Objawy dny moczanowej – czy tylko podwyższony kwas moczowy i ból stawów?

Choroby, które wiążą się ze stawami zawsze są nieprzyjemne, bolesne i mogą powodować liczne komplikacje zdrowotne. Nie inaczej jest w przypadku dny moczanowej. Jest chorobą, na którą nie ma skutecznego lekarstwa, a jedynie środki zmniejszające dolegliwości. Ważne jest jednak, żeby szybko ją zdiagnozować, co także bywa problemem.

Czym jest dna moczanowa?

Na początek należy dowiedzieć się, czym jest dna moczanowa. Poza tą nazwą funkcjonuje jeszcze jako podagra oraz artretyzm. Znana jest od wieków i jeszcze w XIX wieku zwano ją „chorobą bogaczy”. Jej najpoważniejszym problemem, poza dolegliwościami bólowymi jest fakt, że nie są dobrze znane przyczyny jej rozwoju i tym samym nadal nie ma na nią jednego, skutecznego lekarstwa.

Sama choroba to choroba przewlekła, u której przyczyn leżą przede wszystkim zaburzenia przemiany materii. Najważniejsze jej objawy to zniekształcenia w obrębie stawów, zarówno kończyn górnych, jak i dolnych. Początkowo choroba tylko uprzykrza życie, powoduje ból, trudności z poruszaniem się, natomiast w zaawansowanym stadium nieodwracalnie uszkadza narządy ruchu. W skrajnych przypadkach poruszanie się jest zupełnie niemożliwe, a do tego dochodzą takie problemy jak guzki w tkankach i uszkodzenia nerek.

Komu grozi dna moczanowa?

Dna moczanowa brzmi nieprzyjemnie i słusznie należy się jej obawiać. Nie jest jednak chorobą zaraźliwą, a dotyczy do 2% ludzi. Nie jest więc bardzo częsta, dlatego mogą występować problemy z jej poprawnym i szybkim diagnozowaniem.

Wśród wskazanej ilości ludzi główną grupę stanowią mężczyźni w wieku powyżej 40 roku życia. Bardzo rzadko zdarza się, aby na podagrę cierpiały kobiety.

W przypadku chorujących na dnę mężczyzn większość cierpi na jej odmianę w postaci zapalenia stawów, utrudniającego swobodne poruszanie się i wykonywanie codzienny czynności.

Objawy dny moczanowej - czy tylko podwyższony kwas moczowy i ból stawów?

W przypadku dny moczanowej bardzo ważna jest szybka reakcja na pierwsze objawy. Niestety objawy czasami nie są proste do zaobserwowania. Przez dłuższy czas choroba nie daje żadnych objawów, co też jest znaczące i rozwija się po cichu.

Dopiero z czasem zaczynają się bóle stawów, zazwyczaj ból w stopie, w obrębie palucha lub ścięgna Achillesa i ból pięty. Jest to bardzo zwodnicze, gdyż w obrębie pięty czuć ból także w przypadku ostrogi piętowej.

Poza paluchem bóle odczuwalne są także w kolanach, nadgarstku, stawie barkowym oraz w obrębie całego kręgosłupa. Wraz z rozwojem choroby odczuwanie bólu i dyskomfortu ze strony mięśni zaczyna narastać.

Pojawia się rano lub wieczorem, z czasem codziennie, pojawia się sztywność stawów i trudność w manewrowaniu kończynami. Stopniowo poza bólem pojawia się obrzęk, tkliwość podczas dotykania, zaczerwienienia skóry stawów oraz jej napięcie.

Wspomnieliśmy już, że dna moczanowa bywa albo ignorowana, albo mylona z innymi chorobami. Ostroga piętowa, bolesne schorzenie pięty i stawu stopy, zapalenie ścięgna Achillesa dają bardzo podobne objawy do dny moczanowej. Bóle w obrębie stawu, najpierw niewielkie, z czasem pojawiające się nawet podczas leżenia.

Uznając, że to te schorzenia rozpoczyna się domowe masaże albo leczenie przypadkowymi tabletkami, albo tabletkami przeciwbólowymi. W efekcie nic nie pomaga, bo nie leczy się tego schorzenia, które powinno zostać poddane terapii.

Jest to tym gorsze, że wystarczy jedno badanie, aby przekonać się, że to właśnie dna moczanowa, a nie coś innego.

Objawy dny moczanowej - czy tylko podwyższony kwas moczowy i ból stawów?
Objawy dny moczanowej - czy tylko podwyższony kwas moczowy i ból stawów?

Choć istnieją schorzenia o podobnych objawach dnę moczanową można zdiagnozować bardzo szybko. Wystarczy zbadać poziom kwasu moczanowego w surowicy krwi, aby mieć pewność, że to nie ostroga piętowa ani inny rodzaj zapalenia stawów, lecz właśnie podagra.

Jeżeli po badaniu wyniki wskażą, że stężenie kwasu jest wysokie, świadczy to o rozwoju choroby. Wynika to z faktu, że kryształki moczanu odkładają się w stawach działając destrukcyjnie na ich tkankę i powodując wszystkie związane z chorobą dolegliwości.

Skierowanie na badania powinien zlecić lekarz, zwłaszcza jeśli wcześniej leczył bóle stawów i nic nie pomagało, brak poprawy to wskazówka, że leczy się nie ten problem, który trzeba.

Dna moczanowa jest chorobą przewlekłą i nieuleczalną. Jedynym, co można i należy robić to zmniejszać ryzyko kolejnych ataków.

Najlepiej sprawdzają się do tego odpowiednio dobrane leki, które mają za zadanie zmniejszyć ilość kwasu moczowego we krwi oraz przyśpieszyć wydalanie go z organizmu.

Konieczne jest także zmienienie diety i stosowanie jadłospisu, w którym znajdują się tylko niewielkie ilości puryny. Pod tą nazwą kryją się jedne z podstawowych elementów budulca komórek, zarówno roślinnych, jak i zwierzęcych.

Produkty pochodzenia zwierzęcego mają ich więcej, a szczególnie bogate w puryny jest mięso tłuste, wieprzowe oraz wszystkie te tłuste dania, które mają mnóstwo białka. Ciało produkuje je także samodzielnie, dlatego trzeba dostarczać ich w rozsądny sposób, gdyż powiększają ilość kwasu moczanowego.

Objawy dny moczanowej - czy tylko podwyższony kwas moczowy i ból stawów?

Dna moczanowa – przyczyny, objawy i leczenie dny moczanowej

Dna moczanowa to choroba, która znana jest w medycynie już od bardzo dawna.

Niestety, jej przyczyny, sposób powstawania i metody leczenia nadal nie zostały poznane, co powoduje, że trudno jest też ją leczyć, a całkowite wyleczenie jest wręcz niemożliwe.

W literaturze znana jest również pod nazwą podagra czy artretyzm. Niegdyś była ona znana jako choroba osób bogatych, dziś wiadomo, że niemalże każdy może na nią zachorować. 

Objawy dny moczanowej - czy tylko podwyższony kwas moczowy i ból stawów?Spis treści:

Co to jest dna moczanowa?

Dna moczanowa jest chorobą przewlekłą, która wiąże się z zaburzeniami przemiany materii. Najbardziej charakterystyczne dla niej są bardzo dotkliwe bóle oraz silnie zniekształcone stawy.

Choroba może się rozwijać i w skrajnych przypadkach może prowadzić do całkowitego upośledzenia narządu ruchu, a co za tym idzie do niesprawności chorego.

Niekiedy objawy choroby widoczne są również w obrębie innych narządów.

Dna moczanowa dotyka głównie mężczyzn w średnim i starszym wieku oraz kobiet w okresie menopauzy. Statystki mówią, że cierpi na nią około 1-2% osób. Najczęściej spotykaną postacią dny moczanowej jest zapalenie stawów, któremu towarzyszy niezwykle silny ból.

Dna moczanowa występuje pod dwiema postaciami:

  • Pierwotna dna moczanowa – jest to odziedziczone zaburzenie metabolizmu. Polega na tym, że organizm produkuje za dużo kwasu moczowego i nie potrafi go wydalić.
  • Wtórna dna moczanowa – jest to skutek chorób przewlekłych czy błędów związanych ze stylem życia i żywieniem, na skutek których w organizmie chorego zaburzona zostaje równowaga kwasu moczowego.

Dna moczanowa przyczyny

Podstawową przyczyną bólu stawów i ich zniekształcenia jest nadmiar kwasu moczowego występującego w organizmie chorego. Kwas moczowy pochodzi z obumierających tkanek, ale również z puryn, a te dostarczane są z dietą.

Kwas moczowy, w pewnych ilościach rozpuszczalny jest we krwi. Jeżeli te ilości zostaną przekroczone, zaczyna się on krystalizować. Jeżeli  podwyższony poziom kwasu moczowego się utrzymuje, kryształki zaczynają rosnąć.

Odkładają się wówczas w stawach i tkankach okołostawowych.

Białe ciałka krwi podejmują próbę ich wchłonięcia, ale przy dużych ilościach nie jest to możliwe. Osadzające się moczany (kryształki) mają ostre krawędzie, którymi niszczą pobliskie tkanki. To powoduje powstanie stanu zapalnego i ból.

Objawy dny moczanowej - czy tylko podwyższony kwas moczowy i ból stawów?

Dna moczanowa objawy

Dna moczanowa rozwija się często przez wiele lat, nie dając wówczas żadnych objawów. Jedynym sposobem jej wykrycia na tym etapie jest przeprowadzenie badania surowicy krwi na obecność kwasu moczowego. Jednakże rzadko kiedy takie badanie jest zlecane, ponieważ osoby, które czują się dobrze, nawet nie podejrzewają u siebie rozwijającej się dny moczanowej.

Leia também:  Jakie są przyczyny chrapania?

Pierwszym objawem, który powinien wzbudzić zaniepokojenie jest zapalenie stawu podstawy palucha. Rzadziej atak dotyka stawów stóp, kolan, barków, palców rąk czy też pozostałych stawów. Charakterystyczne dla niego jest to, że pojawia się on w nocy lub wcześnie rano. Może narastać falami, a z dnia na dzień jego intensywność i siła jest coraz większa.

  • Z czasem, ból staje się tak dotkliwy, że sprawia wrażenie rozdzierającego.
  • Pierwsze objawy dny moczanowej:
  • staw jest bardzo bolesny, obrzęknięty i zaczerwieniony
  • skóra na obrzękniętym stawie jest bardzo napięta i błyszcząca. 

Po zaobserwowaniu tych objawów należy natychmiast rozpocząć leczenie. Jeżeli zostaną one zignorowane, dna moczanowa zacznie się rozwijać.

Objawy dny moczanowej - czy tylko podwyższony kwas moczowy i ból stawów?

Dna moczanowa leczenie

Dna moczanowa jest chorobą nieuleczalną. Można jednak prowadzić leczenie objawowe, łagodzić skutki i unikać kolejnych ataków. Podstawą leczenia jest zmiana diety i trybu życia.

Ograniczenie produktów, które zawierają puryny może przynieść bardzo dobre efekty. Jeżeli jednak takie działanie nie przynosi rezultatów lub współwystępują również inne choroby, należy wprowadzić leczenie farmakologiczne.

Jego zadaniem jest przede wszystkim łagodzenie bólu i dolegliwości związanych ze stanem zapalnym stawów.

W przypadku, gdy dna moczanowa rozwija się do stadium zaawansowanego, lekarz może wprowadzić dodatkowe leki początkowo zwalczające ból i dolegliwości związane z rozwojem choroby, w dalszych stadiach rozwoju schorzenia takie, które mają zredukować ilość kwasu moczowego we krwi.

Dieta, która jest podstawą terapii w leczeniu dny moczanowej powinna być przede wszystkim bogata w wodę. Duże ilości wody przyspieszają wydalanie kwasu moczowego, nie krystalizuje się on i nie odkłada w stawach i tkankach okołostawowych. Należy pamiętać o zbilansowanej diecie spożywaniu dużych ilości warzyw i nabiału. Należy zrezygnować z tłustego mięsa i alkoholu.

Dlaczego powstaje dna moczanowa?

Dna moczanowa może mieć różne przyczyny – genetyczne, jak również wynikające z nieprawidłowej diety. Dostarczane wraz z pożywieniem puryny, w czasie metabolizmu rozpadają się między innymi do kwasu moczowego, który przedostaje się do krwi.

Jeżeli jego ilość nie jest zbyt duża, rozpuszcza się we krwi, a w nerkach jest z niej filtrowany i wydalany wraz z moczem, tak jak produkty metabolizmu. Jeżeli jednak jego ilość jest zbyt duża, to wytrącają się kryształki – moczany i odkładają w stawach i tkankach okołostawowych.

Jeżeli dieta nie zostanie zmieniona, kryształki narastają, a ich ostre krawędzie niszczą tkanki i wywołują bolesne stany zapalne. 

Jak długo trwa dna moczanowa?

Dna moczanowa rozwija się przez kilka, a nawet kilkanaście lat. Pierwszy etap rozwoju choroby przebiega praktycznie bezobjawowo, co powoduje, że trudno jest wdrożyć leczenie na tym etapie. Natomiast po jej zdiagnozowaniu, chory już do końca życia będzie zmuszony do zmiany trybu życia i przyjmowania ewentualnie zaleconych leków.

Dna moczanowa dieta

Dieta w przypadku dny moczanowej jest niezwykle istotna. Jej przestrzeganie pozwala zapobiegać wytrącaniu się moczanów, a co za tym idzie, spowalnia rozwój choroby i zapobiega jej bolesnym atakom.

Należy pamiętać o tym, że dieta przy dnie moczanowej nie jest tylko wsparciem, ale podstawowym elementem leczenia tego schorzenia, właśnie dlatego tak ważne jest jej ścisłe przestrzeganie. Chory może w istotny sposób zatrzymać bóle i rozwój schorzenia, jeżeli tylko dostosuje się do zaleceń lekarza i dietetyka.

Puryny są obecne w wielu produktach żywnościowych, ponieważ biorą udział w budowaniu tkanek. Nie wszystkie jednak rozpadają się do kwasu moczowego, a co za tym idzie, nie wszystkie stanowią zagrożenie dla zdrowia.

Choroba, jaką jest dna moczanowa wymaga przestrzegania odpowiedniej diety. Co zatem wolno jeść, a z czego należy zrezygnować?

Produkty, które są wskazane przy dnie moczanowej to:

  • Duże ilości wody – co najmniej dwa litry płynów dziennie pomagają wypłukiwać kwas moczowy;
  • Słabe herbaty, napary ziołowe;
  • Świeże warzywa i owoce z wyłącznieniem strączkowych – nie podwyższają stężenia kwasu moczowego;
  • Zupy na warzywnych wywarach – są pozbawione putyn;
  • Sery, twarogi, nabiał;
  • Kasze, makaron, ryż;
  • Grzyby;
  • Orzechy;

Produkty, których należy unikać przy dnie moczanowej to:

  • Tłuste mięsa
  • Podroby, wołowina, wieprzowina, mięso z indyka i z gęsi, buliony i wywary mięsne,
  • Sardynki, szproty, śledzie, tuńczyk, dorsz, łosoś, makrela, pstrąg, owoce morza,Alkohol
  • Kiełbasa, wędlina itp.;
  • Fruktoza, sorbitol, ksylitom, miód
  • Szpinak i warzywa strączkowe.

Dna moczanowa zalecenia

W przypadku dny moczanowej zaleca się utrzymanie prawidłowej wagi ciała. Zarówno otyłość, jak i zbyt niska masa ciała nie są w tym przypadku wskazane. Otyłość szczególnie sprzyja nawrotom choroby oraz deformacjom stawów. Zaleca się regularne ćwiczenia i zachowanie aktywności fizycznej. Dzięki temu stawy zachowają swoją sprawność.

W czasie snu organizm nie wydala tak sprawnie kwasu moczowego, jak podczas aktywności, dlatego trzeba dbać o to, by jego poziom się za bardzo nie podnosił.

Dna moczanowa dziedziczenie

Zasadniczo, jeżeli u danej osoby w rodzinie pojawiły się przypadki artretyzmu, to jest ona znacznie bardziej obciążona zachorowaniem. Występowanie tej choroby w rodzinie podnosi ryzyko i powoduje, że trzeba znacznie bardziej uważać na siebie i kontrolować swoją dietę w celu zapobiegania gromadzeniu się kwasu moczowego we krwi.

Czynniki, które pozwalają na zapobieganie dnie moczanowej, wstrzymanie jej rozwoju oraz na wczesne wykrycie to: 

  • prawidłowa dieta, 
  • odpowiedni, zdrowy styl życia, 
  • aktywność fizyczna.

Po pojawieniu się pierwszych objawów dny moczanowej, zachowanie diety i regularne przyjmowanie leków jest już koniecznością, ponieważ choroba na tym etapie jest już bardzo rozwinięta i jej ataki będą się powtarzały.

Dowiedz się więcej:

“Dna moczanowa jako przyczyna zmian martwiczych skóry dłoni”https://journals.viamedica.pl/forum_dermatologicum/article/view/44558/30826

“Zaawansowana dna moczanowa – opis przypadku”http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.desklight-f7706f7b-a8a6-4e41-aafc-542479dc940e

Dna moczanowa – czym się objawia i jak leczyć?

Do rozwoju dny moczanowej przyczynia się podwyższone stężenie kwasu moczowego we krwi. Stan ten nazywany jest hiperurykemią i może wynikać z nadmiernego wytwarzania kwasu moczowego lub zmniejszonego wydalania go przez nerki. Powodów rozwoju choroby może być naprawdę wiele:

  • uwarunkowania genetyczne odpowiedzialne za zaburzenia w metabolizmie kwasu moczowego,
  • wiek – choroba atakuje głównie starsze osoby,
  • niewłaściwa dieta, obfitująca w produkty bogate w puryny,
  • nadwaga i otyłość, cukrzyca, nadciśnienie tętnicze,
  • nadużywanie alkoholu, szczególnie mocnych trunków i piwa,
  • przyjmowanie leków zwiększających stężenie kwasu moczowego (m.in. diuretyki, kwas acetylosalicylowy),
  • przebyta operacja bądź uraz,
  • odwodnienie organizmu,
  • zakażenie.

Według danych z raportu Instytutu Ochrony Zdrowia, w Polsce na dnę moczanową może chorować 1% populacji1. Panowie chorują nawet 6 razy częściej niż kobiety.

ZOBACZ TEŻ: Rwa kulszowa – jak ją rozpoznać i leczyć?

Dna moczanowa – objawy i przebieg choroby

Gdy poziom kwasu moczowego we krwi jest za wysoki, jego nadmiar w postaci kryształków moczanu sodu zaczyna odkładać się w tkankach. Najczęściej gromadzą się one w stawach, a także ścięgnach, powodując silny ból i powstawanie obrzęków. Rozwój choroby można podzielić na kilka etapów:

  • okres bezobjawowej hiperurykemii,
  • ostre napady zapalenia stawów,
  • okresy międzynapadowe,
  • dnę przewleką (zaawansowaną).
Leia também:  Trudności z zasypianiem – jak sobie radzić?

Z początku choroba obejmuje pojedyncze stawy dłoni, stóp, kolan i barków. Zaatakowane miejsca są widocznie zaczerwienione, obrzęknięte i powodują silny ból. Objawom towarzyszyć może osłabienie i gorączka.

I choć wydawać by się mogło, że dolegliwości z czasem ustępują, choroba będzie coraz częściej atakować kolejne stawy.

Nieleczona dna moczanowa z czasem może przeobrazić się w dnę przewlekłą, które objawy będą występować stale.

W tej fazie przewlekłej odkładające się kryształki moczanu sodu mogą powodować nieodwracalne zniszczenia chrząstek i nasad kostnych, jak również uszkodzenia ścięgien i więzadeł.

Złogi kryształów przyczyniają się do powstawania tzw. guzków dnawych, rozrastających się w okolicach stawów rąk i stóp, a także małżowinach usznych.

Guzki mogą powstawać także w narządach wewnętrznych, co zwiększa ryzyko uszkodzeń.

Objawy dny moczanowej - czy tylko podwyższony kwas moczowy i ból stawów?

Rozpoznanie choroby

Jeżeli doskwiera nam bolesność stawów, czym prędzej powinniśmy się skonsultować ze specjalistą, który oceni, co jest przyczyną tych dolegliwości. Jeżeli lekarz będzie podejrzewał dnę moczanową, może zlecić badanie krwi w celu oznaczenia stężenia kwasu moczowego.

Jednak hiperurykemii nie stwierdza się w blisko połowie przypadków tej choroby, więc samo określenie stężenia kwasu moczowego może być niewystarczające. Badaniem, które jednoznacznie potwierdzi rozpoznanie choroby, jest ocena mazi stawowej. Obecność kryształów moczanu sodowego lub guzków dnawych potwierdzi diagnozę.

Badanie to pozwala również wykluczyć dnę rzekomą, w przebiegu której dochodzi do odkładania się w stawach kryształów moczanu wapnia.

W trakcie diagnostyki sprawdza się również ilość kwasu moczowego wydalanego z moczem w ciągu doby, wykonuje zdjęcia rentgenowskie oraz badanie USG zmienionych chorobowo stawów, ocenia funkcje nerek, a także szuka się zaburzeń, które często towarzyszą dnie moczanowej.

To ważne, bowiem osoby chorujące na dnę moczanową należą do grupy zwiększonego ryzyka wystąpienia chorób krążenia i nerek, cukrzycy oraz zespołu metabolicznego.

Przytoczone elementy diagnostyki to nie wszystkie możliwości jakimi dysponuje lekarz, jednak to właśnie on podejmuje decyzję o dalszych badaniach, o ile są konieczne.

ZOBACZ TEŻ: Objawy niedoboru potasu

Metody leczenia dny moczanowej

Na początku leczenia najistotniejsze jest złagodzenie bólu u chorego oraz zmniejszenie stanu zapalnego. W tym celu podaje się leki przeciwbólowe i przeciwzapalne. 

W leczeniu farmakologicznym ostrych ataków dny zwykle stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), kolchicynę lub sterydy. NLZP podaje się najczęściej, gdyż szybko przynoszą ulgę od uciążliwych dolegliwości. Jeżeli napad dny moczanowej przybiera ostrzejszą formę, lekarz może zalecić leczenie wielolekowe, biorąc pod uwagę istniejące przeciwwskazania.

Ważne jest także obniżenie poziomu kwasu moczowego w krwi. W tym celu stosuje się preparaty zawierające allopurinol (Milurit i Allupol) lub febuksostat (Adenuric). Wskazane leki dostępne są wyłącznie na receptę. Ich dostępność w pobliskich aptekach można sprawdzić na stronie KtoMaLek.pl. Serwis umożliwia także sprawdzenie interakcji z innymi przyjmowanymi lekami.

Należy jednak pamiętać, by w trakcie pierwszego ostrego napadu dny moczanowej nie obniżać stężenia kwasu moczowego. Choć wydaje się to nielogiczne, działanie to może nasilić objawy. Niemniej przy kontynuacji leczenia i kolejnych napadach, kontynuuje się leczenie ustaloną dawką leku.

W przypadku dny moczanowej sprawdza się znana zasada – im wcześniej podejmiemy leczenie, tym większe szanse na życie bez objawów choroby. Dzięki szybkiej diagnozie i wdrożeniu leczenia objawy ustępują, a chory może normalnie funkcjonować. Kluczowe jest jednak pozbycie się czynników odpowiedzialnych za rozwój choroby.

Dieta przy dnie moczanowej

Zdrowa dieta jest jednym z istotnych czynników łagodzących objawy dny moczanowej i zapobiegających jej nawrotom. Codzienne posiłki powinny obejmować produkty o małej zawartości puryn.

Należ zatem ograniczyć spożycie mięsa, podrobów, ryb i owoców morza, a także wędlin i warzyw strączkowych.

W diecie pacjentów z dną moczanową nie może zabraknąć świeżych warzyw i owoców, a także przetworów zbożowych, kasz, nabiału i orzechów.

Wskazana jest również regularna aktywność fizyczna, która zmniejsza ryzyko zapadalności na choroby cywilizacyjne, mające wpływ na rozwój dny moczanowej.

1. Instytut Ochrony Zdrowia, “Występowanie i leczenie dny moczanowej w Polsce. Analiza, wskazania, rekomendacje.”, 2014, https://docs.wixstatic.com/ugd/065e7f_8c7ccbea28274133999fcdf242c6e621.pdf

ZOBACZ TEŻ: Witamina B12 – do czego jest nam potrzebna?

Wszystkie treści zamieszczone w Serwisie, w tym artykuły dotyczące tematyki medycznej, mają wyłącznie charakter informacyjny. Dokładamy starań, aby zawarte informacje były rzetelne, prawdziwe i kompletne, jednakże nie ponosimy odpowiedzialności za rezultaty działań podjętych w oparciu o nie, w szczególności informacje te w żadnym wypadku nie mogą zastąpić wizyty u lekarza.

Artretyzm – choroba osób starszych. Przyczyny, objawy i leczenie

Artretyzm dotyka średnio 1-4 proc. osób żyjących w krajach wysoko rozwiniętych. Zwykle pojawia się po 40. roku życia u mężczyzn i u kobiet, które weszły w okres menopauzy. Częstotliwość pojawiania się choroby zwiększa się wraz z wiekiem i na przykład u osób po 80. roku życia wynosi nawet 10 proc. Czym jest dna moczanowa i czym można łagodzić jej objawy?

Objawy dny moczanowej - czy tylko podwyższony kwas moczowy i ból stawów?

artretyzm, choroba starszych

We współczesnej medycynie rozróżnia się 150 rodzajów artretyzmu, wśród których najczęstsze to choroba zwyrodnieniowa stawów i reumatoidalne zapalenie stawów. Eksperci wskazują, że w grupie ryzyka są szczególnie mężczyźni po 40 r. życia, a sam artretyzm u mężczyzn występuje aż 20 razy częściej niż u kobiet.

W samych tylko Stanach Zjednoczonych dna moczanowa (alternatywna nazwa dla artretyzmu) dotyka 8,3 mln ludzi, a częstość występowania wśród osób dorosłych szacuje się na 3,9 proc. (na podstawie danych z Krajowego Badania Zdrowia i Żywienia 2007-2008 NHANES). Według raportu Instytutu Ochrony Zdrowia w Warszawie na dnę moczanową choruje w naszym kraju 1 proc.

populacji, czyli co najmniej 380 tys. osób (dane z 2015 roku).

Co to jest artretyzm?

O artretyzmie najczęściej mówi się, że jest to „zapalenie stawów”, jednak to pojęcie jest zbyt ogólne.

Artretyzm (dna moczanowa, podagra, skaza moczanowa) charakteryzuje się zwykle nawracającymi stanami ostrego zapalenia stawów. Przy ponad połowie przypadków zapalanie w postaci zaczerwienionego obrzęku obejmuje staw śródstopno-paliczkowy, mieszczący się u podstawy dużego palca. Inne często dotknięte stawy to kostki, kolana, łokcie, nadgarstki i palce.

W zależności od umiejscowienia zapalenia wyróżnia się:

  • podagra: staw palucha
  • gonagra: staw kolanowy
  • chiragra: staw kciuka
  • omagra: staw barkowy
  • rachidagra: stawy kręgosłupa

Przyczyną artretyzmu jest podwyższony poziom kwasu moczowego we krwi. Kwas moczowy powstaje, gdy organizm rozkłada substancję chemiczną zwaną puryną, przy czym puryna występuje naturalnie w organizmie ludzkim, ale też w niektórych pokarmach.

Z reguły kwas moczowy jest wydalany z organizmu w moczu, ale może się zdarzyć, że jego poziom będzie na tyle podwyższony, że zacznie się krystalizować. Wtedy jego kryształki odkładają się w stawach, ścięgnach, a także otaczającej je tkance, a nawet w nerkach.

W rezultacie „ranią” tkankę, wywołując stan zapalny stawów.

Co więcej, podwyższony poziom kwasu moczowego może nie dawać żadnych objawów nawet przez 20 lat!

Wyróżniamy dwa rodzaje artretyzmu:

  1. Artretyzm pierwotny, kiedy organizm z niewiadomych przyczyn produkuje zbyt dużo kwasu moczowego.
  2. Artretyzm wtórny będący następstwem na przykład białaczki, napromieniowania, nadużywania alkoholu i leków, objadania się i źle przeprowadzonej kuracji odchudzającej.
Leia também:  Como bloquear emails de spam no gmail: 12 passos

Niektóre schorzenia zwiększają ryzyko wystąpienia dny moczanowej, są to między innymi choroby nerek, wysokie ciśnienie krwi, cukrzyca, niedoczynność tarczycy, niektóre nowotwory czy zaburzenia genetyczne.

W grupie ryzyka wystąpienia artretyzmu są:

  • dorośli mężczyźni po ukończeniu 40. roku życia
  • osoby z nadwagą
  • osoby nadużywające alkohol
  • osoby jedzące produkty bogate w purynę, zwłaszcza mięso, podroby i owoce morza
  • osoby mające w rodzinie przypadki dny moczanowej
  • osoby przyjmujące niektóre leki, m.in. moczopędne lub aspirynę
  • stan po przeszczepie

Objawy artretyzmu

Typowe objawy artretyzmu obejmują obrzęk, ból, sztywność i zmniejszony zakres ruchów. Objawy mogą pojawiać się i znikać, mogą też być łagodne, umiarkowane lub ciężkie.

Mogą pozostawać takie same przez lata, ale z czasem mogą się rozwijać lub pogarszać. Są chwile, kiedy objawy się nasilają, nazywamy to rozbłyskami, i chwile, kiedy nie ma żadnych objawów, zwane remisją.

Powtarzające się ataki dny mogą prowadzić do dnawego zapalenia stawów, czyli pogarszającej się postaci zapalenia stawów.

W początkowej fazie artretyzm może przebiegać bezobjawowo. Mamy wtedy do czynienia z hiperurykemią – utrzymywaniem się podwyższonego poziomu kwasu moczowego w surowicy krwi przez dłuższy czas. Pierwszym objawem jest pojawienie się silnego bólu w miejscu występowania choroby, dodatkowo może wystąpić gorączka lub zaczerwienienie w miejscu zapalenia.

Ostre ataki dny charakteryzują się szybkim początkiem bólu w dotkniętym stawie, po którym następuje ciepło, obrzęk, czerwonawe przebarwienia i wyraźna tkliwość. Ciężkie zapalenie stawów może powodować przewlekły ból, niemożność wykonywania codziennych czynności i utrudniać chodzenie lub wchodzenie po schodach.

Objawy artretyzmu:

  • intensywny ból stawów: ból najprawdopodobniej będzie najpoważniejszy w ciągu pierwszych 4 do 12 godzin po jego rozpoczęciu
  • utrzymujący się dyskomfort: może trwać od kilku dni do kilku tygodni, ponadto późniejsze ataki mogą trwać dłużej i wpływać na więcej stawów
  • zapalenie i zaczerwienienie: dotknięty staw lub stawy stają się opuchnięte, delikatne, ciepłe i zaczerwienione
  • ograniczony zakres ruchu: w miarę postępu dny pacjent może nie być w stanie normalnie poruszać stawami

Artretyzm może powodować trwałe zmiany stawów, a zmiany te mogą być nawet widoczne, na przykład w postaci guzków na palcach – niekiedy mogą osiągać rozmiary kurzego jajka, jednak zwykle mają mniejsze rozmiar. Niektóre uszkodzenia można zobaczyć tylko na zdjęciu rentgenowskim, a niektóre wywołują nawet zmiany w sercu, oczach, płucach, nerkach i skórze.

Warto odnotować, że istnieją objawy współtowarzyszące. Zaliczyć do nich możemy gorączkę i dreszcze, uczucie rozbicia i złe samopoczucie, a nawet problemy z zasypianiem, w tym budzenie się w nocy.

W początkowej fazie objawy artretyzmu mogą przypominać inne jednostki chorobowe. Podczas diagnostyki lekarz przeprowadza szczegółowy wywiad oraz zleca badanie poziomu kwasu moczowego.

Leczenie artretyzmu

Ogólnie panuje przekonanie, że artretyzm jest chorobą nieuleczalną i jest to prawda. Istnieją jednak sposoby na łagodzenie objawów i dolegliwości.

Pierwszym krokiem jest farmakologia i stosowanie leków zmniejszających stężenie kwasu moczowego we krwi oraz wspomagających jego wydalanie.

Drugim krokiem jest samodzielne stosowanie metod mających na celu zmniejszenie przykrych dolegliwości – w przypadku artretyzmu duże znaczenie ma dieta oraz codzienna aktywność fizyczna, nawet umiarkowana.

Leczenie należy rozpocząć tuż po pierwszym ataku, by choroba nie rozprzestrzeniła się na wszystkie stawy. Dodajmy, że leczenie artretyzmu jest długofalowe, co ma związek z tym, że jest to choroba przewlekła i nieuleczalna.

Bibliografia:

Dna moczanowa – przyczyny, objawy, leczenie – Czytelnia apteki Cefarm24

Dna moczanowa to choroba, która swoje korzenie ma w zachwianiach przemiany materii. Zaburzona gospodarka kwasowo-zasadowa organizmu prowadzi do wytworzenia się nadmiernych ilości kwasu moczowego.

Gdy jest go za dużo, kwas zaczyna się krystalizować i odkładać w stawach w postaci, której nie potrafią wchłonąć białe ciałka krwi. Kryształki mogą uszkadzać tkanki i powodować bolesny stan zapalny. Choroba dotyka głównie mężczyzn w średnim i podeszłym wieku.

U kobiet występuje rzadziej, najczęściej wśród pań po 65. r.ż. Statystyki podają, że cierpi na nią ok. 2% społeczeństwa.

Dna moczanowa – objawy

Chorym i im bliskim choroba kojarzy się przede wszystkim z bolesnymi nawałnicami. Ból pojawia się nagle, przede wszystkim w nocy atakując stawy kończyny dolnej – głównie palucha, ale także staw skokowy i kolanowy – i górnej (nadgarstki i palce u rąk).

Narastającym objawom ataku może towarzyszyć osłabienie i wzrost temperatury ciała. Zainfekowany staw robi się wrażliwy na dotyk, pojawia się obrzęk, napięcie i zaczerwienienie skóry. Atak może trwać od kilku do nawet kilkunastu dni po czym objawy się wycofują.

Jeśli zostanie on zlekceważony, to kolejne uderzenia mogą okazać się jeszcze bardziej dotkliwe i przeniosą się na inne stawy. Niezależenie od napaści bólu, dna moczanowa rozwija się w organizmie – zwykle bezwiednie – przez całe lata nie dając jakichkolwiek objawów.

Jedynym jej symptomem jest hiperurykemia, czyli podwyższone stężenie kwasu moczowego w surowicy krwi, które może być zdiagnozowane w trakcie badania.

Co wywołuje chorobę?

Za zwiększenie stężenia kwasu moczowego w organizmie może odpowiadać niewydolna praca nerek. Inną przyczyną powstawania tego schorzenia jest niewłaściwa dieta. Powiedzenie „jesteś tym, co jesz”, jest w tym przypadku wyjątkowo aktualne.

Nadwaga, otyłość, nadciśnienie, choroby serca, to wszystko czynniki, które wiążą się z niewłaściwym odżywianiem, a które mogą prowadzić do skazy moczanowej. Szkodliwe jest przede wszystkim jedzenie produktów zawierających duże dawki puryny – związku organicznego odpowiadającego m.in. za wytwarzanie kwasu moczowego.

Do produktów bogatopurynowych zalicza się: mięso (cielęcina, wieprzowina, wołowina), szprotki, drożdże do pieczenia, drożdże piwne. Także i alkohol jest zaliczany do czynników wzmacniających możliwość wystąpienia podagry.

Choroba ta może też pojawić się na tle genetycznym lub być spowodowana przebyciem innych ciężkich chorób, operacji lub odwodnienia. Z tym problemem często borykają się również osoby cierpiące na zespół Lescha-Nyhana.

Leczenie dny moczanowej i dieta

Dnę moczanową można leczyć farmakologicznie podając leki przeciwbólowe, przeciwzapalne lub farmaceutyki ograniczające wytwarzanie kwasu moczowego lub zwiększających jego wydalanie. Wszystko w zależności o etapu rozwoju choroby.

Decyzję o tym, które leki zażywać, podejmuje reumatolog, pod opieką którego jest leczona podagra. W leczeniu skazy moczanowej kluczowe są dwie kwestie. Po pierwsze, nie można zlekceważyć pierwszego ataku bólu stawów.

Nawet jeśli jego nasilenie po kilku dniach ustąpi, warto przedstawić sytuację lekarzowi. To może być dna moczanowa. Po drugie, należy zmienić swoje przyzwyczajenia żywieniowe. Dieta powinna być bogata w zielone warzywa, owoce i sery. Należy nimi zastąpić mięso i tłuszcze pochodzenia zwierzęcego.

Nie zapominajmy także o ziołach działających moczopędnie – skrzyp polny, liście brzozy czy korzeń mniszka lekarskiego. Na bocznicę warto odstawić natomiast alkohol, piwo w szczególności.

W cenie będzie wypijanie dużych ilości wody mineralnej lub innych niesłodzonych napojów (minimum 2 litry na dobę). Bezcenny będzie także ruch i aktywność fizyczna, które pomogą zredukować wagę i utrzymać jak najdłużej pełną ruchomość stawów. Dobre efekty daje również regularnie stosowana krioterapia.

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*