Fibromialgia – co to jest, przyczyny, objawy, badania, leczenie

Przewlekły, uogólniony ból mięśni i stawów, ciągłe dolegliwości bólowe, zmęczenie, uczucie sztywności ciała, zaburzenia nastroju, kłopoty ze snem. Jeżeli masz takie objawy, to być może cierpisz na fibromialgię – chorobę reumatyczną tkanek miękkich. Czym jest fibromialgia, jakie są jej objawy i czy da się ją leczyć?

Fibromialgiaobjawy i przyczyny

Fibromialgia – co to jest, przyczyny, objawy, badania, leczenieChoroba ta charakteryzuje się przewlekłym bólem mięśni. Jest niezapalnym zespołem bólowym występującym w różnych miejscach – zarówno w dolnej, jak i górnej części ciała, dlatego określa się ją jako ból uogólniony. Charakterystyczne dla fibromialgiiobjawy to: występowanie bolesnych punktów, czyli miejsc bardzo wrażliwych na dotyk, reagujących bólem nawet pod wpływem niewielkiego ucisku. Dochodzą do tego stany lękowe, problemy ze snem, stany depresyjne oraz szereg zaburzeń czynnościowych.

Fibromialgia – objawy towarzyszące

  • bóle głowy,
  • problemy z koncentracją i pamięcią,
  • niepokój,
  • zawroty głowy,
  • zaburzenia koordynacji,
  • nadwrażliwość jelit, pęcherza moczowego,
  • zaparcia, biegunki, dolegliwości żołądkowe,
  • kołatanie serca.

Wyniki rutynowych badań laboratoryjnych są prawidłowe, dlatego przez długi czas fibromialgię nie uznawano za chorobę, a za przejaw hipochondrii. Objawy fibromialgii są na tyle niespecyficzne, że bywają problemy z jej zdiagnozowaniem.

Pierwszy opis choroby pochodzi z roku 1904, a nazwę fibromialgia zaproponowano w połowie lat siedemdziesiątych XX wieku, natomiast dopiero w 1990 roku Amerykańskie Kolegium Reumatologiczne (ACR) zasugerowało kryteria diagnostyczne pomocne w ustaleniu choroby. Jest to więc dolegliwość uznana stosunkowo niedawno, choć występująca wcześniej pod różnymi nazwami.

Kryteria ACR i Europejskiej Ligi Przeciwreumatycznej z 2010 roku uzupełniają stare wytyczne i są wykorzystywane do szybszego i sprawniejszego rozpoznawania zespołu.

Diagnoza fibromialgii jest trudna i niestety zdarza się, że choroba jest lekceważona. To rzadka przypadłość, dotycząca według różnych szacunków od 2% do 10% ogólnej populacji (w Polsce ok.

2 miliony osób) i dotyka zwykle ludzi w młodym oraz średnim wieku, częściej kobiet niż mężczyzn.

Przyczyny fibromialgiinie są do końca znane. Uważa się, że może rozwijać się w związku z sytuacjami stresowymi oraz czynnikami, które jej sprzyjają: przebyte choroby, przebyte poważne urazy, depresja, lęki, kłopoty finansowe, problemy zdrowotne i rodzinne. Za zaburzoną regulację bólu odpowiadają również:

  • podatność genetyczna,
  • czynniki psychiczne,
  • zakażenia (borelioza, HIV, HCV, HBV),
  • choroby autoimmunologiczne (reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty układowy, choroba Hashimoto).

Fibromialgia – diagnoza i leczenie

Ze względu na to, że choroba może dawać różne objawy o bogatym obrazie klinicznym, fibromialgię diagnozuje się na końcu, po wykluczeniu innych schorzeń, mogących powodować podobne dolegliwości.

Lekarz rozpoznaje fibromialgię na podstawie objawów oraz bolesnych punktów charakterystycznych dla fibromialgii. Wymagane jest stwierdzenie nadmiernej tkliwości w min. 11 z 18 punktów tkliwych, do których należą m.in.

: barki, uda, dolna i górna część pleców, biodro, podudzie, ramię, żuchwa, przedramię, klatka piersiowa, brzuch.

Fibromialgia – co to jest, przyczyny, objawy, badania, leczenie

Źródło tabeli: https://www.mp.pl/bol/wytyczne/165926,postepowanie-w-fibromialgii-rozpoznanie

Kryteria diagnostyczne fibromialgii określają wytyczne ACR z 1990 r., wstępne z 2010 r. i zmodyfikowane (2011) oraz aktualizacja z 2016 r.

Leczenie fibromialgii jest procesem złożonym, wymagającym dopasowania terapii do potrzeb pacjenta, dlatego czasami trzeba wypróbować wiele różnych preparatów oraz technik pomagających w uśmierzeniu bólu w chorobie, jaką jest fibromialgia. Leki stosowane najczęściej to: środki przeciwbólowe (np. paracetamol i tramadol), przeciwdepresyjne, przeciwpadaczkowe oraz rozluźniające mięśnie.

Bardzo dobrze sprawdzają się niefarmakologiczne metody leczenia bólu, zwłaszcza akupunktura ze stymulacją elektryczną. Zabieg poprawia samopoczucie, zmniejsza nasilenie bólu i objawy zmęczenia, wzmacnia też działanie leków oraz ćwiczeń łagodzących ból.

Fibromialgia – gdzie leczyć i do jakiego lekarza się udać?

Ważne jest, aby pacjent trafił do dobrego lekarza zajmującego się diagnozą i leczeniem bólu, wtedy ma największe szanse na prawidłowe rozpoznanie i wdrożenie odpowiedniego leczenia. Fibromialgia wciąż jest mało znaną chorobą i bywają trudności w jej rozpoznaniu.

Jeżeli odczuwasz przewlekłe dolegliwości bólowe, koniecznie odwiedź Centrum Leczenia Bólu AnalgoMed we Wrocławiu.

Podczas wizyty lekarz dobierze optymalny rodzaj leczenia i pomocy, a ponieważ stosujemy interdyscyplinarny, zintegrowany model leczenia bólu zapewniamy pacjentowi skuteczną pomoc dopasowaną do jego potrzeb.

Poprzedni Wpis Następny wpis

Fibromialgia. Przyczyny, objawy, leczenie

Fibromialgia to trudna do zdiagnozowania niezapalna choroba reumatyczna. Szerzej znana stała się po tym, jak przyznała się do niej piosenkarka Lady Gaga. Głównym objawem schorzenia jest ból rozchodzący się po całym ciele i utrudniający normalne funkcjonowanie. 

Fibromialgia często ma swoje źródło w traumatycznym wydarzeniu, urazie fizycznym, operacji lub infekcji zapalnej. W innych przypadkach objawy nasilają się stopniowo bez konkretnej przyczyny. 

Fibromialgia występuje u 3-6 proc. populacji, z czego nawet dziesięciokrotnie częściej chorują kobiety. Pierwsze objawy pojawiają się między 30. a 50. rokiem życia.

W Polsce nigdy nie przeprowadzono badań, które określałyby ilość chorych, ale odsetek prawdopodobnie jest zbliżony.

Wielu Pacjentów nadal pozostaje niezdiagnozowanych, ponieważ fibromialgii nie da się potwierdzić badaniami krwi ani obrazowymi. 

Fibromialgia – przyczyny choroby 

Przyczyny fibromialgii są bardzo różne. Choroba nie jest dobrze zbadana, dlatego lekarzom trudno z całkowitą pewnością wyszczególnić przyczyny. Do najbardziej prawdopodobnych powodów fibromialgii należą: 

  • genetyka – jeśli w rodzinie występowały wcześniej przypadki choroby, prawdopodobieństwo zachorowania wzrasta 
  • fizyczny lub psychiczny uraz w przeszłości
  • przebyta infekcja wirusowa 
  • problemy ze snem
  • palenie
  • nadwaga 
  • przewlekły stres

Niektórzy lekarze rozróżniają fibromialgię pierwotną i wtórną. Wtórna powodowana jest przez inne choroby współistniejące m.in. toczeń, zapalenie stawów, boreliozę, sarkoidozę, niedoczynność lub nadczynność tarczycy, depresję lub stany lękowe. 

Fibromialgia – objawy choroby

Podstawowym objawem fibromialgii jest przewlekły ból o zmiennym nasileniu rozchodzący się po całym ciele. Zazwyczaj rozpoczyna się w odcinku szyjnym lub lędźwiowym kręgosłupa, następnie promieniuje na kolejne obszary: całe plecy, klatkę piersiową i grupy mięśni okołostawowych. Aktywność fizyczna zwiększa odczuwanie bólu.

Drugim symptomem, który uznawany jest za konieczny do zdiagnozowania choroby, jest wrażliwość na ucisk konkretnych punktów w ciele nazywanych tender points.

Znajdują się one w miejscach przyczepu ścięgien lub ich przebiegu. Jest ich 18 w całym ciele. Znajdują się m.in.

na potylicy, dolnym odcinku szyi, żuchwie, żebrach, kolanach, barkach, w różnych miejscach pleców, klatki piersiowej i pośladków.

Poza objawami związanymi z bólem, wśród symptomów fibromialgii wymieniane są: 

  • przewlekłe zmęczenie
  • zaburzenia snu
  • sztywność niektórych części ciała, głównie rano
  • migreny
  • zaburzenia ze strony układu trawiennego
  • ciągle zimne stopy lub dłonie
  • nadmierna potliwość
  • wrażliwość na zimno, ciepło, światło i zapachy 
  • trudności poznawcze, mgła mózgowa
  • niemiarowa praca serca 
  • suchość w jamie ustnej
  • duszności
  • zawroty głowy
  • uczucie obecności ciała obcego w gardle
  • zaburzenia nastroju
  • stany depresyjne
  • lęki

Fibromialgia nie jest uznawana za chorobę progresywną, chociaż u niektórych z czasem widać nasilenie objawów. Zazwyczaj symptomy ulegają czasowym fazom zaostrzenia i remisji. Zdarzają się Pacjenci, którzy zupełnie przestają doświadczać objawów. Jednak fibromialgia jest chorobą nawracającą, dlatego stan takich osób określa się jako “długoterminową remisję”.  

Rodzaje fibromialgii

Przypuszczalnie istnieją różne rodzaje fibromialgii, które różnią się między sobą umiejscowieniem bólu i towarzyszącymi symptomami. W zależności od odmiany choroby fazy zaostrzenia i remisji są różnej długości, istnieje też większe prawdopodobieństwo wyzdrowienia.

Fibromialgia – diagnostyka 

Fibromialgia bywa problematyczna w diagnostyce, ponieważ nie jest widoczna w żadnych badaniach obrazowych czy krwi.

W celu jej zdiagnozowania najlepiej udać się do reumatologa, jednak nie wszyscy lekarze uznają istnienie tej choroby. W rzeczywistości fibromialgię może stwierdzić również lekarz rodzinny.

Zazwyczaj od wystąpienia pierwszych objawów do postawienia diagnozy mija ok. 5 lat. 

Do 2010 roku rozpoznanie następowało po stwierdzeniu bólu w 11 z 18 punktów tkliwych na ciele. W 2010 i 2016 roku Amerykańskie Towarzystwo Reumatologiczne wprowadziło nowy system diagnozowania. Oparty jest na wysokości indeksu bólu (musi przekraczać 7 pkt.

) we wskazanych przez Pacjenta miejscach oraz wskaźniku nasilenia pozostałych objawów (powyżej 5 pkt.), takich jak zmęczenie, zaburzenia snu i zaburzenia poznawcze.

Leia também:  Como agir igual a uma garota rica: 15 passos

Dodatkowo symptomy muszą być obecne przez minimum 3 miesiące i nie mogą być spowodowane innymi schorzeniami.

Chociaż fibromialgia nie jest widoczna w badaniach, istnieje teoria, że chorzy mają podwyższony poziom cytokin w surowicy. Wpływają one na funkcjonowanie współczulnego układu nerwowego, jakość snu oraz modulują powstawanie i nasilenie bólu.

W diagnostyce fibromialgii konieczne jest wykluczenie innych chorób, dlatego lekarz może zlecić pełną morfologię krwi zorientowaną na zbadanie funkcji tarczycy i nadnerczy. Nadczynność tarczycy może wywoływać objawy podobne do fibromialgii. Zalecane jest również oznaczenie poziomu witaminy D, ponieważ jej niedobory też powodują zbliżone symptomy.  

Fibromialgia – leczenie 

Leczenie fibromialgii oparte jest głównie na łagodzeniu bólu. W drodze do całkowitego wyzdrowienia kluczowe znaczenie ma jednak psychoterapia, edukacja na temat higieny snu i nauka technik relaksacyjnych w celu przeciwdziałania przewlekłemu stresowi. 

Farmakoterapia

Pierwszym krokiem jest zazwyczaj wdrożenie farmakoterapii lekami przeciwbólowymi i niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi. Niestety, przynosi ona zadowalające efekty u zaledwie 25 proc. Pacjentów. Najbardziej skutecznym z leków jest tramadol, który ma silne działanie uzależniające. Tak samo jak benzodiazepiny przepisywane w celu rozluźnienia mięśni. 

Zdecydowanie lepiej sprawdza się farmakoterapia lekami antydepresyjnymi, zwłaszcza nowszej generacji z grup SSRI (fluoksetyna, citalopram, paroksetyna) i NSRI (wenlafaksyna, duloksetyna, milnacipran). Przed zastosowaniem tych leków lekarz powinien wykonać dokładny wywiad dotyczący zaburzeń psychologicznych i uważnie obserwować Pacjenta w trakcie terapii. 

Psychoterapia

Liczne badania wskazują na psychologiczne podłoże fibromialgii. Dlatego też, wdrożenie psychoterapii prowadzonej przez specjalistów doświadczonych w pracy z tym schorzeniem, jest konieczne. Najlepsze efekty przynosi terapia poznawczo-behawioralna, w trakcie której leczeniu podlegają również zaburzenia snu i lęki. 

Fizjoterapia 

Fizjoterapia pomaga zmniejszyć dolegliwości bólowe. Powinna opierać się na łagodnych formach ruchu, ponieważ nadmierny wysiłek fizyczny może przynieść odwrotny skutek. Do polecanych w leczeniu fibromialgii metod fizjoterapeutycznych należą ćwiczenia na rowerze stacjonarnym, marsz, zajęcia z rytmiki i tańca, joga, tai-chi, bieganie i ćwiczenia w wodzie. 

Fibromialgia a ciąża 

Niestety, istnieje wciąż niewiele badań, które skupiałyby się na ciężarnych kobietach z diagnozą fibromialgii. Z założenia nie wpływa ona znacząco na prawdopodobieństwo zapłodnienia, jednak objawy choroby m.in. ból, stres i przewlekłe zmęczenie mogą ulec nasileniu w trakcie ciąży.

Większość leków stosowanych w terapii fibromialgii nie jest bezpieczna dla ciężarnych kobiet. Należy na czas ciąży przerwać farmakoterapię, oczywiście po konsultacji z lekarzem. Zamiast niej można wdrożyć metody alternatywne takie jak lekkie ćwiczenia, joga, masaż czy medytacja. 

Fibromialgia ma niestety wpływ na prawdopodobieństwo poronienia. W 2010 roku izraelscy lekarze przebadali 112 kobiet, z których 10 proc. poroniło. Oprócz tego Pacjentki z fibromialgią rodziły mniejsze dzieci, posiadały wyższy poziom cukru we krwi i płynu owodniowego. Z kolei rzadziej zdarzały się u nich przedwczesne porody i cesarskie cięcia. 

Alternatywne metody leczenia fibromialgii

Wobec niskiego wskaźnika skuteczności farmakoterapii u chorych z fibromialgią wielu z nich wybiera alternatywne metody leczenia. Najczęściej polecane są:

  • krioterapia – zmniejsza ból i zwiększa wydzielanie endorfin
  • ultradźwięki, terapia falą uderzeniową – leczą ból mięśni
  • terapia laserem biostymulacyjnym – obniża ból, zmniejsza stany zapalne, obrzęki i usprawnia regenerację tkanek miękkich
  • hydroterapia – dzięki niej leczenie objawowe jest bardziej efektywne 
  • akupunktura
  • joga

Dodatkowo ważnym elementem w terapii chorych na fibromialgię jest dieta bogata w tryptofan – substancję, która wspomaga produkcję serotoniny w organizmie. Tryptofan znajdziemy w rybach (tuńczyk, dorsz), serach (mozzarella), mleku, chudym mięsie i produktach sojowym. Największą zawartość wykazują pestki dyni (576 mg na 100 g). 

Ostatnie badania pokazują również wysoką skuteczność stosowania diety Low FODMAP, czyli sposobu żywienia opartego na spożywaniu produktów niefermentujących. Nie jest to dieta przeznaczona do długofalowego stosowania, ale może być wdrażana w trakcie zaostrzenia objawów.

Drugim sposobem odżywiania, który wspomaga łagodzenie objawów fibromialgii jest dieta lakto wegańska lub lakto wegetariańska. Już po czterech tygodniach jej stosowania wraz z fizjoterapią chorzy obserwowali zmniejszenie dolegliwości bólowych.

Medyczna marihuana w leczeniu fibromialgii 

Badania wskazują, że CBD jest w stanie wpływać na aktywność komórek przekazujących informacje o bólu oraz tych, które powodują stany zapalne w organizmie. Ta właściwość kannabidiolu jest już szeroko wykorzystywana m.in. w schorzeniach nowotworowych, a teraz również w fibromialgii. 

Fibromialgia – co to jest, przyczyny, objawy, badania, leczenie

W badaniach chorzy przyjmujący medyczną marihuanę obserwowali zmniejszenie bólu już po 2 godzinach od zażycia substancji. Oprócz tego konopie indyjskie mają terapeutyczny wpływ również na problemy ze snem oraz lęki i depresję. Podobne działanie wykazuje nabilon – syntetyczny kannabinoid.

Dużą zaletą kannabinoidów jest fakt, że – w przeciwieństwie do przeciwbólowych leków opioidowych – nie wzrasta na nie tolerancja i nie powodują uzależnienia. Zalecane jest rozpoczęcie leczenia CBD od najmniejszej dawki i stopniowe zwiększanie jej o 5-10 mg na dobę. Nie ma określonej dawki zalecanej dla osób cierpiących na fibromialgię, ale zazwyczaj jest ona dość wysoka. 

Skutki uboczne w przypadku stosowania kannabinoidów są raczej łagodne, zwłaszcza w porównaniu ze skutkami farmakoterapii. Najczęstszymi z nich są zawroty głowy, suchość w ustach, uczucie senności. 

Fibromialgia: diagnostyka, przyczyny, objawy i leczenie

Fibromialgia – co to jest?

Fibromialgia jest przewlekłą chorobą charakteryzującą się rozległym bólem mięśni, tkanek miękkich, kości i stawów oraz występowaniem na ciele obszarów większej czułości. Nazywane są one punktami uciskowymi (tkliwymi) o nadmiernej bolesności, wrażliwymi szczególnie na ucisk.

Dodatkowo u osób chorych występują zaburzenia snu, zmęczenie i odczucie sztywności ciała, skłonność do lęku i depresji. Objawy schorzenia są subiektywne i trudne do wykrycia przy pomocy badań. Nie istnieje jedna przyczyna, dlatego fibromialgia często jest błędnie diagnozowana.

Wśród czynników wywołujących wymienia się: depresję, stres, przewlekłe zmęczenie, zespół jelita drażliwego czy zaburzenia snu. Najwięcej chorych stanowi grupa kobiet między 30. a 60. rokiem życia. Na schorzenie nie ma jednego lekarstwa, wobec tego leczenie koncentruje się na łagodzeniu objawów, zmianie stylu życia oraz alternatywnych metodach.

W związku z tym, że fibromialgia jest przewlekła, osoba ze zdiagnozowaną chorobą doświadcza jej symptomów do końca życia. Jednak u niektórych mogą występować okresy, gdy ból i zmęczenie nie są tak intensywne.

Fibromialgia – diagnostyka

Kryterium diagnozowania fibromialgii jest przede wszystkim wskaźnik nasilenia fibromialgii (fibromialgia severity – FS), stanowiący sumę wskaźnika rozległości bólu i wskaźnika nasilenia objawów.

Aktualne kryteria rozpoznania choroby mówią, że do postawienia diagnozy wymagane jest spełnienie trzech poniższych warunków:

  • wskaźnik rozległości bólu (widespread pain index – WPI) ≥7 i wskaźnik nasilenia objawów (symptom severity scale – SSS) ≥5 albo WPI 4–6 i SSS ≥9;
  • ból uogólniony, tj. występujący w ≥4 z 5 obszarów ciała (nie uwzględnia się żuchwy, klatki piersiowej i brzucha);
  • utrzymywanie się objawów o podobnym nasileniu przez ponad 3 miesiące.

Aby choroba była potwierdzona, dolegliwości muszą się utrzymywać przez przynajmniej trzy miesiące. Fibromialgię rozpoznaje się na podstawie obrazu klinicznego, zaś w celu pełniejszej oceny klinicznej znajduje zastosowanie kwestionariusz FSQ (Fibromyalgia Survey Questionnaire).

Fibromialgia – przyczyny

Chociaż choroba znana jest od lat 70. ubiegłego stulecia, to jej przyczyny wciąż nie są jednoznacznie poznane. Dzięki pogłębionym badaniom, naukowcy wraz z lekarzami wskazali czynniki, które mogą ze sobą współdziałać i powodować fibromialgię. Wśród najczęstszych czynników wymienia się:

  • infekcje – wcześniejsze choroby mogą wywołać fibromialgię lub pogorszyć jej objawy;
  • uwarunkowania genetyczne – fibromialgia często występuje u członków rodziny, ryzyko pojawienia się wzrasta, jeśli ktoś z rodziny miał chorobę. Geny nie zostały jeszcze zidentyfikowane;
  • traumę (zaburzenia psychosomatyczne) – choroba została powiązana z zespołem stanu pourazowego;
  • stres – podobnie jak uraz, stres może wywołać długotrwałe skutki, dodatkowo powiązano to z zaburzeniami hormonalnymi;
  • błędne przetwarzanie sygnałów bólowych pochodzenia ośrodkowego.
Leia também:  Como aliviar dor nos rins: 10 passos (com imagens)

Dodatkowo, chociaż przyczyny nie są jasne, zaostrzenie fibromialgii może być skutkiem stresu, urazu fizycznego lub choroby, np. grypy. Układ nerwowy człowieka błędnie interpretuje wtedy sygnały bólowe.

Ponadto wykazano, że kobiety stanowią aż 80 do 90 procent wszystkich przypadków.

Choć fibromialgia nie jest formą zapalenia stawów, choroby reumatyczne takie, jak toczeń lub reumatoidalne zapalenie stawów mogą zwiększać ryzyko jej wystąpienia.

Fibromialgia – objawy

Osoby dotknięte fibromialgią sygnalizują silne bóle. Często mówią, że boli je całe ciało przy jednoczesnym przewlekłym zmęczeniu.

Charakterystyczna jest nadwrażliwość kończyn, uczucie sztywności stawów oraz osłabienie i problemy ze snem, który nie daje poczucia odpoczynku.

Ból występuje przede wszystkim w trakcie odpoczynku, a aktywność fizyczna przynosi chwilową ulgę. Pacjenci wskazują, że ból ma zmienne nasilenie, zdarza się, że jest kłujący bądź pulsujący.

Do typowych symptomów fibromialgii można zaliczyć:

  • zmęczenie i poczucie chronicznego osłabienia;
  • problemy ze snem;
  • spanie przez długi czas bez uczucia wyspania;
  • bóle głowy i migrenę;
  • uczucie niepokoju;
  • depresję i zaburzenia nastroju;
  • trudności ze skupieniem uwagi;
  • bóle w dolnej części brzucha.

Taka sytuacja może być wynikiem nieprawidłowej interpretacji lub nadmiernej reakcji nerwów na normalne objawy bólu. Może to być spowodowane brakiem równowagi chemicznej w mózgu.

Fibromialgia – leczenie

Leczenie fibromialgii jest trudne i czasochłonne. Celem jest opanowanie bólu i poprawa jakości życia pacjenta. Konieczne jest zastosowanie kompleksowej terapii prowadzonej na kilku polach.

Pierwszym z nich jest farmakologia, a chorzy przyjmują środki przeciwbólowe, leki przeciwdepresyjne, przyczyniające się do poprawy snu, nastroju i samopoczucia. Czasami sięga się też po leki przeciwpadaczkowe. Drugą metodą są ćwiczenia aerobowe i siłowe, zmniejszające napięcia i ból.

Regularna aktywność fizyczna i zmiana dotychczasowego trybu życia jest wskazana. Coraz częściej stosuje się alternatywne i naturalne metody leczenia. Polegają one na obniżeniu stresu i zmniejszaniu bólu.

Wśród nich wymienia się: fizykoterapię, akupunkturę, medytacje, jogę czy masaże. Niezwykle istotna jest psychoterapia, głównie terapia poznawczo-behawioralna.

Fibromialgia – dieta

Dla osób ze zdiagnozowaną fibromialgią nie wskazano konkretnej diety, jednak niektórzy pacjenci twierdzą, że czują się lepiej unikając pewnych pokarmów. Chorzy powinni mieć zdrową i zbilansowaną dietę, bo prawidłowe odżywianie może pomóc organizmowi zachować zdrowie i zapewnić stały dopływ dobrej energii.

Elementami takiej diety powinny być: owoce i warzywa, duże ilości wody, ograniczenie spożycia cukru. Warto pamiętać też o zachowaniu odpowiedniej wagi. Może się okazać, że niektóre pokarmy pogarszają objawy, dlatego warto prowadzić dziennik jedzenia i skonsultować dietę ze specjalistą.

Należy też pamiętać, że w badaniach nie zidentyfikowano żywności, która nasila symptomy fibromialgii.

Źródła:

1.Samborski W., Goncerz G. Fibromialgia w Interna Szczeklika 2018; (4)

2.DeLisa J., Physical Medicine and Rehabilitation, 2005; (4): 471-472

3.Szczuka E., Gruszecka-Marczyńska K. Niefarmakologiczne metody leczenia fibromialgii. Physiotherapy 2011; 19 (2): 47-58

4.Bartkowska W., Mojs E. Pamięć i jej zaburzenia w fibromialgii Neuropsychiatria i Neuropsychologia 2013; 8, 2: 65–72

5.Løge-Hagen J.S., Sæle A., Juhl C. et al. Prevalence of depressive disorder among patients with fibromyalgia: Systematic review and meta-analysis Journal of Affective Disorders 245 (2019) 1098–1105

6.Lesley M. Arnold L.M., Bennett R.M., Crofford L.J. AAPT Diagnostic Criteria for Fibromyalgia J Pain, 2018: 1−18

7.Rahman A., Underwood M., Carnes D. Fibromyalgia BMJ 2014; 348: 1-12

8.Häuser W., Ablin J., Perrot S., et al. Postępowanie w fibromialgii – główne przesłania z najnowszych wytycznych. Med. Prakt., 2017; 3: 59–70

9.https://www.mp.pl/bol/wytyczne/165926,postepowanie-w-fibromialgii-rozpoznanie

Fibromialgia – przyczyny, objawy, leczenie

Fibromialgia jest chorobą charakteryzującą się silnym bólem mięśniowo-kostnym z zaostrzeniami w niektórych punktach, tzw. tender points.

W medycynie często nazywana jest reumatyzmem tkanek miękkich. Dotyka około 2-4% osób na świecie, a według statystyk częściej chorują kobiety.

Pacjenci zdiagnozowani w kierunku fibromialgii powinni byc pod opieką reumatologa.

ZOBACZ TEŻ: O czym może świadczyć ból stopy?

Przyczyny fibromialgii

Nie jest znana dokładna przyczyna występowania fibromialgii, wiadomo jednak, że choroba wiąże się z nieprawidłowym odbieraniem bodźców czuciowo-bólowych.

Diagnostyka jest utrudniona przez to, że pacjent dotknięty tym schorzeniem ma zazwyczaj prawidłowe wyniki badań laboratoryjnych. Pojawienie się dolegliwości jest spowodowane zarówno bodźcami wewnętrznymi, np.

zaburzenia endokrynologiczne, zaburzenia psychiczne, jak i zewnętrznymi, np.urazy, zmiany przeciążeniowe.

Fibromialgia – objawy

Choroba może przebiegać u pacjentów w różny sposób. Mimo, że zawsze występuje ból, może on przyjmować różny charakter (tępy, rozlany, czasem również z towarzyszącymi drętwieniami). Bardzo często ból obejmuje stawy, mięśnie i inne tkanki miękkie, a swoim charakterem przypomina dolegliwości bólowe występujące przy schorzeniach kręgosłupa.

ZOBACZ TEŻ: Dlaczego bolą Cię mięśnie?

Diagnostyka fibromialgii

Ze względu na charakter choroby, jej wykrycie bywa trudne. Pacjenci diagnozowani są na podstawie specjalnych kryteriów. Obecnie przyznaje się pacjentowi punkty w momencie odczuwania bólu w konkretnym miejscu (pod warunkiem występowania go powyżej 3 miesięcy i przy wykluczeniu innych przyczyn bólu). Bólu szuka się po obu stronach ciała, m.in. w miejscach takich jak:

  • bark (prawy/lewy),
  • żuchwa (prawa/lewa strona),
  • odcinek szyjny kręgosłupa,
  • pośladek,
  • klatka piersiowa,
  • brzuch.

Pacjent określa, czy w podanych w ankiecie lokalizacjach odczuwa dolegliwości bólowe czy nie. W drugiej części ankiety, pacjent ocenia stopień nasilenia ogólnych objawów związanych z osłabieniem, zaburzeniami towarzyszącymi podczas uczenia się lub próbie koncentrowania, nasileniem trudności związanych z chodzeniem.

Różnicowanie

Ze względu na, że fibromialgii towarzyszy wiele objawów, mogących wskazywać na inne schorzenie, fibromialgia powinna być różnicowana m.in. z:

  • chorobami o charakterze reumatycznym – podstawą do różnicowania jest wynik badań laboratoryjnych, ponieważ chorzy na fibromialgię nie wykazują innych odchyleń w badaniach; 
  • depresją – konsultacja z psychologiem stanowi ważny punkt w diagnostyce fibromialgii. Pacjenci z zaburzeniami psychicznymi również mogą odczuwać ból całego ciała, kluczowe jest wówczas zastosowanie mapy ciała z zaznaczeniem bolesnych punktów, gdyż u pacjentów z zaburzeniami psychicznymi nie stwierdza się bólu w tzw. tender points;
  • bólem o charakterze mięśniowo-powięziowym – najbardziej charakterystyczną różnicą między tymi dwiema chorobami jest to, że w fibromialgii ból występuje w konkretnych, symetrycznych 18 punktach, a w zaburzeniach mięśniowo-powięziowych może występować w każdym mięśniu szkieletowym oraz asymetrycznie.

ZOBACZ TEŻ: Ból nerek – najczęstsze przyczyny

Leczenie fibromialgii

Pacjenci, którzy doświadczają fibromialgii borykają się z wieloma trudnościami, zarówno w sferze psychicznej, jak i fizycznej.

Ból stanowi ogromna przeszkodę w życiu codziennym, dlatego pacjenci muszą być pod kontrolą lekarzy (internisty, reumatologa, psychologa), a leczenie jest przede wszystkim objawowe.

Najczęstsze formy leczenia fibromialgii to farmakoterapia, fizjoterapia oraz psychoterapia i metody alternatywne.

Farmakoterapia

Jej działanie ma na celu wyciszenie dolegliwości bólowych, rozluźnienie mięśni oraz osiągnięcie aktywności przeciwdepresyjnej. W terapii stosuje się m.in. pochodne tramadolu, które wykazują dużą skuteczność. Pacjentom zaleca się czasem stosowanie preparatów z mirtazepiną, czyli substancją o działaniu przeciwdepresyjnym. 

W zależności od towarzyszących objawów, pacjenci mogą wspomagać się suplementację witaminy D (Vigantoletten Max, Vitrum D3) lub magnezu (NeoMag Forte, Magnez B6).

Popularne w terapii fibromialgii staje się również ziołolecznictwo, np. preparaty z wyciągiem z ziela dziurawca (Depribon).

Chcesz sprawdzić dostępność leku w swojej aptece? Skorzystaj z KtoMaLek.pl i zarezerwuj go!

Psychoterapia 

U pacjentów, u których obserwuje się gorszą kondycję psychiczną, konieczne jest wdrożenie psychoterapii. Ma ona na celu m.in. zapobieganie pojawieniu się depresjilub leczenie jej wczesnych objawów. 

Leia também:  Infekcje dróg moczowych na urlopie – jak pozbyć się i zapobiegać zakażeniu?

Fizjoterapia 

Głównym założeniem stosowania rehabilitacji u pacjentów ze zdiagnozowaną fibromialgią jest działanie rozluźniające oraz ogólnousprawniające.

Wśród wykorzystywanych technik, wyróżnia się różnego rodzaju treningi usprawniające, treningi rozluźniające, techniki relaksacyjne, zabiegi z zakresu balneologii (wodolecznictwo) oraz zabiegi fizykalne pozwalające uśmierzyć ból (np. krioterapia).

Wszystkie działania podejmowane w celu polepszenia jakości życia pacjenta z fibromialgią powinny być spójne oraz konsultowane z lekarzem prowadzącym.

ZOBACZ TEŻ: Reumatoidalne zapalenie stawów – co to za choroba? Jak przebiega leczenie?

Wszystkie treści zamieszczone w Serwisie, w tym artykuły dotyczące tematyki medycznej, mają wyłącznie charakter informacyjny. Dokładamy starań, aby zawarte informacje były rzetelne, prawdziwe i kompletne, jednakże nie ponosimy odpowiedzialności za rezultaty działań podjętych w oparciu o nie, w szczególności informacje te w żadnym wypadku nie mogą zastąpić wizyty u lekarza.

Fibromialgia – przewlekłe zmęczenie, ból i zaburzenia snu

Fibromialgia to niezapalna, przewlekła choroba reumatyczna tkanek miękkich (ścięgien i mięśni),  w której przypadku ważne jest wczesne i szybkie rozpoznanie na podstawie objawów klinicznych.

Pacjent zgłaszający dolegliwości najczęściej kierowany jest do lekarza reumatologa, jednak wymaga też konsultacji u innych specjalistów ze względu na towarzyszące jej choroby.

Dlatego lekarze używają określenia „pacjent wielospecjalistyczny”.

KONSULTACJA REUMATOLOGACena badania od 100 zł

SPRAWDŹ

Przyczyny fibromialgii

Przyczyna choroby nie jest znana.  Aktualne badania sugerują związek z ośrodkowego układem nerwowym (mózg i rdzeń kręgowy). Wśród potencjalnych przyczyn wymienia się m.in. zaburzenia przewodnictwa nerwowego.

Najczęściej występuje jakiś czynnik wyzwalający, który wywołuje fibromialgię. Mogą to być problemy z kręgosłupem, zapalenie stawów, uraz. W wielu chorych wiąże pierwsze objawy fibromialgii z sytuacjami stresowymi.

Niektórzy opisują fibromialgię jako zaburzenie związane  z nieprawidłowym (zbyt silnym) odczuwaniem bólu.

W przypadku FMS podkreśla się też aspekt psychologiczny i społeczny tej choroby, jako że wpływa również na najbliższe otoczenie pacjenta, mogąc doprowadzić do rozpadu związków, relacji międzyludzkich, utraty pracy. Chorzy niemający wsparcia oraz dostępu do diagnostyki i leczenia, często cierpią na depresję.

Fibromialgia objawy

Fibromialgia jest chorobą przewlekłą, którą przede wszystkim charakteryzują dolegliwości bólowe i występowanie miejsc tkliwych (wrażliwych na dotyk). Ból może być rozległy, tępy, głęboki, pulsujący, piekący, chroniczny, pojawia się w różnych okolicach ciała.

Kryteria rozpoznania FM zostały opracowane przez ACR (American College of Rheumatology).

Typowe objawy fibromialgii to:

  • przewlekły, uogólniony ból mięśniowo-stawowy, w całym ciele,  
  • uczucie przewlekłego zmęczenia (także budzenie się z uczuciem zmęczenia) i uczucie sztywności ciała,
  • problemy ze snem.

Rzadsze objawy fibromialgii – dodatkowo chory może skarżyć się też na inne objawy towarzyszące bólowi:

  • zaburzenia rytmu serca (tachykardia),
  • zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego występujące u ok. 40-60 proc. chorych (zespół jelita drażliwego, refluks żołądkowo-przełykowy, bóle brzucha, wzdęcia, zmienny rytm wypróżnień, zaparcia lub biegunki, ),
  • częstomocz,
  • ból miednicy,
  • zespół stawu skroniowo- żuchwowego (ból twarzy lub szczęki, klikanie szczęki i dzwonienie w uszach),
  • zespół niespokojnych nóg,
  • stałe uczucie zimnych kończyn,
  • bezdech senny,
  • wahania masy ciała,
  • sztywność poranna,
  • drętwienie ciała lub mrowienie,
  • problemy z pamięcią i koncentracją,
  • bóle i zawroty głowy,
  • zjawisko Raynauda (zimny nos i małżowiny uszne, drętwienie palców rąk i stóp spowodowane napadowym skurczem tętnic),
  • nerwowość,
  • stany lękowe.

Kto może zachorować na fibromialgię

Szacuje się, że fibromialgia dotyka około 2-3 proc. populacji, z czego kobiety chorują zdecydowanie częściej niż mężczyźni.

Fibromialgia może wystąpić w każdym wieku, ale najczęściej dotyka osoby miedzy 30. a 50. rokiem życia. Mówi się też o predyspozycjach do dziedziczenia fibromialgii, jeśli występowała ona u bliskich krewnych.

Zauważono też ośmiokrotnie większe ryzyko rozwinięcia się tej choroby, jeśli występują inne choroby związane z bólem funkcjonalnym, czyli bólem niemającym żadnej wyraźnej przyczyny.

Podłoże choroby mogą stanowić też przyczyny immunologiczne (przebyte infekcje) i hormonalne (menopauza).

Rozpoznanie fibromialgii – punkty uciskowe

Fibromialgia charakteryzuje się bolesnością w typowych punktach uciskowych (tkliwych). Są to określone miejsca na ciele, bolesne nawet podczas wykonywania rutynowego badania palpacyjnego. Chorobę rozpoznaje się w przypadku występowania tkliwości 11 z 18 wyodrębnionych na ciele punktów, występujących po obu stronach, powyżej i poniżej talii.

Pomocne jest też urządzenie medyczne o nazwie dolorymetr, mierzące natężenie bólu. Osoby cierpiące na fibromialgię mają niski próg odczuwania bólu (tzw. zjawisko sensytyzacji).

Drugim kryterium rozpoznania choroby jest rozległy, wieloogniskowy ból mięśniowo-szkieletowy, który utrzymuje się przez co najmniej trzy miesiące. Może on nasilać się w tych miejscach, zanikać lub mieć charakter wędrujący.

Badania na fibromialgię

Nie ma badań w kierunku wykrywania fibromialgii, co nastręcza trudności w rozpoznaniu choroby. Badania laboratoryjne, RTG czy tomografia komputerowa nie wykazują istotnych odchyleń od norm.

Dlatego diagnozę stawia się głównie na podstawie wywiadu lekarskiego i objawów klinicznych oraz wykluczeniu innych przyczyn.  Dużo informacji o stanie zdrowia pacjenta dostarcza badanie fizykalne, oceniające siłę i napięcie mięśni, zdolność do utrzymania równowagi, koordynację ruchową i tkliwość punktów uciskowych.

Postawienie diagnozy polega w tym przypadku na wykluczeniu innych chorób, mogących dawać podobne objawy, takich jak:

Fibromialgia badania

Zwykle zleca się wykonanie rutynowych badań biochemicznych surowicy i morfologii krwi, m.in.

z oznaczeniem OB, stężenia białka C-reaktywnego (CRP) i poziomu hormonów tarczycy oraz badań obrazowych (typu RTG czy tomografia komputerowa).

Na tym etapie diagnostyki ważna jest współpraca reumatologa z neurologiem, ortopedą, specjalistą chorób zakaźnych, hematologiem i lekarzami innych specjalności.

Fibromialgia a depresja

Dowiedziono, że depresja, częściej związana jest z FM niż z innymi chorobami układu mięśniowo-szkieletowego. Co więcej, obie choroby mogą na siebie wzajemnie wpływać, a przez to nasilać objawy. Z tego względu podstawą leczenia fibromialgii są leki przeciwdepresyjne, które łagodzą zaburzenia typu stres pourazowy, lęk, kołatanie serca, drżenie rąk czy napady paniki.

Fibromialgia a inne choroby

Fibromialgia może towarzyszyć też innym chorobom, takim jak:

  • reumatoidalne zapalenie stawów (RZS),
  • choroba zwyrodnieniowa stawów,
  • łuszczycowe zapalenie stawów (ŁZS),
  • układowy toczeń rumieniowaty,
  • zespół Sjögrena (tzw. zespół suchości czy zespół suchego oka),
  • bóle dolnego odcinka kręgosłupa,
  • choroba Leśniowskiego Crohna,
  • wrzodziejące zapalenie jelita grubego (CU, colitis ulcerosa),
  • hiperprolaktynemia,
  • zakażenia bakteryjne i wirusowe,
  • choroby tarczycy.

Leczenie fibromialgii

Obecnie nie ma leku, który pozwoliłby wyleczyć fibromialgię. Dlatego leczenie polega na działaniu objawowym, łagodzeniu bólu, poprawie jakości snu i sprawności fizycznej.

Fibromialgia leczenie farmakologiczne

Polega na podawaniu leków przeciwbólowych, przeciwdepresyjnych i przeciwpadaczkowych.

Fibromialgia leczenie niefarmakologiczne

Leczenie niefarmakologiczne obejmuje m.in.:

  • ćwiczenia fizyczne ‒ aerobowe i siłowe,
  • fizykoterapię,
  • hydroterapia,
  • balneoterapię (badania skuteczności tej terapii wykazały zmniejszenie odczuwania bólu o 8 proc. i poprawę sprawności fizycznej o 20 proc. u leczonych pacjentów z fibromialgią),
  • krioterapię miejscową i ogólnoustrojową (działa przeciwbólowo i zmniejsza napięcie mięśni),
  • terapię ultradźwiękami,
  • biofeedback rytmu serca (HRV).

Psychoterapia w przebiegu fibromialgii

Pomocna w leczeniu fibromialgii jest terapia poznawczo-behawioralna. Połączona z technikami relaksacji, skutecznie zmniejsza problemy ze snem.

Leczenie fibromialgii – metody niekonwencjonalne

W łagodzeniu dolegliwości związanych z fribromialgią wykorzystuje się też:

  • akupunkturę,
  • medytację,
  • jogę,
  • tai-chi.

Fibromialgia a dieta

Bardzo często skłonność do FM występuje u osób chorych na celiakię. Ze względu na tę zależność ważne jest przestrzeganie diety bezglutenowej w celu zapobiegania rozwojowi choroby.

Niektórzy lekarze zalecają stosowanie diety zawierającej pokarmy bogate w tryptofan ‒ aminokwas będący prekursorem serotoniny.

W diecie tej polecane są takie produkty, jak: mozzarella, soja, pestki dyni, ryby i banany. Natomiast unikać słodyczy, żywności wysoko przetworzonej oraz dań typu fast food.

Wyniki, oceniające efekty takiej diety, są rozbieżne i powinny być potwierdzone wiarygodnymi badaniami klinicznymi.  

Utrzymywanie odpowiedniej masy ciała, zdrowe odżywianie się, unikanie palenia papierosów i spożywania alkoholu są kluczowe dla powstrzymywania rozwoju choroby i przykrych dolegliwości.

Źródła:

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*