Owrzodzenia odleżynowe w jamie ustnej

Trzydzieści lat temu, zamiast suchych kompresów zaczęto stosować opatrunki tworzące wilgotne środowisko, przepuszczające nadmiar pary wodnej i chroniące przed zarazkami. Po kilkuletnich testach porównawczych okazało się, że opatrunki hydrokoloidowe przeszły najśmielsze oczekiwania uzyskując jedne z najlepszych wyników w leczeniu ran.

Wbrew oczekiwaniom popularność szybko spadła, ze względu na zbyt szerokie używanie hydrokoloidów. Do dziś jeszcze Granuflex pokutuje błędne jego wykorzystywanie, które nie dawało efektów, a czasem nawet szkodziło.

Ta lekcja nie umniejsza opatrunkom hydrokoloidowym, ale wskazuje, w jakich sytuacjach należy je stosować – najczęściej będą to oparzenia i owrzodzenia.

Do wyboru mamy następujące opatrunki hydrokoloidowe:

Oczywiście, rana ranie nie równa i zawsze trzeba mieć na uwadze stan pacjenta. Zobaczmy, na jakiej podstawie oceniono sukces hydrokoloidu w porównaniu do opatrunków gazowych:

  • skrócił się całkowity czas gojenia ran o różnej etiologii (ran oparzeniowych, odleżyn, ran ciętych),
  • komfort pacjentów się poprawił, bo zmniejszyły się dolegliwości bólowe,
  • zmiana opatrunku nie była bolesna, bo hydrokoloid nie przyklejał opatrunku do rany,
  • funkcjonalny i kosmetyczny efekt gojenia rany po 12 miesiącach miał lepsze rezultaty, niż w przypadku pacjentów leczonych gazą opatrunkową,
  • zmniejszył się całkowity koszt leczenia, czyli:
    • zużyto mniej opatrunków i rzadziej dokonywano ich zmian
    • zmniejszył się procent powikłań zakaźnych (!),
    • zmniejszył się czas hospitalizacji pacjenta, opieki personelu nad pacjentami oraz koszt potrzebnych opatrunków, preparatów i sprzętu ochronnego;
    • argument ten warto podkreślić ze względu na wysoki koszt zakupu pojedynczego opatrunku hydrokoloidowego w stosunku do innych technik leczenia oparzeń. Koszt był również niższy w porównaniu z opatrunkami hydrożelowymi (które zalecamy stosować do wyciągania temperatury z ran).
Z doświadczenia wiemy, że część osób kieruje się niskim kosztem zakupu przy wyborze metod leczenia.
Pamiętajmy, że koszt należy obliczać uwzględniając wszystkie koszty hospitalizacji i obsługi placówki medycznej. W tej relacji opatrunek hydrokoloidowy wypada po prostu tanio.

Owrzodzenia odleżynowe w jamie ustnej

Cena opatrunku hydrokoloidowego to ok. 6 zł za sztukę (w rozmiarze 10 x 10 cm).

Jak działa opatrunek hydrokoloidowy?

Opatrunek hydrokoloidowy to produkt z warstwą folii poliuretanowej z hydrokoloidem, która w kontakcie z raną pęcznieje uwalniając żel wiążący wysięk i złuszczoną/obumarłą skórę. W ten sposób opatrunek dostosowuje się do struktury rany, wyciąga nieczystości i przyspiesza jej regeneracje.

Ważnym argumentem leczenia ran jest tworzony im mikroklimat. Opatrunki hydrokoloidowe tworzą w ranie wilgotne środowisko przepuszczające powietrze i chroniące przed bakteriami. Pamiętać należy, że przed ich użyciem powinno się oczyścić ranę.

Opatrunki hydrokoloidowe stosuje się zarówno do leczenia odroczonego, jak i w fazie ziarninowania oraz ran z włóknikiem. To zróżnicowane zastosowanie pozwoliło używać je na różnego typu rany płytkie lub średnio głębokie, z małą lub średnią ilością wysięku.

Swoją rangę skutecznych opatrunków hydrokoloidy zyskały dzięki leczeniu ran oparzeniowych, przewlekłych oraz owrzodzeń. Obecnie opatrunki te zostały mocno zmodyfikowane. Uzyskano wyższe parametry leczenia, odjęto substancje alergizujące i niekorzystnie wpływające na środowisko rany. Dobre rezultaty można również otrzymać zaleczając miejsca pobrań skóry.

Właściwości opatrunków hydrokoloidowych:

  • Opatrunki hydrokoloidowe są w stanie pochłaniać małą i średnią ilość wysięku. Zachowują przy tym wilgotne środowisko rany i pochłaniają nieczystości. Chronią też przed bakteriami, których obecność jest niepożądana w ranie,
  • Podczas oczyszczania rany pobudzane są keratynocyty – komórki naskórka przyspieszające gojenie w odpowiednich wilgotnych i czystych warunkach,
  • Wilgotne środowisko rany reguluje jej temperaturę oraz pH. Fizjologia rany waha się pomiędzy 5,9, a 6,1 (odczyn lekko kwaśny), co skutkuje wzrostem aktywności endogennych układów enzymatycznych i pobudza migrację granulocytów wielojądrzastych. Efektem będzie również pobudzenie neoangiogenezy i redukcja ryzyka infekcji w kwaśnym środowisku,
  • U niektórych pacjentów opatrunki hydrokoloidowe mogą działać przeciwbólowo. W zebranych publikacjach uważa się, że zmniejszenie bólu rany może wynikać z obniżenia pO2 i obniżenia syntezy PGE2. Synteza m.in. jest przyczynkiem do zwiększenia wrażliwości zakończeń nerwowych na ból,
  • Opatrunek hydrokoloidowy nałożony na ranę wspomagają oddzielanie tkanek martwych dzięki ich uwodnieniu i rozmiękczeniu oraz pobudzeniu procesów fagocytozy i demarkacji enzymatycznej,
  • Cały proces leczenia w wilgotnym środowisku rany pobudzą do mikrocyrkulacji w jej obrębie. Fibroblasty i keratynocyty są bardziej aktywne i pobudzone do wzrostu i proliferacji, co przyspiesza procesy regeneracji i gojenia.

Najpopularniejsze zastosowanie opatrunków hydrokoloidowych dotyczy oparzeń i owrzodzeń (w tym i odleżyn)

Oba te typy ran są jednymi z najczęstszych przypadłości.

Odleżyny

Odleżyny to zmora osób starszych. Najważniejsze w ich leczeniu jest częste przemywanie pacjenta, dbanie o komfort leżenia oraz szybkie reagowanie na rany. Dobrą wiadomością będzie to, że większość opatrunków hydrokoloidowych jest w tych przypadkach refundowana.

Zastosowanie opatrunków hydrokoloidowych na odleżyny i inne owrzodzenia jest techniką chwaloną przez zaprzyjaźnionych nam lekarzy. Ważnym argumentem jest prosta zmiana opatrunków, które nie przywierają do skóry i nie rozdrażniają ran. Docenia się to, gdy opatrunki zmieniamy kilka razy dziennie.

Opatrunek hydrokoloidowy ze względu na folię poliuretanową jest też bardziej odporny na zabrudzenia i zakażenia. Swoją wartość zyskuje przy ranach, które pacjent może łatwo zabrudzić wydzielinami – niemniej i tak należy zabezpieczyć go opatrunkiem wtórnym, w tym wypadku najlepiej foliowym (np.

Suprasorb F).

Innym zastosowaniem będzie wykorzystanie ich na pojawiających się odleżynach: gdy zaobserwujecie Państwo pojawiające się na ciele dwie małe czerwono-różowe kropki warto zakleić je opatrunkiem hydrokoloidowym. To dobry sposób leczenia miejscowego, blokujący rozwój odleżyny.

Leczenie oparzeń opatrunkiem hydrokoloidowym

Oparzenia zdarzają się głównie u dzieci – czytamy, że niekiedy stanowią one aż 80% osób oparzonych. Najczęstsze przypadki dotyczą oparzenia cieczą, sporadycznie gazami i metalami, co zazwyczaj ma bardziej przykre konsekwencje.

Wysoka temperatura penetruje tkanki, uszkadza naczynia i oprócz widocznych oparzeń miejscowych tworzy ciężkie powikłania.

W pierwszej fazie leczenia stosuje się opatrunki na oparzenia – hydrożelowe. Ich zadaniem jest szybkie wyciąganie wysokiej temperatury z ciała, co hamuje pogłębienie obrażeń. Następne w kolejce do skutecznego leczenia są opatrunki hydrokoloidowe.

Istotą zastosowania nowoczesnych opatrunków jest czas reakcji. Jak wiemy, rany oparzeniowe mają zazwyczaj przykre konsekwencje i mogą prowadzić do trwałej dysfunkcji organizmu lub do zgonu.

Opatrunki hydrokoloidowe stosuje się do leczenie miejscowego, głównie na rany płytkie i średnio głębokie.

Jedyne zalecenie, jakie można wystawić w ramach ogólnego leczenia ran oparzeniowych jest traktowanie opatrunkiem hydrokoloidowym oparzeń I i II stopnia – a, a/b i niewielkich oparzeń IIb.

Jak piszą eksperci z wydawnictwa “Twoje zdrowie” jest to reguła od której i tak stale czyni się odstępstwa ze względu na różne okoliczności leczenia.

Za cel leczenia miejscowego za pomocą opatrunków zakłada się jak najszybsze funkcjonalne i morfologiczne odtworzenie uszkodzonej skóry i tkanek. Najważniejsze będzie wyleczenie naskórka ze względu na jego potencjał do zamykania ran w odpowiednim środowisku. Już od końca lat 90. uważa się, że jest to znacznie skuteczniejsza metoda od bliznowania.

Płytkie rany oparzeniowe można zagoić metodą naskórkowania wspomagając opatrunkiem hydrokoloidowym.

Co innego tyczy się głębokich ran oparzeniowych, których dna nie sposób jest oczyścić za pomocą opatrunku. W tych przypadkach możemy Państwu polecić opatrunki w postaci żelu.

Żel wyciska się do rany, dzięki czemu spływa on w głąb jam oczyszczając je i tworząc środowisko sprzyjające gojeniu. Skuteczny produkt w postaci żelu to Suprasorb G.

Opatrunek hydrokoloidowy może wtedy być użyty jako opatrunek wtórny, zabezpieczający ranę.

Owrzodzenia odleżynowe w jamie ustnej

Kiedy nie wolno stosować opatrunków hydrokoloidowych?

Przeciwwskazania dotyczą m.in.:

  • ran kiłowych,
  • gruźliczych,
  • grzybiczych,
  • niektórych owrzodzeń tętniczych,
  • ukąszeń,
  • ran szarpanych z zakażeniem,
  • i oparzeń trzeciego stopnia.

Opatrunki hydrokoloidowe – jak ich używać

Dobrej jakości opatrunki cechują się tym, że warstwa hydrokoloidu rozkłada się się równomiernie na całej powierzchni opatrunku. Dzięki temu można nacinać go odpowiednio do kształtu rany.

To pozwala przykładowo nałożyć cienki opatrunek na palec.

Przedstawiciele firmy Lohmann&Rauscher mówią, że według opinii pielęgniarek produkt w wersji cienkiej jest najprawdopodobniej najcieńszy na rynku, co oferuje wysoką plastyczność.

Lepka warstwa opatrunków pozwala od razu po założeniu i nasączeniu wysiękiem na wygodne funkcjonowanie pacjenta. Opatrunek warto zabezpieczyć opatrunkiem wtórnym, np. foliowym, dzięki czemu nie odklei się on pod wpływem wody.

Opatrunki hydrokoloidowe można uznać za wykorzystane, kiedy już przybiorą białego koloru.

Generalnie nie zaleca się też wykorzystywania opatrunków, które nie zostały od razu spożytkowane – czyli nie są jałowe.

Niebezpieczeństwo rolowania się hydrokoloidów

Należy uważać, żeby hydrokoloidy się nie rolowały – wtedy nie będą skutecznie działać (pamiętajmy, że te opatrunki powinny dokładnie przylegać do dna rany i szczelnie ją pokrywać). Ryzyko rolowania występuje nawet przy cienkich opatrunkach i jest wyższe przy grubszych ich wersjach.

Opatrunki często się rolują podczas przesuwania pacjenta, czy jego przemieszczanie się na łóżku. Opatrunki hydrokoloidowe zawsze można zabezpieczyć przed rolowaniem Suprasorbem F – opatrunkiem foliowym, przepuszczającym powietrze.

  • Polecamy też inne publikacje o leczeniu ran:
  • W kontekście leczenia odleżyn warto przeczytać:
  • Polecane artykuły około tematu odleżyn:
  • Literatura, którą się posiłkowaliśmy:
  • Sopata M.: Granuflex – nowoczesny opatrunek hydrokoloidowy do leczenia ran, Lek w Polsce 1997.
  • Kaźmierski M., Mańkowski P., Jankowski A.: Opatrunek hydrokoloidowy Granuflex – alternatywa czy metoda z wyboru w leczeniu rany oparzeniowej? Ordynat Lek 2003, 3 (8[22]).
  • Afilalo M., Dankoff J., Guttman A., Lloyd J.: DuoDERM hydroactive dressing versus silver sulphadiazine/Bactigras in the emergency treatment of partial skin thickness burns, Burns 1992, 18 (4).
  • Atiyeh B. S., El-Mousa K., Amm C. A., Ghanimeh G.: Comparison of the effects of moist and moist exposed dressings on healing of partial thickness wounds, IXth Congress of the European Burns Association, Lyon, 12–15.09.2001.
  • Cassidy C., Peter S. D. S., Lacey S., Beery M., Ward-Smith P., Sharp R. J., Ostlie D. J.: Biobrane versus duoderm for the treatment of intermediate thickness burns in children: a prospective, randomized trial, Burns 2005, 31 (7).
  • Hermans M. H. E., Hermans R. P.: Duoderm, an alternative dressing for smaller burns, Burns 1986, 12 (3).
  • Rimdeika R., Maslauskas K., Jankunas V.: Hydro­colloids in use of advanc ed care of deep dermal hand burns, XIth Congress of the European Burns Association, Estoril, 21–24.09.2005.
Leia também:  Agranulocytoza – co to jest, jakie są przyczyny, objawy i leczenie
f

Problem powstawania i leczenia ran oraz odleżyn u chorych leczonych onkologicznie

Występowanie różnego rodzaju uszkodzeń powłok ciała, w tym tych najpoważniejszych w postaci ran czy odleżyn oraz problem z ich utrudnionym gojeniem się jest związany zarówno z samą chorobą nowotworową jak i ubocznymi skutkami leczenia onkologicznego. Proces powstawania ran jest złożony.

Powstają one jako skutek oddziaływania czynników fizycznych, takich jak zabieg operacyjny, radioterapia, długotrwały ucisk na tkanki (odleżyny), a także chemicznych – w wyniku toksycznego działania leków stosowanych w trakcie chemioterapii powodujących uszkodzenia np.

nabłonka jamy ustnej czy uszkodzenia śluzówki jelita cienkiego. Wpływ na powstawanie ran, ich rozległość oraz stopień uszkodzenia tkanek mają takie czynniki jak: niedokrwienie w miejscu narażonym na uszkadzające czynniki fizyczne, stany niedożywienia białkowo-kalorycznego, infekcje miejscowe czy ogólnoustrojowe.

Duży wpływ na powstawanie i gojenie się ran mają choroby współistniejące, takie jak zmiany niedokrwienne kończyn w przebiegu niewydolności krążenia obwodowego, zmiany zakrzepowo-zatorowe, cukrzyca, choroba niedokrwienna mięśnia sercowego, choroby upośledzające odporność organizmu (np.

niewydolność nerek wymagająca dializoterapii, niedożywienie białkowo-kaloryczne, cukrzyca, choroby wątroby i inne).

Chemioterapia powoduje obniżenie naturalnej odporności organizmu i utrudnia proces gojenia się ran. W poważniejszych przypadkach może to doprowadzić do wstrzymania leczenia onkologicznego do czasu opanowania problemu z ranami. Podobny problem występuje w przypadku długotrwałego stosowania sterydów.

Inną przyczyną powstawania ran i problemów z ich gojeniem się może być zaawansowany wiek pacjenta – ze względu na naturalne obniżenie parametrów odpornościowych jak i większe prawdopodobieństwo występowania chorób współistniejących.

Należy także zwrócić uwagę na problem bólu związanego z raną, może on stać się przyczyną ograniczenia ruchomości pacjenta i tym samym spotęgować problem gojenia się rany.

Rys. 1. Czynniki wpływające na powstawanie i upośledzenie gojenia się ran

Owrzodzenia odleżynowe w jamie ustnej

Zazwyczaj jest więcej niż jedna przyczyn powstawania ran, co powoduje konieczność kompleksowego podejścia do problemu profilaktyki uszkodzeń ciała w chorobie nowotworowej oraz ich leczenia.

W każdym przypadku kwalifikacji do leczenia, przed jego rozpoczęciem, powinno się wziąć pod uwagę choroby współistniejące, kondycję pacjenta, stopień odżywienia, potencjalne zaburzenia przyjmowania lub wchłaniania pokarmów (mogące powstać już w trakcie leczenia), istniejące stany zapalne (np.

choroby zębów, stopa cukrzycowa, rany podudzi będące skutkiem niewydolności krążeniowej), przyjmowane dotychczas leki (sterydy!). Należy pamiętać, że uszkodzenia powstałe w wyniku leczenia onkologicznego dotyczą nie tylko samej skóry, ale także głębszych warstw ciała i narządów.

W przypadku radioterapii są to tkanki płuca, serca, tkanki podskórnej, jelit; w przypadku operacji: tkanka podskórna, zespolenia jelitowe, mechaniczne obrażenia w obrębie przecinanych tkanek; w przypadku chemioterapii – uszkodzenie śluzówki jamy ustnej, uszkodzenie nabłonka jelitowego, zmiany zapalne powstałe w wyniku wynaczynienia cytostatyku do tkanki podskórnej.

Pacjent powinien zostać poinformowany o możliwych skutkach ubocznych leczenia przeciwnowotworowego. Na podstawie wiedzy uzyskanej od pacjenta oraz znając skutki uboczne proponowanego leczenia lekarz przekazuje pacjentowi informacje o wskazaniach i spodziewanych korzyściach leczenia oraz możliwych negatywnych skutkach terapii.

Pacjent powinien mieć możliwość zadawania pytań dotyczących wszelkich aspektów leczenia i uzyskać na nie wyczerpujące odpowiedzi. Dopiero wówczas może podjąć decyzję i podpisać świadomą zgodę na proponowane leczenie.

Z kolei obowiązkiem lekarza jest podjęcie wszelkich możliwych działań, aby jak najbardziej zmniejszyć ryzyko wystąpienia powikłań.

Odleżyna (łac. decubitus) to miejscowa martwica skóry i głębiej położonych tkanek, powstająca na skutek długotrwałego ucisku powodującego niedokrwienie tkanki i wynikające z niego niedotlenienie.

Początkowo ma postać zaczerwienienia skóry, przechodzącą w jej owrzodzenie, penetrujące głębiej – dochodzące do tkanki podskórnej, a nawet mięśni i kości w najbardziej zawansowanych stadiach. Powstaje w miejscach przylegających do wypukłych części układu kostnego u osób leżących i unieruchomionych.

Lokalizacja jest istotnie związana z pozycją, w której pacjent przebywa najczęściej.

U chorego spędzającego większość czasu w pozycji leżącej na wznak są to: okolica potylicy, małżowin usznych, okolice łopatek, łokcie, okolice kości krzyżowej i guzicznej, natomiast jeśli chory preferuje pozycję boczną, odleżyny mogą pojawiać się w okolicy stawów barkowych, stawu biodrowego, na kolanach, zwłaszcza w ich wewnętrznej części (w miejscu styku obu kolan).

Czynniki predysponujące do powstania odleżyn:

  • długotrwale unieruchomienie i zły stan ogólny chorego
  • pozostawanie długo w jednej pozycji – chory unieruchomiony
  • nieodpowiednia technika zmiany pozycji pacjentów unieruchomionych (“siłowe”, zsuwanie)
  • zła pielęgnacja skóry, m.in. niedokładne mycie i osuszanie skóry
  • nieodpowiednia bielizna osobista i pościelowa(szorstkie, ze sztywnych materiałów, drażniących skórę, gumki, guziki w miejscu wyniosłości kostnych)
  • brak wspomagania się sprzętem przeciwodleżynowym
  • niedożywienie lub otyłość
  • zniesienie lub osłabienie czucia bólu(neuropatie, stan po uszkodzeniu rdzenia)
  • cukrzyca (upośledzenie mikrokrążenia oraz zaburzenia czucia, gorsze gojenie już powstałych odleżyn)
  • zanieczyszczanie się- nietrzymanie moczu i stolca
  • współistnienie chorób krążenia – miażdżyca
  • kolonizacja bakteriami, skórne infekcje bakteryjne
  • podeszły wiek
  • zbyt wysoka temperatura otoczenia, powodująca przegrzanie, nadmierną potliwość i odparzenia.
  • nie bagatelizowanie pierwszych objawów- zaczerwienienia skóry, uszkodzeń i pęcherzy naskórka w miejscu ucisku
  • stała obserwacja skóry osoby zagrożonej powstaniem odleżyn
  • eliminacja(wyżej wymienionych) czynników ryzyka
  • regularna zmiana pozycji ciała chorego, najlepiej wspomagając się matami i sprzętem do ślizgowego przemieszczania chorych
  • ograniczenie ucisku na skórę, pozycja odciążająca
  • stosowanie poduszek, akcesoriów przeciwodleżynowych np. kółka
  • zmiana materaca na materac przeciwodleżynowy(zmiennociśnieniowy)
  • odzież bawełniana, pościel z tkanin naturalnych, delikatnych, nie wilgotna
  • adekwatna, skrupulatna higiena chorego, krótkie przycinanie paznokci, oczyszczanie skóry chorego delikatnie, z użyciem specjalistycznych środków pielęgnacyjnych, dbałość o higienę również miejsc intymnych, unikanie stosowania silnych kosmetyków, na bazie alkoholu
  • aktywizacja chorego na miarę jego możliwości i wydolności, stopniowe zachęcanie do samodzielnego wykonywania jak największej ilości czynności
  • masaże skóry, najlepiej z pomocą aktywizującego żelu a nie spirytusu, który może nadmiernie wysuszyć skórę
  • odpowiednia, zbilansowana dieta
  • Odleżyna to rana przewlekła, biorąc pod uwagę charakter pacjenta, którego najczęściej to schorzenie dotyka, o bardzo niełatwym gojeniu i wielu możliwych powikłaniach.
  • Warunki niezbędne dla prawidłowego i szybszego gojenia ran przewlekłych:
  • zapewnienie wilgotnego środowiska, które sprzyja naturalnym procesom oczyszczania rany, stwarza możliwość aktywnej regeneracji uszkodzonych wcześniej tkanek, ułatwia utrzymanie higieny rany oraz relatywnie obniża dolegliwości bólowe
  • utrzymywanie obniżonego pH – w granicach 5.0- podnosząc kwasowość środowiska rany a tym samym stwarzając niekorzystne warunki dla drobnoustrojów, zmniejsza się ryzyko ich rozwoju i namnażania
  • szczelne zamknięcie rany- okluzja chroni ranę przed zainfekowaniem bakteriami środowiska zewnętrznego (jak i florą fizjologiczną innych regionów ciała), poza tym chroni przed uszkodzeniami mechanicznymi w trakcie zmiany pozycji, ćwiczeń
  • zapewnienie stałej temperatury na poziomie fizjologicznej temperatury ciała ( ok. 37°C) przyspiesza regenerację tkanek.

Zgodnie z aktualnymi zaleceniami leczenia ran przewlekłych, opatrunek stosowany w leczeniu odleżyn powinien:

  • utrzymywać wysoką wilgotność pod opatrunkiem(między opatrunkiem a raną),
  • usuwać nadmiar wysięku i toksycznych cząstek,
  • nie przylegać do rany by zapobiec uszkodzeniom tkanek regenerujących się,
  • być nieprzepuszczalnym dla bakterii (mechaniczna bariera przed kolonizacją),
  • zapewniać należytą wymianę gazową,
  • utrzymywać odpowiednią temperaturę (nie dopuścić do przegrzania rany pod opatrunkiem- optymalna temperatura- bliska temperaturze ciała),
  • zawierać w składzie substancje nietoksyczne, niedrażniące,
  • być hipoalergiczny,
  • być łatwym do wymiany (również przez osoby z najbliższego otoczenia chorego- nie tylko wykwalifikowany personel pielęgniarski),
  • nie uszkadzać nowo powstałych tkanek w pierwszych etapach gojenia,
  • być odporny na tarcie, uszkodzenia.

Produkowanych jest wiele opatrunków, które różnią się składem, właściwościami, zastosowaniem, należą do nich: błony poliuretanowe, hydrokoloidy, hydrożele, gąbki poliuretanowe, dekstranomery, opatrunki alginianowe lub złożone.

O doborze opatrunku powinien decydować lekarz, biorąc pod uwagę stadium zaawansowania odleżyny, umiejscowienie zmiany, aktywność chorego, możliwość samoobsługi i pomocy bliskich. Niekiedy, zwłaszcza w IV i V stadium zaawansowania, ranę odleżynową należy oczyścić chirurgicznie, usuwając nadmiar martwiczych tkanek z dna owrzodzenia.

Tkanki martwicze upośledzają procesy gojenia rany, są źródłem zakażenia, uniemożliwiają miejscowe działanie lecznicze stosowanych opatrunków enzymatycznych (maści czy żeli).

W przypadku stwierdzenia miejscowej infekcji rany, stosowane są antybiotyki zgodnie z antybiogramem bądź empirycznie, miejscowo(żele, maści) lub ogólnie (doustnie lub dożylnie w lecznictwie zamkniętym).

Ostry odczyn popromienny skóry jest częstym objawem ubocznym radioterapii. Intensywność tej reakcji zależy od całkowitej dawki, wielkości dziennych frakcji a także powierzchni skóry, która jest narażona na promieniowania.

Dodatkowo zastosowanie leczenia systemowego (chemioterapia) może nasilać reakcje popromienne skóry twarzy lub tam, gdzie istnieją fałdy skórne (okolica piersi, okolica krocza).

Jeśli obszar promieniowania obejmuje skórę, która była wcześniej uszkodzona (w wyniku wcześniejszych zabiegów operacyjnych, oparzeń), to należy spodziewać się tam większych powikłań popromiennych.

Stopień uszkodzenia skóry zależy od dawki napromieniania, obszaru poddanego tej terapii, ale także od wieku, stopnia nawodnienia organizmu, stopnia odżywienia, współistniejących zmian infekcyjnych skóry, chorób współistniejących (cukrzyca, otyłość), wydolności układu limfatycznego (obrzęk po amputacji piersi !), nadużywania alkoholu oraz palenia tytoniu.

Odczyn popromienny skóry może być wczesny i późny. Odczyn wczesny może wystąpić nawet po około 10 godzinach od pierwszego napromieniania. Występuje w postaci zaczerwienienia (rumień) i zazwyczaj nie jest trwały.

Leia também:  Como ajudar uma pessoa que esteja se engasgando

Odczyn późny jest objawem uszkodzenia skóry i występuje nawet po pół roku od zakończenia radioterapii.

Może objawiać się zmianą zabarwienia skóry (przebarwienia i dobarwienia), zmiany naczyniakowate („pajączki”), stwardnienie skóry, bliznowacenia.

Odczyny popromienne można podzielić na stopnie, według nasilenia objawów (Skala objawów niepożądanych po radioterapii według National Cancer Institute): – rumień, suche złuszczanie się II° – rumień, wilgotne złuszczanie się skóry, obrzęk, pęcherze, ból III° – objawy jak w II° oraz dodatkowo zaniki skóry, owrzodzenia, zmiany ropne, martwica powierzchowna skóry, krwawienia spowodowane urazem IV° – martwica całej grubości skóry, samoistne krwawienia

W trakcie okresu, w którym wykonywana jest radioterapia oraz w okresie około 4 tygodni po jej zakończeniu skórę w obszarze napromieniania należy myć bardzo delikatnie letnią wodą ewentualnie z dodatkiem mydła o pH neutralnym lub nawet wstrzymać się od mycia by nie powiększać urazu.

Należy zwrócić również uwagę na wycieranie skóry po myciu – niedelikatne może spowodować nasilenie odczynu popromiennego i objawów uszkodzenia skóry. Jeśli pole napromieniania obejmuje obszar, który był golony (skóra policzków, szyi), to goląc się należy unikać nadmiernego podrażniania skóry.

Lepszym rozwiązaniem od maszynki mechanicznej jest maszynka elektryczna. Należy unikać dezodorantów i innych środków drażniących miejscowo. Należy dbać o odpowiednie nawodnienie organizmu, a więc i skóry. Picie 1,5 L wody mineralnej dziennie (oprócz innych płynów) to absolutne minimum. Zakazane jest palenie papierosów i spożywanie alkoholu.

Należy unikać ekspozycji na promieniowanie UV (opalanie naturalne i w solariach), nie tylko w trakcie radioterapii ale również przez co najmniej rok po jej zakończeniu.

Skórę można smarować preparatami natłuszczającymi, ale w bardzo delikatny sposób. Wskazane jest noszenie luźnych ubrań i bielizny, które nie spowodują tarcia skóry w obszarze napromieniania.

Nie wolno stosować na skórę okolicy poddanej radioterapii plastrów samoprzylepnych. Skóra uszkodzona przez promieniowanie jonizujące może boleć i swędzieć, jednak nie wolno jej drapać, trzeć czy podrażniać w inny sposób.

Jeśli istnieje taka konieczność, lekarz powinien przepisać odpowiednie leki zmniejszające świąd i objawy bólowe.

Opracowanie: lek. med. Paulina Cichon

Konsultacja:

dr hab. med. Tomasz Jastrzębski, prof. ndzw. GUMed

Jama ustna – ból i zapalenie dziąseł

Zastanawiasz się, czy ciebie także mogą dotyczyć problemy jamy ustnej? Aby to stwierdzić, powinieneś odpowiedzieć na kilka podstawowych pytań dotyczących stanu zdrowia twojego uzębienia i możliwych problemów z nim związanych.

Rozpoznanie problemów jamy ustnej (pytania):

  1. Czy odczuwasz ból dziąseł i zębów? Jak często się one pojawia?
  2. Martwią cię krwawiące dziąsła? Czy krwawią samoistnie, czy w trakcie szczotkowania, gdy przypadkowo dochodzi do ich uszkodzenia?
  3. Niecierpliwisz się odczuwając dyskomfort w trakcie noszenia protez zębowych?
  4. Obserwujesz biało-żółte i często bolące zmiany w obrębie jamy ustnej (po wewnętrznej stronie policzków, lub w okolicy dziąseł)? Dziąsła otaczające „miejsce wyrastania” zębów obniżają się, przez co widać korzenie zębów?

Warto dowiedzieć się dlaczego w jamie ustnej mogą zachodzić dokuczliwe zmiany i w jaki sposób można zmniejszyć dyskomfort z nimi związany.

Ból w jamie ustnej – z czego może wynikać?

Często bagatelizujemy ból w obrębie jamy ustnej, będąc nieświadomymi możliwie poważnych przyczyn jego występowania. Zastanówmy się, w jakich sytuacjach możemy odczuwać ból w obszarze jamy ustnej i czy może on wymagać interwencji medycznej.

Ból zębów może wywoływać:

  • stan zapalny dziąseł (paradontoza),
  • uszkodzenia nerwów umiejscowionych w jamie ustnej,
  • pęknięcie szkliwa,
  • próchnica,
  • nadwrażliwość zębów – najczęściej na produkty kwaśne, zimno lub ciepło,
  • zanikanie dziąseł (i tym samym odsłanianie szyjek zębowych, oraz narażanie korzeni zębów na działanie czynników zewnętrznych, w tym przede wszystkim na wnikanie drobnoustrojów chorobotwórczych),
  • utraty zęba,
  • nieprawidłowo przeprowadzony zabieg dentystyczny, w trakcie którego doszło do podrażnienia miazgi zębowej (czyli struktury wypełniającej wnętrze zębów, zawierającej liczne naczynia krwionośne i zakończenia nerwowe).

W przypadku bólu dziąseł, jako przyczyny należy wymienić przede wszystkim choroby infekcyjne dziąseł (zapalenie dziąseł), uszkodzenia mechaniczne (rany, rozcięcia), czy powstawanie odleżyn od protez.

Często, odczuwając ból w jamie ustnej obserwujemy także białawe naloty po wewnętrznej stronie policzków, lub na dziąsłach. Naloty te sygnalizują o infekcji (wirusowej, bakteryjnej lub grzybiczej).

Paradontoza – czym jest i jak się objawia?

Paradontoza to zapalenie przyzębia (infekcja przyzębia). Jest konsekwencją stanu zapalnego dziąseł, w trakcie którego dochodzi do namnażania się bakterii w obrębie kamienia nazębnego. Paradontoza nie powinna być bagatelizowana, ponieważ może doprowadzić do utraty zębów.

Protezy zębowe i problemy jakie mogą powodować

Protezy zębowe (potocznie określane jako sztuczne szczęki) to stałe lub ruchome uzupełnienia brakujących zębów. Mimo, że protezy kojarzone są głównie z osobami starszymi, które straciły cześć lub całość zębów, to nie tylko im są one przeznaczone.

Protezy stosuje się również u osób młodych, w przypadku których doszło do nieodwracalnego uszkodzenia zębów.

Protezy są używane również w formie „ratunkowej” dla zdrowych zębów, które są zagrożone nieprawidłowym wyrastaniem (wówczas usuwany jest ząb, blokujący prawidłowy wyrost sąsiadujących z nim zębów i wstawiona zostaje proteza zastępująca usunięty ząb).

Ponadto protezy przywracają właściwe funkcjonowanie, to znaczy umożliwiają żucie, rozgryzanie, mówienie i naturalne ułożenie ust, a także chronią kości szczęki przed deformacją i zanikaniem.

Najczęstszym problemem dla użytkowników protez jest fakt ich chwiania, obluzowania i wrażenie „wypadania”. Dzieje się tak, wówczas gdy protezy są niedokładnie dopasowane, lub zakładanie przed wygojeniem się ran powstałych po usunięciu zębów (tak zwane bezpośrednie protezy pełne, wymagające korekty, po kilku miesiącach od użytkowania).  

Kolejnym problemem są odleżyny. Odleżyny to uszkodzenia skóry wraz z tkankami znajdującymi się pod nią, sięgające aż do kości. Przyczyną powstawania odleżyn jest długotrwały ucisk, prowadzący w konsekwencji do niedotlenienia tkanek i ich martwicy. Przed odleżynami wynikającymi z niedopasowanej protezy można się uchronić.

Przede wszystkim trzeba poinformować dentystę (protetyka – specjalistę od protez zębowych) o odczuwalnym ucisku i próbować ponownego dopasowania protezy. Może się to wiązać z piłowaniem, docięciem klamry, lub polerowaniem płyty protezy.

Oczywiście nie warto wykonywać tego rodzaju zabiegów samodzielnie, bo proteza jest elementem delikatnym i może ulec łatwemu zniszczeniu.

Jeżeli doszło już do powstania odleżyn warto zastosować żel przyspieszający regenerację rany (np. Mucosit).

Jak można uchronić się przed dolegliwościami w obrębie jamy ustnej?

Istnieją proste sposoby na ból i zapalenie dziąseł. Dbałość o higienę jamy istnej, to podstawa w profilaktyce chorób dziąseł i przyzębia. Bez wątpienia zęby należy dokładnie szczotkować, przynajmniej dwa razy dziennie (a najlepiej po każdym posiłku), nitkować, a jamę ustną płukać specjalistycznym płynem. Dzięki takim zabiegom, powstrzymamy namnażanie się bakterii w jamie ustnej.

Niekiedy jednak nawet regularne zabiegi higieniczne nie wystarczają i wówczas warto rozważyć zastosowanie preparatów leczniczych.

Jak reagować na dolegliwości bólowe w jamie ustnej?

Zwykle rozważamy dwie opcje – przyjmowane samodzielnie leki na ból dziąseł lub wizytę u dentysty. Należy pamiętać, że pierwsze rozwiązanie powinno być tylko doraźnym sposobem na zmniejszenie dokuczliwych objawów. Nawet jeśli ból ustąpi trzeba udać się na wizytę do lekarza, aby określić źródło problemu.

Jakie preparaty można stosować w przypadku dolegliwości w jamie ustnej?

Niekiedy wydaje się, że najłatwiej sięgnąć po lek przeciwbólowy w postaci tabletki. Zdecydowanie lepszym rozwiązaniem byłby lek w formie żelu, który umożliwia stosowanie miejscowe, czyli w obszarze w którym występuje problem. Istnieją również preparaty zawierające naturalne zioła na ból dziąseł.

Jaki skład powinien charakteryzować dobry preparat na dolegliwości w jamie ustnej?

Preparat do stosowania w jamie ustnej powinien się wyróżniać działaniem przeciwbólowym, bądź znieczulającym, a także łagodzącym podrażnienia, eliminującym obrzęk, tamującym krwawienie, chroniącym przed rozwojem infekcji oraz przyspieszającym gojenie się ran.

Działanie tamujące krwawienie, inaczej ściągające otrzymuje się dzięki zastosowaniu wyciągu z kory dębu. Właściwości przeciwzapalne są domeną wyciągów roślinnych z rumianku, nagietka oraz podbiału. Ochronę przed wnikaniem bakterii mogą zapewnić wyciągi z tymianku i szałwii.

Efekt przeciwbólowy można osiągnąć dzięki zastosowaniu olejka miętowego, któremu zawdzięczamy uczucie chłodu po nałożeniu żelu. Dodatkowe działanie znieczulające może zapewnić zastosowanie lidokainy.

Natomiast przyspieszenie gojenia się ran, działanie ściągające i przeciwzapalne charakteryzuje allantoinę, która również powinna znaleźć się w składzie dobrego preparatu na dolegliwości jamy ustnej.

Mucosit – kompleksowa pomoc w stanach zapalnych przyzębia

Mucosit to lek w wygodnej formie żelu do stosowania miejscowego na dziąsła. Bogaty skład preparatu zapewnia skuteczność w leczeniu stanów zapalnych w obrębie dziąseł i przyzębia.

Żel Mucosit charakteryzuje się wszystkimi wspomnianymi wyżej działaniami – ściągającym, przeciwzapalnym, przeciwbakteryjnym, miejscowo znieczulającym i przyspieszającym gojenie się ran, dzięki czemu może być określony jako skuteczny preparat do stosowania we wszelkich dolegliwościach jamy ustnej.

Kiedy stosować żel Mucosit?

Żel Mucosit można stosować w przypadku stanów zapalnych dziąseł, krwawienia z dziąseł, bolesności dziąseł i błon śluzowych jamy ustnej, a także w przypadku odleżyn wynikających z noszenia protez zębowych.

Leia também:  Przeczulica (hiperestezja) skóry i dotykowa – przyczyny i leczenie

Jak stosować żel Mucosit?

Ważne jest zachowanie odpowiedniego sposobu aplikacji żelu Mucosit. W pierwszym etapie należy dokładnie wyszczotkować zęby. Następnie czystym opuszkiem palca, lub wacikiem higienicznym należy wcierać 1-2cm żelu przez około trzy minuty. Zabieg ten powinno się powtarzać średnio dwa, do trzech razy dziennie.

W trakcie terapii żelem Mucosit trzeba zachować dbałość o higienę jamy ustnej. Tylko regularne zabiegi higieniczne (szczotkowanie, nitkowanie i płukanie specjalistycznymi płynami) mogą zapobiegać nawrotom dolegliwości. Nie bez znaczenia są również systematyczne wizyty kontrolne u dentysty, który może zaproponować szersze leczenie specjalistyczne.

Czy każdy może stosować żel Mucosit?

Lek Mucosit jest przeznaczony dla osób dorosłych i młodzieży powyżej 12. roku życia. Nie powinny go stosować osoby, które przyjmują doustne leki antykoagulacyjne (inaczej leki przeciwzakrzepowe, m.in. warfaryna). Przeciwwskazane jest także stosowanie żelu Mucosit u osób, u których występuje nadwrażliwość na zawarte w nim składniki.

Choroby jamy ustnej – co warto o nich wiedzieć?

Choroby jamy ustnej występują dość powszechnie, ale ich niekorzystne następstwa są zazwyczaj bagatelizowane. Tymczasem zmiany te mają wpływ na zdrowie całego organizmu.

Rozwój bakterii w jamie ustnej, niekoniecznie oznaczający zaniedbania w jej higienie, może być również przyczyną nieświeżego oddechu. Przypadłość ta przysparza wielu osobom problemów w kontaktach międzyludzkich, a nawet naraża na towarzyski ostracyzm.

Niektóre zmiany chorobowe w jamie ustnej mogą być objawem zaburzeń ogólnoustrojowych lub zwiastunem poważniejszych chorób.

Zapalenie dziąseł

Najczęściej występującym schorzeniem tkanek okołozębowych jest zapalenie dziąseł.

Występuje ono najczęściej u ludzi młodych, a przyczyną powstawania stanu zapalnego są bakterie namnażające się na szyjkach zębów w okolicy dziąsła na skutek niedostatecznej higieny jamy ustnej.

Dodatkowymi czynnikami ułatwiającymi rozwój drobnoustrojów mogą być: kamień nazębny, ubytki w wypełnieniach (tzw. plombach), źle dopasowane protezy, czy wady zgryzu.

Stan zapalny dziąseł objawia się obrzękiem, zaczerwienieniem, bolesnością i krwawieniem.

Czasem przebieg zapalenia może być bardzo ciężki, z gorączką, ślinotokiem oraz z silnymi bólami wynikającymi z dużego uszkodzenia tkanek jamy ustnej, które uniemożliwiają spożywanie pokarmów.

Jeżeli zapalenie dziąseł nie jest leczone, może dojść do zajęcia kości, tworzenia ropni przyzębowych, co w konsekwencji prowadzi do utraty uzębienia.

Leczenie zapalenia dziąseł polega przede wszystkim na stosowaniu miejscowych środków przeciwzapalnych, czasem tylko zachodzi potrzeba podania leków przeciwbólowych lub antybiotyku.

Do zwalczania zapalenia dziąseł służą napary ziół (takich jak kwiat rumianku, czarnego bzu, nagietka, ślazu, lipy, liście mięty, szałwi, ziele tymianku, macierzanki, kora dębu lub kłącze pięciornika) lub mieszanek ziołowych.

Można również stosować płukanie jamy ustnej roztworami gotowych nalewek lub użyć żelu. W zapobieganiu zapaleniom dziąseł najważniejszą rolę odgrywa higiena jamy ustnej.

Jak zapobiec zapaleniu dziąseł:

  • Przestrzeganie higieny jamy ustnej, czyli czyszczenie zębów przynajmniej 2 razy dziennie, dostatecznie twardą szczoteczką.
  • Badania kontrolne u stomatologa, co najmniej 3-4 razy w ciągu roku.
  • Regularne usuwanie kamienia nazębnego w gabinecie stomatologicznym.
  • Przestrzeganie odpowiedniej diety (pokarmy powinny być dostatecznie twarde, bogate w białko, witaminy i sole mineralne).

Nieświeży oddech

Problem tzw. nieświeżego oddechu może występować tylko okresowo, na przykład w wyniku palenia papierosów, po wypiciu alkoholu lub po spożyciu określonych pokarmów, takich jak cebula, czosnek lub niektóre przyprawy.

Stały nieprzyjemny zapach z ust jest zwykle spowodowany chorobami dziąseł, a dokładniej płytką nazębną złożoną z bakterii, których produkty rozkładu dają nieprzyjemny zapach. Nieświeży zapach może być również związany z niedostateczną higieną jamy ustnej lub z przewlekłym zapaleniem zatok.

Przyczyną tej uciążliwej dolegliwości są też czasem czynniki zmniejszające wydzielanie śliny w jamie ustnej, takie jak: spożywanie alkoholu, głodzenie, wysiłek fizyczny, czy niektóre leki (np. trójcykliczne leki przeciwdepresyjne).

Zwalczanie nieprzyjemnego zapachu z ust należy rozpocząć od wizyty u stomatologa, który usunie kamień nazębny i skontroluje stan higieny jamy ustnej.

Jeżeli dolegliwości utrzymują się, korzystnie działa żucie świeżych ziół: pietruszki, koperku, bazylii, mięty oraz żucie gumy bez cukru, gdyż zwiększa ono wydzielanie śliny i ułatwia oczyszczanie jamy ustnej.

Należy także spożywać spore ilości napojów (najlepiej wody mineralnej), aby nie dopuszczać do wysychania jamy ustnej. Jeżeli sposoby te nie rozwiążą problemu, konieczne jest sięgnięcie po substancje farmakologiczne.

Specyficznymi środkami do zwalczania nieprzyjemnego oddechu są płyny i aerozole odświeżające, często o zapachu ziołowym (mięty, cytryny, szałwi, tymianku).

Zwalczanie przykrego zapachu z ust związanego ze stanami zapalnymi dziąseł i obecnością bakterii ułatwiają płyny do płukania jamy ustnej lub tabletki do ssania o działaniu bakteriobójczym.

Niektóre środki pomagające uzyskać świeży oddech zawierają jony cynku, który wchodzi w reakcję z odpowiedzialnymi za przykry zapach związkami siarki, umożliwiając zachowanie świeżego oddechu przez kilka godzin.

Drożdżyca jamy ustnej

Kolejnym schorzeniem jamy ustnej jest drożdżyca. Jest ona wywołana zakażeniem grzybem drożdżopodobnym z rodzaju Candida.

Czynnikami predysponującymi do rozwoju kandydiozy są niedobory witamin, szczególnie z grupy B, zaburzenia odporności, ciężkie choroby ogólnoustrojowe (cukrzyca, białaczka, gruźlica, choroba nowotworowa) lub niedawno przebyta chemio- lub radioterapia.

Również stosowanie leków, takich jak antybiotyki, sterydy, doustne środki antykoncepcyjne, leki immunosupresyjne może sprzyjać zakażeniu grzybami. Do wystąpienia drożdżycy prowadzi również zła higiena jamy ustnej, zmniejszenie wydzielania śliny, długotrwałe stany zapalne błony śluzowej, noszenie protez zębowych i palenie tytoniu.

Ostra drożdżyca jamy ustnej charakteryzuje się występowaniem miękkich, białych plamek, ściśle połączonych z podłożem, krwawiących po próbie ich oddzielenia. Najczęściej wykwity pojawiają się na języku i na podniebieniu.

Leczenie drożdżycy polega na stosowaniu preparatów przeciwgrzybiczych, początkowo miejscowych, a w razie nieskuteczności tego leczenia, konieczne może być zastosowanie terapii doustnej. Wszystkie leki powinny być stosowane jeszcze przez dwa tygodnie po ustąpieniu objawów ze względu na możliwość nawrotów.

Kandydioza może występować również u niemowląt, nosi wtedy nazwę pleśniawek. Pleśniawki to ostre zapalenie jamy ustnej, najczęściej pojawiające się u noworodków zakażonych podczas porodu grzybami drożdżopodobnymi, pochodzącymi z narządów rodnych matki.

Objawy choroby pojawiają się po kilku dniach od zakażenia pod postacią biało-szarych, powierzchownych nalotów, przypominających zsiadłe mleko. Zmiany obejmują podniebienie, policzki, dziąsła i język, a w cięższych przypadkach również gardło, przełyk, a nawet oskrzela.

Pleśniawki, występujące u noworodka mogą utrudniać połykanie, a przy znacznym rozprzestrzenieniu się zmian nawet upośledzać oddychanie.

Leczenie w niepowikłanych przypadkach polega na zakraplaniu do jamy ustnej lub przecierania błony śluzowej po każdym posiłku zawiesiną leku przeciwgrzybiczego. Leczone pleśniawki ustępują po 5-10 dniach. Gdy po tygodniu leczenia pleśniawki nie ma poprawy, konieczna jest wizyta u lekarza, który przepisze mocniejsze leki przeciwgrzybicze.

Kandydioza kątów ust, czyli tzw. zajady, najczęściej pojawia się u dzieci. Powstawaniu tego schorzenia sprzyjają: niedobory pokarmowe, awitaminoza – głównie witaminy B2, czy niedokrwistość.

Zmiany mają charakter ognisk zapalno-nadżerkowych, nieostro odgraniczonych od skóry zdrowej, pokryte są szarobiałym nabłonkiem lub białawymi nalotami. Bardzo charakterystyczne jest pękanie kącików ust i towarzysząca temu bolesność.

Proces zapalny może się szerzyć na otaczającą skórę.

Uwaga!

Grube białe plamy na języku i błonie śluzowej policzków mogą być objawem leukoplakii, która jest stanem przedrakowym. By rozpoznać charakter zmian, lekarz pobierze wacikiem próbkę nalotu i obejrzy ją pod mikroskopem.

Również wszystkie długo gojące się zmiany czy owrzodzenia w jamie ustnej mogą być zmianą nowotworową.

W razie wątpliwości co do charakteru nieprawidłowych wykwitów konieczna jest wizyta u lekarza w celu wykluczenia niebezpiecznych schorzeń.

Aftozy

Afty mogą pojawić się w każdym wieku, ale najczęściej występują u młodych kobiet w wieku 25-40 lat. Przyczyny ich powstawania nie są do końca poznane. Sugeruje się, iż główną rolę odgrywa spadek odporności organizmu.

Tworzeniu aft sprzyjają urazy mechaniczne, stres, miesiączka, niedożywienie, alergie pokarmowe, przeziębienia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Możliwe, że powodem ich powstawania jest podrażnienie wywołane np. energicznym szczotkowaniem zębów, czy niewłaściwie dopasowanymi protezami.

Również palenie papierosów przyspiesza powstawanie aft.

Zmiany chorobowe najczęściej pojawiają się na wargach, błonie śluzowej policzków, brzegach języka i dziąsłach. Początkowo są to małe, czerwone, twarde grudki, a w ciągu 1-2 dni tworzą się bolesne owrzodzenia, o średnicy od trzech do kilkunastu milimetrów. Mogą one przeszkadzać w mówieniu i jedzeniu. Czasami chorobie towarzyszy niewielka gorączka i powiększenie węzłów chłonnych.

W leczeniu aft wykorzystuje się środki odkażające i zmniejszające ból. Większość zmian goi się w ciągu 7-10 dni. Jeżeli nawroty choroby są częste, należy zgłosić się do lekarza stomatologa w celu konsultacji i ustalenia planu leczenia. Cięższe postacie aftoz wymagają leczenia antybiotykami lub sterydami.

Choroby wirusowe jamy ustnej

Najczęstszą chorobą wirusową jamy ustnej jest zapalenie wywołane przez wirus opryszczki zwykłej. Najcięższy przebieg ma opryszczkowe zapalenie dziąseł i jamy ustnej, które może wystąpić zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Objawy choroby to podwyższona temperatura, utrata apetytu, miejscowe zaczerwienienie, obrzęk dziąseł i ślinotok.

Zmiany mają postać pęcherzyków wypełnionych płynem, występujących na wargach, w kącikach ust, na podniebieniu. Po pęknięciu pęcherzyków w jamie ustnej powstają bardzo bolesne nadżerki. Język pokrywa się szarawym nalotem.

Leczenie polega na stosowaniu środków przeciwwirusowych, miejscowo lub ogólnie (w cięższych przypadkach) oraz leków działających przeciwgorączkowo i przeciwbólowo.

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*