielnie.

Płyn w opłucnej daje symptomy, takie jak:

  • duszności,
  • ból w klatce piersiowej – nasilający się podczas leżenia,
  • sinica,
  • bulgotanie w klatce piersiowej,
  • gwizdy oskrzelowe,
  • przyspieszone i nitkowate tętno,
  • często występuje podniesienie ciśnienia krwi,
  • plwociny (czasem krwawe).

Płyn w jamie opłucnej daje również kilka objawów, które rozpoznać może lekarz podczas badania:

  • ściszony szum pęcherzyków przez nagromadzony płyn,
  • ściszony odgłos towarzyszący opukiwaniu i drżeniu głosowemu.
  • Zdrowie
  • Pulmonologia – czym zajmuje się pulmonolog?
  • Przeczytaj artykuł

W przypadku wystąpienia powyższych objawów konieczna jest wizyta u lekarza. To właśnie on podczas osłuchiwania może stwierdzić czy w płucach znajduje się płyn. Do postawienia pełnej diagnozy potrzebne są również szczegółowe badania:

  • tomografia komputerowa – gdy wody jest poniżej 50 ml,
  • USG – gdy objętość wody utrzymuje się w granicach 100 ml,
  • rentgen klatki piersiowej – gdy objętość wody przekracza 200 ml,
  • pobranie próbki płynu,
  • badania mikrobiologiczne i immunologiczne.

Zobacz też: Rozstrzenie oskrzeli

Jakie są przyczyny wody w płucach?

Co oznacza woda w płucach? Przyczyn znajdowania się wody w opłucnej jest kilka. Przesiękowy płyn znajdujący się to skutek choroby serca lub marskości wątroby, natomiast jego wysiękowa forma to w większości przypadków skutek zapalenia płuc, które dotarło również do opłucnej, m.in.:

  • występuje u osób z dychawicą sercową lub z wadami zastawki aorty,
  • powikłanie po zawale serca,
  • skutek podwyższonego ciśnienia krwi w nadciśnieniu,
  • pojawia się u chorych na zwężenie zastawki dwudzielnej po dużym wysiłku fizycznym oraz u osób z niewydolnością lewego przedsionka.

Woda na płucach może być jednym z objawów raka płuc, ale nie musi! Tak jak w przypadku innych chorób układu oddechowego, tak i w przypadku raka płuc, płyn w jamie opłucnej nie jest jedynym objawem. Warto o tym pamiętać, obserwując swój organizm. Niepokojące objawy należy konsultować z lekarzem i poczekać na jego fachową diagnozę.

Czy e-papierosy prowadzą do wody w płucach?

Nie ma żadnych medycznych, naukowych ani jakichkolwiek innych badań czy źródeł, aby e-papierosy w jakikolwiek sposób powodowały powstawanie wody w płucach.

Faktem jest, że wieloletnie, nałogowe palenie tradycyjnych papierosów może powodować raka płuc, w efekcie zbieranie się płynu w opłucnej. Jak to jest z e-papierosami niestety nadal nie wiadomo.

Ze względu na to, że e-papierosy są stosunkowo nowym wynalazkiem naukowcy nie do końca poznali skutki, jakie niesie ze sobą palenie e-papierosów.

Jak leczyć wodę w płucach?

Kluczowe w prawidłowym leczeniu jest określenie w trakcie badań ilości płynu zalegającego w opłucnej.

  • Jeśli płyn w opłucnej występuje w niewielkiej ilości, stosuje się tzw. leczenie zachowawcze, polega ono na znalezieniu i usunięciu przyczyny, która odpowiedzialna jest za zbieranie się wydzieliny. Woda w opłucnej powinna sama się wchłonąć.
  • Ściągnięcie wody z płuc: jeśli podczas badań lekarz wykrył większą ilość płynu, jeśli jego poziom ciągle wzrasta lub jeśli pacjent coraz bardziej odczuwa dolegliwości to niezbędne jest ściąganie wody z płuc. Robi się to za pomocą drenażu. Usuniętą wydzielinę oddaje się do badań w celu ustalenia jej charakteru i dobraniu odpowiedniego leczenia. 

Czym grozi woda w płucach u starszej osoby?

W przypadku osób w wieku dojrzałym, woda w płucach często jest jednym z powikłań:

  • gruźlicy,
  • raka płuc,
  • zapalenia płuc.

Za taki stan niekoniecznie muszą odpowiadać schorzenia płuc, gdyż woda w płucach niekiedy jest objawem dolegliwości ze strony układu sercowo-naczyniowego. 

Czytaj również:

  • Dlaczego musimy robić RTG płuc?

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!

Ma wiele przyczyn i daje uciążliwe objawy. Czym jest zapalenie opłucnej?

Zapalenie opłucnej stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia. Schorzenie to jest częstym następstwem nieleczonego i niewłaściwie leczonego zapalenia płuc lub ma związek z występowaniem w organizmie innych infekcji. Sporadycznie zapalenie opłucnej rozwija się samoistnie, bo jama opłucnowa, która znajduje się pomiędzy dwoma błonami opłucnej, jest wolna od drobnoustrojów.

Co to jest opłucna?

Aby w pełni poznać mechanizm rozwoju zapalenia opłucnej, trzeba sobie przypomnieć, czym jest opłucna i gdzie się znajduje. Opłucna to składająca się z dwóch warstw błona surowicza, która otacza płuca.

Opłucna składa się z opłucnej trzewnej, która okrywa płuca oraz opłucnej ściennej, która znajduje się po wewnętrznej stronie klatki piersiowej. Pomiędzy opłucną ścienna i trzewną znajduje się niewielka ilość płynu opłucnowego, czyli płynu surowiczego.

Płyn opłucnowy pełni ważną funkcję, zwilżając błonę ścienną i trzewną.

U osób zdrowych jest on wolny od drobnoustrojów, bo środowisko opłucnej jest jałowe, jednak na skutek toczącej się infekcji mogą przedostawać się do niego drobnoustroje, które wywołały zapalenie płuc.

Naturalnym zjawiskiem fizjologicznym jest równowaga pomiędzy wytwarzaniem płynu opłucnowego oraz jego wchłanianiem.

W przypadku zbyt dużej ilości płynu surowiczego, który powstaje na skutek działania różnych czynników, dochodzi do niebezpiecznego ucisku okolicznych tkanek oraz związanego z tym upośledzenia wymiany gazowej.

Zapalenie opłucnej – przyczyny

Najczęstszą przyczyną rozwoju stanu zapalnego opłucnej jest wtórna infekcja, która ma związek z zapaleniem płuc. Mechanizm rozwoju zapalenia opłucnej na skutek toczącego się w obrębie płuc stanu zapalnego jest stosunkowo prosty.

Rozwój zapalenia opłucnej inicjuje infekcja płuc, która prowadzi do powstawania mediatorów reakcji zapalnej. Zwiększają one przepuszczalność naczyń włosowatych, co skutkuje nadmierną produkcją płynu w opłucnej. Wówczas do jałowego środowiska jamy opłucnej przedostaje się m.in. glukoza, która stanowi pożywkę dla drobnoustrojów.

Przyczyną rozwoju zapalenia opłucnej nie jest jedynie zapalenie płuc. Schorzenie to mogą także wywołać m.in.:

  • • choroby układu pokarmowego np. refluks żołądkowo-przełykowy,
  • • rak płuc oraz inne nowotwory,
  • • schorzenia serca,
  • • zakażenie koronawirusem,
  • • zapalenie trzustki.

Zapalenie opłucnej może także towarzyszyć zatorowości płucnej oraz niewydolności nerek i wątroby.

Co więcej, bywa skutkiem urazu okolicy klatki piersiowej, zachłyśnięcia i zadławienia, jednak zdarza się to stosunkowo rzadko.

Na zapalenie opłucnej związane z zadławieniem lub zachłyśnięciem narażone są m.in. noworodki i małe dzieci, osoby, które uległy podtopieniu, jak również osoby chorujące na refluks.

Zapalenie opłucnej – objawy

Bezobjawowe zapalenie płuc nie jest schorzeniem rzadkim, jednak w przypadku zapalenia opłucnej mamy do czynienia z dość charakterystycznymi objawami.

Są one związane zarówno z toczącym się procesem zapalnym, który powoduje wydzielanie cytokin prozapalnych, jak i uciskiem na okoliczne tkanki, który związany jest z nadmiernym wydzielaniem płynu opłucnego.

Objawy zapalenia opłucnej dzielimy na typowe objawy kliniczne oraz objawy widoczne na zdjęciu RTG.

Do objawów klinicznych zapalenia opłucnej zaliczamy przede wszystkim kłujący ból w klatce piersiowej, który pojawia się podczas wdechu, uniemożliwiając głębokie oddychanie.

Ból zmienia się wraz z postępem choroby – staje się bardziej uciążliwy i może promieniować do m.in. brzucha oraz ramienia. Ból zmniejsza się w pozycji leżącej.

Do typowych objawów zapalenia opłucnej zaliczamy także m.in.:

  1. • suchy kaszel,
  2. • duszności,
  3. • uczucie ciężkości w klatce piersiowej,
  4. • brak widoczności ruchów oddechowych klatki piersiowej po stronie chorej opłucnej.

Objawy, na podstawie których zapalenie opłucnej może zdiagnozować lekarz to m.in.:

  • • zniesiony lub znacznie osłabiony szmer pęcherzykowy,
  • • nasilone szmery oskrzelowe,
  • • osłabione drżenie piersiowe.
  • Postępujące zapalenie opłucnej powoduje przyjmowanie specyficznej postawy – tułów osoby chorej pochyla się w stronę, po której zbiera się płyn opłucnowy.
  • Zapalenie opłucnej może być także zdiagnozowane na podstawie wykonanego zdjęcia RTG klatki piersiowej, które ujawnia różnego rodzaju zacienienia.

Podsumowując, zapalenie opłucnej jest najczęściej schorzeniem wtórnym, czyli wywołanym np. inną chorobą układu oddechowego. Zwykle związane jest jednak z zapaleniem płuc. Szybkie zdiagnozowanie zapalenia opłucnej zwiększa szansę pacjentów i poprawia rokowania.

Leczenie schorzenia poprzedzone jest analizą laboratoryjną płynu opłucnowego w celu wykrycia drobnoustrojów odpowiedzialnych za wystąpienie zapalenia oraz dobrania skutecznych antybiotyków.

W niektórych przypadkach niezbędny jest drenaż płuca w celu usunięcia nadmiaru płynu opłucnowego.

Czytaj też:Diagnoza: rak płuca. O co warto zapytać lekarza?

Zapalenie opłucnej – objawy, diagnoza, leczenie

Jama opłucna to wąska szczelina, która znajduje się między opłucną płucną a opłucną ścienną. Pierwsza to błona, która pokrywa płuca, druga – wypełnia wewnętrzną ścianę klatki piersiowej.

Wypełniona jest odrobiną płynu surowiczego, który podczas oddychania nawilża ocierające się o siebie blaszki opłucnej.

Od góry jamę opłucną zamykają ściany klatki piersiowej wraz z żebrami, od dołu zaś przepona.

Zapalenie opłucnej to stan, w którym w jamie opłucnej gromadzi się znacznie więcej płynu, niż ten niezbędny do pracy układu oddechowego.

Jego nadmiar utrudnia rozprężenie płuc i uniemożliwia prawidłową ruchomość klatki piersiowej, co niejednokrotnie prowadzi do niewydolności układu oddechowo-krążeniowego.

W zależności od ilości płynu i jego rodzaju medycyna dzieli zapalenie opłucnej na cztery typy:

  • suche (nazywane także włóknikowym, u niektórych pacjentów samoistnie się cofa lub przechodzi w zapalenie wysiękowe);
  • wysiękowe (w tym przypadku płynu w opłucnej jest bardzo dużo);
  • wysiękowe ropne (o tym rodzaju zapalenia mówi się, gdy dojdzie do zakażenia nagromadzonego w opłucnej płynu);
  • wysiękowe krwotoczne.

W ogromnej większości przypadków gromadzenie się płynu w jamie opłucnej to powikłanie po zupełnie innych schorzeniu. Stan zapalny w tej wąskiej szczelinie pojawia się przede wszystkim u osób, które zmagały się z chorzeniami atakujące okoliczne struktury lub narządy. W grupie ryzyka znajdują się pacjenci leczeni z powodu:

  • zapalenia płuc
  • gruźlicy
  • zatorowości płucnej
  • nowotworu płuc

Czasem za zapaleniem otrzewnej stoi niewydolność serca, wątroby lub nerek. Niekiedy ma podłoże hormonalne i spowodowane jest zapaleniem trzustki lub innymi zmianami w obrębie układu pokarmowego.

Może się pojawić także wskutek urazu klatki piersiowej z uszkodzeniem żeber. Niezwykle rzadko stan zapalny w jamie opłucnej jest samodzielnym schorzeniem.

Wtedy jednak zajmuje przestrzeń między dwiema błonami i nie prowadzi do uszkodzenia miąższu płucnego.

Dolegliwości typowe dla zapalenia opłucnej zazwyczaj pojawiają się nagle. Chorzy skarżą się przede wszystkim na kłujący ból w klatce piersiowej, który nasila się podczas wdechu. Pacjenci nie mogą głęboko i swobodnie oddychać. Podobnie dzieje się przy kichaniu, kaszlu, skłonach czy próbie skręcenia klatki piersiowej. Ból znika, gdy chory wstrzymuje oddech lub położy na chorej stronie.

Dodatkowo przy zapaleniu opłucnej mogą pojawić się kaszel suchy, stan podgorączkowy lub gorączka.

Jeśli pomiędzy opłucną a ścienną zaczyna przybywać płynu pojawiają się duszności, oddech staje się płytki i przyśpieszony.

Czasami pacjenci nadmiernie pochylają się na bolącą stronę, a zajęta część klatki piersiowej podczas oddychania praktycznie się nie porusza. U niektórych pacjentów pojawiają się także poty.

Sama analiza objawów to czasem za mało. Zazwyczaj, aby mieć pewność co jest przyczyną problemów z oddychaniem konieczne jest wykonanie badań. W pierwszej kolejności lekarz po osłuchaniu pacjenta zleca badanie krwi (pozwala stwierdzić, czy w organizmie toczy się stan zapalny) oraz prześwietlenie klatki piersiowej.

Czasem, jeśli rtg budzi wątpliwości („wyłapuje” płyn tylko wtedy jest go więcej niż 100 ml), konieczne może być usg lub tomografia komputerowa (dwa pozostałe badania są dużo bardziej czułe, dodatkowo tomografia pozwala oceniać czy pojawiły się nacieki oraz czy i jak duże są zmiany w miąższu płuca).

Jednak kluczowy przy diagnozowaniu zapaleniu opłucnej jest punkcja jamy opłucnej, czyli pobranie i analiza na gromadzonego w niej płynu.

Pobrany materiał ocenia się m.in. pod kątem pH, zapachu, koloru, obecności leukocytów czy poziomu glukozy. Jeśli badanie wykazuje, że płyn ma charakter zapalny, sprawdza się skład białych krwinek oraz zleca testy na obecność bakterii tlenowych, beztlenowych oraz badanie cytologiczne w kierunku gruźlicy i grzybów.

Leczenie zapalenia opłucnej zależy przede wszystkim od tego, co doprowadziło do gromadzenia się płynu. Dopiero wtedy wprowadza się postępowanie, które ma za zadanie wyleczyć lub przynajmniej opanować chorobę podstawową.

Jednak, w pierwszej kolejność, kiedy obecność płynu w jamie opłucnej zostanie potwierdzona, bez względu na przyczynę, konieczne jest odciągnięcie płynu i oczyszczenie przestrzeni między błonami. Zazwyczaj stosuje się nakłucie oraz drenaż.

Dodatkowo chorym zaleca się, aby kładli się na zdrowym boku z wałkiem pod klatką piersiową. W niektórych przypadkach znaczną ulgę przynoszą też ćwiczenia oddechowe.

Bardzo często w leczeniu zapalenia opłucnej konieczne jest podanie antybiotyków. Jeśli w płynie wykryto bakterie sięga się po tzw. leczenie celowane, czyli lek podawany jest bezpośrednio do jamy opłucnej i nie musi przechodzić przez cały organizm. Taka forma leczenia jest nie tylko bardziej skuteczna, ale i bezpieczniejsza dla pacjenta.

To również może cię zainteresować:

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*