Czy przeziębieniem można się zarazić? Jak zapobiegać przeziębieniu?

Większości z nas zima kojarzy się pozytywnie – z białym puchem iskrzącym się w słońcu i Świętami – dla niektórych ta pora roku jest jednak synonimem poważnych problemów.

Bóle mięśni, drapanie w gardle i trudności z przełykaniem, zatkany nos i niekończący się katar, szkliste oczy, kaszel i sterty zużytych chusteczek są objawami problemów, z którymi borykają się wszystkie przeziębione osoby.

Czy przeziębieniem można się zarazić? Jak zapobiegać przeziębieniu?

Duże znaczenie dla uniknięcia zarażenia wirusami przeziębienia i grypy ma profilaktyka i domowe metody na wzmocnienie odporności. Jednak oprócz profilaktyki, ważnym elementem są szczepienia przeciw grypie, dające nam długotrwałą (sezonową) ochronę oraz zapobiegające rozprzestrzenianiu się wirusa.

Szczepienie przeciw grypie zaleca się wszystkim osobom cierpiącym na choroby przewlekłe (np. na cukrzycę, choroby płuc itp.), pracownikom służby zdrowia oraz tych zawodów, gdzie stale obcuje się z dużą ilością ludzi, a także – z racji osłabionej odporności naturalnej – osobom w starszym wieku.

Zdolność do ochrony przed wirusami jest zależna od stanu układu immunologicznego danej osoby. Badania wykazały, że śmiech i dobry humor mają pozytywny wpływ na nasz układ odpornościowy.

Co więcej, naukowcy dowiedli, że osoby energiczne, wesołe i rozluźnione, a zatem te, które charakteryzują się pozytywnym nastawieniem do otoczenia, rzadziej chorują na przeziębienie i grypę, w porównaniu do osób znerwicowanych i mających skłonność do depresji.

Zalecamy zatem: przynajmniej raz dziennie zdrowo i szczerze się pośmiać!

Czym jest przeziębienie?

Przeziębienie jest znane wszystkim, bo z dużą dozą prawdopodobieństwa można założyć, że każdy z nas miał z nim do czynienia. Przeziębienie należy do najczęstszych chorób tzw. górnych dróg oddechowych.

Dorośli chorują 2-4 razy w roku, dzieci zaś częściej, bo nawet 7-10 razy. Przeziębienie może być spowodowane przez ponad 200 różnych wirusów.

Ich różnorodność i zdolność ciągłego mutowania powoduje powstawanie ciągle nowych typów, dlatego nigdy nie staniemy się całkowicie odporni na przeziębienie – ciągle się zarażamy i chorujemy.

Przebieg przeziębienia:

Czy przeziębieniem można się zarazić? Jak zapobiegać przeziębieniu?

W jaki sposób dochodzi do zarażenia? Czy przeziębieniem można się zarazić? Jak zapobiegać przeziębieniu?

Zarażamy się bezpośrednio drogą kropelkową, czyli poprzez wdychanie drobinek wydzielin,które unoszą się w powietrzu w wyniku kichania lub kasłania innej zakażonej osoby w naszym otoczeniu.

Pośrednio możemy się zarazić dotykając przedmiotów (klamek, szklanek, długopisów itp.), na których znajduje się wirus. Najwięcej wirusów wydziela się drugiego i trzeciego dnia po zarażeniu, czyli wtedy, gdy pojawiają się pierwsze symptomy przeziębienia.

Bezpośredni kontakt z osobą zarażoną stanowi wtedy największe ryzyko przeniesienia się choroby.

Ochrona przed przeziębieniem

Bez względu na to, że byliśmy narażeni na bezpośrednie oddziaływanie wirusów, może się zdarzyć, że nie zachorujemy. Oznacza to, że nasz układ immunologiczny zadziałał tak, jak powinien. Ogólna odporność fizyczna, w szczególności zaś ochrona górnych i dolnych dróg oddechowych, jest ważnym czynnikiem chroniących nas przed zarażeniem.

Głównym otworem wprowadzającym powietrze do naszego organizmu jest nos. Jego wnętrze okryte jest błoną śluzową, składającą się z kilku warstw nabłonka. Otwór nosowy jest ponadto pokryty włoskami, stanowiącymi swego rodzaju filtr, na którym zatrzymują się większe cząsteczki wdychane z powietrzem.

Z kolei za pomocą śluzu i nabłonka nos może oczyścić powietrze z mniejszych cząsteczek. Cząsteczki te zwykle przylegają do śluzu, a ten zostaje usunięty podczas wydmuchiwania nosa. W ten sposób już w samej jamie nosowej zatrzymuje się 80-90% mikroorganizmów, które dostają się tam w wyniku oddychania.

Również kichanie i kaszel odgrywają ważną rolę w pozbywaniu się niechcianych substancji, bakterii i wirusów.

Objawy przeziębienia

Symptomy przeziębienia są tak dobrze znane, że choroba ta jest najczęściej diagnozowana samodzielnie już w domu. Zakażenie wirusem powoduje aktywację układu immunologicznego.

Pojawiają się objawy takie jak: piekący ból gardła i trudności z połykaniem, następnie zatkany nos, wydzielina z nosa, w końcu zaś kaszel. Symptomom tym mogą towarzyszyć zmęczenie oraz podwyższona temperatura ciała.

Objawy te najczęściej pojawiają się 2-3 dni po zakażeniu i trwają od 7 do 10 dni.

Jak możemy sobie pomóc?

Niestety nie ma lekarstwa, które skutecznie i szybko wyleczyłoby przeziębienie. Możemy jednak złagodzić objawy choroby za pomocą lekarstw, które można kupić w aptece bez recepty.

Prawidłowe i wczesne leczenie nie tylko łagodzi oznaki przeziębienia, ale także w pewnym stopniu zapobiega ewentualnym komplikacjom, do jakich należą zapalenie górnych lub dolnych dróg oddechowych oraz zapalenie ucha środkowego, w przypadku których konieczna jest wizyta u lekarza.

Ważne jest, abyśmy podczas choroby dużo odpoczywali, pili ciepłe napoje i jedli lekkie posiłki.

Jak można uniknąć przeziębienia?

Przeziębienia można uniknąć dzięki zdrowemu stylowi życia. Należy dbać o to, by nasza dieta była zdrowa i bogata w owoce i warzywa. Ważne są też ruch na świeżym powietrzu, wystarczająca ilość snu i unikanie używek, takich jak alkohol i papierosy.

Należy także zadbać o to, by nasze życie było w miarę możliwości mniej stresujące, bo zdenerwowanie i stres osłabiają naturalną odporność. Przeziębienia można ponadto uniknąć stosując się do kilku ważnych zasad zmniejszających prawdopodobieństwo przenoszenia się wirusów. Po pierwsze, po kontakcie z chorą osobą (np.

opieka nad przeziębionym dzieckiem) lub z zakażonym przedmiotem, należy dokładnie umyć ręce. Brudnymi rękoma nie należy dotykać oczu i nosa – są to naturalne „bramy” wnikania wirusów. Powinniśmy także nosić ciepłe – ale jednocześnie oddychające ubrania – odprowadzające nadmiar wilgoci ze skóry oraz nieprzemakalne buty.

Osobom o obniżonej odporności naturalnej, zwłaszcza starszym lub kobietom w ciąży, zaleca się unikanie osób przeziębionych, mających objawy chorób dróg oddechowych (np. kaszel, katar, ciężki oddech) oraz pomieszczeń, w których jest dużo ludzi (kina, teatry, autobusy, sklepy itp.).

Ciekawostki

  • Ślina jest naturalnym wrogiem mikroorganizmów wnikających do jamy ustnej. Podczas ssania pastylek wydziela się więcej śliny; gardło zostaje nawilżone, a co za tym idzie – zmniejsza się ból gardła.
  • Czy wiedzieliście, że w przewietrzonym pomieszczeniu wdycha się przynajmniej 8 mikroorganizmów na minutę, czyli około 11520 dziennie?
  • Słowa przeziębienie (ang. cold) zaczęto używać w XVI wieku. Zauważono bowiem, że objawy choroby są podobne do tych, jakie ma się stojąc na zimnie (ang. cold weather).
  • Na większe ryzyko zarażenia się przeziębieniem może wpływać stres. Jeśli wirus wniknął do śluzówki, zarażenie jest zależne od stanu układu immunologicznego. Prawdopodobieństwo zarażenia się jest większe, jeśli jesteśmy zestresowani: stan układu immunologicznego jest ściśle powiązany ze stanem naszego ducha. Jeśli jesteśmy z natury pogodni i zadowoleni, prawdopodobieństwo zarażenia się jest trzykrotnie mniejsze, niż ma to miejsce w przypadku osób smutnych i mających skłonności do depresji.
  • Żółtawy lub zielonkawy śluz, którego pozbywamy się kaszląc, wskazuje na cięższą postać zakażenia wirusowego lub bakteryjnego. Za zielonkawą barwę śluzu odpowiedzialny jest enzym leukocytów (mieloperoksydaza), którego zadaniem jest regulowanie reakcji odpowiedzialnych za niszczenie bakterii.
  • Prawdopodobieństwo zarażenia się przeziębieniem jest większe w przypadku palaczy, niż osób niepalących. Ponadto objawy przeziębienia są u palaczy silniejsze, a choroba trwa dłużej i częściej prowadzi do komplikacji, np. zapalenia oskrzeli lub nawet zapalenia płuc.
  • Jednym z najciekawszych faktów związanych z przeziębieniem jest ten, że objawy nie są skutkiem działania wirusów. Objawy pojawiają się w wyniku reakcji układu immunologicznego, próbującego pozbyć się wirusa. Innymi słowy, objawy są częścią naturalnej reakcji naszego organizmu. Interesujący jest także fakt, że u osób o silnym układzie odpornościowym mogą rozwinąć się ciężkie objawy przeziębienia.

Przeziębienie – Przyczyny, Objawy, Sposoby, Leczenia

Choroba przeziębieniowa to infekcja wirusowa górnej części układu oddechowego dotycząca głównie błony śluzowej wyścielającej gardło, jamę nosową i zatoki przynosowe. Pacjenci skarżą się na zatkany nos, ból głowy, czy ból gardła, a stan ten utrzymuje się kilka dni.

Zachorowania występują najczęściej w okresie od jesieni do wiosny, co jednak nie wyklucza możliwości występowania przeziębienia przez cały rok. Chłodne pory roku sprzyjają pojawianiu się objawów przeziębienia, ponieważ wtedy warunki pogodowe wystawiają na próbę naszą odporność bardziej niż wiosną, czy latem.

Ponadto pokrywa się to z czasem powrotu dzieci do żłobków, przedszkoli i szkół, co powoduje większe narażenie na patogeny – główną przyczynę wzrostu przypadków choroby.

Największą liczbą zachorowań na rok charakteryzuje się grupa najmłodszych pacjentów, dzieci potrafią ulegać przeziębieniu nawet do 12 razy na rok (średnio 6-7), oczywiście dorośli i osoby starsze również chorują ale zdarzają się rzadziej. Objawy przeziębienia utrzymują się zwykle kilka dni.

Przeziębienie może być spowodowane przez ponad 200 rodzajów wirusów, z czego najczęściej przyczyną są: rinowirusy (30-50% wszystkich przypadków), wirusy paragrypy i grypy, RSV, koronawirusy (10-15% przypadków), HMPV, HBoV i adenowirusy.

Do zarażenia dochodzi drogą kropelkową przez styczność z chorym lub przez kontakt z zakażonymi przedmiotami. Wirusy dostają się do organizmu przez nabłonek błony śluzowej nosa. Tam namnażają się, na co organizm odpowiada reakcją zapalną.

Rozszerzają się naczynia krwionośne oraz wzmożone jest wydzielanie gruczołów błony śluzowej, co prowadzi do zmniejszenia drożności górnych dróg oddechowych. Objawia się to katarem oraz utrudnionym oddychaniem.

Droga zakażenia – czyli jak się można przeziębić?

Wirusy powodujące przeziębienie należą do różnych grup i w związku z tym wyróżniamy kilka dróg zakażenia:

  • droga kropelkowa – zdecydowanie najczęstszy sposób zakażenia; głównie poprzez kaszel i kichanie chorej osoby, ponieważ w wydzielinie z dróg oddechowych znajduję się już wystarczająca do zarażenia ilość wirusów;
  • droga kontaktu bezpośredniego – w wyniku bezpośredniej styczności z przeziębionym lub zakażonymi przedmiotami, których używał, a następnie przeniesienie wirusów z rąk w okolice oczu, nosa, czy ust bez uprzedniego ich umycia;
  • droga pokarmowa – niektóre wirusy mogą być obecne w pokarmie i tą drogą rozwinąć zakażenie (wybrane rodzaje).

Objawy przeziębienia

Choroba rozwija się łagodnie i objawy przeziębienia stopniowo się nasilają, pojawiając się w różnej kolejności i występując w różnym zestawieniu. Należą do nich:

  • katar (początkowo wodnisty, następnie mleczny, a później gęsty zielonkawy- jest to naturalny przebieg przeziębienia i po kolorze wydzieliny z przewodów nosowych nie można ustalić etiologii przeziębienia, ani rozpoznań nadkażenia bakteryjnego. Obecna w dużej ilości wydzielina upośledza zdolność rozpoznawania zapachów i zmniejsza drożność górnych dróg oddechowych utrudniając oddychanie)
  • kichanie,
  • łzawienie,
  • osłabienie,
  • kaszel (przechodzi od suchego do mokrego),
  • zapalenie spojówek (rzadko),
  • osutka skórna- różnego rodzaju zmiany skórne często towarzyszą infekcjom wirusowym,
  • gorączka – najczęściej niewysoka do 38oC;
  • podrażnienie gardła (zaczerwienione i pokryte grudkami; wydzielina spływa po tylnej ścianie gardła),
  • zapalenie zatok.

Czy przeziębieniem można się zarazić? Jak zapobiegać przeziębieniu?

Powyższym dolegliwościom towarzyszy ogólne złe samopoczucie, rozbicie, ból głowy i mięśni, co jest naturalnym mechanizmem, który ma na celu zmniejszenie naszej aktywności, dzięki czemu organizm będzie mógł “skupić się” na zwalczania patogenów. Choroba rozwija się od kilku godzin do 2 dni od zakażenia.

W ciągu pierwszych 3 dni choroby osoba przeziębiona jest najbardziej zakaźna, natomiast wydalanie wirusa z organizmu może trwać nawet kilka tygodni po ustąpieniu objawów. Choroba osiąga swój szczyt do 3 doby, a następnie ustępuje samoistnie po 7-10 dniach.

Jeśli objawy trwają dłużej niż 10 dni lub nasilają się po 5 dniach należy skonsultować się z lekarzem, czy nie doszło do nadkażenia bakteryjnego.

Przeziębienie a grypa

Przeziębienie powodują wirusy, przeciw którym, w odróżnieniu od grypy, nie ma skutecznych leków ani szczepionki. Bardzo ważne jest rozdzielenie tych dwóch jednostek chorobowych. Choć wykazują wiele podobieństw, możliwe jest wskazanie następujących różnic:

    • czas występowania: przeziębienie może pojawiać się nawet do 12 razy w roku (u młodszych dzieci średnio 6-7 razy rocznie) i choć najwięcej przypadków występuje w okresie jesienno-zimowym, choroba przeziębieniowa może pojawić się w każdej porze roku; grypa charakteryzuje się sezonowością przypadającą na miesiące jesieni i zimy,
    • kaszel: w przebiegu grypy jest najczęściej suchy, a w przeziębieniu wilgotny i produktywny związany ze spływaniem wydzieliny z górnych dróg oddechowych,
    • początek objawów: w przeziębieniu stopniowy, w grypie nagłe pogorszenie stanu zdrowia,
    • łzawiące oczy: często w przeziębieniu; rzadko przy grypie,
Leia também:  Jak leczyć torbiele na jajnikach? Czy są groźne i trzeba je usuwać?

gorączka: w przeziębieniu rzadko występuje (częściej u małych pacjentów), a jeśli jest to najczęściej niewysoka; w grypie występuje często wysoka temperatura,

  • ból gardła: charakterystyczny dla przeziębienia, rzadszy w przebiegu grypy.

Diagnostyka

Z racji na łagodny przebieg przeziębienia i leczenie, które nie jest skierowane przeciw patogenom, lecz mające na celu złagodzić objawy, nie wykonuje się badań laboratoryjnych, wykrywających konkretne wirusy. Takie testy służą głównie do celów epidemiologicznych.

Diagnostyka opiera się na objawach zgłaszanych przez pacjenta i na badaniu przedmiotowym (fizykalnym), przeprowadzonym przez lekarza. Na tej podstawie specjalista po wykluczeniu innych chorób, charakteryzujących się podobnymi symptomami może stwierdzić przeziębienie.

Podczas różnicowania uwzględniane są:

  • ostre zapalenie gardła (o pochodzeniu bakteryjnym),
  • bakteryjne zapalenie zatok przynosowych,
  • zapalenie krtani/ oskrzeli/ płuc,
  • grypa
  • COVID
  • choroby zakaźne takie jak odra, ospa, świnka, krztusiec,
  • alergie.

Leczenie przeziębienia

Czynnikiem chorobotwórczym jest ponad 200 serotypów wirusów, dlatego tak trudne jest stworzenie skutecznego leku pozwalającego wyeliminować przyczynę choroby, tak jak to jest w przypadku leków przeciw wirusom grypy.

Jednocześnie nie jest możliwe wykorzystanie antybiotykoterapii, ponieważ nie mamy tu do czynienia z bakteriami, zatem wszelkie antybiotyki nie dadzą pożądanego efektu, a jedynie mogą doprowadzić do zaburzenia równowagi naturalnej flory bakteryjnej, która jest obecna nie tylko w przewodzie pokarmowym, ale także w jamie nosowej, gardle, jamie ustnej, ponadto niepotrzebne stosowanie antybiotyków prowadzi do wzrostu oporności bakterii – w takiej sytuacji antybiotyki stają się nieskuteczne w leczeniu infekcji bakteryjnej. W leczeniu przeziębienia stosowane jest głównie postępowanie objawowe. W tym celu zalecane są:

  • roztwory (sól morska 2,5-3%) i aerozole do nosa zawierające substancje obkurczające zmniejszające przekrwienie błony śluzowej jamy nosowej i zatok oraz ułatwiające oczyszczanie przewodów nosowych,
  • pseudoefedryna – często stosowany lek przeciw przeziębieniu; przyjmowana doustnie zmniejsza przekrwienie błony śluzowej jamy nosowej i zatok oraz rozszerza oskrzela; z racji na działanie ogólnoustrojowe leczenie powinno być ograniczone do paru dni; jest składnikiem wielu preparatów dostępnych bez recepty- do rozważenia u starszych dzieci po konsultacji z lekarzem.
  • leki przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe np. paracetamol, ibuprofen.
  • podaż płynów – odpowiednie nawodnienie to podstawa skutecznej terapii,
  • odpoczynek w pomieszczeniu ze świeżym, chłodnym powietrzem (wspomaga obkurczanie błony śluzowej jamy nosowej),
  • tabletki do ssania uśmierzające ból gardła lub preparaty w sprayu znieczulające błonę śluzową gardła,
  • preparaty zawierające wyciąg z owoców czarnego bzu.
  • płukanie zatok.

Czy przeziębieniem można się zarazić? Jak zapobiegać przeziębieniu?

Stosowanie leków obkurczających błonę śluzową jamy nosowej oraz pseudofedryny, nie powinno być dłuższe niż 3-5 dni. Katar i podwyższona temperatura są przyczyną znacznej utraty wody w czasie przeziębienia, dlatego warto w tym okresie zadbać o przyjmowanie dużych ilości płynów.

Ogólne osłabienie to sygnał, który daje nam organizm, żeby ograniczyć aktywności, odpocząć i pozwolić na skupienie energii na skutecznym zwalczaniu patogenów.

Pozostanie w łóżku i wspomaganie układu odpornościowego to najskuteczniejsza strategia leczenia zmniejszająca ryzyko powikłaniom oraz chroniąca także innych dzięki izolacji.

Z racji tego, że przeziębienie może prowadzić do zapalenia oskrzeli, tchawicy, krtani, ucha środkowego czy zatok przynosowych, nie należy bagatelizować pierwszych oznak choroby, lecz podjąć stosowne działania, a w razie niepokojących objawów zgłosić się do lekarza.

Inne domowe sposoby

Obecnie żyjemy w świecie, w którym coraz częściej sięgamy po leki zapominając o tym co dała nam natura i o najprostszych metodach leczenia objawów, które są znane od wieków i przekazywane z pokolenia na pokolenie. Oczywiście rozwijająca się medycyna część z nich odrzuciła na podstawie badań, lecz wiele nadal może być wykorzystywanych w praktyce:

  • chłodne okłady – w razie wystąpienia gorączki powyżej 38oC wraz z zastosowanymi lekami przeciwgorączkowymi można zbijać temperaturę chłodnymi okładami.
  • inhalacje 0,9-3% roztworu soli fizjologicznej – zwiększają przepływ krwi w naczyniach błony śluzowej przez co wydzielina staje się wodnista i łatwiej usunąć ją z jamy nosowej;
  • czosnek – ma właściwości bakteriobójcze, przeciwwirusowe i przeciwgrzybicze, działa przeciwmiażdżycowo i powoduje rozkurcz mięśni tworzących ściany jelit, oskrzeli i naczyń krwionośnych. Ponadto zawiera substancje należące do antyoksydantów oraz rozrzedzające wydzielinę oskrzeli;
  • płukanie gardła i jamy ustnej – w tym celu stosuje się roztwory soli lub napary ziołowe – do rozważenia u starszych dzieci.

To jedynie jedne z wielu sposobów radzenia sobie z przeziębieniem. Należy pamiętać, że przed nimi pierwszeństwo zawsze mają zalecenia lekarskie, a domowe metody leczenia mogą je jedynie uzupełniać. Warto zasięgnąć opinii lekarza na temat wykorzystania ich jako alternatywne środki dla farmakologicznego leczenia.

Profilaktyka – lepiej zapobiegać, niż leczyć

Transmisja zachodzi drogą kropelkową, zatem należy zachowywać szczególną ostrożność i czystość w kontaktach z chorymi lub w dużych skupiskach ludzi, unikać dotykania okolic twarzy (zwłaszcza oczu, ust i nosa) oraz zadbać o częste mycie rąk.

Choroba przeziębieniowa jest spotykana głównie u dzieci uczęszczających do żłobków, czy przedszkoli, zatem ważne jest, aby od najmłodszych lat edukować milusińskich w dziedzinie higieny, której nieprzestrzeganie jest przyczyną częstych infekcji.

Chcąc jednak nauczyć najmłodszych, samemu trzeba stosować się do podstawowych zasad higieny takich jak dokładne mycie rąk przez 20-40 sekund, zakrywanie nosa i ust łokciem podczas kaszlu czy kichania. Warto także zadbać o umiarkowany wysiłek fizyczny, który pomoże w utrzymaniu organizmu w dobrej formie.

Są to najprostsze i jednocześnie najskuteczniejsze formy zapobiegania nie tylko przeziębieniu, ale również wielu innych chorobom zakaźnym.

Mnogość różnych wirusów, które mogą stać się czynnikami chorobotwórczymi, sprawiła, że przy obecnym stanie wiedzy nie ma możliwości stworzenia skutecznej szczepionki.

Ta forma profilaktyki jest niedostępna w przypadku przeziębienia i jedynym sposobem na wytworzenie właściwych przeciwciał, jest przechorowanie przeziębienia, co i tak nie zabezpiecza przed ponownym zakażeniem, ponieważ inne wirusy mogą wywołać objawy.

Z wiekiem, kiedy nasz organizm miał już styczność z zdecydowanie większą liczbą drobnoustrojów niż to było w dzieciństwie, rzadziej chorujemy, dlatego u osób starszych przeziębienie występuje zwykle do 2 razy na rok.

Od wieków także powszechne jest przekonanie, że ciepły ubiór w zimną porę także nie jest bez znaczenia.

Aktualnie nie potwierdzono jednoznacznie skuteczności tej metody zapobiegania przeziębieniom, ale faktem jest, że przy niskich temperaturach i oziębieniu organizmu następuje skurcz naczyń włosowatych nie tylko w skórze, ale także w innych powierzchniach, które mają duży kontakt ze środowiskiem zewnętrznym, tym samym będąc miejscem utraty ciepła. Należą do nich błony śluzowe gardła, zatok przynosowych, czy jamy nosowej. Mniejszy przepływ krwi wiąże się nie tylko ze spadkiem temperatury tych powierzchni, co stwarza korzystniejsze warunki dla wirusów, lecz także powoduje to mniejszy napływ białych krwinek, które uczestniczą w obronie organizmu. Stopień zmniejszenia ukrwienia tych obszarów jest różny, dlatego u niektórych osób lekkie wyziębienie nie spowoduje choroby, a u innych rozwiną się objawy przeziębienia. Jest to również związane z zahartowaniem organizmu, co można osiągnąć np. dzięki morsowaniu, czy stosowaniu na przemian ciepłej i zimnej wody podczas kąpieli. Wszystkie takie metody trzeba jednak wprowadzać stopniowo i z należytą wiedzą na ten temat. Należy jednak zachować zdrową równowagę między wyziębieniem, a przegrzaniem oraz pamiętać, że również wychłodzenie organizmu jest możliwe także latem, czy wiosną.

  • Autor: Dr Olga Krynicka-Scaringella
    Współautor: Urszula Woźniak, studentka UM we Wrocławiu
  • Bibliografia:
  • Interna Szczeklika: mały podręcznik 2019/2020; pod redakcją Piotra Gajewskiego; Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2019
  • Kawalec Wanda, Grenda Ryszard, Kulus marek; Pediatria II; Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2018

Kręcicki Tomasz; Zalesska-Kręcicka Maria; Zarys otolaryngologii. Podręcznik dla studentów i lekarzy; Akademia Medyczna im. Piastów Śląskich we Wrocławiu, Wrocław 2008

  1. Lamer-Zarawska Eliza; Fitoterapia i leki roślinne; Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2013
  2. Latkowski Bożydar, Lukas Witold, Godycki-Ćwirko Maciej; Medycyna Rodzinna; Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2017
  3. Latkowski Jan; Otorynolaryngologia dla studentów medycyny i stomatologii; Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2004
  4. Straburzyńska-Lupa Anna, Straburzyński Gerard, Straburzyńska-Migaj Ewa; Fizjoterapia z elementami klinicznymi. Tom 1 i 2; Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008

Jak zapobiec przeziębieniu?

Czy przeziębieniem można się zarazić? Jak zapobiegać przeziębieniu?

Przeziębienie czy grypa to schorzenia, które utrudniają normalne funkcjonowanie i wykonywanie codziennych czynności. Przeziębieniu zwykle towarzyszą nieprzyjemne dolegliwości, takie jak suchy, męczący kaszel, wodnisty katar, podwyższona temperatura ciała, a niekiedy również bóle mięśni i stawów. Nieprzyjemne dolegliwości, które im towarzyszą, znacznie obniżają samopoczucie i wpływają na codzienną aktywność. Dodatkowo, w przypadku grypy, nieleczone dolegliwości lub wdrożenie niewłaściwego leczenie, może skutkować pojawieniem się groźnych powikłań. Z tego powodu warto podjąć działania profilaktyczne, których celem będzie przeciwdziałanie pojawieniu się przeziębienia i grypy. Na czym zatem polega profilaktyka przeziębień? Jak zapobiegać pojawianiu się przeziębienia? Jak wzmocnić odporność organizmu? Jakie są naturalne sposoby na zapobieganie przeziębieniu? Jak uchronić się przed dolegliwymi objawami przeziębienia?

Podstawową rolę w unikaniu chorób wirusowych i bakteryjnych odgrywa układ odpornościowy. Odpowiadają za niego leukocyty, czyli białe krwinki, które produkowane są w grasicy, węzłach chłonnych, migdałkach, jelitach, szpiku kostnym oraz śledzionie. Należy wskazać, że leukocyty żyją bardzo krótko, niektóre z nich zaledwie 36 godzin. Co ważne, na ich miejsce pojawiają się nowe.

Niemniej jednak można wesprzeć proces regeneracji układu odpornościowego. Proces wzmacniania odporności nie jest jednak natychmiastowy. Z tego powodu warto wdrożyć odpowiednie zmiany w stylu życia odpowiednio wcześnie, by przygotować się na sezon przeziębień i grypy. Niezwykle ważna jest dieta.

Zdrowa, odpowiednio zbilansowana dieta bowiem jest źródłem wielu cennych witamin i składników odżywczych, które wzmacniają i uodparniają organizm na wirusy i bakterie. Niemniej jednak można również rozpocząć suplementacje tabletkami, które zawierają kompleks niezbędnych witamin i minerałów.

Warto wskazać, że na odporność największy wpływ mają witaminy z grupy B, C, i D oraz beta-karoten, a także cynk, żelazo i miedź.

Pobudzają one bowiem produkcję białych krwinek oraz podnoszą odporność na zakażenia wirusami i bakteriami, W okresie wzmożonych zachorowań na grypę i przeziębienia należy również dostarczać organizmowi porcję probiotyków – bakterii, które aktywują układ odpornościowy oraz poprawiają wchłanianie witamin i minerałów. Warto wskazać, że skutecznym sposobem na uniknięcie przeziębienia i grypy jest poddanie się szczepionkom.

Jak powstrzymać przeziębienie domowymi sposobami? Należy podkreślić, że istnieją naturalne sposoby na zapobieganie przeziębieniom. Ruch to zdrowie, dlatego ważnym elementem wzmacniania odporności jest aktywność fizyczna.

Nawet szybki spacer przyczynia się do szybszego krążenia krwi, zwiększenia produkcji limfocytów i aktywowaniu wszystkich komórek układu odpornościowego. Wpływ na odporność ma również odpowiednia ilość snu (około 7-8 godzin). Podczas snu bowiem przyspieszają wszystkie procesy regeneracyjne organizmu.

Leia também:  Jak leczy się alergię pokarmową?

Przed snem warto również wywietrzyć sypialnię, co ważne powinna w niej panować temperatura nie wyższa niż 20 °C. Istotnym elementem we wzmacnianiu odporności jest hartowanie organizmu.

Najlepsze są kąpiele w morzu, które usprawniają mechanizmy termoregulacji, co przyczynia się do zwiększenia tolerancji organizmu na wahania temperatury. Zimą sposób ten można zastąpić kąpielami w wannie w chłodnej wodzie.

Warto wskazać, że hartowanie wodą polega na naprzemiennym rozszerzaniu i kurczeniu naczyń krwionośnych przez kąpiele w zimnej i ciepłej wodzie. Kąpiele bez wahania można zastąpić prysznicami. W okresach zwiększonej zapadalności na choroby i przeziębienia należy również unikać bliskiego kontaktu z przeziębionymi osobami, a także często myć ręce.

Warto podkreślić, że istnieje wiele czynników, które osłabiają odporność organizmu, zwiększając tym samym podatność na infekcje i zakażenia, co przekłada się na ryzyko wystąpienia przeziębienia. W tym znaczeniu można mówić o degradacyjnym wpływie używek na odporność.

Palenie tytoniu, nadużywanie alkoholu, niezdrowy tryb życia znacznie podnoszą ryzyko wystąpienia przeziębienia. Co ważne, nawet antybiotykoterapia, częste zmiany klimatu, nieregularne odżywianie oraz stresy czy napięcia emocjonalne wpływają na spadek odporności.

Z tego też powodu, w okresie wzmożonych zachorowań i ryzyka przeziębienia u wielu osób konieczne jest dodatkowe wzmacnianie układu odpornościowego, czyli immunostymulacji.

Należy wskazać, że układ odpornościowy niemowląt i dzieci nie jest dostatecznie wykształcony, dlatego są one najbardziej narażone na ryzyko przeziębienia i grypy. Z tego powodu należy szczególnie dbać o wzmocnienie ich odporności w okresie wzmożonych zachorowań.

Przeziębienie: przyczyny, objawy i leczenie

Przeziębienie to uciążliwa choroba, wywoływana przez wirusy. Bywa określane też jako zapalenie nosogardła, zapalenie błony śluzowej gardła, nosa i krtani, ostry nieżyt nosa lub zaziębienie.

Przeziębienie rozwija się wolno i z reguły towarzyszy mu katar. Jest bardziej uciążliwe niż groźne, niebezpieczne za to mogą być powikłania po przeziębieniu.

Jakie są objawy przeziębienia? Czy jest skuteczne leczenie takiej infekcji wirusowej? Przeczytaj!

Przeziębienie jest pospolitą infekcją górnych dróg oddechowych, a najwięcej przypadków zachorowania ma miejsce w okresie jesienno-zimowym. Kojarzymy z nim przede wszystkim katar i kaszel.

Specjaliści uważają, że wirusów, które wywołują przeziębienie jest ponad 200, przy czym najczęściej wywołują je:

Zdarza się też, że za objawy przeziębienia odpowiada kilka z tych wirusów. Mnogość wirusów sprawia, że nie można opracować szczepionki przeciwko przeziębieniu oraz, że choroba łapie nas kilka razy do roku.

Najczęściej przeziębienie łapią dzieci – u nich infekcje występują 2-3 razy częściej niż u dorosłych. Dorośli chorują przeciętnie 2-4 razy do roku a osoby starsze 0,5-1 raz w roku.

Dlaczego częstość zachorowania na przeziębienie maleje wraz z wiekiem? Bo układ immunologiczny z czasem uczy się radzić z coraz to większą liczbą wirusów.

Wirusy powodujące przeziębienie przenoszą się drogą kropelkową – chory, kaszląc lub kichając, rozpyla drobne kropelki wydzieliny dróg oddechowych, zawierające wirusy oraz przez kontakt z zakażonymi przedmiotami – niektóre wirusy mogą przez kilka godzin przetrwać np. na na klamkach, słuchawkach telefonów, poręczach itp., dlatego ważna jest higiena rąk.

Poradnik zdrowie – przeziębienie

Objawy przeziębienia

Choroba zaczyna się powoli – rozwija się kilka dni. Początkowe objawy przeziębienia to zmęczenie i apatia, czego na ogół nie wiąże się z chorobą.

Kichanie, rozpulchnienie błony śluzowej gardła i ból, a potem wodnista wydzielina z nosa to sposoby usunięcia wirusów, które wykorzystuje nasz organizm.

Kiedy jednak pojawi się drapanie w gardle i kichanie można podejrzewać, że rozwija się przeziębienie. Jego pierwsza faza to właśnie moment, kiedy wirusy mnożą się i wnikają w błony śluzowe prowokując reakcję obronną. Bez względu na rodzaj wirusa, objawy przeziębienia są za każdym razem podobne.

Zgłoś się do lekarza, gdy:

  • wystąpią duszność i/lub napady świszczącego oddechu
  • gorączka przekracza 38°C
  • nasilony kaszel z odkrztuszaniem ropnej wydzieliny utrzymują się dłużej niż kilka dni
  • pojawi się silny i nieustępujący ból głowy, zatok (okolice nosa, czoło, szczęka) lub ucha
  • objawy (męczący kaszel, gęsty, żółty lub zielonkawy katar o charakterze ropnym, ból głowy, ból zatok) utrzymują się dłużej niż 10—14 dni lub nasilają się po 5—6 dni choroby

Jak leczyć przeziębienie?

Jak leczyć przeziębienie? Co na przeziębienie? To często zadawane pytania. Leczenie przeziębienia to tak naprawdę łagodzenie jego objawów oraz działania pozwalające uniknąć powikłań.

Przede wszystkim trzeba zwolnić, sporo wypoczywać, jeśli to konieczne na 1-2 dni położyć się do łóżka.

Przeziębienie spowodowane przez atak wirusów zmusza organizm do dużego wysiłku, nie należy więc go niczym dodatkowo obciążać. Należy dużo pić – najlepiej wodę mineralną (o temperaturze pokojowej), herbatę z cytryną oraz herbaty ziołowe i owocowe. Najlepiej rozgrzewające i napotne, bo to wspomaga organizm w pozbywaniu się wirusów i produktów ich przemiany materii.

Gorączkę i ból towarzyszące przeziębieniu można łagodzić paracetamolem. Silniej przeciwbólowo i przeciwzapalnie działają preparaty z ibuprofenem i naproksenem, ale nie powinny ich zażywać osoby z wrażliwym przewodem pokarmowym, bo drażnią śluzówkę żołądka.

Katar towarzyszący przeziębieniu, początkowo jest wodnisty, potem gęstniejący i utrudniający oddychanie. Objawy kataru złagodzą krople obkurczające naczynia i zmniejszające obrzęk błony śluzowej nosa.

Bardzo przydatne są aerozole z wodą morską, bo udrożniają drogi oddechowe i jednocześnie nawilżają wysuszone infekcją błony śluzowe.

Poza tym można przyjmować doustne leki obkurczające naczynia błony śluzowej nosa, zawierające pseudoefedrynę lub leki przeciwhistaminowe.

Należy unikać złożonych preparatów przeciwkaszlowych, zawierających zarówno lek przeciwkaszlowy, jak i wykrztuśny

Kaszel przy przeziębieniu potrafi być bardzo męczący, ale nie powinno się hamować odruchu kaszlowego – chodzi bowiem o to, by jak najskuteczniej usuwać wydzielinę z dróg oddechowych. Jeśli więc sięgasz po syrop, to powinien być on wykrztuśny i/lub rozrzedzający wydzielinę, nie zaszkodzi, gdy będzie również działał przeciwzapalnie, osłonowo i bakteriobójczo.

Antybiotyki w leczeniu przeziębienia nie są skuteczne i nie należy ich przyjmować, dopóki nie dojdzie do nadkażenia bakteryjnego – dopiero wtedy lekarz może zadecydować o konieczności ich podania.

Chrypkę i ból gardła mogą złagodzić tabletki do ssania, gdy zaczniesz je brać zanim infekcja się rozwinie, czyli przy pierwszych objawach, np. drapaniu w gardle. Ssanie tabletek przed wizytą u lekarza może zmienić wygląd śluzówki i utrudnić postawienie właściwej diagnozy.

Wiele osób, zamiast kupować kilka leków, wybiera preparaty wieloskładnikowe – zawierają najczęściej 2-3 leki, zwykle w ich skład wchodzi paracetamol lub ibuprofen (ew. inny niesteroidowy lek przeciwzapalny), lek przeciwhistaminowy, pseudoefedryna bądź witamina C . Jeśli się zdecydujesz na ich stosowanie, przeczytaj uważnie ulotkę i nie mieszaj różnych preparatów ze sobą

Jak uniknąć przeziębienia?

Obecność wirusów, które krążą między ludźmi wcale nie znaczy, że nie da się uniknąć przeziębienia. Im większa odporność organizmu, tym trudniej wirusom sforsować jego mechanizmy obronne. Jeśli nie chcesz się przeziębiać przestrzegaj następujących zasad:

  • unikaj bliskiego kontaktu z przeziębionymi osobami, w miejscach publicznych nie dotykaj rękoma twarzy
  • ręce myj mydłem często i dokładnie (co najmniej pół minuty)
  • korzystaj ze środków odkażających na bazie alkoholu (do kupienia w aptekach)
  • pamiętaj o codziennym umiarkowanym wysiłku fizycznym, a unikaj intensywnych treningów
  • unikaj przegrzania, jak również wychłodzenia organizmu (pomocna może być odzież termiczna)
  • wysypiaj się – brak snu osłabia odporność i ułatwia zadanie wirusom

Czy przeziębieniem można się zarazić? Jak zapobiegać przeziębieniu? Agnieszka Paculanka

Przeziębienie

Przeziębienie to zespół objawów związanych z zapaleniem błony śluzowej nosa, gardła i zatok przynosowych, spowodowany zakażeniem wirusowym.

Czy przeziębieniem można się zarazić? Jak zapobiegać przeziębieniu?
Fot. iStock.com

Epidemiologia, czyli kiedy i jak często chorujemy

Przeziębienie to prawdopodobnie najczęstsza choroba, która kilka razy w roku dotyka większość populacji.

Dorośli zapadają na przeziębienie średnio 2—4 razy w roku, u osób w podeszłym wieku choroba jest rzadsza (średnio 0,5—1 epizod przeziębienia w roku). U dzieci przeziębienie występuje około 2—3 razy częściej niż u dorosłych.

Prawdopodobnie nieco częściej przeziębiają się dorośli mający częsty kontakt z dziećmi. W miarę dorastania, a później starzenia się, nasz układ immunologiczny uczy się radzić sobie z coraz większą liczbą wirusów powodujących przeziębienie, dlatego u osób w podeszłym wieku choroba występuje najrzadziej.

Częstość przeziębienia różni się w zależności od sezonu i jest zmienna osobniczo. Dokładne dane epidemiologiczne pochodzą głównie z Ameryki Północnej. W Stanach Zjednoczonych co roku rejestruje się 62 miliony przypadków zgłoszonych do lekarza, a łączną liczbę zachorowań ocenia się od 500 milionów do miliarda!

Przeziębienie jest jedną z ważnych przyczyn nieobecności w szkole i pracy, w USA wyliczono, że choroba powoduje rocznie 22 miliony dni nieobecności w pracy i 20 milionów dni nieobecności w szkole (wg danych National Institute of Health).

Odnosząc te dane do populacji Polski, teoretycznie można oczekiwać około 9 milionów wizyt lekarskich z powodu przeziębienia.

Niestety, dokładne dane dla naszego kraju są niedostępne, a ze względu na różnice w strukturze populacji i organizacji opieki zdrowotnej ekstrapolacja danych z USA jest obarczona olbrzymim błędem.

Kiedy i dlaczego się przeziębiamy?

Najwięcej zakażeń występuje w okresie jesiennowiosennym. Tradycyjnie uważa się, że jest to spowodowane częstszym przebywaniem w pomieszczeniach zamkniętych, sprzyjającym przenoszeniu zakażenia.

Nie ma jednak wiarygodnych danych naukowych potwierdzających tę teorię i wiele osób podaje ją w wątpliwość (zauważmy, że w zurbanizowanym społeczeństwie intensywność przebywania w zatłoczonych pomieszczeniach jest podobna w różnych porach roku).

Według alternatywnej hipotezy za zwiększoną częstość przeziębień odpowiadają zmiany w błonie śluzowej nosa pod wpływem zimnego powietrza i wahań temperatury, które ułatwiają atak wirusów, osłabiając naturalne mechanizmy broniące nas przed zakażeniem.

Drogi przenoszenia zakażenia

Do zakażenia dochodzi:

  • drogą kropelkową w czasie kontaktu z chorym, który – kaszląc lub kichając – rozpyla drobne kropelki wydzieliny dróg oddechowych, zawierające wirusy
  • przez kontakt z zakażonymi przedmiotami; niektóre wirusy mogą przez kilka godzin przetrwać w środowisku, np. na przedmiotach codziennego użytku (na klamkach od drzwi, słuchawkach telefonów, poręczach itp.) – po dotknięciu zakażonego przedmiotu zarażamy się, dotykając ust, oczu lub nosa (dlatego ważna jest higiena rąk w okresie zwiększonej zapadalności na przeziębienia).

Przyczyny przeziębienia

Przeziębienie jest spowodowane zakażeniem wirusowym, jego przyczyną sąs bardzo różne i liczne gatunki wirusów (ponad 200). Z tego powodu większość z nas choruje wielokrotnie, często kilka razy w roku.

Najczęstsze wirusy powodujące przeziębienie to:

  • rynowirusy (są sprawcami 40—50% przypadków przeziębienia); opisano ponad 100 gatunków różnych rynowirusów
  • koronawirusy – tylko 5 gatunków z tego rodzaju zakaża ludzi; odpowiadają one za 10—15% przypadków przeziębienia,
  • inne wirusy (m.in. adenowirusy, wirusy Coxsackie, wirusy paragrypy, parwowirusy, RSV i enterowirusy).

Część przypadków grypy jest klinicznie (bez specjalistycznych badań) nie do odróżnienia od przeziębienia, dlatego wśród przyczyn należy również wymienić wirusy grypy.

U chorych z typowymi objawami przeziębienia nie ma żadnych wskazań do wykonywania badań mikrobiologicznych. Powyższe dane pochodzą z badań naukowych.

W codziennej praktyce wiedza na temat tego, który z wymienionych wirusów powoduje objawy, nie ma żadnego wpływu na postępowanie lekarza.

Jedynie u chorych z podejrzeniem grypy lekarz może w razie potrzeby zlecić odpowiednie badania w tym kierunku.

Patofizjologia, czyli mechanizmy przeziębienia

Wirusy dostają się do nosa wraz z wdychanym powietrzem zawierającym drobne kropelki zakażonej wydzieliny od innego chorego albo są przenoszone do nosa z rąk pacjenta.

Leia também:  Prostata – objawy raka, przerostu i zapalenia gruczołu krokowego

Powierzchnia błony śluzowej nosa jest wyścielona przez komórki nabłonka i pokryta śluzem.

Na powierzchni komórek nabłonka znajdują się liczne receptory, czyli białka umożliwiające interakcje z innymi komórkami organizmu.

Są to między innymi receptory ICAM-1 (jedna z cząsteczek adhezyjnych, czyli ułatwiających komunikację pomiędzy komórkami), które służą do kontaktu z leukocytami, czyli białymi krwinkami.

Rynowirusy wykorzystują właśnie te białka (najczęstsza przyczyna przeziębienia), aby dostać się do wnętrza komórki. Zakażona komórka ulega zmianom spowodowanym szkodliwym wpływem wirusa.

Wirus poza komórkami innych organizmów nie żyje w potocznym tego słowa znaczeniu. Nie oddycha, nie ma metabolizmu, nie ulega zmianom, nie rozmnaża się.

Jest to nitka kwasu nukleinowego (w przypadku rynowirusów jest to kwas rybonukleinowy, RNA), otoczona białkową osłonką.

Gdy wirus dostanie się do komórki, sprawia, że zamiast własnych białek komórka zaczyna produkować białka potrzebne do budowy potomnych wirusów (zamiast własnego materiału genetycznego komórka używa materiału genetycznego wirusa, który sam nie może produkować białek).

Komórka ginie, a uwolnione wirusy zakażają kolejne komórki. Na szczęście nie jesteśmy bezbronni. Wirusy są w stanie zainfekować tylko niektóre komórki. Zmieniona komórka jest rozpoznawana przez siły obronne organizmu (leukocyty, czyli białe krwinki), atakowana i zabijana.

Często zdarza się, że w ten sposób udaje się powstrzymać zakażenie. Jeżeli organizm miał już wcześniej kontakt z danym wirusem, układ odpornościowy „nauczył się” szybko go rozpoznawać i kolejne zakażenie jest szybko opanowywane, objawy sa łagodne lub w ogóle nie występują.

Jeżeli proces zapalny nie doprowadza do szybkiego wyeliminowania wirusa, zakażenie rozprzestrzenia się na całą błonę śluzową nosa.

Produkty uwalniane z rozpadłych komórek i substancje wydzielane przez aktywowane („walczące”) leukocyty powodują zwiększenie przepuszczalności ścian naczyń krwionośnych w błonie śluzowej i przenikanie płynu poza naczynia, co powoduje obrzęk błony śluzowej.

Aktywnowane komórki uczestniczące w procesie zapalnym wydzielają m.in.

histaminę, prostaglandyny, bradykininę i wiele innych mediatorów wpływających na nasilenie reakcji zapalnej poprzez przyciąganie kolejnych leukocytów, ich aktywację i wpływ na zwiększenie przepuszczalności naczyń krwionośnych.

Nos staje się niedrożny, pojawia się wodnisty katar. Przez ściany naczyń przechodzą coraz liczniejsze zastępy leukocytów atakujących zakażone komórki. Liczne leukocyty i produkty rozpadu komórek sprawiają, że wydzielina wyciekająca z nosa nabiera żółtego wyglądu.

W zależności od gatunku wirusa, który nas zaatakował, objawy mogą mieć zróżnicowany charakter i różne nasilenie. Często pojawia się kaszel spowodowany zajęciem błony śluzowej krtani i tchawicy albo spływaniem wydzieliny po tylnej ścianie gardła (wydzielina spływając do krtani pobudza odruch kaszlowy i jest wykrztuszana).

Obrzęk błony śluzowej nosa może zamknąć ujścia zatok i spowodować lub nasilić zapalenie zatok. Jeżeli infekcja jest nasilona, substancje wydzielane przez komórki zapalne powodują objawy ogólnoustrojowe – gorączkę, złe samopoczucie, zmęczenie. Po kilku dniach infekcja zostaje pokonana, a nabłonek nosa szybko się regeneruje.

Jak się objawia przeziębienie?

Objawy przeziębienia utrzymują się przez około 7 dni, zwykle po 3—4 dniach osiągają największe nasilenie, a potem stopniowo ustępują.

Objawy występują około 1—2 dni po zakażeniu. Choroba często rozpoczyna się okresem złego samopoczucia. Niektórzy pacjenci skarżą się w tym czasie na uczucie wysychania, pieczenia lub drapania w nosie. Są to wczesne objawy towarzyszące inwazji wirusów na nabłonek błony śluzowej nosa. Kolejnym objawem jest często ból gardła, czasem chrypka.

Następnie pojawiają się katar i kichanie. Ból gardła zwykle mija po 1—2 dniach. Początkowo wodnisty katar z czasem staje się gęstszy i często ma ropny charakter (żółte lub zielonkawe zabarwienie), a u niektórych chorych pojawia się kaszel. W pierwszych dniach choroby może występować również stan podgorączkowy (temperatura ciała 37–38°C).

Gorączka częściej występuje u dzieci.

Objawy utrzymują się przez około 7 dni. Zwykle po 3—4 dniach osiągają największe nasilenie, a potem stopniowo ustępują. Katar i/lub kaszel mogą utrzymywać się u niektórych chorych nawet przez 2 tygodnie.

Zmiana charakteru kataru na ropny zwykle nie świadczy o tym, że choroba jest spowodowana przez zakażenie bakteryjne, ale jest objawem aktywacji sił obronnych organizmu.

W wydzielinie z nosa pojawiają się liczne leukocyty (białe krwinki), które nadają jej żółte zabarwienie. Dlatego ropny wygląd wydzieliny z nosa nie jest wskazaniem do stosowania antybiotyków.

Kaszel może być suchy (bez odkrztuszania wydzieliny) lub wilgotny (z odkrztuszaniem wydzieliny, najczęściej białawej lub żółtej).

Jeżeli objawom przeziębienia towarzyszą gorączka, bóle mięśni i stawów, uczucie rozbicia, być może zachorowaliśmy na grypę. Ogólne zasady postępowania są podobne, a pewne odróżnienie przeziębienia i grypy wymaga wykonania badań w kierunku grypy.

W większości przypadków poza okresem pandemii grypy wykonywanie tych badań nie jest potrzebne. Jeżeli objawy są bardzo nasilone, należy skontaktować się z lekarzem, który w najcięższych przypadkach może zalecić stosowanie leków działających na wirusy grypy.

Leki te nie działają na wirusy powodujące przeziębienie. Ze względu na większe ryzyko powikłań zdecydowanie zalecane jest „przeleżenie” grypy w domu.

Ponieważ pewne odróżnienie przeziębienia i grypy na podstawie objawów jest niemożliwe, tę zasadę warto stosować do wszystkich cięższych przypadków przeziębienia.

Do lekarza należy się zgłosić, jeżeli:

  • wystąpią duszność i/lub napady świszczącego oddechu
  • gorączka >38°C i nasilony kaszel z odkrztuszaniem ropnej wydzieliny utrzymują się dłużej niż kilka dni
  • pojawi się silny i nieustępujący ból głowy, zatok (okolice nosa, czoło, szczęka) lub ucha
  • objawy utrzymują się dłużej niż 10—14 dni lub nasilają się po 5—6 dni choroby.

Leczenie przeziębienia

Dostępne leki nie skracają istotnie choroby, a jedynie łagodzą jej objawy. Ważne jest postępowanie ogólne.

Zalecenia dla przeziębionych

  • odpoczynek, leżenie w łóżku, w razie potrzeby zwolnienie z pracy/szkoły
  • picie odpowiedniej ilości płynów (szczególnie jeżeli przeziębieniu towarzyszy gorączka), np. wody mineralnej niegazowanej albo herbaty; nie powinno się pić napojów gazowanych
  • doraźne zmniejszenie objawów można uzyskać dzięki inhalacjom ciepłego, nawilżonego powietrza.

czytaj więcej »

Zwalczanie objawów przeziębienia

Ból głowy, gardła, gorączka

Stosuje się leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe. Najbezpieczniejszy jest paracetamol. Zażywany jest doraźnie w razie objawów, w dawce 1–2 tabl. (500–1000 mg).

Działanie leku utrzymuje się przez 4–6 godzin. Nie należy przekraczać dawki 4 g/dobę lub, jeżeli stosujemy lek dłużej niż 2–3 dni, dawki 2,5 g (5 tabletek). Przedawkowanie może spowodować uszkodzenie wątroby.

Paracetamol wchodzi w skład wielu leków złożonych.

Można również zastosować niesteroidowe leki przeciwzapalne, które są silniejsze, ale częściej powodują działania niepożądane. Do takich leków należą:

  • ibuprofen; zwykle 1 tabletka (czyli 200 mg, dostępne są też tabletki „forte” zawierające 400 mg leku), następnie w razie potrzeby co 6 godzin
  • naproksen (1 tabletka, tj. 250–500 mg, następnie w razie potrzeby 1 tabletka co 6–8 godzin).

Najważniejsze działania niepożądane niesteroidowych leków przeciwzapalnych to:

  • uszkodzenie błony śluzowej żołądka (dlatego leki te nie powinny być stosowane przez pacjentów z chorobą wrzodową)
  • upośledzenie czynności nerek u chorych z przewlekłą niewydolnością nerek
  • ryzyko ciężkiego napadu duszności u chorych na astmę (około 10% chorych na astmę ma tzw. astmę aspirynową, czyli jest nadwrażliwych na aspirynę i inne niesteroidowe leki przeciwzapalne; chorzy ci mogą bezpiecznie przyjmować typowe dawki paracetamolu).

Wbrew powszechnemu mniemaniu aspiryna (kwas acetylosalicylowy) nie wpływa na przebieg przeziębienia, a działa podobnie jak inne niesteroidowe leki przeciwzapalne – przeciwbólowo i przeciwgorączkowo.

Uwaga! Aspiryny nie należy stosować u dzieci w wieku

Zapobieganie przeziebieniu

Sposoby na przeziębienie – jak nie zachorować?

W okresie jesienno-zimowym niezwykle trudno uniknąć infekcji. Nieprzyjemna aura, duże ryzyko zakażenia, spadek aktywności, spowodowany brakiem słońca – wszystko to sprawia, że trudniej uniknąć grypy i przeziębienia. Warto jednak podkreślić, że to przede wszystkim od nawyków i wysiłku pacjenta zależy jego kondycja zdrowotna w tym czasie.

Spis treści: 

Jak uniknąć przeziębienia? | Drogi zakażenia przeziębieniem | Sposoby na przeziebienie | Jak zapobiegać infekcjom dróg oddechowych?

Jak uniknąć przeziębienia?

Wysokie ryzyko wystąpienia infekcji może być w znaczący sposób zredukowane poprzez stosowanie odpowiednich środków zaradczych, np.:

  • prowadzenie odpowiedniego stylu życia,
  • dopasowanie diety do pory roku,
  • unikanie zagrożeń,
  • odpowiednie podejście w leczeniu infekcji, gdy ona już wystąpi.

Stosując się do wielu zaleceń możemy pomóc nie tylko sobie, ale i osobom z naszego otoczenia. Nabranie dobrych nawyków pozwoli bowiem uniknąć epidemii zakażeń w miejscu pracy czy domu.

Drogi zakażenia przeziębieniem

Wirusy i bakterie, stanowiące źródło chorób, są przenoszone przede wszystkim drogą kropelkową. Oznacza to, że drobnoustrój przenosi się przez kropelki podczas takich czynności, jak:

  • mówienie,
  • kichanie,
  • kaszel.

Możliwe jest również przenoszenie wirusów i bakterii poprzez zanieczyszczone nimi przedmioty. Z tego typu zagrożeniami możemy zetknąć się w codziennych sytuacjach, zarówno w pracy, jak i domu.

InternistaNie czekaj w kolejkach

UMÓW WIZYTĘ

Sposoby na przeziebienie

Infekcjom umkniemy przede wszystkim poprzez unikanie bliskiego kontaktu z osobami chorymi oraz podjęcie kilku prostych środków prewencyjnych. Jedną z nich jest tak zwana etykieta kichania.

– Zakrywaj usta i nos chusteczką higieniczną, jeśli kaszlesz lub kichasz. Wyrzuć chusteczkę bezpośrednio po użyciu. Jeśli nie masz przy sobie chusteczek, zasłoń twarz przedramieniem lub rękawem – nie dłonią – radzą specjaliści z Zespołu ds. Profilaktyki i Medycyny Pracy Działu Klinicznego Medicover.

Czy przeziębieniem można się zarazić? Jak zapobiegać przeziębieniu?

Prócz stosowania się do „etykiety kichania” w miesiącach, gdy ryzyko zachorowania jest zwiększone, warto również częściej myć ręce – to na nich bowiem przenosimy najwięcej bakterii. Dlatego w należy jak najczęściej myć ręce ciepłą wodą i mydłem przez ok. 15–30 sekund, szczególnie bezpośrednio po kaszlu lub kichaniu.

Jeśli nie mamy możliwości skorzystania z łazienki, można w celu dezynfekcji użyć specjalnego preparatu na bazie alkoholu. Zakupione w aptece, mieszczą się bez problemu w damskiej torebce lub męskiej kieszeni.

Dodatkowo lekarze zalecają unikać dotykania swoich oczu, nosa i ust, zwłaszcza w pracy i w miejscach publicznych – w ten sposób bowiem zarazki przenikają do organizmu, zapoczątkowując infekcję.

Co jeszcze możemy zrobić?

– Na pewno warto ograniczać przebywanie w zatłoczonych pomieszczeniach – wzrasta wówczas ryzyko infekcji. Sposobem na pozbycie się ewentualnych zarazków jest częste wietrzenie pomieszczeń, nawet mimo niskiej temperatury na zewnątrz – podkreślają nasi eksperci.

Jak zapobiegać infekcjom dróg oddechowych?

Sposoby na zapobieganie przeziebienia

  • spaceruj, ćwicz lub biegaj przynajmniej 30 minut dziennie, najlepiej większość dni w tygodniu, przez cały rok,
  • dbaj o zdrową dietę, codziennie spożywaj warzywa i owoce,
  • wspieraj organizm, systematycznie dostarczając witaminę D oraz kwasy omega-3, najlepiej w postaci tranu. Witamina D buduje odporność, a kwasy omega-3 korzystanie wpływają na ogólny stan zdrowia, wspomagając pracę serca, mózgu i narządu wzroku,
  • śpij przynajmniej 7 godzin na dobę,
  • w okresach zwiększonej zachorowalności na przeziębienie unikaj zatłoczonych miejsc,
  • w pracy i w miejscach publicznych nie dotykaj rękami nosa, ust lub oczu,
  • unikaj bliskiego kontaktu z osobami chorymi, zachowuj przynajmniej 1-metrowy dystans,
  • często myj ręce ciepłą wodą i mydłem przez 15–30 sekund, w celu zmniejszenia ryzyka przeniesienia infekcji,
  • często wietrz pomieszczenia,
  • ubieraj się odpowiednio do temperatury i warunków pogodowych.

Autor: Beata Pałac

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*