Kamica przewodowa – przyczyny, objawy, leczenie

Kamica przewodowa – przyczyny, objawy, leczenieKamica żółciowa (inaczej przewodowa) to choroba, w której organizm wytwarza bolesne kamienie żółciowe. Źródło: shutterstockŻeby dobrze zrozumieć, na czym polega kamica żółciowa, warto wiedzieć, czym są kamienie żółciowe, które ją powodują. Są to niewielkie, stwardniałe złogi płynu trawiennego, które mogą tworzyć się w woreczku żółciowym, czyli malutkim organie (przypominającym gruszkę), znajdującym się pod wątrobą. Woreczek żółciowy zawiera płyn trawienny – czyli żółć – uwalnianą do jelita cienkiego. Żółć pomaga w trawieniu i przenosi różne „odpady”, np. cholesterol.

Kamienie żółciowe mogą być naprawdę niewielkie – np. przypominać ziarenko piasku – ale czasami osiągają znacznie większe rozmiary np. piłeczki golfowej. Bywa, że pojawiają się w woreczku żółciowym w większej ilości, zdarza się też, że organizm wytwarza tylko jeden kamień żółciowy. Kamieni żółciowych można w ogóle nie czuć – wtedy zazwyczaj nie wymagają leczenia. Jeśli jednak dojdzie do niepokojących objawów i bólów, lekarz dokonuje usunięcia pęcherzyka żółciowego lub usuwa kamienie specjalnymi metodami.

NAJCZĘSTSZE OBJAWY KAMICY ŻÓŁCIOWEJ (PRZEWODOWEJ)
  • Nudności
  • Wymioty
  • Ciemny mocz
  • Stolec w kolorze gliny
  • Ból brzucha (w środkowej lub górnej części)
  • Częste odbijanie
  • Biegunka
  • Niestrawność
  • Gorączka
  • Żółknięcie oczu i skóry (żółtaczka)
  • Utrata apetytu

Tabela przedstawia możliwe objawy kamicy przewodowej/żółciowej. Źródło: opracowanie własne.

O kamicy przewodowej mówimy, gdy w woreczku żółciowym pojawią się bolesne kamienie i nieprzyjemne objawy, zwane czasem kolką żółciową. Charakterystyczny ból może być odczuwany w prawej górnej części brzucha, a pojawia się wtedy, gdy kamienie żółciowe blokują naturalny ruch żółci z woreczka żółciowego. Czasami taki ból pojawia się na chwilę, np. na kilka godzin, po zjedzeniu czegoś smażonego lub bardzo tłustego.

To może być kamica żółciowa, jeśli występują również takie objawy jak: nudności, wymioty, ciemny mocz, stolec w kolorze gliny, ból brzucha (w środkowej lub górnej części), odbijanie, biegunka, niestrawność, gorączka, żółtaczka (zażółcenie skóry i oczu), utrata apetytu.

Szacuje się, że aż 80% ludzi ma tzw. „ciche kamienie żółciowe”! To kamienie, które nie dają żadnych objawów ani nie powodują bólu. Jak je rozpoznać? Czasami lekarz wykrywa je podczas badań rentgenowskich lub operacji brzucha. Po ich wykryciu, warto stosować niskotłuszczową dietę i wprowadzić do życia na stałe ruch i ćwiczenia.

Kamienie żółciowe w przewodzie żółciowym mogą nie powodować objawów przez długie miesiące, a czasami nawet przez lata.

Jeśli już pojawi się ból, może być łagodny, a następnie nagle silny; jeśli już pojawi się silny, to wymaga zazwyczaj natychmiastowego leczenia.

Nieleczony kamień żółciowy, który utknie w przewodzie żółciowym, może doprowadzić do zakażenia, a żółć może przedostawać się do wątroby i powodować różne powikłania, np. marskość żółciową i zapalenie trzustki. Nie należy ignorować bólu w tej części brzucha!

Kamica przewodowa – przyczyny, objawy, leczenie

Kamienie żółciowe mogą być niewielkich rozmiarów (jak ziarenka piasku), ale potrafią też bardzo urosnąć. Źródło: shutterstock

Przyczyną kamicy żółciowej są kamienie żółciowe, które z kolei są spowodowane brakiem równowagi w składzie chemicznym żółci w pęcherzyku żółciowym. Niestety wciąż nie jest jasne, co dokładnie powoduje brak równowagi chemicznej, ale kamienie żółciowe mogą tworzyć się, gdy w organizmie wykryty jest wysoki poziom cholesterolu. Żółć jest potrzebna do lepszego trawienia, a neutralizuje i rozpuszcza ją właśnie cholesterol. Jednak gdy jest go za dużo, może tworzyć niechciane kamienie.

Kamienie tworzą się też wtedy, gdy w żółci jest za dużo bilirubiny; a jej nadmiar pojawia się najczęściej przy okazji innych chorobowych stanów, np. marskości wątroby, infekcji czy zaburzeń krwi (np. dziedzicznych). Kamienie żółciowe mogą również wystąpić, jeśli woreczek żółciowy nie opróżnia się całkowicie lub wystarczająco często.

Kamienie mogą stopniowo rosnąć (często przez wiele lat) i przekształcać się z małych kamyczków w sporych rozmiarów kamienie.

Kamicę żółciową rozpoznaje się na podstawie wywiadu lekarskiego i badania fizykalnego, a także badań krwi i obrazowania jamy brzusznej (badanie ultrasonograficzne i rezonans magnetyczny).Aby wyleczyć kamicę przewodową, należy pozbyć się kamieni i usunąć złogi w przewodach. Może się to dziać na kilka sposobów:

  • wydobywanie kamienia
  • fragmentacja kamieni (litotrypsja)
  • operacja usunięcia pęcherzyka żółciowego i kamieni (cholecystektomia) – podczas wykonywania operacji lekarz sprawdza również przewód żółciowy, aby upewnić się, że nie ma tam pozostałych kamieni żółciowych. To częsty zabieg.
  • operacja polegająca na nacięciu wspólnego przewodu żółciowego w celu usunięcia kamieni lub ułatwienia im przejścia (sfinkterotomia)
  • stentowanie dróg żółciowych – jeśli z jakiegoś powodu nie można całkowicie usunąć kamieni, a niemożliwe jest również usunięcie pęcherzyka żółciowego, lekarz umieszcza w przewodach tzw. stenty żółciowe, czyli małe rurki, które pomagają przewód „otworzyć”. Stenty zapobiegają infekcjom i zapewniają prawidłowy drenaż, działają również profilaktycznie

Jednak najczęstszym sposobem leczenia kamieni żółciowych w przewodzie żółciowym jest endoskopowa sfinkterotomia żółciowa – w skrócie BES. Podczas zabiegu BES, do przewodu żółciowego wprowadza się urządzenie typu balonowego lub koszyczkowego, które służy właśnie do usuwania zalegającego kamienia lub kamieni. Można w ten sposób usunąć do około 85% złogów. Jeśli jednak jest to niemożliwe i kamienie nie przechodzą samodzielnie, wtedy stosuje się litotrypsję, czyli fragmentację/rozdrobnienie kamieni, aby stały się łatwiejsze do wyłapania. Jeśli ból jest łagodny i rzadki, lekarz może przepisać środki przeciwbólowe oraz zalecić lekkostrawną dietę.Na kamicę przewodową najbardziej narażone są osoby, które mają w rodzinie przypadki występowania tej choroby; są kobietami; mają ponad 40 lat; są otyłe; spożywają dużo tłuszczu, a mało błonnika; nie prowadzą umiarkowanej aktywności fizycznej; stosują pigułki antykoncepcyjne; są w ciąży; mają cukrzycę; mają chorobę jelit (np. Leśniowskiego-Crohna); mają marskość wątroby lub niedokrwistość hemolityczną; zażywają leki obniżające poziom cholesterolu; schudli sporo w krótkim czasie; poszczą.Kamica przewodowa – przyczyny, objawy, leczenie

Jeśli kamienie żółciowe sprawiają ból lub np. powodują żółtaczkę, konieczne może być usunięcie woreczka żółciowego. Źródło: shutterstock

Poważne, bolesne stany wymagają oczywiście konsultacji lekarskiej – to doktor powinien podjąć decyzję o dalszych krokach w leczeniu. Jeśli jednak kamienie się pojawiły, ale są bezbolesne i bezobjawowe, można wprowadzić pewne zmiany w stylu życia, by objawy się nie pogarszały, a kamienie nie rosły w przewodzie.Należy:

  • utrzymywać zdrową wagę,
  • unikać szybkiej utraty wagi,
  • stosować dietę przeciwzapalną,
  • ćwiczyć regularnie,
  • przyjmować suplementy zgodnie z zaleceniami lekarza.

Niektóre suplementy diety, które może zalecić specjalista, to na przykład witamina C, żelazo i lecytyna. Pewne badanie wykazało, że właśnie witamina C i lecytyna mogą zmniejszać ryzyko wystąpienia kamieni żółciowych. O odpowiednim dawkowaniu najlepiej porozmawiać z lekarzem.

Istnieją też sposoby polecane przez medycynę niekonwencjonalną; niektórzy zwolennicy naturalnych metod zalecają „płukanie” woreczka żółciowego.

Takie płukanie oznacza specjalny post, a następnie przyjmowanie w odpowiednich dawkach oliwy z oliwek i soku z cytryny, aby pomóc wydalać kamienie żółciowe.

Nie ma dowodów naukowych na to, że ten sposób działa i że jest zdrowy dla organizmu, co więcej, dowody raczej temu przeczą – takie działanie może nawet powodować uwięzienie kamieni żółciowych w przewodzie żółciowym.

Leia também:  Como anunciar no groupon: 9 passos (com imagens)

Nie zawsze jest jasne, co powoduje kamicę żółciową/przewodową, ale osobom z tym problemem zaleca się lekkostrawną, niskotłuszczową dietę, aby powstrzymać ich rozwój. Dieta musi być zdrowa i zbilansowana, ponieważ zbyt duża utrata wagi nie sprzyja rozwiązaniu problemu, a nawet może go pogorszyć! Zdrowa dieta oczywiście nie wyleczy samodzielnie kamieni żółciowych, nie wyeliminuje też całkowicie wszystkich objawów, ale z całą pewnością może poprawić ogólny stan zdrowia i pomóc kontrolować ból, jeśli ten się pojawia.

Niestety – jeśli kamienie pojawią się raz, istnieje prawdopodobieństwo, że wrócą, nawet mimo usunięcia woreczka żółciowego. Warto więc zmienić styl życia na zrównoważony; zaleca się umiarkowaną aktywność fizyczną, zwiększenie ilości błonnika i zdecydowane zmniejszenie zawartości tłuszczów nasyconych w pożywieniu. Te czynniki mogą zmniejszyć ryzyko ponownego wystąpienia kamicy żółciowej.

Ekologia.pl (Magdalena Karwat)

Kamica żółciowa – przyczyny i objawy. Jak wykryć kamienie w woreczku żółciowym?

Kamica żółciowa to stan, w którym w żółci znajdują się złogi.

Wyróżnia się kamicę pęcherzyka żółciowego, w której złogi tworzą się w pęcherzyku żółciowym oraz kamicę przewodową, w której złogi umiejscawiają się w drogach żółciowych (wewnątrzwątrobowych lub zewnątrzwątrobowych) i pochodzą z pęcherzyka żółciowego (najczęściej) lub pierwotnie powstają w przewodach żółciowych. W przypadku kamicy przewodowej, w około 95% przypadków, współistnieje kamica pęcherzyka żółciowego. Jak przebiega kamica żółciowa? Objawy, przyczyny oraz diagnostyka.

Kamica przewodowa – przyczyny, objawy, leczenie

Kamica żółciowa – co warto o niej wiedzieć?

Złogi, czyli potoczne kamienie żółciowe, można podzielić na cholesterolowe, barwnikowe i mieszane. Do głównych czynników ryzyka powstania złogów cholesterolowych zalicza się: płeć żeńską, predyspozycje genetyczne, ciążę, wiek powyżej 40 r.ż., cukrzycę, otyłość, hipertriglicerydemię, stosowanie niektórych leków (np.

doustnych środków antykoncepcyjnych) oraz szybki spadek masy ciała. Do powstania złogów barwnikowych, które w Europie występują rzadko, predysponują m.in. niedokrwistość hemolityczna, choroba Leśniowskiego – Crohna, marskość wątroby czy przewlekłe całkowite żywienie pozajelitowe.

Większość złogów ma zwykle budowę mieszaną, złożoną z cholesterolu i barwników żółciowych.

Kamica żółciowa – diagnostyka

Podstawowym badaniem służącym rozpoznaniu kamicy pęcherzyka żółciowego, jest USG. Badanie uwidacznia złogi, umożliwia ocenę wielkości pęcherzyka żółciowego oraz szerokość dróg żółciowych. W niepowikłanych przypadkach, badania laboratoryjne nie wykazują żadnych nieprawidłowości.

Niemniej jednak, w razie podejrzenia kamicy przewodowej, lekarz na ogół zleca badanie wskaźników wątroby w surowicy: ALT, AST, ALP, GGTP oraz stężenie bilirubiny ze zwróceniem uwagi na frakcję bilirubiny sprzężonej. Takie badania możesz wykonać np. w Diagnostyce.

Wyniki badań wraz z charakterystycznymi objawami oraz obrazem badania USG jamy brzusznej warunkują dalsze postępowanie.

Kamienie żółciowe – objawy

Kamica pęcherzyka żółciowego u większości pacjentów przebiega w sposób zupełnie bezobjawowy. Kamień w woreczku żółciowym (a prawidłowo – w pęcherzyku żółciowym) może być wówczas przypadkowym znaleziskiem w badaniu USG jamy brzusznej wykonywanym z innego powodu. U pozostałych osób pojawia się nawracająca kolka żółciowa.

Kamienie w woreczku żółciowym – objawy (objawy kamieni w pęcherzyku żółciowym):

  • Kolka żółciowa, czyli napadowy, ostry ból brzucha odczuwany głównie w podżebrzu prawym lub nadbrzuszu środkowym. Ból może promieniować do prawej łopatki, trwa zazwyczaj powyżej pół godziny, ale stopniowo przemija w ciągu 5 godzin. Często pojawia się po spożyciu tłustego, smażonego posiłku (np. bigosu, smażonej cebuli).
  • Nudności i wymioty.
  • Dyskomfort w nadbrzuszu po spożyciu tłustych pokarmów.
  • Zgaga i wzdęcia.
  • Uczucie pełności czy ucisku w prawym podżebrzu, awersja do tłustych i wzdymających potraw.

Jeśli złogi przemieszczą się do dróg żółciowych, to w większości przypadków blokują przewód żółciowy wspólny lub zwieracz Oddiego (w tym miejscu żółć oraz soki trzustkowe uchodzą do dwunastnicy).

Pojawia się wówczas silny ból w prawej okolicy podżebrowej, nudności i wymioty, a często także żółtaczka.

Jeśli niedrożność utrzymuje się, żółtaczka będzie narastać, może wystąpić świąd skóry, odbarwienie stolców i ciemna barwa moczu.

Jeśli w trakcie kolki żółciowej pojawia się gorączka i dreszcze, a dolegliwości bólowe utrzymują się lub narastają, przyczyną może być ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych lub ostre żółciopochodne zapalenie trzustki.

Powikłania kamicy żółciowej

Najczęstszym powikłaniem kamicy pęcherzyka żółciowego jest ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego. Świadczy o nim przedłużający się powyżej 5 godzin ból, gorączka, dreszcze, wymioty oraz silna wrażliwość brzucha na dotyk.

Wśród pozostałych powikłań wyróżnia się przewlekłe zapalenie pęcherzyka żółciowego oraz kamicę przewodową, która może z kolei doprowadzić do zapalenia dróg żółciowych, ostrego zapalenia trzustki, a nawet wtórnej marskości żółciowej wątroby.

Kamica żółciowa – co robić?

W łagodzeniu objawów napadu kolki żółciowej, ulgę przyniosą leki przeciwbólowe, takie jak niesteroidowe leki przeciwzapalne (np. diklofenak czy ketoprofen), paracetamol, a w przypadku silnych dolegliwości, np. petydyna podana w zastrzyku domięśniowym lub podskórnym.

Stosuje się również leki rozkurczowe, do których należą drotaweryna, hioscyna czy papaweryna. W objawowej kamicy pęcherzyka żółciowego lub u pacjentów, u których stwierdzi się zwiększone ryzyko raka pęcherzyka żółciowego – pęcherzyk żółciowy usuwa się podczas zabiegu cholecystektomii, najczęściej sposobem laparoskopowym.

Warto wiedzieć, że w razie współistnienia kamicy przewodowej, najpierw usuwa się złogi z dróg żółciowych, zwykle przy użyciu ECPW (endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna) ze sfinkterotomią endoskopową. Zabieg polega na wprowadzeniu endoskopu do dwunastnicy, nacięciu brodawki Vatera i usunięciu złogów.

Rozpoznanie kamicy przewodowej, zawsze jest wskazaniem do jej leczenia inwazyjnego, nawet w przypadku bezobjawowego przebiegu.

Bibliografia:

  • Interna Szczeklika, pod red. P. Gajewskiego, Medycyna Praktyczna, Kraków 2020
  • Chirurgia Repetytorium, W. Noszczyk, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2012

Kamica przewodowa – przyczyny, objawy, leczenie

Kamica przewodowa – przyczyny, objawy, leczenie

 O kamicy przewodowej można mówić wtedy, kiedy kamienie żółciowe znajdą się w przewodach wątrobowych. Złogi mogą powstawać bezpośrednio w przewodzie żółciowym lub przedostać się tam z pęcherzyka żółciowego. Zazwyczaj choroba współistnieje z kamicą pęcherzyka żółciowego. Kamicę przewodową podejrzewać można również u osób, które przeszły zabieg usunięcia pęcherzyka żółciowego – cholecystektomię, u których ponownie pojawił się charakterystyczny silny ból lub żółtaczka. [1] 

Skąd biorą się kamienie żółciowe?

Kamienie żółciowe powstają ze składników żółci takich, jak: cholesterol, bilirubina lub inne barwinki żółciowe, sole kwasów żółciowych i białka. Przyczyną powstawania kamieni cholesterolowych (żółtych lub żółtobrunatnych) może być zwiększenie wydzielania cholesterolu przez wątrobę, zmniejszone stężenie kwasów żółciowych w żółci, zmniejszona motoryka pęcherzyka żółciowego np.

w czasie ciąży lub głodówek. Ten rodzaj kamieni najczęściej występuje u osób obciążonych genetycznie, u kobiet, osób w wieku podeszłym, w przypadku przyjmowania estrogenów, u osób z cukrzycą, otyłością, wysokim poziomem triglicerydów, u pacjentów leczonych fibratami, w przypadkach wahań masy ciała oraz u chorych na mukowiscydozę.

Kamienie cholesterolowe zwykle umiejscawiają się w pęcherzyku żółciowym.[1]

Kamienie powstające z barwników występujących w żółci – barwnikowe – mogą mieć kolor czarny lub brązowy.

Zawierają znacznie mniejsze ilości cholesterolu i mogą występować u osób z niedokrwistością hemolityczną, chorobą Leśniowskiego i Crohna, marskością wątroby lub u osób długotrwale żywionych pozajelitowo.

Kamienie, które powstały w przewodach są zazwyczaj większe od tych powstających w pęcherzyku żółciowym. [1]

Leia também:  Wodobrzusze – puchlina brzuszna, płyn w otrzewnej – objawy i leczenie

Jak objawia się kamica przewodowa?

W sytuacji, kiedy złogi zaczynają się przemieszać, może nastąpić zablokowanie przewodów oraz odpływ żółci. Konsekwencją takiego stanu jest najczęściej atak kolki żółciowej i wystąpienie żółtaczki.

Chorobie może towarzyszyć świąd skóry, który pojawia się najczęściej wieczorem po położeniu się do łóżka i rozgrzaniu ciała.

[1, 2] Inne objawy to nudności i wymioty, czasem obserwuje się odbarwiony stolec i mocz o charakterystycznym, ciemnym zabarwieniu. [1]

W badaniach laboratoryjnych obserwuje się podwyższone wartości enzymów wątrobowych (ALT, AST, ALP, GGTP), amylazy i hiperbilirubinemii. [1]

W czasie badania USG mogą zostać wykryte złogi w przewodach żółciowych lub poszerzone przewody. Niestety choroby nie można wykluczyć, jeśli w trakcie badania nie widać kamieni.

[1] Tradycyjną metodą USG nie zawsze można zdiagnozować kamicę przewodową, dlatego czasem stosuje się endosonografię.

Badanie to polega na wprowadzeniu do wnętrza przewodu pokarmowego głowicy USG za pomocą endoskopu. [2]

Kamienie mogą przedostać się samoistnie do dwunastnicy, jednak częściej lokalizują się w przewodach żółciowych i powodują atak kolki, ostre zapalenie trzustki lub zaporowe zapalenie dróg żółciowych. [1]

Kolka żółciowa

Atak kolki pojawia się nagle, zazwyczaj po spożyciu tłustych potraw. Ból odczuwany jest w okolicy podżebrowej prawej lub nadbrzuszu i może promieniować pod prawą łopatką. Utrzymuje się przez kilka godzin i stopniowo ustępuje. [1]

Żółtaczka

Żółtaczka objawia się żółtym zabarwieniem skóry, błon śluzowych i twardówek oczu. Spowodowana jest odkładaniem się w tkankach żółtego barwnika – bilirubiny.

W przypadku kamicy przewodowej, występujące złogi uniemożliwiają naturalny przepływ żółci.

Żółte zabarwienie najpierw widoczne jest w białkówkach oka, następnie na skórze, a ustępuje w kolejności odwrotnej, najpierw na skórze, a następnie w białkówkach. [1]

Metody leczenia kamicy przewodowej

Po rozpoznaniu choroby, nawet jeśli nie występują objawy, wskazane jest usunięcie złogów endoskopowo lub operacyjnie. Małe złogi można usunąć za pomocą endoskopu.

Większe kamienie mogą zostać wcześniej rozkruszone metodą litotrypsji.

[1,3] Obecnie najczęstszą metoda usuwania kamieni jest sfinkterotomia endoskopowa, podczas której wydobywa się powstałe złogi lub protezuje drogi żółciowe, aby ułatwić odpływ żółci. [3]

  1. Szczeklik A. Choroby wewnętrzne. Medycyna Praktyczna, 2005, t:1, s: 884-891.

  2. Nowakowska-Duława E., Nowak A. Postępy w diagnostyce i leczeniu chorób dróg żółciowych. Post Nauk Med, 2001;2, s:3-13.

  3. Nowakowska-Duława E., Nowak A. Kamica żółciowa – rozpoznanie i leczenie. Przew Lek 2000, 5, 52-58.

Nowotwór dróg żółciowych – objawy i leczenie

Rak dróg żółciowych należy do źle rokujących nowotworów przewodu pokarmowego, na szczęście w ostatnich latach pojawiły się nowe możliwości leczenia chorych na ten typ guza.

Najczęstszym pierwotnym nowotworem dróg żółciowych jest rak pęcherzyka żółciowego, którego objawy oraz aktualne możliwości leczenia opisano w poniższym artykule.

Jak podkreślają eksperci – w ostatnich dwóch dekadach obserwujemy w Polsce stały spadek zachorowalności na raka dróg żółciowych u osób w średnim wieku. Najczęstszym typem histologicznym nowotworów złośliwych dróg żółciowych jest gruczolakorak.

PRZYCZYNY POWSTAWANIA NOWOTWORÓW DRÓG ŻÓŁCIOWYCH

Zdaniem lekarzy specjalizujących się w nowotworach przewodu pokarmowego – głównym czynnikiem powstawania raka dróg żółciowych jest przewlekłe zapalenie dróg żółciowych.

U 90% pacjentów z rakiem pęcherzyka żółciowego stwierdza się kamicę pęcherzykową.

Do najważniejszych czynników etiologicznych choroby, odgrywających rolę w patogenezie raka dróg żółciowych zaliczyć można:

  • kamicę pęcherzyka żółciowego
  • przewlekłe zapalenie
  • polipy pęcherzyka żółciowego
  • otyłość
  • toksyczne czynniki egzogenne
  • czynniki genetyczne

OBJAWY RAKA DRÓG ŻÓŁCIOWYCH

Co ważne, rak dróg żółciowych rozwija się najczęściej bezobjawowo, a symptomy choroby, gdy występują, są mało charakterystyczne i niespecyficzne.

Najczęstszym objawem raka pęcherzyka żółciowego jest żółtaczka cholestatyczna, której często towarzyszy świąd skóry. Wystąpienie żółtaczki jako objawy nowotworu dróg żółciowych świadczy najczęściej o znacznym zaawansowaniu choroby.

Faza objawowa zaawansowanego raka pęcherzyka żółciowego objawia się poprzez:

  • silny ból w prawym nadbrzuszu
  • nudności i wymioty
  • żółtaczka mechaniczna
  • utrata masy ciała i chudnięcie
  • wyczuwalny opór  w prawym podżebrzu
  • anemia
  • osłabienie i utrata łaknienia
  • świąd skóry
  • wodobrzusze
  • duszność
  • bóle kostne

RAK PĘCHERZYKA ŻÓŁCIOWEGO – DIAGNOSTYKA I WYKRYWANIE

W przebiegu raków dróg żółciowych obserwuje się podwyższone stężenia bilirubiny, fostatazy zasadowej, gammagutamylotranspeptydazy oraz aktywności aminotransferaz w surowicy krwi.

W przypadku rozwoju raka dróg żółciowych w organizmie, często dochodzi do podwyższenia stężenia markerów nowotworowych we krwi – głównie antygenu nowotworowego 19-9 oraz antygenu karcynoembrionalnego.

W diagnostyce raka pęcherza żółciowego znajdują zastosowanie badania obrazowe – głównie ultrasonografia jamy brzusznej oraz badanie tomografem komputerowym jamy brzusznej.

Rozpoznanie choroby opiera się na stwierdzeniu pogrubienia ściany narządu, obecności nieprawidłowej masy, przerzutów do wątroby, powiększonych węzłów chłonnych lub bezpośredniego naciekania narządu.

W ośrodkach specjalistycznych dysponujących najlepszym zapleczem technicznym oraz doświadczonym zespołem, skuteczność rozpoznawcza badania ultrasonograficznego USG w kontekście nowotworów dróg żółciowych jest równie dobra, a czasem nawet lepsza niż innych metod obrazowych. Dużą wartość diagnostyczną mają takie techniki jak: EUS, CEUS (z zastosowaniem środków kontrastujących) oraz CHEUS.

RAK DRÓG ŻÓŁCIOWYCH – JAK LECZYĆ?

Raka dróg żółciowych należy zaliczyć do źle rokujących nowotworów przewodu pokarmowego – zwłaszcza jeśli rozpoznanie choroby zostało ustalone w zaawansowanym stadium. Podstawową metodą leczenia chorych na nowotwory złośliwe dróg żółciowych jest chirurgia onkologiczna.

Operacją z wybory  wprzypadkach resekcyjnych jest cholecystektomia z resekcją miąższu wątroby oraz limfadenektomia więzadła wątrobowo-dwunastniczego. W praktyce, leczenie chirurgiczne raka dróg żółciowych sprowadza się najczęściej do zabiegu resekcyjnego o charakterze paliatywnym bądź zespoleń omijających.

Operacje raka pęcherza żółciowego są trudne technicze, dlatego jak podkreślają eksperci – warto przeprowadzać je doświadczonych ośrodkach. W niektórych sytuacjach klinicznych np. w sytuacji nieradykalnej mikroskopowo resekcji guza dróg żółciowych, w leczeniu wykorzystuje się chemioradioterapię.

U Pacjentów z uogólnieniem choroby, ale w dobrym stanie ogólnym, możliwa jest kwalifikacja do chemioterapii paliatywnej. W 2017 roku wykazano celowość podawana kapecytabiny w terapii adiuwantowej.

W postępowaniu paliatywnym raka dróg żółciowych standard stanowi kombinacja chemioterapeutyków: kapecytabina plus cisplatyna.

Należy podkreślić, że jak dotąd żaden z leków zaliczanych do terapii ukierunkowanych na cele molekularne (leczenie celowana raka) nie uzyskał statusu zalecanej opcji terapeutycznej w leczeniu chorych z rakiem dróg żółciowych. Radioterapia raka pęcherzyka żółciowego ma ograniczone zastosowanie. Leczenie napromienianiem stanowi jedną z opcji w przypadku nowotworów miejscowo zaawansowanych oraz pierwotnie nieresekcyjnych.

Kamica ślinianek – przyczyny, objawy i leczenie

Kamienie gruczołu ślinowego to masa skrystalizowanych minerałów, zazwyczaj fosforanów lub węglanów wapnia, które mogą tworzyć się w każdym z trzech głównych gruczołów ślinowych jamy ustnej. Stan ten określany jest również jako kamica ślinianek.

Najczęstszym obszarem pochodzenia kamieni jest gruczoł podżuchwowy (80% przypadków), znajdujący się na dnie jamy ustnej. Dziewiętnaście procent kamieni występuje w śliniance przyusznej, zlokalizowanej po obu stronach twarzy przed uszami.

A jeden procent występuje w podjęzykowym systemie gruczołowym. 

Kamica ślinianek dotyka około 12 na 1000 dorosłych, dwa razy częściej mężczyzn niż kobiet, a u jednej czwartej osób z tym stanem zwykle rozwija się więcej niż jeden kamień.

Leia também:  Powiększenie wątroby – co to oznacza kiedy wątroba jest powiększona?

Rozmiar kamienia może wynosić od mniej niż jeden milimetr do kilku centymetrów średnicy. Około dziewięć na dziesięć kamieni ma mniej niż dziesięć milimetrów.

Choć kamienie gruczołów ślinowych mogą występować w każdym wieku, choroba ta jest uważana za rzadką u dzieci.

Powodem rozwoju choroby jest zaburzenie wytwarzania elektrolitów wewnątrz ślinianki i związana z powyższym zwiększona gęstości śliny, co przyczynia się do tworzenia kamienia. Chociaż bezpośrednia przyczyna kamicy jest nieznana, zidentyfikowano czynniki ryzyka, takie jak:

  • odwodnienie organizmu oraz źle zbilansowana dieta (bogata w fosforany lub węglany wapnia);
  • stosowanie niektórych leków powodujących zmniejszenie wytwarzania śliny i powodujących jej gęstnienie (leki przeciwhistaminowe oraz zwiększające ciśnienie krwi, niektóre leki psychiatryczne);
  • zespół Sjögrena (choroba autoimmunologiczna, która prowadzi do upośledzenia m.in. gruczołów łzowych i ślinianek);
  • pewne cechy anatomiczne (długi i kręty przewód wyprowadzający ślinę oraz małe jego ujście w stosunku do przekroju);
  • urazy gruczołów ślinowych;
  • stany zapalne jamy ustnej;
  • podwyższone stężenie wapnia w organizmie;
  • obecność w przewodach ślinianki drobinek ciał obcych – resztek pokarmu, okruchów kamienia nazębnego, szczecinek ze szczoteczki do zębów czy drewienek z wykałaczek.

Chociaż niektóre osoby z kamieniami ślinowymi nie mają żadnych objawów i dowiadują się o ich posiadaniu przypadkowo, szukając pomocy medycznej związanej z innymi dolegliwościami, nadal występują typowe symptomy związane z tym schorzeniem.

Głównym jest ból twarzy, ust lub szyi, który pogarsza się tuż przed lub podczas posiłku. Inne częste objawy obejmują tkliwość i obrzęk twarzy, ust lub szyi, suchość w ustach i problemy z połykaniem lub otwieraniem ust.

Na późniejszym etapie może wystąpić zapalenie i zakażenie dotkniętego gruczołu, które może spowodować gorączkę, nieprzyjemny smak w jamie ustnej i zaczerwienienie.

W pierwszej kolejności lekarz diagnozuje kamicę ślinianek na podstawie wywiadu lekarskiego oraz badania fizykalnego chorego, podczas którego sprawdzane jest zaczerwienienie jamy ustnej oraz drożność przewodów wyprowadzających ślinę, utrudnienia w odpływie śliny, obecność wydzieliny ropnej oraz powiększenie ślinianki. W celu potwierdzenia diagnozy, wykonuje się badania obrazowe spośród niżej wymienionych:

  • RTG – zdecydowana większość kamieni to tak zwane kamienie cieniujące, czyli widoczne na zdjęciu rentgenowskim. Należy mieć na uwadze, że poprzez część złogów promienie rentgenowskie będą przenikały nie uwidaczniając ich;
  • USG – pozwalające na wykrycie kamieni, które nie zostały zobrazowane w badaniu rentgenowskim, a także na ocenę samego miąższu ślinianki. Bardzo małe kamienie mogą być niewidoczne w USG.
  • sialogram – badanie, wykonywane przy użyciu kontrastu, uwidoczniające drogi wyprowadzające ślinę, a także ich wszelkie przewężenia i poszerzenia. Pozwala także na określenie występowania, wielkości oraz lokalizacji kamieni ślinowych;
  • rezonans magnetyczny;
  • tomografia komputerowa – badanie bardzo dobrze wykrywa i obrazuje odłożone złogi, choć ze względu na wysoki koszt i narażenie pacjenta na promieniowanie rentgenowskie metoda ta jest rzadko stosowana. 

Leczenie kamicy polega na usunięciu kamienia. W przypadku małych kamieni stymulowanie przepływu śliny przez nawodnienie pacjenta, ssanie cytryn lub kwaśnych pokarmów może spowodować spontaniczne jego przejście.

Często przypisywane są leki z grupy NLPZ (niesteroidowych leków przeciwzapalnych), łagodzące dolegliwości bólowe. W innych przypadkach, gdy kamienie są małe, lekarz lub dentysta może masować lub wypychać kamień z kanału.

Przedstawione powyżej opcje lecznicze często są niewystarczające i konieczna jest interwencja chirurgiczna, przeprowadzana przez lekarza otolaryngologa lub chirurga szczękowo-twarzowego.

W przypadku obecności kamienia w przewodzie wyprowadzającym, wystarczające może być nacięcie przewodu i ewakuacja złogu. W przypadku kamicy nawracającej lub dotyczącej miąższu ślinianki konieczne jest usunięcie całego gruczołu. 

Popularność zyskały nieinwazyjne metody leczenia, takie jak ESWL (większe kamienie rozbijane są przy użyciu ultradźwięków na mniejsze, co pozwala na ich samoistną ewakuację) oraz endoskopowe usuwanie kamieni (sialoendoskopia). Sialendoskopia wykorzystuje cienkie, endoskopowe urządzenie wyposażone w układ optyczny, które włożone w otwór gruczołowy w jamie ustnej, pozwala uwidocznić system przewodów ślinowych i zlokalizować kamień. Następnie za pomocą mikronarzędzi chirurg usuwa kamień. Zabieg wykonuje się w znieczuleniu miejscowym lub lekkim ogólnym, co pozwala pacjentowi wrócić do domu tego samego dnia. Oprócz krótkiego okresu rekonwalescencji, wśród zalet zabiegu wymienia się brak chirurgicznych nacięć, nie pozostawianie blizn i brak ryzyka porażenia nerwu twarzowego lub uszkodzenia gruczołu ślinowego.

Pomimo pozornej prostoty, sialendoskopia jest technicznie trudnym zabiegiem, który wymaga wysokiej jakości sprzętu, dużego doświadczenia i sekwencyjnego uczenia się kadry. W klinice Optimum diagnozuje się i leczy kamicę ślinianek m.in. metodą sialoendoskopii z wykorzystaniem najnowocześniejszego sprzętu i technologii przez przeszkolonych i doświadczonych specjalistów.

Kamica Żółciowa

Jest to obecność kamieni (złogów) żółciowych w wewnątrz- lub zewnątrzwątrobowych drogach żółciowych.

Jakie są przyczyny kamicy dróg żółciowych?

Najczęściej kamienie pochodzący z pęcherzyk żółciowego, z którego przedostały się przez przewód pęcherzykowy. Aby to mogło mieć miejsce muszę mieć odpowiednio małe rozmiary. Dużo rzadziej tworzą się one pierwotnie w drogach żółciowych.

Jakie są objawy kamicy dróg żółciowych? ?

Drobne złogi mogą przedostać się do dwunastnicy bez żadnych objawów.

Dużo częściej jednak zamykają ujście przewodu żółciowego, co powoduje utrudnienie odpływu żółci i objawy z nim związane: kolka żółciowa (narastające i zmniejszające się dolegliwości bólowe pod prawym łukiem żebrowym, często promieniujące do prawej łopatki), żółtaczka, nudności i wymioty, ciemne zabarwienie moczu, odbarwienie stolca.

Jak zdiagnozować kamicę dróg żółciowych?

Badaniem z wyboru jest usg jamy brzusznej. Jego czułość w przypadku kamicy dróg żółciowych jest znacznie niższe niż w przypadku kamicy pęcherzyk żółciowego (60% vs. 95%). Badanie to pozwala jednak na pomiar szerokości dróg żółciowych, co jest pośrednim objawem zatkania dróg żółciowych. U 50-60% pacjentów możliwe jest bezpośrednie uwidocznienie złogów w drogach żółciowych.

Ważną rolę odgrywają badania biochemiczne: GGTP (Gamma-glutamylotranspeptydaza) oraz FA (fosfataza alkaliczna), które są czułym markerem zastoju żółci. Obecnie, najlepszym badaniem diagnostycznym jest MRCP (rezonans magnetyczny dróg żółciowych).

Pozwala on na uwidocznienie wewnątrz i zewnątrzwątrobowych dróg żółciowych oraz stwierdzenie obecność kamieni dróg żółciowych z czułością 97-99%.

Jak można leczyć kamicę dróg żółciowych? ?

W przypadku potwierdzenia rozpoznania, leczenie jest endoskopowe: endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna (ECPW/ERCP).

Jest to badanie, które pozwala na udrożnienie dróg żółciowych poprzez rozcięcie brodawki Vatera (które stanowi ujście drogi żółciowej i przewodu trzustkowego) oraz wyciągnięcie kamieni przy pomocy specjalnych narzędzi.

W przypadku gdy kamienie (złogi) znajdują się również w pęcherzyku żółciowym konieczne jest jego laparoskopowe usunięcie. W rzadkich przypadkach leczenie endoskopowe może okazać się nieskuteczne. Wówczas konieczne jest przeprowadzenie chirurgicznej rewizji dróg żółciowych.

Wiele jednostek chorobowych może wywoływać podobne objawy. Dlatego warto konsultować się z lekarzem specjalistą: chirurgiem ogólnym lub chirurgiem onkologiem (szczególnie w przypadku wystąpienia żółtaczki bez żadnych dolegliwości bólowych)

Opracował: Prof. dr hab. med. Jerzy Mituś

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*