Choroba Alzheimera – fazy, jakie są pierwsze objawy?

Mimo znacznego postępu medycyny w dalszym ciągu nie odkryto lekarstwa na Alzheimera, na którą na całym świecie choruje kilkadziesiąt milionów ludzi. Po zdiagnozowaniu objawów choroby Alzheimera u podopiecznego, jak najszybciej należy zastosować odpowiednia farmakoterapię (w zależności od fazy choroby) oraz zapewnić choremu opiekę, która jest w tym stanie kluczowa. 

Objawy choroby Alzheimera u każdej osoby mogą wyglądać nieco inaczej, jednak można wyróżnić trzy uniwersalne fazy, według których choroba przebiega.

Fazy choroby Alzheimera:

Wyróżnia się 3 fazy otępienia w chorobie Alzheimera:

  • faza łagodna (2–4 lata, dłużej przy zastosowaniu właściwej farmakoterapii)
  • faza średniozaawansowana (8 lat)
  • faza głęboka (1-3 lata)

Obraz objawów Alzheimera w fazie łagodnej przedstawia się następująco, obserwujemy:

  • trudności w radzeniu sobie z najbardziej złożonymi czynnościami dnia codziennego,
  • zaburzenia pamięci, głównie zadawanie tych samych pytań, nieustanne chowanie i poszukiwanie przedmiotów w różnych zaskakujących miejscach,
  • zubożenia języka, problemy z mową, problemy z orientacją w czasie i przestrzeni,
  • nieumiejętność odnalezienia się w nowych miejscach i sytuacjach,
  • coraz częstsze epizody zagubienia w znanym otoczeniu,
  • wypełnianie codziennych czynności wymaga więcej czasu,
  • pojawiają się trudności w opłacaniu rachunków, zarządzaniu finansami oraz z niewłaściwą oceną sytuacji,
  • wycofywanie się z dotychczasowych zainteresowań,
  • nagłe zmiany nastroju oraz drażliwość.

Obraz objawów w fazie średniozaawansowanej przedstawia się następująco, obserwujemy:

  • pogłębiające się zaburzenia pamięci,
  • problemy w orientacji, również co do własnej osoby,
  • problemy z komunikacja werbalną,
  • deficyty w zakresie działań celowych,
  • problemy ze skupianiem uwagi,
  • nasilone zaburzenia zachowania wraz z objawami psychopatologicznymi głównie w postaci: urojeń, halucynacji, podejrzliwości, drażliwości, krzyków,
  • typowe dla choroby Alzheimera objawy w postaci nierozpoznawania własnego domu, opiekuna, swojego odbicia w lustrze oraz poczucie iż osoby obserwowane w telewizorze naprawdę są obecne w mieszkaniu,
  • agresja jako przejaw niezrozumienia poleceń bądź zachowania opiekuna,
  • odwrócony rytm dobowy – chorzy bardzo dużo śpią w dzień i często wędrują w nocy,
  • pojawiają się cechy zaniedbywania własnego wyglądu — chory nie pozwala się myć, zmieniać ubrania,
  • brak kontroli zwieraczy i zanieczyszczanie się (np. nietrzymanie moczu),
  • problemy w poruszaniu się wraz z chorobą Parkinsona.

Obraz objawów choroby Alzheimera w fazie głębokiej przedstawia się następująco, obserwujemy:

  • całkowitą utratą pamięci, również autobiograficznej,
  • trudnościami w komunikowaniu się i utrzymaniu kontaktu z otoczeniem, aż do całkowitej utraty kontaktu werbalnego, czyli mutyzmu,
  • problemy z poruszaniem się — chodzeniem, wstawaniem, siadaniem,
  • na tym etapie pacjenci często stają się osobami leżącymi, wymagającymi stałej opieki,
  • problemy z połykaniem, prowadzące często do niedożywienia,
  • pobudzenie oraz agresja słowna i fizyczna.

Co można zrobić dla chorego z objawami Alzheimera?

Mówiąc o prewencji otępienia (inaczej demencji) jest niesamowicie trudno poczynić konkretne działania, które miałyby zasadniczy wpływ na zmniejszenie liczby zachorowań na chorobę Alzheimera. Ogromne znaczenie ma nieustanne wzbogacanie tzw.

rezerwy poznawczej, która może obniżyć ryzyko rozwoju choroby. Najistotniejsze są tutaj czynności o charakterze poznawczym oraz aktywność społeczna, które powinny być podejmowane w każdym wieku, niezależnie od stanu kondycji poznawczej.

Diagnoza otępienia nie powinna redukować aktywności, lecz wręcz ją intensyfikować.

Opieka nad osobami starszymi i jej kluczowa rola w chorobie

Druga sprawa, najważniejsza to odpowiednia opieka nad osobami starszymi. W środowiskach medycznych mówi się o tym, że naszym największym potencjałem w leczeniu chorych na Alzheimera jest właśnie opieka.

W publikacjach naukowych możemy spotkać się z doniesieniami, które mówią że odpowiednie oddziaływania opiekuna osób starszych mogą znacznie poprawić jakość życia chorego i spowodować, że choroba nie będzie aż tak bardzo dotkliwa zarówno dla chorego jak i samego opiekuna.

W ATERIMA MED dzięki współpracy z Akademią Opiekunów dostarczamy wszystkim opiekunom osób starszych cenne i praktyczne materiały, które mogą znacznie ułatwić opiekę nad osobami starszymi z Alzheimerem. Dostarczanie eksperckiej wiedzy w przystępnej formie to nasz główny cel.

Choroba Alzheimera – fazy, jakie są pierwsze objawy?Autorem artykułu jest Kierownik Zespołu Medycznego ATERIMA MED, Iwona Przybyło – magister pielęgniarstwa, absolwentka Wydziału Nauk o Zdrowiu na kierunku Pielęgniarstwo Uniwersytetu Medycznego w Gdańsku. Specjalista Pielęgniarstwa Anestezjologicznego i Intensywnej Opieki. Dyplomowany terapeuta zajęciowy, coach i trener. W swojej pracy kieruje się pasją do ludzi starszych, szacunkiem dla ich różnorodności i wszystkiego tego, co przeżyli. Posiada ponad 15-letnie doświadczenie zawodowe. Od lat jest zaangażowana w edukację i podnoszenie kompetencji zawodowych opiekunów osób starszych, pielęgniarek i terapeutów zajęciowych.

Wszystkich Kandydatów na Opiekunów zachęcamy do kontaktu już teraz! Jeśli jesteś zainteresowany wyjazdem skontaktuj się ze swoim Koordynatorem lub z Działem Rekrutacji ATERIMA MED pod numerem telefonu +48 12 341 15 15. Możesz również skorzystać z formularza kontaktowego – oddzwonimy!

  • Choroba Alzheimera – fazy, jakie są pierwsze objawy?
  • Aktualne oferty pracy w Niemczech w ATERIMA MED dla opiekunek osób starszych dostępne są na naszej stronie internetowej.
  • Dołącz do najlepiej zaopiekowanych Opiekunów!

Alzheimer – pierwsze objawy i stadia choroby?

Alzheimer to rodzaj demencji, który wpływa na pamięć, myślenie i zachowanie. Objawy ostatecznie stają się na tyle poważne, że przeszkadzają w codziennych czynnościach. Mikroskopijne zmiany w mózgu zaczynają się na długo przed pierwszymi oznakami utraty pamięci.

Mózg ma 100 miliardów komórek nerwowych (neuronów). Każda komórka nerwowa łączy się z wieloma innymi, tworząc sieci komunikacyjne. Grupy komórek nerwowych mają specjalne zadania: niektóre są zaangażowane w myślenie, uczenie się i zapamiętywanie, a inne pomagają w widzeniu, słyszeniu i czuciu zapachów.

Sprawdź pozostałe produkty na pamięć i koncentrację

Aby wykonać swoją pracę, komórki mózgowe działają jak małe fabryki. Otrzymują zapasy, wytwarzają energię, konstruują sprzęt i pozbywają się odpadów. Komórki również przetwarzają i przechowują informacje oraz komunikują się z innymi komórkami. Utrzymanie wszystkiego w ruchu wymaga koordynacji oraz dużej ilości paliwa i tlenu.

Naukowcy są przekonani, że choroba Alzheimera uniemożliwia prawidłowe funkcjonowanie części fabryki komórek. Nie są pewni, gdzie zaczyna się problem. Ale tak jak w prawdziwej fabryce, kopie zapasowe i awarie w jednym systemie powodują problemy w innych obszarach.

W miarę rozprzestrzeniania się uszkodzeń komórki tracą zdolność wykonywania swojej pracy i ostatecznie umierają, powodując nieodwracalne zmiany w mózgu.

Choroba Alzheimera występuje najczęściej u osób w wieku powyżej 65 lat. Ryzyko choroby Alzheimera i innych typów demencji wzrasta wraz z wiekiem, dotykając szacunkowo 1 na 14 osób w wieku powyżej 65 lat i 1 na 6 osób w wieku powyżej 80 lat. Ale około 1 na 20 przypadków choroby Alzheimera dotyka osoby w wieku od 40 do 65 lat. Nazywa się to chorobą Alzheimera o wczesnym początku.

Pierwsze objawy Alzheimera

Początki choroby Alzheimera są bardzo mało charakterystyczne i łatwo je przeoczyć. Problemy z pamięcią są zwykle jednym z pierwszych objawów upośledzenia funkcji poznawczych związanych z chorobą Alzheimera.

Niektóre osoby z problemami z pamięcią mają stan zwany łagodnymi zaburzeniami poznawczymi, w którym chorzy mają więcej problemów z pamięcią niż zwykle jak na swój wiek, ale ich objawy nie zakłócają ich codziennego życia.

Pierwsze objawy choroby Alzheimera różnią się w zależności od osoby. Dla wielu chorych, dysfunkcje niezwiązane z pamięcią, takie jak problemy ze znalezieniem odpowiednich słów, problemy ze wzrokiem / przestrzenią oraz zaburzenia rozumowania lub osądu, mogą sygnalizować bardzo wczesne stadia choroby Alzheimera.

Naukowcy badają biomarkery (biologiczne oznaki choroby występujące w obrazach mózgu, płynie mózgowo-rdzeniowym i krwi), aby wykryć wczesne zmiany w mózgach osób z tą chorobą i osób o prawidłowych funkcjach poznawczych, które mogą być bardziej zagrożone chorobą Alzheimera.

Badania wskazują, że takie wczesne wykrycie jest możliwe, ale potrzeba więcej badań, zanim te techniki będą mogły być rutynowo stosowane do diagnozowania choroby Alzheimera w codziennej praktyce lekarskiej.

Sprawdź też: Przyczyny alzheimera

Choroba Alzheimera – fazy, jakie są pierwsze objawy?

Otępienie alzheimerowskie

Demencja to ogólny termin określający spadek zdolności umysłowych na tyle poważny, że zakłóca on codzienne życie. Alzheimer jest najczęstszą przyczyną demencji. Alzheimer to specyficzna choroba, a demencja nią nie jest.

Demencja opisuje grupę objawów związanych z pogorszeniem pamięci, rozumowania lub innych umiejętności myślenia. Istnieje wiele różnych typów demencji i powoduje ją wiele chorób.

Demencja mieszana to stan, w którym zmiany w mózgu występujące w więcej niż jednym typie demencji występują jednocześnie.

Choroba Alzheimera jest najczęstszą przyczyną demencji, stanowiąc 60-80% przypadków. Poznanie tych dwóch terminów i różnicy między nimi jest ważne i może dać osobom z chorobą Alzheimera lub inną odmianą demencji, ich rodzinom i opiekunom niezbędną wiedzę.

Demencja typu Alzheimera jest postępującą, śmiertelną chorobą neurodegeneracyjną, charakteryzującą się pogorszeniem funkcji poznawczych i pamięci, postępującym upośledzeniem zdolności do wykonywania codziennych czynności oraz szeregiem objawów neuropsychiatrycznych.

Przebieg choroby alzheimera – stadia alzheimera

Objawy choroby Alzheimera pogarszają się z czasem, chociaż tempo postępowania choroby jest różne. Osoba z chorobą Alzheimera żyje średnio od czterech do ośmiu lat po postawieniu diagnozy.

Nie jest to jednak regułą, ponieważ obserwacje pokazują, że może żyć nawet 20 lat. Zmiany w mózgu związane z tą chorobą pojawiają się na wiele lat przed wystąpieniem jakichkolwiek objawów choroby.

Leia também:  Jak Długo Sa Objawy Menopauzy?

Ten okres, który może trwać latami, nazywany jest przedkliniczną chorobą Alzheimera.

Poniżej wymienione stadia choroby Alzheimera przedstawiają ogólne wyobrażenie o tym, jak zmieniają się zdolności po pojawieniu się objawów. Etapy podzielono na trzy kategorie: łagodna, umiarkowana i ciężka choroba Alzheimera. Należy pamiętać, że zdiagnozowanie pacjenta na określonym etapie może być trudne, ponieważ poszczególne stadia mogą się nakładać.

We wczesnym stadium choroby Alzheimera osoba może funkcjonować samodzielnie. Może nadal prowadzić samochód, pracować i uczestniczyć w życiu towarzyskim.

Mimo to chorzy odnoszą wrażenie, że mają zaniki pamięci, które objawiają się zapominaniem powszechnie stosowanych słów lub lokalizacji przedmiotów codziennego użytku. Objawy nie są zbyt widoczne na tym etapie, ale rodzina i bliscy przyjaciele mogą to zauważyć.

We wczesnym stadium lekarz jest w stanie zidentyfikować objawy za pomocą pewnych narzędzi diagnostycznych oraz rozpocząć leczenie choroby.

Typowe trudności występujące na wczesnym etapie choroby obejmują:

  • wymyślanie odpowiedniego słowa lub nazwy;
  • trudności w wykonywaniu zadań w sytuacjach towarzyskich lub zawodowych;
  • zapominanie tego, co się przeczytało przed chwilą;
  • częste gubienie przedmiotów lub utrata orientacji w przestrzeni
  • większe niż zazwyczaj problemy z planowaniem lub organizacją;
  • zapominanie o wydarzeniach;
  • niemożność przypomnienia sobie informacji o sobie, takich jak adres lub numer telefonu, czy szkoła średnia lub uczelnia, do której uczęszczali.

Osoba z umiarkowaną choroba Alzheimera może nadal z pomocą bliskich uczestniczyć w codziennych czynnościach.

Ważne jest, aby określić, co dana osoba może nadal robić, lub znaleźć sposoby na uproszczenie zadań.

Wraz ze wzrostem zapotrzebowania na bardziej intensywną opiekę, najbliżsi mogą rozważyć możliwość skorzystania z opieki zastępczej lub ośrodka dziennego dla dorosłych, aby mieć tymczasową przerwę w opiece.

W końcowym stadium choroby objawy demencji są ciężkie. Chorzy tracą zdolność reagowania na otoczenie, prowadzenia rozmowy i ostatecznie kontrolowania ruchu. Nadal mogą wypowiadać słowa lub frazy, ale komunikowanie bólu staje się trudne. Ponieważ pamięć i zdolności poznawcze nadal się pogarszają, mogą mieć miejsce znaczące zmiany osobowości.

Na tym etapie chorzy mogą wymagać całodobowej pomocy w codziennej pielęgnacji ciała, doświadczać problemów z chodzeniem, siedzeniem, a nawet połykaniu i być bardziej podatni na infekcje, zwłaszcza zapalenie płuc.

Na tym etapie opiekunowie mogą chcieć skorzystać z usług, takich jak opieka hospicyjna, która koncentruje się na zapewnieniu komfortu i godności u schyłku życia.

Źródło:

1.  Weiner MW, Veitch DP. Introduction to special issue: overview of Alzheimer's Disease Neuroimaging Initiative. Alzheimers Dement 2015;11:730–733. 

Choroba Alzheimera – przyczyny, objawy i leczenie

Choroba Alzheimera ma charakter neurodegeneracyjny (stopniowa utrata komórek nerwowych) i jest najczęstszą przyczyną otępienia w wieku starszym.

Rozwija się przez wiele lat, powodując nieodwracalne zmiany w mózgu, przez co może prowadzić do niemożności samodzielnego funkcjonowania chorego. Chorobę można jednak opóźnić poprzez wczesną diagnozę i szybkie rozpoczęcie leczenia, które poprawia komfort życia chorego.

Początki choroby Alzheimera są często niezauważalne, zaburzenia pojawiają się powoli, stopniowo utrudniając codzienne funkcjonowanie. Wczesne objawy często trudno zweryfikować, ponieważ epizody zapominania mogą przytrafiać się również młodym ludziom.

Przebieg choroby może różnić się u każdego pacjenta, dlatego warto zwracać uwagę na wszystkie nietypowe zachowania osób starszych

Spis treści:

Objawy choroby Alzheimera

Pojawiającym się najwcześniej objawem choroby Alzheimera jest utrata pamięci epizodycznej. Osoby chore zapominają, co robiły danego dnia, ale doskonale pamiętają wydarzenia sprzed lat.

Tego rodzaju rozkład czasowy utrudnia zdefiniowanie natury zaburzeń pamięci. Chorym i ich rodzinom często wydaje się, że nic im nie jest, skoro są w stanie przypomnieć sobie to, co działo się wiele lat temu.

Lecz to właśnie utrata pamięci krótkotrwałej pomaga nam w diagnozie chorych z łagodnymi objawami choroby Alzheimera.

Wczesne objawy choroby Alzheimera

W początkowym okresie choroby zaburzenia poznawcze mogą wcale nie występować lub można zaobserwować jedynie nieznaczne pogorszenie pamięci.

Osoby chore mogą nie pamiętać ostatnich wykonywanych czynności lub nie mogą przypomnieć sobie dobrze znanych nazw, imion, albo gdzie położyli codziennie używane przedmioty. Z czasem może pogarszać się orientacja w aktualnych wydarzeniach.

Ubytki pamięci dotyczą szczególnie życia prywatnego chorego, zdąża się że osoby z początkami Alzheimera tracą poczucie czasu. Wczesnymi objawami mogą być również trudności w samodzielnym podróżowaniu a także zarządzaniu finansami.

W razie zauważenia u swoich bliskich podobnych problemów z pamięcią zaleca się zgłoszenie do lekarza. Odpowiednio wczesne wykrycie choroby daje możliwość zastosowania szybkiego leczenia.

Wczesna diagnostyka chorego jest również istotna dla potomstwa osoby chorej, ponieważ choroba Alzheimera może mieć uwarunkowania genetyczne. Może być dziedziczona szczególnie po rodzicach, w dużo mniejszym stopniu po dziadkach.

Wyróżnia się dwie postaci alzheimera: dziedziczną (rodzinną) oraz bardziej powszechną – sporadyczną, która pojawia się po 65. roku życia i nie występuje w najbliższej rodzinie. Natomiast dziedziczna postać choroby rozwija się przed ukończeniem 65 lat, nawet w wieku dwudziestu, trzydziestu lat.

Świadomość możliwości dziedziczenia (np.

wykonanie odpowiednich testów genetycznych) daje szansę na  zmniejszenie ryzyka choroby lub jej znacznego opóźnienia poprzez regularne ćwiczenia fizyczne, zaprzestania palenia tytoniu, spożywania alkoholu i przestrzeganie zdrowej diety oraz stymulowanie mózgu przez uczenie się nowych rzeczy i ćwiczenie pamięci.

W stronę diagnozy
Lekarz lub pracownik opieki zdrowotnej Lekarz-specjalista Diagnoza
Lekarz lub pracownik opieki zdrowotnej
Pacjent zgłasza pogorszenie się pamięci.
Lekarz lub pracownik opieki zdrowotnej przeprowadza wywiad lub wykonuje test MMSE i na podstawie wyniku kieruje pacjenta do odpowiedniego specjalisty.
Lekarz specjalista tworzy i bada historię choroby oraz przeprowadza badania neurologiczne.
Wykonywane są badania neuropsychologiczne i neuroobrazowanie mózgu.
Wykluczenie psychiatrycznych i nadających się do leczenia przyczyn demencji.
Postawienie diagnozy stadium rozwoju choroby Alzheimera na podstawie standardowych kryteriów.

Powyższy diagram pokazuje zwyczajową drogę, jaką przechodzi pacjent ze wczesnymi objawami choroby Alzheimera, zanim postawiona zostanie diagnoza. Proces rozpoczyna się, kiedy pacjent lub jego rodzina, zaniepokojeni utratą pamięci, zgłaszają się do lekarza.

Lekarz lub pracownik opieki zdrowotnej zadają im następnie pytania. Mogą też przeprowadzić testy z wykorzystaniem krótkiej skali oceny stanu psychicznego Mini-Mental State Examination (MMSE).

Na tej podstawie osoba przyjmująca pacjenta decyduje, czy skierować go na konsultacje z neurologiem lub innym lekarzem-specjalistą, który następnie przeprowadzi odpowiednie badania neurologiczne.

Przeprowadza się także testy neuropsychologiczne, mające na celu odkrycie, które obszary poznawcze pacjenta zostały uszkodzone.

Następnie na drodze obrazowego badania mózgu, najczęściej MRI (rezonans magnetyczny), identyfikuje się ewentualne zmiany w mózgu pacjenta.

Dzięki analizie otrzymanych wyników badań lekarz jest w stanie wykluczyć u diagnozowanego chorego przyczyny demencji inne niż choroba Alzheimera.

Różnice między chorobą Alzheimera a zwyczajnymi kłopotami z pamięcią

Wszyscy miewamy kłopoty z pamięcią, które pogłębiają się z wiekiem. Czasem ciężko ocenić, czy to, że zapominamy o różnych sprawach jest naturalnym elementem procesu starzenia się czy wskazuje na możliwą chorobę. Chorobę Alzheimera od zwyczajnych kłopotów z pamięcią odróżnia zakres utraty pamięci.

Osoba zdrowa, która zapomina o jakimś wydarzeniu, pamięta zazwyczaj inne elementy z tym wydarzeniem związane. Można na przykład zapomnieć jak dany sąsiad ma na imię, nie traci się jednak wiedzy o tym, że osoba z którą rozmawiamy jest naszym sąsiadem.

Chory cierpiący na chorobę Alzheimera zapomni nie tylko imię, lecz także nie będzie mógł przypomnieć sobie, skąd daną osobę zna.

Etapy choroby Alzheimera

Choroba Alzheimera to złożone schorzenie, które objawia się na wiele sposobów. Można w nim jednak wyróżnić poszczególne etapy, przez które przechodzić będzie większość chorych, a które związane są z wywołanymi chorobą uszkodzeniami mózgu.

Najwcześniej pojawia się postępująca z dnia na dzień utrata pamięci o codziennych wydarzeniach. Czasem określa się to mianem stadium amnezyjnego, ponieważ utracie pamięci nie muszą towarzyszyć inne objawy.

Następnie pojawiają się trudności w posługiwaniu się językiem i w komunikacji z innymi, chory traci część swojej wiedzy o świecie.

Pojawiają się także problemy z planowaniem i rozwiązywaniem problemów, co oznacza, że choroba zaczyna obejmować płat czołowy mózgu. Później mamy do czynienia ze zmianami nastrojów i zachowania. Osoby w opisanym tu etapie choroby mogą doświadczać trudności w wykonywaniu codziennych czynności i wymagać pomocy przy codziennych zajęciach.

Stadium łagodne

Jest to wczesna postać choroby. Dominują kłopoty z pamięcią w kwestiach życia codziennego, które objawiać się mogą tak łagodnie, że ciężko będzie odróżnić je od oznak naturalnego procesu starzenia się.

Do wczesnych objawów alarmujących nas, że możemy mieć do czynienia z chorobą Alzheimera należą:

  • gubienie lub przestawianie przedmiotów,
  • poczucie zagubienia w dobrze znanych miejscach,
  • wydłużony czas wykonywania codziennych zajęć,
  • wahania nastroju.
Leia também:  Como armazenar cerveja: 6 passos (com imagens)

Stadium średnio zaawansowane

W tym stadium kłopoty z pamięcią pogłębiają się, choroba zaczyna także dotykać innych procesów poznawczych. Chorym zdarza się:

  • opowiadać ponownie te same historie lub zadawać w ciągle te same pytania,
  • mieć trudności z rozpoznawaniem przyjaciół i członków rodziny,
  • mieć trudności z doborem słów, mowa staje się mniej płynna,
  • zaniedbywać swój wygląd,
  • doświadczać zmian nastrojów, zmienia się także osobowość chorego.

Stadium zaawansowane

W tym stadium choroba obejmuje już większą część mózgu, mówi się o tzw. otępieniu lub demencji globalnej. Głębokie uszkodzenia dotyczą wszystkich funkcji poznawczych, pojawiają się także problemy z funkcjami fizycznymi organizmu. U chorych w tym stadium:

  • zdarza się niezdolność do rozpoznawania własnej twarzy lub członków najbliższej rodziny,
  • zdarza się nietrzymanie moczu i kału,
  • pojawiają się halucynacje wzrokowe lub słuchowe,
  • występują zachowania stereotypowe lub powtarzane rytualnie,
  • chorzy potrzebują pomocy przy najbardziej podstawowych czynnościach.

Wszystkie stadia choroby mogą mieć różną długość czasu trwania. Każdy etapy postępu degeneracji mózgu może trwać od kilku miesięcy do nawet kilku lat, w zależności od indywidualnych predyspozycji chorego.

Historia choroby Alzheimera i choroba Alzheimera w przyszłości

Po raz pierwszy chorobę Alzheimera zdiagnozowano u pięćdziesięciojednoletniej kobiety, Augusty D., u której w 1901 roku wykryto problemy z pamięcią, trudności w porozumiewaniu się i zmiany zachowania.

Chorą przeniesiono do szpitala, gdzie 5 lat później zmarła w wyniku stałej utraty zdolności umysłowych i pogłębiających się zmian behawioralnych.

Po śmierci chorej przeprowadzono sekcję jej mózgu, w którym odkryto nagromadzenia amyloidu i splątki neurofibrylarne, uważane dziś za podstawowe wyznaczniki choroby Alzheimera.

Dziś, po kilku dziesięcioleciach badań, znamy już objawy choroby i rozumiemy jej przebieg. Dziś wiemy, że u Augusty D. rozpoznano zaawansowane stadium choroby oraz że nie była ona przypadkiem typowym z racji swego młodego wieku.

W latach 70. odkryto, że u chorych na Alzheimera obniża się poziom acetylocholiny, neuroprzekaźnika związanego z procesami pamięciowymi. Okrycie to stanowiło prawdziwy przełom w badaniach nad lekami stosowanymi w chorobie Alzheimera.

Obecnie w leczeniu objawowym choroby Alzheimera stosuje się dwie klasy leków. Pierwszą grupą są inhibitory acetylocholinesterazy (AChE), które spowalniają rozkład acetylocholiny. Przepisuje się je głównie osobom we wczesnych stadiach choroby Alzheimera.

Do drugiej grupy należą antagoniści receptora NMDA (memantyna), czyli substancje mające wpływ na działanie układu glutaminianergicznego.

Niegdyś substancje te przepisywano głównie pacjentom w średniozaawansowanym stadium choroby, dziś jednak często podaje się memantynę w połączeniu z inhibitorami AChE także osobom w stadium łagodnym.

Na świecie żyje dziś ok. 50 milionów osób zmagających się z demencją, a każdego roku przybywa ok. 10 milionów nowych zachorowań [2]. Ich liczba ciągle rośnie. Najważniejszym czynnikiem ryzyka w chorobie Alzheimera jest wiek.

Większość chorych to osoby powyżej 65 roku życia, prawdopodobieństwo wystąpienia choroby rośnie z wiekiem. Predyspozycje genetyczne także odrywają pewną rolę, lecz dziedziczna choroba Alzheimera występuje u mniej niż 5% wszystkich chorych.

Wyróżnia się także wiele innych czynników ryzyka.

Należą do nich: czynniki mające związek z edukacją, płeć (kobiety są bardziej podatne na chorobę Alzheimera), urazy głowy, palenie tytoniu, spożywanie alkoholu, nadciśnienie tętnicze oraz stosowana dieta. Chociaż wiemy, że wszystkie wymienione czynniki mają wpływ na rozwój choroby, ich znaczenie i wkład w chorobę nie są nam jeszcze w pełni znane.

Bibliografia:

  1. Castellani R. and Perry G.: Molecular Pathology of Alzheimer’s Disease, Colloquium Series on Neurobiology of Alzheimer’s Disease. 2013 (1)1-91.

  2. Oficjalna strona Światowej Organizacji Zdrowia WHO: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/dementia

  3. Gałecki. P., Szulc A.: Psychiatria, Wyd. Edra Urban& Partner, Wrocław 2018.

  4. Gaweł M., Potulska-Chromik A.: Choroby neurodegeneracyjne: choroba Alzheimera i Parkinsona. Postępy Nauk Medycznych, 2015 t. XXVIII, nr 7.

Alzheimer — początki choroby: charakterystyka, pierwsze objawy, przyczyny, etapy, leczenie

Alzheimer często utożsamiany jest z otępieniem umysłu, które przede wszystkim stanowi chorobę wieku starczego.

Dziedziczne uwarunkowanie schorzenia, ale nie tylko, powoduje że pierwsze objawy mogą pojawiać się nawet u osób w młodym wieku.

Choroba Alzeimera stanowi stopniowe, powolne problemy z zapamiętywaniem i koncentracją, które w końcowym stadium skutkują zanikiem i kurczeniem mózgu.

  W jakim wieku pojawiają się pierwsze objawy schorzenia? Jak rozpoznać początki choroby Alzheimera? Jak zdiagnozować chorobę? Jak zapobiec pojawieniu się otępienia typu Alzheimera i czy to w ogóle możliwe?

Alzheimer — charakterystyka choroby

Choroba Alzheimera to stan ogólnego otępienia, dotyczący przede wszystkim starszych osób, które ukończyły 65 rok życia. Z tego powodu otępienie alzheimerowskie związane jest z mniejszą sprawnością umysłową, spowodowaną wiekiem.

W wyniku choroby dochodzi do uszkodzeń kory mózgowej, konsekwencją czego jest utrudniona mowa, problemy z myśleniem i pamięcią. Dolegliwość ta rozwija się powoli, jednak wraz z postępem jest powodem problemów w codziennym życiu.

Ostatecznie mózg chorego na Alzheimera ulega kurczeniu i zanika.

Alzheimer — przyczyny

Wyodrębniono dwie grupy czynników sprzyjających występowaniu choroby Alzheimera.  Pierwsza z nich to postać dziedziczna, którą stanowią genetyczne predyspozycje u niektórych osób. Związana jest ona z mutacją genów wywołujących problemy z zanikami pamięci i koncentracją.

Drugą zaś jest postać sporadyczna, która nie jest dziedziczona od spokrewnionej osoby. Jej występowanie związane jest z defektem genetycznym i odkładaniem w mózgu nieprawidłowego białka (amyloidu). Postać ta stanowi większość przypadków otępienia alzheimerowskiego.

Za czynniki ryzyka tej grupy uważa się wiek (powyżej 65 roku życia), płeć żeńską czy cukrzycę.

Zespół Alzheimera to choroba, podczas której zwyrodnieniu ulegają komórki odpowiedzialne za orientację i pamięć. Problemy zaników pamięci i braku koncentracji pogłębiają się wraz z rozwojem dolegliwości.

Wczesne objawy Alzheimera — kiedy się pojawiają?

W przypadku postaci sporadycznej, która nie jest związana z genetycznymi predyspozycjami chorego, wczesne objawy pojawiają się zazwyczaj po 65 roku życia. Postać genetyczna charakteryzuje się z reguły ostrzejszym przebiegiem.

Pierwsze objawy choroby mogą wystąpić nawet u osób w młodym wieku 20-30 lat. Charakter choroby w tym przypadku jest autosomalny dominujący, co oznacza, że co najmniej jeden z rodziców cierpiał na otępienie alzheimerowskie.

Alzheimer — pierwsze objawy

Wczesnymi symptomami choroby Alzheimera są problemy z zapamiętywaniem, które dotyczą pamięci operacyjnej (krótkotrwałej). Pojawia się zaburzenie orientacji w czasie i przestrzeni. U chorego występują problemy z przypominaniem sobie wykonywanych w danej chwili czynności.

Ponadto u młodych osób we wczesnym stadium schorzenia pojawiają się zaburzenia uwagi i koncentracji. Wśród pierwszych objawów zaobserwować można wahania nastroju, a także natychmiastowe i gwałtowne zmiany zachowania. Zmiany w zachowaniu, mogą współwystępować z zaburzeniami osobowości m.

in. utratą dotychczasowych zainteresowań. W pierwszym etapie choroby będącej łagodnym otępieniem mogą pojawić się objawy depresji, która bardzo często poprzedza Alzheimera. Osoby cierpiące na schorzenie unikają kontaktów z innymi ludźmi.

Objawy otępienia alzeimerowskiego narastają wraz z rozwojem choroby.

Choroba Alzheimera — etapy

Można wyróżnić trzy stadia schorzenia. Otępienie łagodne stanowi pierwszy etap choroby Alzheimera. Pojawiają się pierwsze objawy choroby w postaci problemów z zapamiętywaniem nowych informacji, które głównie dotyczą aktualnie wykonywanych czynności, a także zaburzenia koncentracji.

Ponadto obserwuje się zmienne nastroje chorego oraz zaburzenia osobowości, które mają postać nietaktownych zachowań czy wycofania z życia towarzyskiego. Pojawić się mogą niektóre symptomy depresji lub pełnoobjawowa depresja.

Chory na tym etapie jest samodzielny w wykonywaniu codziennych czynności, wymaga jedynie okresowej, doraźnej pomocy ze strony rodziny lub opiekuna.

Drugą fazę stanowi otępienie średnio zaawansowane. Poza narastającymi problemami z etapu otępienia łagodnego, charakteryzuje się zaburzeniem funkcji poznawczych, orientacji lub mowy.

Alzheimer stanowi chorobę psychiczną, dlatego też mogą pojawić się objawy psychotyczne w postaci omamów lub urojeń, najczęściej o charakterze prześladowczym lub niewierności małżeńskiej. Chorzy gubią się nie tylko w obcych ale i w znanych miejscach, mają problemy z rozpoznawaniem członków rodziny i znajomych.

Zaburzenia zachowania objawiają się agresją, drażliwością, apatią, rozchwianym rytmem snu i czuwania. Chory na tym etapie wymaga stałej opieki innych osób.

Ostatnim stadium choroby jest otępienie bardzo zaawansowane, uniemożliwiające wykonywanie wszystkich codziennych czynności, od ubierania się, posługiwanie się sztućcami po komunikację z innymi ludźmi. Schorzenie powoduje nasilone zaburzenia orientacji, które powodują problemy z rozróżnianiem pór dnia i nocy i nieodróżnianiem otaczających osób.

Pojawiają się zaburzenia ruchowe, powodujące pochylenie sylwetki do przodu i trudności z chodzeniem, nierzadko będące przyczyną upadków. Zaburzenia te w konsekwencji uniemożliwiają samodzielne poruszanie się.

Ponadto występują problemy z nietrzymaniem moczu i stolca, a także zaburzenia połykania, które są przyczyną wyniszczenia organizmu z powodu niewystarczającej ilości dostarczanego pokarmu.

3 fazy otępienia w chorobie Alzheimera i ich objawy

Na całym świecie na chorobę Alzheimera choruje kilkadziesiąt milionów ludzi. Pomimo postępu medycyny i dostępności coraz nowszych metod diagnostycznych, w dalszym ciągu nie wiemy, co jest przyczyną choroby Alzheimera, a co za tym – idzie nie mamy skutecznego leku.

Leia também:  Koronawirus Jak Długo Utrzymują Się Objawy?

Pozostaje nam zatem postawienie jak najtrafniejszej diagnozy w jak najkrótszym czasie – od zaobserwowania pierwszych, niepokojących objawów, obok których nie można przejść obojętnie.

Niestety, głęboko w nas zakotwiczony jest stereotyp, że otępienie (demencja) jest naturalnym procesem starzenia się.

On właśnie usypia naszą czujność i sprawia, że zgłaszamy się do specjalisty za późno.

Trzy fazy w chorobie Alzheimera

Choroba Alzheimera jest dobrze opisana, diagnozowana według specjalnych kryteriów i standardów. Musimy jednak pamiętać, że u każdego chorego będzie przebiegała nico inaczej, ponieważ każdy z nas jest inny.

W chorobie Alzheimera jesteśmy w stanie wyróżnić trzy uniwersalne fazy, które będą charakteryzowały się odmiennym przebiegiem, a chory będzie wykazywał specyficzne dla każdej z nich objawy.

I faza – łagodna (początkowa) – najczęściej trwa od 2 do 4 lat, czasem dłużej przy odpowiedniej opiece i farmakoterapii. Długość tej fazy zależna jest również od rezerwy poznawczej, jaką osoba chorująca zgromadziła przez całe życie. Im większa, tym objawy występują później i są mniej nasilone.

II faza – średniozaawansowana – najczęściej trwa od 5 do 8 lat. W tej fazie najważniejsza jest odpowiednia opieka i obserwowanie chorego, ponieważ znacząco w tej fazie zmienia się postrzeganie świata przez chorego, co wyraźnie przekłada się na manifestowane przez niego objawy.

III faza – zaawansowana (głęboka) – najczęściej trwa od 1 do 3 lat, a jej długość jest zależna przede wszystkim od jakości opieki sprawowanej nad podopiecznym.

Większość zachorowań na chorobę Alzheimera przypada na wiek powyżej 65. roku życia. Początek choroby najczęściej jest niezauważalny i przebiega wręcz bezobjawowo. Bardzo często mówimy, że początek w chorobie Alzheimera ma charakter „podstępny”. Sam przebieg choroby określamy jako powolny, co oznacza, że objawy narastają stopniowo, w okresie od kilku do nawet kilkunastu lat.

Gdy szwankuje pamięć epizodyczna

Pierwszym i głównym objawem, jaki obserwujemy u chorych, są zaburzenia pamięci bieżącej, czyli epizodycznej. U chorych obserwujemy niezdolność do trwałego zapamiętywania nowych faktów czy informacji w konkretnym czasie i miejscu. Odpowiedzialne jest za to uszkodzenie hipokampu.

Hipokamp jest strukturą mózgową odpowiedzialną za zapisywanie, a następnie utrwalanie świeżych danych.

Ważne jest to, że chorzy zwłaszcza na początku choroby, kiedy to posiłkują się rezerwą poznawczą oraz wykorzystują wytworzone przez siebie mechanizmy obronne, mogą nie zgłaszać problemów z pamięcią.

O zaburzeniach pamięci najczęściej podczas wywiadu wspominają bliscy samego pacjenta, a nie on sam.

Zanim przejdziemy do omówienia objawów chorobowych w poszczególnych fazach, przyjrzymy się problemom związanym z zaburzeniami pamięci.

Podczas rozmów z opiekunami chorych najczęściej słyszymy o następujących problemach:

  • Wielokrotne powtarzanie tych samych zdań, przekazywanie tych samych informacji oraz wielokrotne powtarzanie tych samych czynności (np. opłacenie rachunku telefonicznego kilka razy w tym samym miesiącu).
  • Wielokrotne dopytywanie o tę samą informację – towarzyszą temu bardzo często irytacja oraz obwinianie samego opiekuna, że ten nie pamięta o tym, iż miał go czymś poinformować.
  • Błędy w bieżących datach, dotyczących konkretnych, ważnych wydarzeń.
  • Niepamiętanie o ustaleniach, które zostały wspólnie określone i zakomunikowane.

Charakterystyczny jest również obraz bagatelizowania swoich trudności i problemów z pamięcią świeżą. Pacjent, nawet jeśli trafi do lekarza, najczęściej twierdzi, że nic niepokojącego z nim się nie dzieje i przyszedł tu tylko dlatego, ponieważ żona nalegała.

Istotnymi sygnałami wskazującymi na rozwój otępienia są następujące informacje uzyskane od opiekuna:

  • Pasywność, wycofanie się z aktywności oraz porzucenie dotychczasowych zainteresowań.
  • Zmiany w zachowaniu, głównie gwałtowne zmiany nastroju.
  • Zaprzestanie wykonywania bardziej skomplikowanych czynności codziennych.
  • Niska tolerancja zmian.
  • Zaprzestanie uprzedniej dbałości o wygląd zewnętrzny.

Nie myl depresji z chorobą Alzheimera

Powyższe objawy bardzo często mylone są z objawami depresji, a co za tym idzie to znacząco utrudnia postawienie właściwej diagnozy.

Objawy te wskazują jednak na charakterystyczną dla choroby Alzheimera apatię, która jednak w odróżnieniu od depresji przebiega bez odczuwalnego smutku. W kontekście różnicowania depresji od choroby Alzheimera ważny jest początek zaobserwowanych objawów.

Oczywiście tu istotne jest stanowisko opiekuna, który w sytuacji depresji jest w stanie jasno określić, kiedy pojawiły się pierwsze objawy, natomiast w chorobie Alzheimera najczęściej pojawia się problem z osadzeniem pierwszych objawów w konkretnym aspekcie czasowym.

Niestety, bardzo często początek otępienia bywa niezauważony do momentu utracenia przez chorego samodzielności.

W kolejnym wpisie scharakteryzujemy objawy w poszczególnych fazach choroby Alzheimera i opowiemy, jak sobie z nimi radzić.

Choroba Alzheimera

Choroba Alzheimera:

  • jest najczęstszą postacią demencji (otępienia) i powoduje 60-70% jej przypadków,
  • charakteryzuje się postępującym spadkiem funkcji poznawczych, stopniową utratą pamięci, zaburzeniami mowy, orientacji i zdolności uczenia się,
  • objawia się głównie u osób, które ukończyły 65. rok życia, dlatego pierwsze objawy choroby Alzheimera są często mylone z naturalnym obniżaniem się sprawności umysłowej wraz z wiekiem, na chwilę obecną jest nieuleczalna – możemy jedynie spowolnić postęp choroby

W przypadku choroby Alzheimera, utrata funkcji poznawczych zachodzi zawsze znacznie szybciej niż u zdrowej starszej osoby, ze względu na postępujące zmiany w mózgu.

Zmiany w zachowaniu Twojego podopiecznego wywołane chorobą prawdopodobnie będą następowały stopniowo. Tempo, a także rodzaj zmian jest sprawą bardzo indywidualną. 

U Twojego podopiecznego może nastąpić utrata masy ciała, ponieważ ten problem dotyka częściej osoby z chorobą Alzheimera niż inne osoby starsze.

Chudnięcie możesz zauważyć już w początkowych stadiach choroby Alzheimera, które najczęściej postępuje wraz z jej rozwojem.

Dlaczego tak się dzieje? Nie wszystkie przyczyny utraty masy ciała w chorobie Alzheimera są jeszcze znane, ale wśród nich wymienia się: 

  • pogorszenie funkcjonowania obszarów mózgu regulujących apetyt i zachowania żywieniowe,
  • prawdopodobny związek między obecnością genów predysponujących do rozwoju choroby a    tendencją do spadku masy ciała,
  • obecność białek zapalnych we krwi i mózgu,
  • zmiany w funkcjonowaniu układu węchowego.

We wczesnych stadiach choroby Alzheimera u Twojego podopiecznego mogą pojawić się problemy z robieniem zakupów, przechowywaniem i przygotowywaniem żywności.

Może on także zwyczajne zapominać o tym, czy posiłek został zjedzony czy też nie. Ponadto, przez trudności związane z chorobą, posiłki najczęściej przestają być różnorodne i zbilansowane.

Twój podopieczny może zapominać także o regularnym piciu, co znacznie zwiększa ryzyko odwodnienia. 

W miarę postępu choroby Twój podopieczny może tracić świadomość co je, co ma zrobić z jedzeniem lub naczyniami postawionymi przed nim. Może odmawiać jedzenia pewnych posiłków lub odmawiać jedzenia w ogóle.

Stopniowo może dochodzić także do utraty umiejętności samodzielnego spożywania posiłków. Jedzenie może utrudniać także agresywne i nadpobudliwe zachowanie.

Z drugiej strony uspokajające działanie leków będzie zmniejszać dodatkowo apetyt osoby chorej. 

U Twojego podopiecznego może rozwinąć się także dysfagia (trudności z połykaniem pokarmów i/lub płynów), która jest zgłaszana u 13-57% chorych. 

Ponadto, trudności ze spożywaniem odpowiedniej ilości posiłków u Twojego podopiecznego mogą wynikać także ze zmian w obrębie jamy ustnej, niedostatecznej produkcji śliny czy problemów z uzębieniem i depresji. 

Ponieważ postępowi demencji towarzyszy ciągły spadek umiejętności radzenia sobie z czynnościami dnia codziennego takimi jak, np. jedzenie, u Twojego podopiecznego może dojść do niewystarczającego spożycia składników odżywczych.

Jednocześnie, choroba i zmiany związane z wiekiem powodują, że zapotrzebowanie na składniki odżywcze rośnie. Tak powstaje błędne koło, które sprawia, że ryzyko rozwoju niedożywienia u Twojego podopiecznego jest bardzo duże.

 

Wsparcie żywieniowe Twojego podopiecznego może przerwać błędne koło i pomóc Wam lepiej radzić sobie z trudami choroby. 

Jak zapewnić odpowiednie wsparcie żywieniowe i prawidłową dietę w chorobie Alzheimera?

Przede wszystkim musisz zadbać o jakość podawanych posiłków i kontrolować to, czy są rzeczywiście spożywane. Jeśli samodzielne jedzenie sprawia ogromną trudność, pomóż podopiecznemu w jedzeniu lub nakarm go. Staraj się być cierpliwy i nie okazywać złości i zdenerwowania wobec podopiecznego.

Ponieważ Twój podopieczny jest w grupie wysokiego ryzyka rozwoju niedożywienia, skonsultuj z lekarzem możliwość wprowadzenia do diety doustnych preparatów odżywczych. Przykładami takich preparatów mogą być Resource 2.0 , Resource 2.0 + Fibre lub Resource Protein .

Mają one wygodną, płynną formę, a także występują w różnych smakach, co umożliwia dostosowanie się do upodobań podopiecznego. Wybór doustnego preparatu odżywczego dopasowanego do potrzeb Twojego podopiecznego należy skonsultować z lekarzem, który zdecyduje, czy lepszym rozwiązaniem będzie produkt wysokoenergetyczny, np.

Resource 2.0 lub Resource 2.0 + Fibre czy wysokobiałkowy, np. Resource Protein . Lekarz może zasugerować także wzbogacanie klasycznych posiłków w białko przy wykorzystaniu specjalnie stworzonych do tego celu preparatów w proszku, np.

Resource Instant Protein

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*