Guz jelita grubego – jak rozpoznać i jak leczyć guz na jelicie grubym?

Każdego roku w Polsce diagnozuje się około 18 000 zachorowań na nowotwór złośliwy jelita (C18-C20). Analizując strukturę zachorowań można stwierdzić, że rak jelita grubego jest trzecim co do częstości występowania nowotworem złośliwym, na który zapadają mężczyźni, i drugim na który chorują kobiety.

Jak podkreślają eksperci, od kilku lat zachorowalność i umieralność na raka jelita grubego u obu płci wzrasta. Znajomość najczęstszych objawów raka jelita grubego oraz symptomów alarmowych choroby daje szansę na szybkie przeprowadzenie badań diagnostycznych i wykrycie guza na wczesnym etapie zaawansowania.

Wczesna wykrywalność nowotworów jelita grubego oraz raka odbytnicy ma kluczowe znaczenie dla skuteczności terapii. Chorzy z nowotworami rozpoznanymi we wcześniejszych stopniach zaawansowania mają znacznie lepsze rokowania i szansę na szybsze wdrożenie leczenia nowotworu. Warto w tym kontekście pamiętać o możliwość skorzystania z badań przesiewowych w kierunku raka jelita grubego.

Rak jelita grubego – objawy choroby

Większość przypadków raka jelita grubego oraz odbytu jest rozpoznawana u pacjentów powyżej 50 roku życia. Choroba zwykle rozwija się powoli. Objawy raka jelita grubego są częściowo zależne od lokalizacji procesu nowotworowego. Zarówno rak odbytnicy, jak i rak jelita grubego bardzo rzadko występują u osób przed 40 rokiem życia.

Objawy raka jelita grubego objawy i symptomy choroby zależą od lokalizacji i stopnia zaawansowania nowotworu. We wczesnych stadiach choroby – objawy raka jelita grubego są z reguły niespecyficzne i mają postać bóli brzucha oraz wzdęć, które mogą sugerować mniej groźne dolegliwości ze strony pęcherzyka żółciowego lub chorobę wrzodową.

Zdarza się też. że rak jelita grubego oraz odbytnicy we wczesnym stadium rozwoju nie daje żadnych niepokojących objawów. Większość pacjentów z rakiem jelita grubego nie zgłasza istotnych dolegliwości lub są to symptomy nikłe albo niespecyficzne – pasujące do wielu schorzeń i chorób układu pokarmowego.

Pierwsze objawy nowotworu często umykają uwadze pacjenta, ponieważ są bardzo niespecyficzne i w większości przypadków przypominają powszechne dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Zdarza się, że są często bagatelizowane i nieutożsamiane z takimi zagrożeniami, jak rak odbytu czy jelita grubego.

Zaburzenia oddawania stolca najczęściej przypisuje się stresowi i nieprawidłowej diecie. Oprócz zmian nowotworowych mogą je również wywoływać stany zapalne w obrębie jelita grubego, zatrucia pokarmowe czy zakażenia pasożytami jelitowymi.

Najczęstsze objawy raka jelita grubego:

  • bóle brzucha (występują w 44% przypadków)
  • zmiana rytmu wypróżnień (43%)
  • krew w stolcu (40%)
  • osłabienie ogólne (20%)
  • niedokrwistość bez innych objawów ze strony przewodu pokarmowego (11%)
  • utrata mady ciała i osłabienie (6%)

Guz jelita grubego – jak rozpoznać i jak leczyć guz na jelicie grubym?

Dodatkowo występujące u niektórych pacjentów objawy raka jelita grubego oraz nowotworu odbytu to uczucie przepełnienia odbytnicy, naglące parcie, krwawienia i bolesne parcie na stolec.

W przypadku raka jelita grubego objawem o alarmowym charakterze powinna być obecność ciemnoczerwonej krwi w stolcu oraz wyczuwalny guz w jamie brzusznej.

Krwawienie z odbytu jest często traktowane jako objaw żylaków odbytu – hemoroidów. Zdarzają się sytuacje, w których u pacjenta nie występują żadne niepokojące objawy i symptomy nowotworu, a w jego organizmie rozwija się złośliwy rak jelita grubego czy nowotworów odbytu.

W około 20% przypadków raka jelita grubego pacjenci zgłaszają się do lekarza ze wskazań pilnych, takich jak: ciężkie zaparcie, niedrożność przewodu pokarmowego, zapalenie otrzewnej w przebiegu perforacji lub masywne krwawienie z odbytnicy.

Niestety blisko jedna piąta raków jelita grubego jest diagnozowana na etapie rozsiewu nowotworowego. Zarówno rak jelita grubego, jak również nowotwór odbytu rozsiewa się drogą krwionośną lub limfatyczną, a także przez ciągłość w obrębie jamy otrzewnej.

Najczęstsze przerzuty odległe występują w wątrobie, płucach, węzłach chłonnych, kościach i mózgu. Pacjenci z rozsianą formą nowotworu mają dodatkowo objawy i symptomy typowe dla miejsca występowania przerzutów.

ZOBACZ: RAK JELITA GRUBEGO – ROKOWANIA

Rak okrężnicy i rak odbytnicy – objawy

Do najczęstszych objawów zaawansowanego raka odbytnicy i nowotworu lewej połowy okrężnicy należą jawne krwawienia z dolnego odcinka przewodu pokarmowego, ból brzucha i zmiana rytmu wypróżnień.

Ważnym objawem nowotworu odbytu jest również zgłaszany przez pacjentów tzw. „stolec ołówkowaty”.

Postępujący naciek komórek nowotworowych powoduje  stopniową okluzję światła jelita i upośledzenie jego drożności.

U pacjentów z rakiem prawej połowy okrężnicy objawy raka jelita grubego i odbytnicy pojawiają się później. Poza najczęstszą niedokrwistością mikrocytarną, często pojawiają się dolegliwości bólowe ze strony jamy brzusznej.

Utajone krwawienie do przewodu pokarmowego jest niemożliwe do wykrycia podczas oglądania stolca. Pacjenci z nowotworem odbytu zgłaszają niedrożność przewodu pokarmowego, zaparcia, zapalenie otrzewnej i masywne krwawienia z odbytnicy.

W przypadku raka jelita grubego oraz odbytu należy pamiętać o możliwości wystąpienia nietypowych objawów nowotworu jelita grubego takich jak: inwazja miejscowa guza z wytworzeniem przetok, występowanie gorączki o niejasnej przyczynie, występowanie bakteriemii i/lub sepsy.

W kontekście leczenia raka jelita grubego oraz odbytnicy znacznie lepiej rokują pacjenci, którzy zostali zdiagnozowani, zanim wystąpiły u nich objawy raka jelita grubego (albo były to pierwsze symptomy) i choroba została wykryta we wczesnym stadium rozwoju.

Z tego powodu wszystkie niepokojące objawy i symptomy chorobowe, które mogą sugerować raka jelita grubego czy nowotwór odbytu powinny skłonić  chorego do szybkiej wizyty u lekarza i wykonania badań diagnostycznych jelita grubego. Większość lekarzy uznaje za najlepsze i preferuje badanie raka jelita grubego za pomocą kolonoskopii.

Metoda ta, mimo, że najdroższa, ma wiele zalet. Jest badaniem o dużej czułości i specyficzności. Pozwala także wykryć stany przedrakowe – gruczolaki, które występują u 25% osób po 50 roku życia. Olbrzymią zaletą kolonoskopii jest fakt, że pozwala jednocześnie usuwać polipy i stanowi sposób profilaktyki raka jelita grubego, prowadzać do spadku zapadalności.

Jaki są objawy raka jelita grubego prawej połowy okrężnicy?

  • we wczesnych stopniach zaawansowania rak odbytu i nowotwór jelita może nie dawać żadnych objawów klinicznych;
  • ból po prawej stronie brzucha, w okolicy pępka, w podbrzuszu lub nadbrzuszu;
  • ciemne zabarwienie stolca, domieszka krwi w stolcu
  • niedokrwistość z niedoboru żelaza
  • wyczuwalny przez powłoki patologiczny opór po prawej stronie  brzucha

Symptomy nowotworu jelita grubego lewej połowy okrężnicy

  • objawy ograniczonej drożności jelita (wzdęcia, bóle kolkowe);
  • krew w stolcu i na stolcu;
  • zmiana rytmu wypróżnień

Objawy raka odbytu

  • świeża krew na stolcu
  • uczucie niepełnego wypróżnienia
  • objaw niedrożności jelita (bóle kolkowe), nudności, wymioty
  • bolesne parcia na stolec, stolce ołówkowe, bóle okolicy krocza
  • krwawienie,
  • świąd odbytu
  • wydzielina śluzopodobna;
  • ból, uczucie ciała obcego w odbycie;
  • nietrzymanie gazów i stolca

ZOBACZ: RAK JELITA GRUBEGO – PRZYCZYNY I DIETA

Guz jelita grubego – jak rozpoznać i jak leczyć guz na jelicie grubym?

RAK JELITA GRUBEGO – BADANIA I DIAGNOSTYKA

Rozpoznanie raka jelita grubego opiera się na badaniu podmiotowym, badaniu fizykalnym oraz badaniach dodatkowych. W celu postawienia diagnozy oraz rozpoznania choroby należy przeprowadzić badanie:

  • przedmiotowe brzucha
  • per rectum, a u kobiet dodatkowo badanie przez pochwę w przypadku nacieku ściany odbytnicy
  • endkoskopowe (rektoskopia, fiberosigmoidoskopia lub kolonoskopia)
  • histopatologiczne materiału biopsyjnego pobranego podczas badania endoskopowego

U każdego chorego z podejrzeniem nowotworu w jelicie grubym zaleca się zwrócenie uwag na powiększenie węzłów chłonnych obwodowych, hepatomegalię, wyczuwalny przez powłoki guz w jamie brzusznej i obecność wodobrzusza.

Podejrzenie raka jelita w badaniu przedmiotowym i podmiotowym nakazuje skierowanie pacjenta do poradni gastroenterologicznej na badanie kolonoskopowe z pobraniem wielu wycinków.

Diagnostyka za pomocą badania endoskopowego (kolonoskopia) jest procedurą o największej czułości i swoistości w rozpoznaniu tak groźnej choroby, jaką jest rak jelita grubego.

Kolonoskopia pozwala ocenić całe jelito grube, a nawet końcowy odcinek jelita cienkiego.

Podczas badania możliwe jest pobranie materiału biologicznego za pomocą specjalnych kleszczyków biopsyjnych, a następnie poddanie materiału ocenie histopatologicznej.

Wśród badań biochemicznych ważne jest oznaczenia przed podjęciem leczenia stężenia markerów nowotworowych: antygenu karcinoembrionalnego CEA oraz antygenu nowotworowego 19-9.

Leia também:  Zmiany nastroju przed okresem – napięcie przedmiesiączkowe

Współczesna radiologia w diagnostyce raka jelita grubego dysponuje takimi metodami obrazowania jak:

  • badanie dwukontrastowe (wlew) jelita grubego
  • ultrasonografia (USG), w tym usg endoskopowe
  • diagnostyka za pomocą tomografii komputerowej
  • badanie rezonansem magnetycznym
  • pozytonowa tomografia emisyjna (PET)

Jak wygląda leczenie raka jelita grubego

Przed rozpoczęciem leczenia onkologicznego raka jelita grubego należy dokonać oceny zaawansowana choroby. Z tego powodu lekarz rodziny może wystawić kartę diagnostyki i leczenia onkologicznego (Karta DILO) i skierować chorego do specjalistycznego ośrodka.

  • Szansę na całkowite wyleczenia choroby mają chorzy na raka jelita grubego, u których nie występują przerzuty w węzłach chłonnych i odległych oraz nie stwierdza się naciekania makroskopowego narządów sąsiednich widocznego w badaniach obrazowych.
  • ZOBACZ: DZIEDZICZNY RAK JELITA GRUBEGO
  • SERVIER – WYŁĄCZ RAKA

Biblioteka Zdrowia

Ten nowotwór to drugi, jeżeli chodzi o przyczynę zgonów, nowotwór złośliwy w Polsce. Zarówno zapadalność, jak i umieralność na ten nowotwór nadal rosną.

W 2013 roku w Polsce zanotowano ponad 17 tys. zachorowań na raka jelita grubego, a 11 tys. osób zmarło z powodu raka jelita grubego. Nowotwór ten rzadko dotyka osoby przed 40. rokiem życia, ale po przekroczeniu tej granicy ryzyko zachorowania zwiększa się i osiąga szczyt w 8. dekadzie życia.

Objawy raka jelita grubego

Objawy raka jelita grubego różnią się w zależności od stopnia zaawansowania i umiejscowienia guza. W przypadku raka prawej połowy jelita objawem jest zazwyczaj utajone krwawienie z postępującą niedokrwistością. Gdy rak usytuowany jest po lewej stronie to najczęstszym objawem jest jawne krwawienie z dolnego odcinka przewodu pokarmowego i zmiana rytmu wypróżnień.

Typowe wczesne objawy raka jelita grubego to:

  • krwawienie z odbytu
  • obecność krwi w stolcu
  • niedokrwistość (bierze się z niewielkiego, często ukrytego, ale stałego krwawienia z guza do światła jelita grubego)
  • naprzemienne występowanie biegunek i zaparć lub uporczywe biegunki
  • zmiana w kształcie i rozmiarach stolca (tzw. „stolce ołówkowate”)
  • ból brzucha
  • ciągłe parcie na stolec

Później do objawów raka jelita grubego dołączają klasyczne symptomy zaawansowanej choroby nowotworowej: postępująca utrata masy ciała, brak apetytu i osłabienie.

Jeżeli zaobserwujesz u siebie którykolwiek z wyżej wymienionych objawów, to skontaktuj się z lekarzem.

Rokowanie i powikłania raka jelita grubego

Rokowanie w przypadku raka jelita grubego, tak jak w innych nowotworach, zależy od stopnia zaawansowania guza w momencie diagnozy. Ze względu na to, że prawie 80% nowotworów jelita grubego diagnozowanych jest w późnych stadiach, to odsetek 5-letnich przeżyć wynosi ok. 40%. Jeżeli pojawią się przerzuty, to po ich całkowitym wycięciu 5 lat przeżywa 25-35% chorych.

Przerzuty raka jelita grubego

Powikłaniem raka jelita grubego może być wystąpienie przerzutów do całego organizmu. Są one objawem zaawansowania choroby i zmniejszają szansę na pełne wyleczenie.

Guz jelita grubego – jak rozpoznać i jak leczyć guz na jelicie grubym?

Przyczyny raka jelita grubego

Powstanie i rozwój raka jelita grubego mają wiele przyczyn, ale największą rolę odgrywają czynniki genetyczne i środowiskowe.

Czynniki genetyczne są główną przyczyną ok. 15-30% wszystkich przypadków choroby. Zalicza się do nich:

  • zespół Lyncha, dawniej nazywany dziedzicznym rakiem jelita grubego niezwiązanym z polipowatością – jest to najczęstsza przyczyna uwarunkowanego genetycznie raka jelita grubego i odpowiada za 1-3% zachorowań na ten nowotwór
  • wcześniejsze zachorowanie na raka jelita grubego lub wycięcie polipów1 o dużym stopniu dysplazji2
  • występowanie przypadków raka jelita grubego w rodzinie
  • zespół rodzinnej polipowatości gruczolakowatej3, który uważa się za tzw. stan przednowotworowy
  • choroby zapalne jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna4 zwiększa ryzyko 3-krotnie, a wrzodziejące zapalenie jelita grubego 20-krotnie)

Czynniki środowiskowe mają związek z większością zachorowań na raka jelita grubego. Należą do nich:

  • wiek > 50. roku życia
  • otyłość
  • palenie papierosów (w USA z paleniem tytoniu związanych jest 20% raków jelita grubego)
  • niska aktywność fizyczna
  • dieta, która sprzyja zaparciom oraz niekorzystnie wpływa na florę bakteryjną jelit, wywołuje powstanie związków rakotwórczych i wydłuża ich czas pasażu przez jelito grube:
    • uboga w owoce i warzywa oraz wapń, błonnik i selen
    • bogata w tłuszcze zwierzęce i wysokokaloryczna
  • przebyta radioterapia jamy brzusznej
  • przyjmowanie leków immunosupresyjnych po przeszczepie organów

Oraz nieco rzadziej:

  • nadużywanie alkoholu
  • przebyte wycięcie pęcherzyka żółciowego
  • infekcje HPV
  • przebyty rak szyjki macicy, sromu lub pochwy

Poznaj 5 faktów o raku jelita grubego

Rozpoznanie raka jelita grubego

Pewne i jednoznaczne postawienie diagnozy możliwe jest jedynie w badaniu histopatologicznym wycinków pobranych ze zmiany (np. z guza, z polipa, czy też ze zmienionej błony śluzowej) lub całego usuniętego fragmentu. Badanie to, oprócz samego rozpoznania, może dostarczyć informacji o typie nowotworu, co z kolei warunkuje zaplanowanie właściwego procesu leczenia.

Jest wiele badań, które pozwalają potwierdzić obecność podejrzanej zmiany w jelicie i ocenić, czy powinna ona zostać zbadana histopatologicznie.  

  • Badanie na obecność krwi utajonej w stolcu – pozwala na stwierdzenie, czy w kale jest krew, której nie widać gołym okiem. Stosowane jest, jako badanie przesiewowe w kierunku raka jelita grubego.
  • Badanie per rectum (przed odbyt) – lekarz wprowadza palec do odbytu i dotykiem bada dolną część odbytnicy. W ten sposób można stwierdzić obecność zmian odbytu, kanału odbytu oraz końcowej części odbytnicy (6-10 cm).
  • Rektoskopia – oglądanie końcowej części odbytnicy (około 30 cm końcowego odcinka) przez specjalny wziernik. Pozwala na stwierdzenie obecności zmian w tym odcinku jelita grubego i ewentualne pobranie wycinków do badania histopatologicznego. Czasami możliwe jest również usunięcie niewielkich polipów1.
  • Kolonoskopia – badanie wykonywane za pomocą długiego (ok. 150-180 cm), giętkiego endoskopu wprowadzanego przez odbyt. Dzięki niemu można obejrzeć całe jelito grube, aż do miejsca, gdzie łączy się z jelitem cienkim. W razie potrzeby w czasie kolonoskopii można pobrać wycinki do badania histopatologicznego lub usunąć niewielkie polipy1. Warunkiem powodzenia kolonoskopii jest odpowiednie przygotowanie do badania, zgodnie ze wskazówkami lekarza kierującego na badanie.
  • Wlew kontrastowy – obecnie rzadko wykonywany. Polega na wtłoczeniu do jelita grubego powietrza oraz podania środka kontrastowego i wykonaniu szeregu zdjęć rentgenowskich jamy brzusznej, na których uwidacznia się zarys ściany jelita. Na podstawie tego można stwierdzić obecność podejrzanych zmian w ścianie jelita. Badanie to jest mniej dokładne od kolonoskopii i w czasie jego wykonywania nie można pobrać żadnych wycinków do badania histopatologicznego.
  • Kolonoskopia wirtualna (kolonografia) – badanie polega na stworzeniu trójwymiarowego obrazu jelita grubego dzięki serii zdjęć robionych tomografem komputerowym. Tak jak w przypadku tradycyjnej kolonoskopii warunkiem powodzenia kolonoskopii wirtualnej jest odpowiednie przygotowanie do badania, zgodnie ze wskazówkami lekarza kierującego na badanie. Do wykonania tego badania potrzebne jest dożylne podanie specjalnego kontrastu, a interpretacja obrazów jest czasami niejednoznaczna – to wszystko sprawia, że kolonoskopia wirtualna nie jest zbyt często wykonywana. Dodatkowym ograniczeniem tej metody jest brak możliwości usunięcia ewentualnych zmian lub pobrania ich do badania mikroskopowego.
  • Badanie stężenia markera5 CEA (antygenu karcynoembrionalnego) we krwi – antygen6 ten jest markerem, którego podwyższone stężenie obserwuje się u chorych z rakiem jelita grubego. Oznaczanie jego stężenia wykorzystuje się najczęściej do monitorowania stanu chorych już po leczeniu raka jelita grubego w celu obserwacji, czy nie doszło do nawrotu choroby. 

Przeczytaj też o badaniu wykrywajacym nowotwory neuroendokrynne: Chromogranina A

Leczenie raka jelita grubego

Podstawową metodą leczenia raka jelita grubego jest operacja. Jednak zanim do niej dojdzie, konieczne jest wykonanie szeregu badań dodatkowych, jak USG czy tomografia komputerowa.

Pozwolą one lekarzom określić, czy wykonanie operacji jest możliwe, a jeżeli tak – to jaki jej rodzaj wybrać.

Na podstawie tych badań ustalą oni również, czy przed leczeniem operacyjnym potrzebne jest jakieś dodatkowe postępowanie, takie jak np. przedoperacyjna radioterapia.

Stomia

W zależności od wielkości guza i jego lokalizacji zmiana usuwana jest z odpowiednim fragmentem zdrowego jelita oraz, zazwyczaj, okolicznymi węzłami chłonnymi. Często w czasie operacji możliwe jest zszycie (zespolenie) ze sobą pozostałych fragmentów jelita, dzięki czemu dla tych pacjentów operacja nie wiąże się z pogorszeniem komfortu życia.

Zdarza się jednak, że zszycie to nie jest możliwe – wtedy wyłania się tzw. „sztuczny odbyt”, czyli stomię.

Jest to otwór w ścianie brzucha, do którego z jednej strony doprowadzony jest końcowy odcinek jelita grubego, a z drugiej – plastikowy zbiornik, nazywany workiem stomijnym.

Do tego worka wydalany jest stolec. Stomia może być wyłoniona na jakiś czas, np. do momentu wygojenia zespolenia lub na zawsze.

W zależności od wyniku badania histopatologicznego preparatów usuniętych w czasie operacji, np. gdy stwierdzona zostanie obecność przerzutów w usuniętych węzłach chłonnych, lekarze mogą zdecydować o dalszym leczeniu chorego. W tych zaawansowanych przypadkach zastosowanie ma chemioterapia i radioterapia.

Leia também:  Jakie Są Początkowe Objawy Astmy?

Operacja wielonarządowa

W sytuacji, gdy nowotwór jest w bardzo zaawansowanym stadium i nacieka sąsiednie organy (np. żołądek, wątrobę, śledzionę, nerkę, ścianę brzucha, pęcherz moczowy lub jajnik) konieczna może być operacja wielonarządowa.

Polega ona na wycięciu guza pierwotnego wraz z fragmentem jelita oraz częścią lub całością zajętych narządów.

W takich przypadkach często okazuje się, że rozległość i lokalizacja zmian uniemożliwia wykonanie właściwej operacji i konieczne jest leczenie uzupełniające, np. chemioterapia.

Kontrola po operacji

Po doszczętnym wycięciu guza chorzy są kontrolowani przez pierwsze 2 lata co 2-3 miesiące, potem rzadziej, aż do 5. roku po operacji. Monitorowanie ich stanu opiera się na badaniu stężenia markera5 CEA we krwi co 3 miesiące przez 3 lata, tomografii lub USG jamy brzusznej oraz RTG klatki piersiowej co roku oraz pełnej kolonoskopii w ok. 6 miesięcy, 3 lata i 5 lat po operacji. 

Zapobieganie rakowi jelita grubego

U osób niebędących w grupie ryzyka działania zmniejszające niebezpieczeństwo rozwoju nowotworu to:

  • regularna aktywność fizyczna
  • dbanie o prawidłową dietę – ograniczenie tłuszczów (zwłaszcza tych pochodzenia zwierzęcego), codzienne spożywanie świeżych owoców i warzyw, zmniejszenie kaloryczności posiłków, ograniczenie spożycia alkoholu
  • po ukończeniu 50. roku życia regularne wykonywanie badań przesiewowych

U osób z uwarunkowaniami genetycznymi do wystąpienia raka jelita grubego profilaktyka dopasowywana jest indywidualnie i opiera się na częstszym wykonywaniu profilaktycznych badań kolonoskopowych i rozpoczynaniu ich w młodszym wieku.

Pamiętaj!

  • Rzuć palenie i ogranicz spożycie alkoholu.
  • Dbaj o prawidłową dietę.
  • Unikaj zaparć.
  • Regularnie bądź aktywny fizycznie.
  • Dbaj o utrzymanie prawidłowej masy ciała.
  • Poddawaj się badaniom profilaktycznym. Gdy zauważysz u siebie niepokojące objawy, zgłoś się do lekarza!

Przeczytaj więcej o markerach nowotworowych.

Źródła: 

  • „Interna Szczeklika 2015″
  • www.onkologia.org.pl

 1 Uwypuklenie tkanki ponad powierzchnię błony śluzowej. Polipy nowotworowe to rozrost tkanki z cechami dysplazji.2 Stan przedrakowy, czyli nieprawidłowości w komórkach wskazujące na wczesny etap zmiany nowotworowej. Proces ten jest ograniczony i nie dotyka głębszych tkanek.

Dysplazja bywa określana jako stan przejściowy pomiędzy rozrostem komórek, a nowotworem.3 Zespół uwarunkowany genetycznie, w którym liczba polipów sięga setek lub tysięcy. Najczęściej polipy te są umiejscowione w jelicie grubym.

Uważa się, że przy tej chorobie rozwój raka jelita grubego jest prawie pewny już około 40. roku życia.4 Zapalenie, które może dotyczyć każdego odcinka przewodu pokarmowego, od jamy ustnej do odbytu. Dokładna jego przyczyna nie jest znana.

Zapalenie to prowadzi do zniszczenia i włóknienia ściany przewodu pokarmowego, czego następstwem mogą być przetoki i zwężenia.5 Substancje, których obecność lub zwiększone stężenie w organizmie może świadczyć o rozwoju nowotworu.

Wykorzystywane są przede wszystkim do monitorowania efektów leczenia nowotworów. Wyjątkiem jest antygen specyficzny dla prostaty (PSA), który służy do badań profilaktycznych i wczesnego wykrycia bezobjawowego jeszcze nowotworu prostaty.

6 Substancja, która „alarmuje” nasz system odpornościowy, może nim być np. komórka bakterii lub komórka nowotworowa.

Rak jelita grubego – pierwsze objawy, przyczyny, dziedziczenie

Nowotwór jelita grubego to bardzo podstępne schorzenie, które przez długi czas może nie dawać żadnych charakterystycznych objawów. Nowotwór rozwija się zazwyczaj na skutek mimowolnego rozrostu komórek w okolicy określonej części jelita grubego, np. w obrębie kątnicy lub odbytnicy i zstępnicy. Jednak najczęściej występującym jest tzw. gruczolakorak jelita grubego.

Choroba w postaci raka jelita grubego znaczenie częściej atakuje mężczyzn niż kobiety, a największa liczba zachorowań przypada po ukończeniu 60. roku życia. W Polsce rak jelita jest drugą co do częstości przyczyną zgonów z powodu nowotworów. Zachorowalność na tę chorobę stale się zwiększa, a ma to związek ze zmianą nawyków żywieniowych.

Wśród czynników zwiększających ryzyko nowotworu wymienia się najczęściej:

  1. dziedziczenie (ryzyko jest znacznie większe u osób, u których w rodzinie występował nowotwór jelita grubego),

  2. wiek,

  3. obecność w jelicie grubym gruczolaków,

  4. zapalenie jelita grubego (wrzodziejące),

  5. choroba Leśniowskiego-Crohna,

  6. palenie papierosów,

  7. spożywanie dużej ilości mięsa i tłuszczów, a zbyt małej błonnika,

  8. otyłość,

  9. pacjenci leczeni w przeszłości z powodu raka jelita grubego.

W Polsce ze względu na dużą liczbę zachorowań na raka jelita grubego, wprowadzono badania profilaktyczne, które wykonywane powinny być przez osoby po 50. roku życia. W ich skład wchodzi kolonoskopia, która pozwala na ujawnienie ewentualnych zmian na wczesnym etapie rozwoju i wdrożenie odpowiedniego leczenia.

Choroby nowotworowe wymagają profesjonalnej diagnostyki. Pakiet badań diagnostycznych dla kobiet umożliwiają wykrycie nie tylko nowotworów układu pokarmowego, ale również między innymi raka jajnika, piersi czy trzustki.

Dodatkowo wyróżniamy dwie grupy zachorowań na nowotwór jelita grubego:

  1. sporadyczne – nie mające związku z dziedziczeniem (większość zachorowań ma związek z tą grupą),

  2. rodzinne – związane z mutacją określonych genów lub zwiększonym ryzykiem choroby w danej rodzinie (ilość zachorowań w tej grupie nie przekracza zazwyczaj 30% wszystkich przypadków).

Rak jelita grubego może rozwinąć się w każdym jego fragmencie, jednak ponad 70 proc. tych nowotworów rozwija się w odbytnicy, gdzie guzy są dość łatwo wyczuwalne metodą per rectum. Nowotwór w zależności od lokalizacji może dawać nieco różniące się objawy, niepokoić powinno:

  1. krew na stolcu lub krwawienie utajone do światła jelita grubego prowadzące do anemii,

  2. uczucie niepełnego wypróżnienia,

  3. zmiana charakteru wypróżnień, z zaparć na biegunki lub odwrotnie

  4. ołówkowate stolce,

  5. nudności, 

  6. uporczywe biegunki,

  7. wyczuwalny guz w jamie brzusznej,

  8. powtarzające się krwawienie z odbytnicy,

  9. silny ból brzucha, z zatrzymaniem gazów i stolca, świadczący o niedrożności przewodu pokarmowego,

  10. silne skurcze brzucha,

  11. parcie na stolec i niemożność jego oddania, 

  12. utrata masy ciała, osłabienie i brak apetytu – objawy występujące w zaawansowanym stadium choroby. 

Występują u ciebie powyższe objawy? Obawiasz się, że możesz mieć raka jelita grubego? Umów się na telekonsultację online u internisty. Uzyskasz tam odpowiedzi na podstawowe pytania oraz dowiesz się, jakie dalsze kroki powinieneś podjąć.

Fakty i mity na temat soczewek kontaktowych. Sprawdzam!

W rozpoznaniu raka jelita grubego stosuje się szereg badań, które pozwalają na postawienie ostatecznej diagnozy. Wybór określonej metody wpływa na decyzję lekarza o zastosowaniu określonych badań i ich kolejności. W diagnostyce stosowane są poniższe metody.

1. Badanie per rectum (dosłownie – przez odbytnicę) – to jedna z podstawowych metod diagnostycznych. Lekarz palcem bada stan jelita, co umożliwia wykrycie źródeł krwawienia oraz guzków nowotworowych. Każdy pacjent, nawet bez żadnych dolegliwości powinien domagać się takiego badania, bowiem pozwala ono na wykrycie prawie jednej trzeciej raków jelita grubego.

2. Wlew kontrastowy – polega na przeprowadzeniu serii zdjęć radiologicznych jelita grubego po podaniu do jelita płynnego kontrastu i napełnieniu go powietrzem.

3. Kolonoskopia – jest badaniem przeprowadzanym przy użyciu endoskopu, który wprowadzany jest do wnętrza pacjenta przez odbyt. Dzięki tej metodzie możliwe jest dokładnie uwidocznienie całego jelita grubego (aż do zastawki Bauhina, która łączy jelito grube z cienkim).

Niekiedy w trakcie kolonoskopii pobierany jest wycinek z podejrzanej zmiany do badania histopatologicznego. Oprócz tego dzięki wprowadzonemu endoskopowi możliwe jest zatamowanie krwawienia lub założenie stentu mającego zmniejszyć niedrożność wywołaną przez nowotwór.

Polecamy badanie przesiewowe w kierunku raka jelita grubego, które jest dostępne na Medonet Market. Czas oczekiwania na wynik wynosi 7 dni roboczych. Wcześnie postawiona diagnoza daje szansę na całkowity powrót do zdrowia.

4. Rektoskopia – krótko mówiąc jest to wziernikowanie odbytnicy, które polega na wprowadzeniu do odbytu sztywnego aparatu optycznego. Dzięki rektoskopii możliwe jest uwidocznienie końcowego odcinka jelita grubego oraz (jeśli zachodzi taka potrzeba) pobranie do badania wycinka podejrzanej zmiany. Ta metoda może być wykonywana bez znieczulenia, ponieważ zwykle nie jest bolesna.

5. Kolonoskopia wirtualna – jest metodą, która opiera się na podaniu do światła jelita grubego przez odbyt – powietrza, a następnie wykonaniu tomografii komputerowej. Dzięki temu badaniu możliwe jest uzyskanie trójwymiarowego obrazu jelita grubego.

Leia também:  Błędnik Jakie Są Objawy?

6. Badanie antygenu CEA we krwi – w badaniu krwi oznaczane są markery charakterystyczne dla nowotworu jelita grubego. Metoda ta stosowana jest bardzo często jako obserwacja, u pacjentów po leczeniu nowotworowym jelita grubego (pomaga określić czy pojawił się ewentualny nawrót choroby).

Badanie antygenu CEA we krwi znajduje się w pakiecie badań oferowanym przez centrum medyczne Polmed a także przez firmę uPacjenta w pakietach przeznaczonych osobno dla kobiet (Choroby nowotworowe – ocena ryzyka zachorowania dla kobiet) i dla mężczyzn (Pakiet onkologiczny dla mężczyzn – badania diagnostyczne).

7. Badanie krwi utajonej w stolcu – metoda pozwalająca określić czy w stolcu znajduje się niewidoczna gołym okiem krew.

Obecne testy na krew utajoną w kale nie wymagają przestrzegania rygorystycznej diety przez wykonaniem badania. Badanie na krew utajnioną w kale kupisz na Medonet Market.

Wykonasz je bez konieczności wychodzenia z domu. Wypróbuj też Domowy test na krew utajoną w kale – FOB TEST od Domowego Laboratorium.

Wybór metody leczenia nowotworu jelita grubego zależy od stopnia zaawansowania raka w momencie postawienia diagnozy. Oczywiście jak w przypadku każdego nowotworu i tutaj za podstawę uważa się zabieg operacyjny. Warto nadmienić, że zabieg nie zawsze jest możliwy i czasem jego wykonanie należy odłożyć w czasie.

Obecność niewielkiego nowotworu w postaci małego polipa jest wskazaniem do wycięcia samej zmiany bez fragmentu jelita.

Może to być przeprowadzono metodą laparoskopową lub endoskopową w zależności od tego, gdzie znajduje się zmiana. Jednak u większości pacjentów konieczne jest usunięcie guza razem z fragmentem jelita.

Wówczas operacja przeprowadzona jest w znieczuleniu ogólnym, przez wykonanie na skórze brzucha cięcia.

Rodzaje standardowych operacji:

  1. prawostronna hemikolektomia – wykonywana jest przy umiejscowieniu raka w prawej części jelita grubego (np. kątnica, wstępnica),

  2. lewostronna hemikolektomia – przeprowadzana jest w przypadku zmian znajdujących się w lewej części poprzecznicy oraz górnym odcinku esicy,

  3. wycięcie dolnej części esicy razem z odbytnicą – zabieg wykonywany w przebiegu guzów odbytnicy.

Lekarze od pewnego czasu próbują wycinać fragmenty jelita grubego za pomocą laparoskopu, jednak nie jest to standardowe postępowanie we wszystkich szpitalach.

Decyzja o wykonaniu zabiegu laparoskopowego zależy przede wszystkim od umiejscowienia i rozmiarów guza oraz współistniejących chorób.

Należy podkreślić, że dysponowanie odpowiednim sprzętem i przeszkolonym personelem nie oznacza, że wszystkie operacje jelita grubego będą wykonywane laparoskopowo.

U pacjentów z bardzo zaawansowanym nowotworem jelita grubego może zajść konieczność operacji wielonarządowej. Wskazaniem do takiego zabiegu jest naciekanie nowotworu na sąsiadujące narządy, które uniemożliwia jego usunięcie w całości bez naruszenia (częściowego wycięcia) zajętego organu, np. śledziony, żołądku czy pęcherza moczowego.

Ponadto oprócz zabiegów operacyjnych wdrażana jest:

  1. chemioterapia -zarówno przed jak i po operacji, zastosowanie chemioterapii przed zabiegiem ma na celu zmniejszenie wielkości guza, dzięki czemu jego usunięcie może być znacznie łatwiejsze. Natomiast włączenie chemioterapii po operacji ma poprawić przeżycie pacjenta przez niszczenie krążących po organizmie komórek nowotworowych;

  2. radioterapia -to inaczej napromienianie, które bardzo często wykorzystywane jest w leczeniu raka odbytnicy. Podobnie jak chemioterapia może być stosowana przed (częściej) i po operacji. Napromienianie oprócz niszczenia komórek nowotworowych może złagodzić u pacjenta dolegliwości bólowe.

Ostatnio dużo można usłyszeć o terapii molekularnej, która pozwala rozpoznać komórki nowotworowe i niszczyć je bez wpływu na komórki zdrowe. Jednak tego rodzaju preparaty są obecnie stosowane jako leczenie uzupełniające wymienionych wyżej standardowych metod.

Placówki, które oferują różne metody operacyjnego leczenia raka jelita grubego, znajdziesz w serwisie kliniki.pl.

Ponad 80 proc. przypadków nowotworu jelita grubego nie ma związku z rodzinnym występowaniem. Pozostały procent pacjentów to osoby, które są obciążone rodzinnie, czyli w ich rodzinie są osoby, u których stwierdzono raka jelita grubego. Około 1 proc. nowotworów spowodowanych jest mutacją genu APC, która wywołuje rodzinną polipowatość.

U członków rodzin, w których istnieje wysokie ryzyko raka jelita grubego stosuje się czasem zabiegi prewencyjne i odmienną obserwację. Jeśli w twojej rodzinie wystąpiły przypadki nowotworu, umów się na konsultację z onkologiem. Specjalista zleci odpowiednie badania, które pozwolą wykluczyć możliwość zachorowania na nowotwór.

W profilaktyce raka jelita grubego istnieją czynniki, które wprowadzone w życie zmniejszają ryzyko choroby (ale nie eliminują go całkowicie!). Wśród praktycznych rad wymienia się:

  1. regularne uprawianie aktywności fizycznej (np. spacer, basen),

  2. spożywanie mniejszej ilości kalorii,

  3. ograniczenie alkoholu,

  4. ograniczenie w diecie tłuszczów zwierzęcych,

  5. wprowadzenie do diety większej ilości świeżych warzyw oraz owoców.

Osoby, które ukończyły 50. rok życia powinny pamiętać o:

  1. wykonywaniu badań okresowych,

  2. wykonywaniu co dziesięć lat kolonoskopii,

  3. wykonywaniu co pięć lat badania kontrastowego jelita grubego,

  4. wykonywaniu testów na krew utajoną w kale (co rok).

To może cię zainteresować:

Treści z serwisu medonet.pl mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny.

Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.

Potrzebujesz konsultacji lekarskiej lub e-recepty? Wejdź na halodoctor.pl, gdzie uzyskasz pomoc online – szybko, bezpiecznie i bez wychodzenia z domu.

  • Znane osoby, które chorowały na raka jelita grubego Rak jelita grubego wciąż jeszcze uznawany jest za chorobę wstydliwą. “Dlaczego ze wszystkich miejsc rak musiał znaleźć się właśnie tam. To zawstydzające” – mówiła…
  • Jak oczyścić jelita – dlaczego warto i kiedy należy to zrobić? Jak oczyścić jelita? Codziennie w jelitach gromadzą się gazy, złogi, masy kałowe, toksyny, które wpływają negatywne na samopoczucie. Zła dieta i brak odpowiedniej…
  • Co robić, gdy jelita chorują? Sprawdź, skąd biorą się problemy z trawieniem Nie możesz normalnie jeść? Wszystko ci szkodzi, a ból brzucha, wzdęcia, biegunki czy zaparcia to codzienność? Takie dolegliwości mogą być spowodowane różnymi…
  • Tak koronawirus działa na jelita. Pocovidowy zespół jelita nadwrażliwego. Objawy Koronawirus SARS-CoV-2 wywołuje dolegliwości w przewodzie pokarmowym – to nie jest nowość. Wiele wirusów je wywołuje – w potocznym języku mówimy przecież często o… PAP
  • Płeć, wzrost czy kolor oczu? Co dziedziczymy po ojcu? Materiał genetyczny jest bezpośrednio związany z osobowością, predyspozycjami zdrowotnymi i zachowaniami, jakie wykazuje każdy człowiek. Jedne z nich dziedziczy… Monika Piesyk
  • Wygląd, inteligencję czy skłonność do chorób? Co dziedziczymy w genach po matce? W momencie zapłodnienia następuje połączenie się dwóch gamet – męskiej (plemnika) i żeńskiej (komórki jajowej). Każda z nich zawiera 23 chromosomy, które są… Marta Kurczyńska
  • Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (Colitis Ulcerosa) – objawy, leczenie Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (CU – colitis ulcerosa)) jest obok choroby Leśniowskiego-Crohna (CD – ang. Crohn`s Disease) zaliczane do tzw. przewlekłych… Tomasz Gosiewski
  • Zdrowie zaczyna się od jelit Wydawać by się mogło, że jelita służą wyłącznie do wchłaniania strawionych pokarmów. Nic bardziej mylnego! Ten kryjący wiele tajemnic organ już dawno stał się…
  • Objawy raka jelita grubego – jak je rozpoznać? Rak jelita grubego jest jednym z trzech najczęściej występujących nowotworów na świecie. U wielu pacjentów rozwija się latami, nie dając żadnych znaczących… Ewelina Hen
  • Naukowcy poznali sekret długowieczności? Odpowiedź może kryć się w jelitach Jak dożyć stu lat? Naukowcy od zawsze szukają odpowiedzi na to pytanie. Są kolejne wyniki badań, które mogą przybliżyć nas do rozwiązania zagadki długowieczności….

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*